M. Tullii Ciceronis Orationum pars prima tertia. Post Paulii Manutii & aliorum doctiss. correctiones, diligenter emendata, & scholiis artificium indicantibus, & lectionis varietate, vbi opus est, ad marginem appositis, illustrata M. Tullii Ciceronis

발행: 1607년

분량: 691페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

pro P. Sextio uer

ius gerios, quod sibi cum eo commune es ec,dignitatem, propinqui sui mentem a Cloiianis latrociniis reflexisset climque eum adlomestici exempli memoriam , a est ad unum a Lima Via licto citius Meteilli casum vel gloriosum, vel midis, Hu.

rauem conuertissee: b collacrymauit, ut vir e testie. gregius, ac vere Metellus , totumquem e P. ba rosiae ν- eruilio dicenti etiam tum tradidit: nec illam auic ν' iuinam grauitatem,plenam antiquitatis,diu c L. P. Serui

ius homo eiusdem sanguinis potuit sustinere, is etiamtum e mecum absensis beneficio rediit in gra dicenti,ιrad. iam Quod certe, si est aliquis sensus in dat bene οnorte praeclarorum virorum , clim omnibus D r.

letellis,tum verbi ni viro sortissimo, prae- at aliquitantissimo ciui,grauissimum,fratri suo , recit, sensocio laborum, periculorum , consiliorum neorum. Reditus vero meus qui fuerit, quis norat3quemadmodum mihi aduenienti tan-

luam totius Italiae, atque ipsius patriae dexeram porrexerint Brundisini cum ipsis nonis extilibus idem dies aduentus mei fuisset f L. quindia ui reditus natalis: idem carillimae filiae quam sud naιalis κ grauissimo tum primum desiderio , luctu idem eaν iii conspexi idem etiam ipsius coloniae mae sic rundisinae:I idem,ut scitis cumque me do Vide saluius eadem optimorum, doctissimorum vi tuin sciiis arum,Lenii Flacciis patris,&fatris eius lae-ssima accepisset: quae proximo anno maerens

ceperat, suo praesidio, periculoque defenerat cumque itinere toto urbes Italiae fe-os dies agere aduentus mei videbantur viae ultitudine Legatorum , undique mi rum:lebrabantur ad urbem accessus incredibili minum multitudine, iratulatione florc-uΘiter a porta,in Capitolium adscensus, do-um reditus erat eiusmodi,ut summa in hui-

72쪽

εῖ oratio

tia illud dolorem, ciuitatem tam grum, tam miseram,atque oppressam fuisse Habes igitur, 3 quod e me quaesisti, qui essent optimates. Non est natio,ut dixisti quod ego verbu agnoin:est enim illius,a quo uno maxime P.SeX-t: usi oppugnari videt, hominis eius, qui hac nutibnem deuri, concidi cupiuit: qui C.Caesarem, mitem hominem,& cede abhorrentem, sepe increpuit, saepe accusauit, cum amnaret,illum numquam , dum haec natio viveret, sane cura futurum.Nihil profecit de uniuersis: de me agere non destitit: me oppugnauit primum per Indicem Vettium,quem in concione de me, de clarissimis viris interrogauit. In quo tamen eos ciueis coniunxit eodem periculo Wcrimine,ut a me inierit gratiam quod me cum amplissimis,in fortissimis viris congregauit. Sed postea mihi, nullo meo merito, nisi quod bonis placere cupiebam , omnes est insidias siceleratissime machinatus Ille ad eos, L. ali id a quibus audiebatur,quotidie. aliquid defecti H M. GL afferebat; ille hominem mihi amicissimum,Cn

