장음표시 사용
131쪽
amore Patria fiagrans, ad concordiam intendit animum consecutu4m,- tatem Ducalem, cum inu is aliis ditionibus, annuit restitutioni o I xitque illico Blasio Budensi, Coronae Asservatori ut eam una eum D M' Utilagrad, ladisia redderet missus itaque Visscgradum encestati scopus agrabiensis, ut Sacram Coronam Budam, in Edem Divae Genitri eis Regni etropolitanam uia iret, cui omnia Sacerdotum Collegia i ordiri Moccurrere, quae currui imposita, frequentissimo Procerum comitat: Reue Η
sequente, in Arcem Regiam honestissime delata, ibique dispositis excubiis in Coronationis usque diem asservata uir Nec diu post ladisi aus Diadema Re gium, riti solenni suscepit. Regnavit autem ladiolaus annis 26 nuxadhue vivente, filius eiusdem Ludovicus II in ipsis cunis, Regii capitis insigne a
sepit regnavitque annis Io post Parentis mortem. -
X. Post mortem Madula I maria Sacrae Coronae Fortuna.
Superius intimatum est, sub Vladisia II primo Duumviros, Saerae Cri rona Conservatores constitutos fuisse, Urbanum Episcopum oriensem CStephanum Bathori. mis sub eodem Rege, successerant Stephanus Episcoouc Sirmiensis, WAndrea Bathori, post hos commissa fuerat asservatio Sacrae Crixonae, Stephano de Topolia Palatino, Thonia Episcopo Jaurinens Rhanante vero Ludovico Emericus Pereni Palatinus,, post mortem insu Petrus Pereni, cum Joanne apola . Coronam Sacram suae fidei concreditam habuit. Folt infelicishmam vero fatalem Hungarorum ad Ohac cladem qua magna pars Episcoporum,in flos Magnatum, Nobilitatisque, robur mi' litiae, ungaricae concidit, ac ipse quoque Rex Ludovicus II oecubuit Io annes apolai Praefectus Transylvaniae, potentiais divitiis valen, Resinu sibi deberi ratus, solicitatis o suam sententiam pertractis haud paucis arciceribus, te Regem appellari obtinuit, WCorona suatis Petri Pereni fidei eon credita ex Arce Vissegrad, privata aut horitate desumpta, per manus Pauli Archi Episcopi Strigoniensis, redimirus est. Favebant interim plerique ex optimatibus, Ferdinando Archi-Duc Austriae, qui Sororem Ludovici Recti, Annam , in Matrimonio habebat in his evocatus Ferdinandus, Buda Sede e
strii. Alba Regali ubi Reges coron3ri consueverunt, occupata. Ioannis Exercitu sus iligatoque Rex ungariae, proclamatus, mi Alba Regali acra Corolla insignitus est Quam Perius Perent ob quandam injuriam Logea sonem a Joanne desciscens, Ferdinaud Consignaverat. Ioannes vero Saero Diademate privatus, 'egno excussus, profugus solum verteie ac in olonia latere coactus est, qui tandem partim dolole, partim desperatione, perniciosis in Consilio, ad hostis Christiani nominis opem Mifuoit, cum exti e ma ruina Patriae, cinexplicabili damno totius Christianitatis.
