Calendarium, regula, constitutiones, et ordinarium Canonicorum regularium congragationis sancti Saluatoris, ordinis sancti Augustini

291쪽

dinali Adiutoriunt nostrum vi Consessicheis .aei Absolutionem di adam relinquat vibus dictis, sacerdos subiungat Uersiculum Deus tumuersi , O.tende nobis Dornine G caetera r deinde pro cedat more solito in illa Petendae sunt etiani ab Episeopo benedictiones ante Euangelium e benedictiones ac insusiones thuris deferendi ad Euans oelium legendum N aquae miseendae sua uino. Lecto autem Euangelio, offeretidum est ei ramo librum ad Euangelium osculandum. Post aspersionem etiam altaris aque benedictae, aspergilium cum osculatione manus offerendum est ei ad aspergens dum se . circunstantes. Primus est etiam thurifi

candus Episcopus offerenda in ei Pax in is sa a Diacono . si seruit talioquin a Ministro. In fine quoq; Missae inuitandus est ad dandam benedictionem. Si autem Cardinalis non Episcopus, nec Presbyter . nec Diaconus seu Legatus non Episcopus nec Cardinalis interest Musae, quaeratur cosuetudo eius, εἰ seruetur.

Q omodo seruire Episcopis . Curinalibus is

P celebranti, is instri debeant. Cap. LEma a V qua do Episcopus . vel Presbyter Cardinalis Missam solenniteriti sua Ecclesia . uel dioeces celebratu in est ministri debent illi cum reuerentia de deuotione seruire. In primis igitur post/ani Tertiam dixerit, uel dum in Choro ipsa Ter

292쪽

ω uel aliae Horae tempori conuenientes dicuntur, Episcopus sedet, di incipit sub antiphona Ne remi niteatis psalmos suos idest O uam dilecta taberna eula tua, Benedixisti Domine terram tuam Inclin. Domine aurem tuam Credidi Ppter quod . De profundis clamaui, cum suis simul altematim legentibus . A ministri omnes Episcopo adesse debentidest Archidiaconus a dextris N alius Diaconus finistri Dalmaticis apparati , quorum osticium est Archidiaconi quidem Episcopo pileum ac mitram imponere illeum etiam detrahere in eo Episcopi capillos complanare, Diaconi autem a sinistris mi tram dctrahere utriusq; etiam est Episcopum, duni is ad Mis Iam apparatur, adiuuare. Item Diaconini et Subdiaconus Missae suis paramentis omnibus in diati, excepto Manipulo vi Planeta complicati, si ea utenda est quae illi postea suo loco, ut infra di/cetur, accipiunt. Tum qui uoeatur Assistens Simpopelliceo, a Pluuiali indutus cuius est Misi ale Episcopo ministrarer Orationes id alia, quae dicenda sunt, inuenire,e digito ostendereretum etiam, quid dicturus si clam monere , ac ei semper ad altare in exteriore parre assisere. Deinde tres Capellani Pluuialibus induti, quorum unus librum, dum

Episcopus aliquid in sede dicturus est supra caput

sustinet alter baculum pastorale ministrat , tertius delam accensana, cum opus est . ex hi t. Praete rea alii Superpellicet tantum induti; quorum uia

293쪽

tere gesti Mitram mmibus Fadem Mappa latini,

sustinet a mimistrat alii in aliis usibus seruiui di strem Thuriseratius, di duo Acolythi ceroserarii Superpelliceis N ipsi apparati. Ac primum ad Episcopum apparandum Subdiaconus ambabus manibusus p ad aciem eleuatis caligas, e fandalia uelo in tecta affert. Tum Capellani genu sexi fimbrias eam Episcopi circunicirca sustinent, di subtus simili ter genuflexus unus aliquis ex cubiculariis Episco piis quotidiana calceamenta detrahit, e caligas, a sandalia imponit a dextro pede incipiens ad

iuuante Subdiacono, qui ea attulit. Interim finitis

psalmis N antiphon antedictis , caligis, ac sandaliis indutis Episcopus detecto capite stas ad altate eonuersus dicit orationes post Psalmos dicendas, quibus absolutis exuitur Capa a Clericis suis dices