6ενεόat: AE'.a a Pompeium , monebat, ut meam domum me-riuid defixe rueret, o atque a me ipso caueret cille se siccum inimico so copularat, ut illum meaeb His a qu prostriptionis, quam adiuvabat Se κ. Clodius, a vi ipsi sibi homo iis dignissimus,quibus cum vivit, tabu- .atijγιι lana esse se scriptorem diceret: i Ile unus ordinis nostri,d: scessu meo,luci u vestro palam eκ- stillatiit. De quo ego , cum quotidie rueret, verbum feci, fiuvices, numquanu. neque putaui, cum omnibus machinis,ac tormentis , vi, e L acta mea exercitu, copiis oppugnarer de uno sagittario

at sibi dispi me queri conuenire e Acta me illi displicere, σενε mis ne quis nescit3qtai legem contemnat,quae diluci cui de vetat, gladiatores biennio , quo quis petiet

73쪽

pro P. Sextio by

tierit, aut petiturus sit,dares In quo e iis temeritatem satis mirari,iudices, non queo. Facit apertissime contra legem: facit is , qui neque elabi ex iudicio incunditate sua neque emitti gratia potest: neque opibus,&potentia leges , ac iudicia perfringere. Quae res hominem impellit, Ut sit tam intemperans ista ni mia gloria cupiditate familiam gladiatoriam, zredo,nactus est, speciosa nobilem,gloriosam norat studia populi: videbat clamoreS, S con- rursus futuros .Hac exspectatione clatus, ho- No flagrans cupiditate gloriae, tenere se non NHuit,quin hos gladiatores induceret, ii 'm esset ipse pulcherrimus. Si ob eam cauam peccaret,in pro recenti populi R. in se γeneficio,populari studio elatas: tamen ignoceret nemo. Cum verbie de venalibus quilem homines electos, sed ex ergastulis emtos, ominibus gladiatoriis ornarit,& sortito alios amnites, alios Prouocatores fecerit: tanta lientia, tanta legum contentio he non habitu sit exitum, non pertimescit aed habet de-ensiones duas: primum.Do, inqtiat, bestiarios:

ix est scripta de gladiatoribus. Festiue Acci- ite aliquid etiam acutius. Dicit se non ela a Gl Metralatores,sed unum pladiatorem dare,& totam clilitatem in munus hoc transtulisse. Praeclara dilitas unus leo:ducenti bestiarij. Verti viai hac defensione: cupio eum suae causa con .dere.Solet enimuribunos pleb.appellare, i iudicium disturbare,cum dissidit.Quem non in s admiror,quod meam legem contemnat, a.dem νον, ominis inimici, e quam qu bis statuit m Q. qua quian consularem legem nullam putare. Acta fatuat omnis m,Didiam: Liciniam,Ιuniam csitem sit .Etia da . crita,

eius, quem sua lege,4 suo beneficio orna Didiam:

74쪽

' Oratio

tum,munitum,armatum solet gloriari, C. aesaris legem de pecuniis repetundis non putat esse legem Et aiunt,alios esse,qui acta e saris rescindant, clim haec optima lex, ab Ilo Θ-.cero eius,& ab hoc assecla negligaturi Et co hortari ausus est accusator in hac causa vos, Iudices, ut aliquando essetis seueri,aliquando medicinam adhiberetis rei Non est ea medicina,ctim sanae parti corporis capellum adhibetur,atqῖ integrata carnificina est ista, crudelitas.Ηi medentur Reip. qui exsecant pestem aliquam, tanquam strumam ciuitatis .sed, es 36 extremum habeat aliquid oratio mea, istego ante dicendi finem faciam , quam vos me attente audiendi, concludam illud de optimatibus,eorumque principibus, ac Reip.defensoribus: vosque,adolescentes, qui nobiles estis ad maiorum vestrorum imitationem excitabo, qui ingenio,& virtute nobilitatem potestis consequi, ad eam rationem,in qua multi homines noui,& honore, gloria tartieriant,c hortabor.Haec est una via, mihi credite, laudis, dignitatis,4 honoris: a borris viris , sapientibus,& bene natura consti tutis, laudari, diligi: nosse destprptionem ciuitatis,a maioribus nostris sapientissime constitutam inuicum regum potestatem non tulissent,itaMagistratus annuos creaverunt,ut consilium Senatus Reip. proponerent sempiternum:deligerentur autem in id eopsilium ab uniuerso, puto aditusque in illi summum orddinen rciuium industriae,ac virtuti pateret, Senatum Reip .custodem pro sidem,propugnatorem coia