M. Coronam Sacra incidit in manus Solymon Turcarum Impera
132쪽
Petrias perent, qui iam Ferdinandi partes sequebatur Cutpote eui etiam Di Iadema Sacrum tanquam Asservator ejusdem a Joanne desciscens tradiderat,ac ob id ainplissimis bonis . a Ferdinando auctus fuerat, Praesectira insuper Tran lsylvaniae eidem pronussa, servanda coronae cura denuo ipsi continendata lPost Ferdinandi mutationem, Coronam non ad solitam Arris iis gradiensscustodiam detulerat, sed contra Leges Regni apud se detinuerati
Postquam itaque solymanus a Ioanne Interrege invitatus . cum immani exis inmungariam irruisset, Perenius Coronae sibique metuens, cum tota F sa, Regia Supellectile, ipsaque Sacra Corona ex Arce Socios, tutioris serinansionis, conservationisque causa, in Saros Pata fugi contendebat, iam que pervenerat ad Pagum juxta 'Fluvium Saarviz, a jdaca nomine, noctem iunc alti rus. Cuius figa cognita , ij qui a parte Joannis interregis fuerant,mmo intempesta sagum invadunt, ipsi que Perentum, cum Uxore, Liberis,
omni thesauro cui sacrum Diadema adiunctum erat, rapiunt , captumque cum Diademate, Solymano ad obsidionem Viennensem , cum trecentis Asiae Potentiae millibus, illae transeunti offerunt o facinus indignum Neminem eorum latebat Sacra Coronae dignitas ac Religio, cui si, ac praeterea' nelhatii gloriae consulere voluissent . nunquam tali infamia se tam apud hostes, quam apud gentem propriam ac Patriam maculallant Quae namque major poterat fuisse proditio, quam Sacrae Coronae, in qua omnis Religio. Salus, Decusque ungarorum ponebatur . in potestatem Tyranni sibactio, ab ipsis Hunoris traditio. Porro solymanus accepto sacro Diademate, conceptum
Prosecutus est iter, totoque illo tempore, quo Viennam obsederat, id apud
xll. Sacra Corona a Sobmano iangaris, nominatim Ioanni restituta.
Solymanus post irritam obsidionem I iennensem, Budam regressus Ioam ne eum Proceribus accersito, Diadema, reliqua ornamenta Regia ultro ipse resignavit, Divinitus haud dubio Tyrannus excaecatus , ne lianc Sacram in zonam, in magnum Regni, Regnum ungariae praejudicium siti cum Coronis aliorum Regnorum a se subactorum fecerunt Turcae apud se relervaret. Quis non miretur a in pium factum ab impio Tyranno quis ambigere. ν sit, hanc sacram Coronam in Tutela praepotentis DEI esse.
XIII. Sacra Corona in TranOlmaniam reportatur, ac inde Pos-nium, ad Ferdinandum deducitur.
Joanne Interrege fatis functo Isabella Vidua ejusdem, a Solymano Bida exclusa , una eum filio a Corona in Transylvaniam sibi aissignatam, discessit coacta, Mino Christi Eminebat inter alios iubellat asseclas, eo
gius Discopus varadiensis Acra reis dictus qui ab Iubelli inensis ad Mo
133쪽
dinandum defecit, eum eoque tam de Transylvania . quam de Corona triden paciscitur, acceptisque militaribus auXiliis, Duce Castaldo, a Ferdinaridi, submissis, Ilabellam, ad summas angustias, ε conditiones prorsus durissimas 'redegit, quas inter ea quoque una erat, Coronam , quae a morte eois
maritie in ipsius potestate fuerat, i sceptriim , cui alia Regia supellectili, ne dinando resignaret. Ita Corona sacra, in manus Georgii' de Ducum Ferdinandi ab Iubella tradita, ac demum Ferdinando Polanii une comisa Meni: celebranti, fuit consignata,
Q a Q. Sacra Corona mense , ct inde 'aram abducituri
Ferdinandus I. Imperator, & exmungariae, securitatis majoris ero; staetam Coronam ab Isabella non sine difficultatibus maximis receptam, secum Viennam defert, ubi velit extra turbas Patriae, in pacato consisteret. ii adhuc si perstire, Maxi in ilianus Filius a Regnicolis in Regem adoptatus, dein Sacra Corona coronatur, Anno Christi Is62:maximilianus veri Filium suum Rudolphum, Patris securus exemplum, Regem desii navit, d consenti-enribus Regni ordinibus, eidem Regnum de Diacem publice resignavit, Anno is a. sita vero Rudolphus potiori ex parie ram residebat, Coronam quoque sacram ibidem asservabat, usque ad annum faunis o8. unde so . in Hungariam reducta fuit, occasione sequenti.
Sacra Corma Praga ex Nohemia, forium in I ga --
reduritur. Cum Rudolphus Gaesar Pragar inter privatos quasi parietes moratur, levia thias Archi Du FIungariam loco statris interim administrat, Matthias in Comitiis publicis senium indictis, in Hungaris in Reδn Gubernatorem eligitur, qui mox Consederationemungaronim, clim Austriacis moravis e fini a Rudolpho fratre Coronam repetit Hungariae, certus iam de sui inauguratione& electione in Regem. Cumque Rudolphus in ea reddenda dissicilior esset.