Exue me Domine, Mea tera: d inde sedet manus loturus Et qui dignior inter ministros laicos est, affert

in dextra manu gutturnium cum aqua in eo man

tili desuper plicato, ac sinistia peltam di Archidia conus anulos Episcopo detrahit, ac seruat Interim duo est Capellanis mantile de guttumio sumptum explicant,d hinc, at hinc genu flexi ad Episcopi fenu extensiam sustinent. Tum aquam, qui auu it, genibus Nipse ante Episcopum flexis e guttur ni in pelvim infundit Assistente etiam manus ad mluim apponeter Episeopus manus lauat iaceo dem mantili Assistente quoq; porrigente abstergit Da uirtutem, caetera Tui Episci loci n

294쪽

seopus surgit vi Cipellani paramenta ord&e exti

bent Amidium , Albam Cingulum Crucem pecto ratem, Stolam, Tunicellam , Dalmaticam, Chiro thecas, Planetam, Pallium cum acubus, seu spinu

luc si pallio in possit, e urendum sit Mitram

Anulum pontificalem in Gemiale ac Diaconiis Euagelii ea drinceps de Capellanorum manibus accipiti subinde Archidiaconus a dextris, ec alter il te a sinitas Episcopum induunt. Ac primum uter que a parte sua apprehensum Amictum ei prius os eulandum offeriant, deinde capiti imponunt tum

icti ligulas, seu chordulas de Episcopi mani

ex transuerso in pectore instar crucis cancellatas ac cipiunt, eas post tergum ducentes, ac sibi inuicem porrigentes ad anteriorem partem reducunt , Episeopum ligant interim dicentem Pone Dommega leam, ae tera Postmodum unus ex Capellanis Dω Albam explicatam ambabus manibus sustinens ita ut eius capitium ergat ad asserentem, ad Epi scopum fimbriae, quibus apprehensis eam eidem ima nunt, ac diligenter circa collum, di manicas, attumeros aptant interea dicenti Dealba me Domi/ne Neaerent Eodem modo Cingulum accipitat, et a tergo ducentes Episcopum cingui, et ante ius me dium ligat, subducunti circumcirca Albam , ita uedecenter dependeat , tegat uestes. N aequaliter sita at Episcopo diotae Praecinge me Domine N caetera Postea Diaconus euangelii acceptam Crucem

pectoralem Episcopo osculandam praebet deindo

295쪽

eollo imponit ita ut recta ante dependeat, eo si orante Munire digneris me Domine, tera. Tum acceptam circa mediunt Stolam Epistopo similiter osculandam porrigit, deinde collo im mittit itawaccommodat, ut ante pectius utrinque aequaliter fluat, non illa quidem ex transuerso iustae crucis cancellata, sed recte ex humeris dependens, nec collum a terio cotingat , sed aliquantum in me dio retrorsum rura, Episcopo sic precante Redde milii Domine, di caetera. Dehinc Tunicella simili/ter ut Alba assem , imponitur, ac diligenter aptatur, Episcopo dicente Tunica iocunditatis, dicatera et eodem quoc modo Dalmatica, illo dicente I due me Domine, di catera Post haec sedet Episcopus, e Diaconus Euanselii a dextris et alter illeri sinistris Chirothecas Episcopo ille dextram, Hesinistram induut, manus prius deosculati, illo interim dieente Orcunda Dominem caetera Hinc surgie Episcopus, de ei Planetam eodem modo imponunt, ex uteri a latere suo aptates a brachiis ad humeris complicant, e reducunt ne brachia celebranti ullo

modo impediat, Episcopo, dum id faciunt, precanite Domine, qui dixistit, di extera Postea si Archiep scopus, uel Hostiens Episcopus, uel Patriarchais fuerit, affertur statim Pallium cs Pallio eo die

utendum est complicatum uelo coopertum ab uno ex Capellanis . illud ambabus manibus eleuatium sustinete quod Diaconus sinistra manu ad dext v ius Palli crucem , dextera ueta ad sinistiani