Iocauerunt .Huius ordinis authoritate uti Magistratus, quasi ministros grauissimi consilii

esse voluerunt: Senatum autem ipsum, proximorum ordinu splendore confirmari: plabis li-

75쪽

pro P. Sextio. I

ertatem,& commoda tueri,atque augere Vo-

uerni: Haec qui pro virili parte desedunt, Opimates sunt, cuiuscumq; sunt ordinis: qui auem praecipue suis ceruicib. tata munia,atque emp.sustinet, ii semper habiti sunt optimatum principes,auctores,is coseruatores ciuiatis.1quic hominum generi fateor,ut ante di- .i,multos aduersarios, inimicos, invidos esse, milia proponi pericula, multas inferri a in tu a Laesidiasias, magnos esse experiundosin subeudos la-,ores:sed mihi omnis oratio est cum virtute, ion cum desidia: cu dignitate,non ii voluptae: cum iis,qui se patriae, qui suis ciuibus, qui audi, qui gloria,non qui stanno, conuiuiis, k delectationi natos arbitrantur. Nam, siqui oluptatibus ducutur,4 se vitioru illecebris,upiditatu lenociniis dediderunt: missos nesationOres nec attingant .Rep. e patiantur vi bin attinos fortes,labore, se otio sui perfrui. Qui aute Ian ν. onam fama bonoru,quae sola vere gloria no v. e.patiatur Ainari potest,expetui,aliis otium quaerere de viros fortei' ent, voluptates: non sibi.Sudandum est his Mose ariero communibus commodis, adeunda inimi ti frui. Qi. itiae, subeundae saepe pro Rep. tempestates sisti niu rium multis audacibus, improbis, nonnum εο fritis auam etiam potentibus,dimicandum .Haec ait borum pa=ie luimus de clarissimorum virorum consiliis, te V uo oris, factis: haec accepimus , haec legimus. Neque I os in laude positos videmus , qui incitarunt liquando populi animos ad seditionem, aut ui largitione caecarunt mentes imperito .am , aut qui fortcs in claros viros, iee de Repub meritos in inuidiam aliquam Ocauerunt Leueis hoc semper nostri b- lines in audaceis malos, S pernicio- is ciueis puta iunt. At vero qui horum

76쪽

ra Oratio

impetus,& conatus represseruntdivi authoritate,qui fide,qui constantia,qui magnitudine animi,consiliis audacium restiterunt: ij graues,

ii principes, ij duces, j authores huius dignitatis,atque imperiisemper habiti sunt. Ac,ne 'quis ex nostro, aut aliquorum praeterea casu hanc vitae viam pertimescat:vnus in hac ciuitate,quem quidem ego possim dicere,praeclare vir de Rep.meritus,L. Opimius, indisnissime Concidit:cuius monum elum celebemmum in foro, sepulcrum desertissimum in litore Dyrrachino relictum est. Atque hunc tamen flagrantem inuidia propter interitum Gracchi

semper ipse populus R.periculo liberauit Alia quaedam ciuem egregium iniqui iudici pro

cella peruertit. Caeteri ver,aut repentina vi perculsi,ac tempestate populari, per populum

tamen ipsum recreati sunt,utque reuocati: aut omnino invulnerati,inuiolatique vixerunt. At vero ij,qui Senatus consilium, qui authoritatem bonorum,qui instituta maiorum, negle-Xerunt, imperitae,aut concitatae multitudini iucundi esse voluerunt:omnes fere Reip. poe-