Matthias statim ineuinte vere ci illectis non contemnendi copiis, Pragam versus movit, Caesarentque gravi te A Coronae restitutionem ursit. Non desuere qui Caesari vim vi repellere, Archi-Ducique annis obviare, suaderent. Uerum res omnis iuxta Archi Ducis postulara opera potissunum Francile Dietrichi ei-nii Episcopi tomucensis, s R. L. Cardinalis, pacifice composita est caesiae namque per eundem Cardinalem, reliquosque Legatos Coronam Hungariae: cum reliquis insignibus Resalibus Marthiae Fratri transmisit Archidii solutus hunc in modum Corona ac sceptro Humariae, Posonium altera Comitia inadixit ac in iis in Regem Hungaria coronatus est is Novembris Sacra dein Corona reposta est in Arce osoniensi pro ejusdemque asservatoribus, consumturi sunt Daum viri, Petrus Ruvat, & Stephanus Palssi.
134쪽
Caroli Archi-Ducis, iam prius Rex Regem Hungariae coronatus est Posonii, Anno 1618 die L. Dui atque insequenti ann.16A. mortuo bla thia succedit eidem in omnibus Provinciis haereditariis ac Regnis inde vin' Anno Gabriel Bethlehemus Transylvaniae Princeps, ungariam invada, atque
iperioremungaria in Ordinem redacta Posonitim usque progreditur 4 ei- vibus magno cum plausu intromittitur. Erat tunc in Arce Posoniensi, ictisei Forgacs, Regni ungariae Palatinus, cum Coronae custodibus. Hos
vel vitemus variis pollicitationibus, per iteratas ablegationes, ad se in urbem evocat, ac post multas compromissiones ad suas partes attrahit, ipsamque Coronam Sacram sui iuris facit, quam inde Neosolium primo, deinde Vetroseli- um, post Callaviam, ac tandem Eeaedinum secum abduxit. Anno dein i sao. Comitia Neosolium indicit, in quibus a tumultuantibus, in Mammundariae es igitur licet Sacram Coronam in manibus haberet, tamen sive conseiem ita ductus, sive ob absentiam Archi Episcopi, qui eiusdem partibus adhaerere
nulla ratione voluit, a cui ex ossicio incumbit Reges Coronare, a Sacrae Co-xonae impositione abstinuit Demum autem anno Ie 22 pace cuia Caeclare inita,
de titulo .Regis ungariae si abdicavit, moronam Sacram Caesari restituit. Eodem anno Ferdinandus Caesar comitia Sopromum indicit, in quibus Eleo-nor Imperatrix, Corona deducia primo renchinium, ac inde Sopronium, in Reginam ungariae coronatur. Post anno 6as Ferdimuidus ni viventes sente in Regem ungariae, eadem Corona Sacra redimitus est, ac anno i 64m Ferdinandus V ac demum I 6ss. LEOPOLDUS modernus Augustissimus ac anno 68r moderna Augustissima agdalena Eteonora Theresia Soproniti
VIL Sacra Corona metariae deducitur onnam, at rursum m itur Arionium.
Anno Christi 1683. Turea rupta pace, insperaes inseri Caesari bellum, cumaoo. eo implius millibus movens Viennam obsessirus, ex altera parte cum sibi adhaerentibus, ascendit Oholius Turorum correspondens de Cliens, s
nium usque, ipse Sacrae Coronae, inhians, verum opportuno tempore iussu Caesaris, Posonio Uiennam deducta est sacra Corona, utroqii duumviro Gandem comitante, atque cum reliquo thesauro Caesaris qui ipse abductus su rat Vienna, eandem sortem subiit, cumque eo, Viennam , post solutam e loriose a Principibus Christianis obsidionem Viennentem , fausto omine redi:, -
bidemque detenta est, usque ad Coronationem Serenissumi IOSEPHI, qui annor 697 in Regem ungariae omnium ordinum votis, aggratulationibus eo rois natus est. Cui det πιε vitam longissiunam, possessionem omnium Re
gnorum, ad sacram coronam is biniimi.