296쪽

crucem apprehendetis, crucena, quaei medio est; Episcopo praebet osculandata . tum Subdiaconus situstram Pallii partem apprehendens, e Diaconus similiter partem dextram manu dextra retinens , posteriorem partem sinistra apte eleuans Pallium ambo Episcopo super humeros imponunt, ita ut pars

Pallii dupla super sinistrum Episcopi humerum collocetur,ta Diaconus Pallium diligeter aptat componit , ut humeros aequaliter ambiat, e brachia rieleuatione non impediat: postmodum allatas ab a tho Capellano tres spinulas gemmatas infigit unam praecipuam quidem, cruci anteriori super pectus, alteram cruci super sinistrum humerum, tertiam cruci posteriori. Porro ita spinulae infigenda sunt ut per cruces ter λῖulae transeant, nec Pallium persorent, nec earum acies Planetam ullo modo dilliin, gat rutq; gemma quae δ capite spinulae est, a dextra infigentis parte existat. Aptato Pallio, aptatur rursus kPlaneta circa brachia, eat ad collum ante, retroci extrahitur tum Amictum e capite Episcopi deducitur, de decenter circa collum cius pannus in re Planetam demittitur, orificio extra in circuitu capiti Planetae remanente ansa cnodulo, ne dimoueri possit, religato. Tunc sedet Episcopus e GIpellanus adest Superpelliceo indutus, qui appam sericam praelongam cui initio dictum est a collo

geres ante pectus hinc, ait hinc de dentem , mani, Mappae extremitatibus intectis Mitram ut in tectam sustinet Episcopo imponendam Diaconus

igitur

297쪽

ighur acci ptam ambabus manibus ipsam Mittam

de manibus Capellani utrin premendo aperit,

Epissicopo sedenti ussit ad frontem, quantum decet, immittit Diacono altero, qui a sinistris est, dentes Mitrae uittas, ut commodius imponatur, elevaste eclcniter a tergo demittente, ita ut recta litra permaneat haud nilnio nec inferius nee superius collocata, Episcopus interim dicit Mitram Domine, Neaetera. Affertur deinde Anulus potificalis, quem

ipse Assistens anulati digito dextrae Episcopi im/ponit, osculata prius illius manu dicentis Cordis ita corporis mei Domine, ε eaetera. Postremo Grelmiale super Episcopi gremium imponitur, qui pro

Manipulo, quem pol te accepturus est ad altare dicit Merear precor Domine, do tera. Tum a parato Episcopo, Diaconus, di Subdiaconus ipsi tabi Manipulos suos, de Planetas ante pectus plicatas i iis inedum esto imponunt. Deinde duo Acolythi ceroferarii sumunt candelabra cum cereis accensis Salius Thuriferarius thuribulum dextra manu, di sinistra nauicula incensi, quam tum Assisiens ab eo acceptam ad Episcopi dextram aperit, Neo fletear thure impleta Thuriferarius uero cum thuri bulo, d cum carbonibus in thiatibulo incesiis ad Episeopum accedit ac per mediam catenulam ex tra manu supera thuribuli parte eleuata , supera illius catenulae parte sibi super sinistro brachio te posita, di per alias catenulas inter thuribuli aper tum eadem manu apprehensum thuribulum pi

298쪽

sum singlia manu per anulam venularum susti nens genu flexus offert Episcopo di Assisiens si/militer Naviculam cut ante dimam est paratam inclinato capte, di osculato prius cocleari, exhibet dicens Benedicite pater reuerende: de Episcopus ac repto eocleari e Nauicula in thuribuli prunas ter ponit incensium interim dicens Ab illo benedicaris tei terarium reponit coclear in Naviculam N Assi istens osculatur Episcopo manum quod idem facie