a L. Visti 'R Rut praesenti morte,aut turpi a exsilio de penderunt .Quod si apud Athenienses, homines Grscos,longe a nostrorum hominum grauitate disiunctos,non deerant qui Remp.contra populi temeritatem defenderent, cum Omnes,qui ita fecerant, e ciuitate elicerentur ut Themistoclem illum, conseruatorem patriae,

non deterruit a rep. defendenda nec Miltiadis calamitas,qui illam ciuitatem paullo ante se varat, nec Aristidis fuga, qui unus omnium iustissimus fuisse traditum si postea summi eiusdem ciuitatis viri, quos nominatim appellarino est necesse,propositis tot ex epila iracudiae

laui

77쪽

pro P. Sextio. 73

deuitatisque popularis, tamen suam Rem illam defenderunt: quid nos tandem facere debemus, primum in ea cillitate nati, unde orta mihi grauitas magnitudo animi videtur tum in tanta gloria insistentes, ut omnia humana,leuiora videri debeant λ deinde, ad eam Rempauendam aggressi , quae tanta dignitate est, ut eam defendentem occidere non aliud M, quam oppugnantem rerum potita)Homi a L. quampianes Graeci,quos antea nominaui,inique a suis gnanιcm ciuibus damnati,atque expulsi tame,quia bene sunt de suis civitatibus meriti, tanta hodie gloria sunt, non in Graecia solum , sed etiam apud nos,atque in caeteris terris,ut eos, quibus illi oppressi sunt, nemo nominet horum calamitatem dominationi illorum omnes anteponant. Quis Karthaginiensium pluris fuit ε Annibale, consilio, virtute, rebus gestis: qui bL.Hanibativnus cum totam peratoribus nostris per tot annos de imperio,& de gloria decertauit3huc sui ciues e civitate eiecerunt: nos etiam hoste literis nostris,in memoria videmus esse cele-1 3 bratum. Quare imitetur nostros Brutos, a 4 1 Ahaia, millos, Halas,Decios,Curios, Fabricios, a d Rimos,Scipiones, Lentulos,id Emilios . innu ia merabiles alios,qui hanc Remp.stabiliuerunt quos equidem in deorum immortalium coetu,

ac numero repono , amemus patriam , pareamus, Senatui , consulamus bonis γε praesentes e. Armi-

fructus negligamus, posteritati, gloriae ser MAuia musci id esse optimum putemus, quod erit Κν ei sese rectissimum: speremus quae volumus,sed quod his acciderit,feramus: cogitemus deniQue,corpus g v. e. posteri virorum fortium, magnorumque hominum auitatina esse mortales animi vero motus , virtutis gloriam,sempiternam: neque,hanc opinionem

78쪽

7 . Oratio

si in illo sanctissimo Hercule consecratam videmus, cuius corpore ambusto , vitam eius, Qvirtutem immortalitas excepisse dicitur,

mimis existimemus,eos,qui hanc tantam Rep. 2 .e aut au suis consiliis,aut laboribus a aut auxerint,aut aere Mn , aut defenderint aut seruarint, esse immortalem

defenderunt, gloriam h consecuturos Sed me repent. Iu- - ω serua ut dices, de fortissimorum 4 clarissimoru*4i- e. uium dignitate δε gloria dicentem δε plura

v. e. eonse etiam dicere parantem , horum adspectus in rutos ipso cursu orationis repressit.Video P.Sextium .e actονε, meae salutis,vestrae authoritatis, publicae causae defensorem, propugnatorem, t authorem, reum video hunc praetextatum eius filium

d a is,stia culis lacrymantibus me intuentem video Miloneim,vindicem d vestrae libertatis, custodem salutis meae, subsidium afflictae Reip. exstinctorem domestici latrocinij, repressorem

caedis quotidianae,defensorem templorum,atque tectorum praesidium curiae sordidatum di reum:yideo P.Lentulum,cuius ego patrem, deum,ac parentem statuo fortunae, ac nommeeopuia, oes. , stati s , reru: . nostrarum , in ' hoc misero squalore,& sordibus : cui superior annus idemin virilem , patris: praetextam,fν.cidit, populi iudicio,togam dederit,hunc hoc anno in hac toga , rogationis iniustissima subitam