135쪽
g. III. Illustres Personae, Sacrae Coronae Hungariae:
I. Saucii. tono hic eos sanctos, qui sub sacra Corona Hungariae, aut nati sunt, madenati, idque ordine Alphabetico. Sanctus Aoricola Martyr in Pannonia, cujus etiam Romanuni Marty tologium meminit. S. Alexander miles, riri parat in Pannonia. 7. Martii. S, Anastasius, ex ordine S. Benedicti, qui ab aliquibus inter Archi Episco. os trigonienses, primus collocatur. i. Januarii. oo9. S. Anastasius Cornicularius, in Pannonia passus. i. Aprilis. SS. Anastasius, Jucundus, Rutilis, Petrus, Florus, .lisi Filianus Mat. tyres Sirmij. . ariuari j. Ss Andreas cienedictus M. Eremitae, prope renchinium, Anno oor. S. Andreas Fulginiensis, ex Ord. S. Francisci, Hungarus ad Maji. S. Auoustinus .arottus tingarus, Piscopus agrabiensis, obiit 3 31.s Haris, O S. Dominici, Pro-Regis Hungariae Filius, a Tartaris pro Fide
S. Bonifacius Discipulus Astrici, in Inferiori Pannonia, Martyrio corona
S. Demetrius Diaconus Martyr, Passus Syrmi 3o 3. S, Emericus Filius Sancti Stephani Regis, mortuus o VI.SS. Evilasius Praefectu si Fausta, in ista Inferiori, quae nune est Bulga.
B. Eusebius, prius Canonicus strigoniensis, Ceinde ordinis . Pauli insti
S. Gerardus Martyr apiscopus Clanadiensis, occisus Anno io 7. S. Guntheriis remita, S. stephani Ognatus Mortuus Anno io s. SS. Hermylus, Stratonicus , Singitunus, Martyrium passi Saenderoviae ad 7. Januari j- S. Hieronymus, Stridone, in Dalmatia natus. SS. Hilari iis, Concessus, Maurus, Syrmion, Fortunatus, monatus, Martyres Syrmij. . Aprilis. SS. Innocentius Sebastia, cum o sociis, apud Syrmium Martyres. 4. Iunii. B. Joannes Teutonicus, ordinis Praedicatorum , Boi nensis Episcopus , ibi j t. 2y3 S. Irenaeus Martyr, Episcopus syrmiensis, passus s. Marti j. S. Ladiilaus Rex VIlI. Hungariae obiit anno io2S. s. Laa
136쪽
S. Latiriantis, Archi spiscopus Hispaliensis, ex Nobili Hungarorum Familia, Martyrio coronatu S. Anno F 4. S. Marticius Episcopus Turonensis, natus Sabaria in Hungaria. Obiit anno
S. Martinus Dum tensis, Archi Episcopus Braccarens , natus iniungaria. Cujiis memoria celebrat irrcio Martii. Obiit an s s. B. Matthaeus Escandeli, Civis Budensis , in Sinis Apostolusi Martyr An
B. Maurit ius ordinis Praedicatorum, ex Familia Ciahiana , Obij Iautini.
SS. Maximianus, Acution Timotheus, Heristus, Artaxus, Vitus, chatus, Martyres syrmienses. 2. Ianuari j. SS. Montanus, montinianus, Syrini Martyres. i. Maii. S. Montanus Prestyter, in flumen mersus Syrmij. 26. Martii. S. Nicolaus Episcopu Dacorum, d Hungarorum, circa Annum 39'. S. Paulus ordinis Praedicatorum Hungarus ,.qui primus Cumanis Evange- tibin praedicavit ma ijsdem cum o Sociis, pro Fide est occisus circa Anum Domini 272. S. Pollion, Syrini Martyr 28. Aprilis. S. Quirinus Martyr apiscopus Scisias, postea Laurenens prope Sabariae passus Anno O2. S. Rutilius cum sociis, prope esprimium, Martyrio coronatu S. an. 3οῖ. B. Sadochus Hungarus cum 8 socijs, ordinis Praedicatorum in Tartaria praedicans Evangelium occisus. Anno i 36o. S. Salamo Rex S. I ad ista Regis Patruelis, qui Regno exutus , duxit vitam remiticam , ac Polat in Istria sepultus est. SS. Secundus, Florentius, Geminiarnis, Saturus, passi Syrmij. 6. Apr. S. Serenus, cum a socijs Surini martyrio affectus o 3.SS Seron eius, Antigonus, Rutulus, Libus QRogatianus Martyres in Hungaria. 23. Febr. S. Severus cum socijs r. Syrini Martyres i. Febr. S. Stephanus Rex Apostolus Obijt io 38. S. Timotheus Martyr Syrmiensis. I. Maij.