quoties thus imponitur, di aliquid vel dat Episto p , vel ipse ab Episcopo accipisci ac postmodum i opus erucis signum supra incensum thuribulo impositum a ducitestatue Assistes Nauiculam Thuriseiario restituit, et is thuribulum clauditiae sumnet Tum demum Episcopus procededo cum aliis ad altare hoe ordine accedit Primum Diurisciarius eum thuribulo fumigate praecedit, quem sequuntur duo Ceroferarii eum candelabris di luminaribus ut supra accessis inter quos medius incedit qui desertcrucem , quae tamen non desertur , nisi pontifex celebraturus Archiepiscopus, uel maior sit. Post hos pergit Subdiaconus librum euangeliorum antepefctus clausum Nin eo Episcopi Manipulum repositum deseres deinde Diaconus Missate eodem modo ferens, ec Assistens arultimo loco ipse dominus Episcopus sinistra manus si in sua Ecclesia meldioecesi est baculum pastorale gestans iuxta se habens Archidiaconum a dextris, ε alterum illum Diaconum a sinistris deduceres ip tanquam sponsum

299쪽

sta procedctem de thalamosiro aut autem Episcopo est a Mitra , eum pone seqtur cum aliis a pelland et clericis. Sin autem Episcopus extra Eccletam, uel dioecesim suam celebraturus es, ipse iuxta altare in Faldistorio Cut uulgo loquuntur , appara tur, di huiusmodi processio omittitur Mum p Episcopus ad gradus altaris peruenerit, ibi consistit Diaconus detractam ei Mitram Capellano mitrario seruadam tradit dehine pileum Episcopo detrahit lati eo capillos illius dextra Pi opus esto compla nat te tum omnes pro Consensione cum Episcopo dicenda se me ordinat, at disponunt hoc modo I dextris Episcopi adest Assistens, sinistris Diaconus euangelii ad sinistram Diaconi Subdiaconus, taliquantulum post Diaconum genu flectit ad Con fessionem Archidiaconus autem εἰ ille alter a Mnimis post Episcopum assimi sita Episcopus exhibita reuerentia cum prona capitis inclinatione ante

altare erigit se cum ministris Consessionem DIcit. Interim a choro Introitus cantatur, ec Subdiaconus, cum Episcopus dicit Indulgetiam , eductum e libro Manipulum Episcopo imponit, osculata pri in sinistra illius manur deinde praeascendens ad al tare in dextro com cum aperto prae manibus libro Episcopum expectat qui peracta Consessione , indictis Orationibus consuetis ascedit ad altare, quoad medium exo lato ad Subdiaconum conuer

sui; etiam euangeliorum librum exosculaturiquetis

postmodum bdiaconus clausum uni ex ministiu

300쪽

tradit reponendum. Deinde se Episcopus in comta Epistolae uertit ibi iacinthuribulum a Thuriserario

oblatum incensum Navicula ab ipso Diacono obflata iam enim sem ad altare miniis rat Diaconus, non Assistens sumptum imponit. Tum Diaconus reddita Thuriferario Nauicula, acceptum ab testiuatibulum Episcopo tradit qui Archidiacono a dex tris, di altero illo a sinistris assistentibus , apprer hensam utrini Planetam sub dextro Episcopi brachio, dum ille incesat, sustinentibus altare hoc modo incensat . Primum uel auci, vel imagini in medio altaris positae reuerentiam exhibe r deinde 3psam crucem, uel imaginem incensat ter illi thuribulum ducensitum proximam imaginem , uel reliquias dextris illius mediae positas incensa bis illis thuribulum duces ita exhibita ipsi eruci, uel ima fini in medio positae reueretia, eodem modo incenat imaginem uel reliquias ad sinistram illius positas Tum prosequitur ad comu Epistola reliquias , seu imagines super ipso altari uersus illud cornu positas incensando ter tantum per totam illam altaris partem inuribulum ducens,d inde manus declinas extremum idem com inferius incesti bis ibidem thuribulum ducens. Tum eleuato thuribulo uersus

Euangelii com reuertitur, continue anteriorem altaris partem usi ad medium incensando ubi exhabita iterum crudi, uel imagini mediae reuerentia steliquias, seu imagines super altari uersus Euangelii eornu positas incensat, ter eodem modo illis thuribulum