acerbitatem pro patre sortissimo, clarissimo ciue deprecantem. Atque hic tot,in ta δε situm ciuium squalor. hic luctus,hae sordes,suta certae sunt propter unum me,quia me defenderunt,quia meum casum, luctuinque doluerunt,qui me lugenti patriae,flagitati Senatui, poscenti Italiae obis omnibus orantibus red-g die, diderunt .Quod tantum est in me scelus ouid

η tantopere deliquii illo,illo die , cum ad vox indi

79쪽

pro P. Sextio n

il dicia, literas,confessiones communis exiiij tetuli λ cum parui vobis' At, si scelestum est mare patriam, pertuli poenarum satis: euersalomus est,fortunae vexatae,dissipati liberi,raitata a coniunx, frater optimus , incredibili crocu γietate, amore inaudito, maximo in squaloreolutatus est ad pedes inimicissimorum : ego missis aris focis, diis penatibus, distractus an eis,carui patria, quam ut leuissime dicam ert texeram pertuli crudelitatem inimiorum,scelus infidelium, fraudem invidorum. hoc non est satis, quod haec omnia deletat identur reditu meo multo mihi, multo, in- luam. Iudices,praestat, in eandem illam recit me fortunam,quam tantam importare meis

lesen ribus, 46seruatoribus calamitatem o n ego in hac urbe esse 5 possum, his pulsis, Naisserim, tui me huius urbis compotem feceritnes non:ro. Non potero esse,Iudices : neque hic um , tuam puer,qui his lacrymis,qua sit pietate, lectarat, amita patre suo propter me, me ip-um incolumen videbit nec quotiescumque ne viderit,ingemiscet,ac pestem suam, paris sui sese dicet videre.Ego vero vos in omini sertuna, quaecumque erit oblata , comple- ar nec me ab iis , quos meo nomine ir- .lidatos videtis, umquam ulla fortuna diuel set neque eae nationes, quibus me Senatus umquam,ommedauit, quibus de me gratias egit,hunc:xsulem propter me sine me videbunt. Sediare dij immortales , qui me suis templis adienientem receperunt, stipatum ab his viris, k P.Lentulus Consul, atque ipsa Respub.quaiihil est sanctius , vestrae potestari, Iudices,

cimmiserunt.Vos hoc iudicio omnium bisn um mentes confirmare, improborum reprimere

80쪽

mere potestis: vos his ciuibus uti optimis,vos me reficere, aenouare Rempubi potestis. Quare vos obtestor, atque obsecro, ut, si me saluum esse voluistis,eos conseruetis,per quos me recuperauistis.

IN VATINIUM.

I tua tantummodo, Vatini,quid indignitas postularet, spectare volutilem, fecissem id, quod his

vehemeter placebat,ut te, uius testimonium,propter turpitudinem vitae, sordesque domesticas, nullius momenti putaretur, tacitus dimitterem. Nemo enim horum aut ita te refutadum, ut grauem aduersarium,aut ita rogandum,ut religiosum testem , arbitrabatur. Sed fui paulo in te intemperatior fortasse,quam debui odio enim tui, in quo , etsi omnes propter tuum in me scelus,superare debeo,tamen ab omnibus poene vincor,sic sum incitatus,vt,cum te non minus contemnerem, quam odissem, tamen vexatum potitis, quam despectum,vellem dimi tere. Quare, ne tibi hunc honorem a me ha aberi ite mirere,quod interrogem,quem nemo congressu,nemo aditu,nemo suffragio,n

mo ciuitate, nemo luce dignum putet nulli me ad id eausa impulisset, nisi ut ferocitatem tuam istam comprimerem, & audaciam fiangerems

SEARCH

MENU NAVIGATION