Beata Agnes Sanctimonialis Sancta Clarae, Neptis Andreae Regis Hunt
S. Cunegundis, Filia Bela: Regis, Soror sanctae Margaritae Virginis, Con, tu Bolesti Pudici, Regis Poloniae. S. Elisabeth Vidua , Ludovici Langravi Turingiae, Filia Andreae III. Reaii
S. Eugenda, Martyr Syrmi 6. Aprilis. S. GV
137쪽
B. Helena, nIitrix Beata Margaritae Virginis obi j Vesprimi j irro. B. fabella, neptis Andreae III. Regis ungariae. B. Margarita, Filia Bela Regis II.
S. Margarita Scotorum Regina, a Patre exulante, iniungaria nata S. Maxima Martyr Syrmij, in fluvium demersa.
SS. Rufina, Moderata e Romana, Martyres syrmi Martyrio assectae c. Aprilis. S. salonica , Coniux Colomanni, Regis Hungariae.
S. Septem Virgine si Martyres Syrmienses. Anno Christi. Io I.
III. Pontifices Imperatores Remani. PONTIFICES.
sanctus Caius Dalmata, Patria Solonensis Joannes IV. ipse Dalmata. IMPER ATORES.
Traianus Decius, Pannonius. Claudius Gotticus, Dalmata. Quintillus, Dalmata. Aurelianus, Pannonius, natus Syrint j. Diocletianus Dalmata, a tria Solonensis Maximinus , natus in Dacia. MaXentius Dacus. Constan tinus, natus in Dacia. Constantius , natus in Illyrico Jovinianus, Pannonius. I alentinianus, Pannonius. Valentinianus II Pannonius. Valens, Pamnonius Gratianus, Pannonius Patria syrmiensis. Probus, Pannonius, natus Syrmij. quilinianus, natus in Illyrico. IV. Scriptores.
sanctus Hieronymus Ecclesiae Doctor. Gregorius Ragusinus, Sacrae scriturae eximius interpres. Frater Boetius, e Transylvania, Aristotelis interres. Frater Joannes Ragusinus , excellens Theologus Frater ulius, Dauiata, in Scholastica disciplina m Scriptura sacra ingenue versatus. Fraterer nardus C hedaldias, Historicus. Frater Leonardus Ragusaeus, Theologus. Frater Nicolaus, demirabilibus, Transylvanus Claudiopolitanus , Theologus. Nicolaus latius Archy Episcopus tristoniensis Nicolaus Telegdi Episcopus. Cardinalis Paetinanus e Soc. IESU, Arcni Episcopus trigoniensis, vari j operibus clarus Georgius Raldi ex eadem Societate. Ioannes Nadasi, multorum opusculorum A cericorum author Tacharias Trinchellius S. I. insignis, Alceta. Cregorius Coelius Ordinis Sancti Pauli primi remitae Scripturista. Ualentinus Lepes Episcopus Eosnensis, accuratus Controversista. Joannes Pantiorinius, Poeta. Joanne Satribucus Patria Tyrnaviensis, Histolicus, Poeta.
Nicolaus Invanfius Historicus. Abrahamus Bacskajus, Hilloriculi. Petrus de Rcva o Thurocatus , Historici ratiositaetermitto.
138쪽
Ηos Inter merit3 numerari possunt Rex Gejsa, Cognomento ob res praecare gestas, Magnus Ludovicus I Rex,ungariae, qui O. annis regnavit, continua bella gloriosissi nE gerens,in domi semper pacem colens. Stephanus Barthoreus. Rex Poloniae, ex Transylvaniae principe, rebus praeclare gestis, toti Europae notissimus. Joannes Hunniadicio praeliis contra Turcas initis, gloriosus. Matthias Corvinus, ejusdem Filius, 'e Hungariae, bellis , rebus gloriosus. Paulus inimis Tureartim terrori Nicolaus Elaterhaety, R gni ungariae Palatinus , intomparabilis Heros. Palatinus Gara Georgius Dra ovicetius Cardinalis, Episcopus Jaurinensis, orator in Concilio Tridentino, pro ungaria. Thomas Bahos . Ab Erdod, Cardinalis, de Patriarcha Constantinopolitanus, duarum Familiarum illustiuisi. marum. Erdodianae, Palffanae erem,r. Joannes colosorius , ordinis PC dicatorum, Episcopus Csanadiensis, Tridenti in Concilio ecumenico mortutis 24. Novembris is 62. Franscistus Forgaes, Archi. Episcopus trigoniensis, S. R. E. Caiclinatis,in per Regnum ungariae, Regius Locumtenens. Et a
iij qu in pluriini, quos recensere longum estiti
sacrae Comme incorporata Regna ac Provinciae.
SA a Corona ungariae, praeter ipsam Hungariam , habet sibi annexa alia quoque Regnat Provincias Restna Gnt Croatia, clavonia, DAmaria, Boiuia, servia, Rascia in Bulgaria, Provinciae veros rarasylvanit', Valachia, & Moldavia. E quibus rursus aliquae . habent sibi alias ad- itine ac uti Croatia, Morlachiam . morbaviam , Boisia Ramam. Tran-iylvania, Siculiam Moldavia Bessu abiam utuntur insuper Reges Hungariae Titulo Regis Galliciae, & Lodo meri se ac Cumaniae. Et quidem Regna, Croatiae, Sclavoniae, adjecit Sacrae Coronae. Sanctus adislaus Rex, qui ex hae vita migravit ad coelum, Anno Christi loque Dalmatiam vero, ex Integro Rex Colomannus, i io . Odomeriae, Gallio Regem primus se scripsit, Bel iii Cumani vero Bela in Bosniae, Bela coecus, Transylvania antiquo jure spectabat ad Hungariam , quam in Provinciae Formam redegit ipse me Sanctus Stephanus primus Rex ungariae. Bulgariam seu inferiorem Mysiam, adjunxit Stephanus V. Re Hungariae qui mortuus It an Christi: I 278. Regnum Serviae, Andreas Rex Hungariae Rasciae Regnum, Re Ludovicus I. Valachiam, Moldaviam, Carolus Primus. ι
139쪽
Huntaria proprie accepta terminatur a Septemtrione Polonia superiora. Russia Rubra, mediante Carpatho monte, ab Otiente Transvlvania ab Occidente Austria moravia, Styria, a meridie Croatia dc cla vonia. Extenditur vero ab occasum , seu quo ad Longitudinem milliaribus Germanicis ita Septemtrione, ad meridieni, seu quo ad Latitudinem 6o. Ita, ut Latitudo sit par fere Longitudini, adeoque prope quadratae sit Figurae. Continet proinde in se milliaria quadrata 39oo.
Dividitur Hungaria prima divisone, in Superiorem, Inseriorem M. perior est Trans danubium Poloniae ac Transylvaniae conterminata. Inserior est Cis danubium . Utraque dein subdividitur in Comitatus, seu tractus terrae qui non sunt aliud quam totidem provinciae. Principatibus multis, imis de Ducatibus pares. Sunt autem tales Comitatus in ipsam ungaria eκ clusis Comitatibus Sclavoniae,i Transylvaniari numero 48. Juxta sequentem Indicem.
17. Cfanadiensis. I 8. Temesensis. I son gradiensis. 2o Orodiens s. 2 l. Torantaliensis. 22. Sarosensis. 23. Beregiensis. 24 Pestiensis. as Heve sensis. 26. Neogradiensis. 27. Busensis. 28. Nitriensis. 29. Tollensis. 3o Hontens s. 3i SetabolcZensis. 32. SYolnohiensis.
Olim autem A res fuisse eoAstat. Ex his rursus aliqui subdividuntur, ut Hevesiensis, ininis Hevesensem,&Na-gy Hevesiensem. Et Zoino hiensis, in interioremi exteriorem. Porro singuli Comitatus, habent suum Tribunal, quod constituunt: Supr mus Comes Comitatus, Vice-Comes, 2. Assessores urati , 5 Notarius. His adduntur certi Judices Nobilium, qui in causis dirimendis, etiam extra Contentus publicos, d Sudes judiciarias assistunt. Conventibus vero, seu Con- P gre a.
Posoniens s. Mosoniensis. Jaurinensis. Comaromiensis. Soproniensis. Castri Ferrei. Staladiensis. Ves primi ensis. Strigoniensis. io Albens s. ii Pilli sensis. 32. Somegiensis. LI. Tolnensis. I4 Baraniensis. s. Hachiensis.16. Bod rogiensis. M. Trenchiniensis. 34. ThurocZiensis. s. Lyptoviensis. Arvens s. 37. Scepusiensis. 38. Tornensi S. 39. Borsidiensis. 4o Gomoriensis. i. Aba vivariensis. 42. Templiniensis. 43 IngvariensiS. 44 UgocZiensis. 4s S Zakmariensis. 46 Maromaro siensis. 4 . Solthiensis. 48 Kraia oviensis.
140쪽
D AT IO IV.eregationibus publicis Comitatus, omnes Nobiles illius comitatus, interesse pollunt Ocaliquando etiam tenentur.
Campestris licet Regio sit Hungaria, ab ea tamen parte, qua contermina est Moraviae, Silesiae Poloniae, d Russiae, continuis montibus cingitur, qui Carpathici nuncupantur ac statim Posonio incipientes , longissimo fluxo, usque ad eum locum , ubi Regio est, quam Maromarosiam vocamus, excurrunt. Hinc ali rursus montes Sylvae, Severinum versus se extendunt, mungariam Transylvania, Natachia transalpina separant. Altissimi hi montes iant, ii uca Comitatum Lyptoviensem, ricepusiensem, nusquam enim altius se attollunt, nec horribilioribus jugis assurgunt, unde, Nivis montes eos dicunt Germani Incolae,i Livorum lingua appellantur Tartari, per Contractionem atri , eo, quod versus Tartariam protendantur , abiungaris archa nuncupantur, vel etiam Nivosae Alpes. Ex his Alpibus complura Flumina intres diversas fere p.artes, nempe in ortum, per Superiorem Hungariam ii O ea sum, per Inferiorem dc in Septemtrionem, per Poloniam trahunt suam originem. Abundant vero ferisi avibus, ac praesertim damis, & capris Sylvestribus 4rogallis,in Artagenibus, metallis item varijs, id pretiosis lapiciabus, quinin Adamantibus , inveniunturque subinde in iis virgulae nativi auri, quidem purissimi. Et quod mirum cuipiam videri posset in earundem altitudine Summa, Lacus ingentes, quorum maximus oculus maris appellatur,in quo quandoque etiam navium fragmenta reperiuntur, quod argutiaento est, .um per meatus subterraneos, cum mari communicationem habere. regione horum, sunt ali quoque montes, ubi Montanae Civitate jacent, omnium Minerarum fodinis celebres adeo ut hac nostra aetate , vel ex unica Schemnicetiensi Fodina, labore paci sex dierum, eruantii circiter Ooo. Marcarum Argenti. Caeterum, pro varietate locorum, varia sortiuntur nomina. asto enim com muni nomine vocentur Carpathici montes, Versus ora viam tamen vergentes, dicuntur montes albi, versus Poloniam , atri, versus Ruisiam, Biesscidi j I stremo montes sive colles, quorum tres ponuntur in Regni ungaria insigni sunt: atra, atra, matra.
Fluvii praeeipui ungariae, quos etiam in suis insignijs gestat, sunt quatuor,
nempe Danubius, ibiscus, avus, ii avus, qui alios deinde complures in se recipiunt. Et vero Danubiμs, fluviorum Europae maximus, oritur incon finibus Geticis, e fonte perenni longo pedes 26. lato pedes duos, in colle vix 6 cubitos eminente. Qui postmodum per Germaniae fines, Ducatum irarembergensem, Sueviam, avariam, Austi iam decurrens, prope osonium
Hungariam ingreditur, auctus exinde Morava Fluvio, ad arcem oppidum Devin ipsam urbem Possiniensem alluit, mox in ortum hybernum flectens sulas aliquot eficii, sed duas piaecipuas in quatuor scinditur brachia atque Insul