장음표시 사용
151쪽
Neque tu nunc eorum , qui te lecuti iunt causam defendere debes , tum quia nihil hoc reseri , tum quia tutemet scis , non Paucos lectatores noliros dedecori potius nobis fuisse, quam honori. Qua laepissime multa perverse
sunt de nobis interpretati ε nostro nomine, nostraque auctoritate popello imposuerunt ,& pecunias multas extorserunt : ac plerique cum volumina rostra nunquam legerint, nostris uberibus, nostraque doctrina se educatos, enutritos, atque edoctos dixerunt. Λlii verb Complures , quod minus consa ii ter a nobis dictum est , amplexati sunt ι solidam , verainque doctrinam perverterunt. De tuis sectatoribus egomet sum tibi oculatus tellis, Eraliis si rate , quod non quidem re , seci nomine tantum te fuerint imitati h qubdfrequentissime me praesente , & me audiente ipsorummet errores tibi tribuis sent: quod eb conti lentius faciebant, qub vidissent neminem de principi-hus literarum adeb fuisse studiolum , qui de illis diiudicare potuisset. Theueras autem tuos secum deserebat libros I ut cum opportunitas esset , ostende-Tet, te nequaquam ea docuisse, quae ipsi faciebant ue tum etiam ut illis hoc eriperet diverticulum ad te , auctoritatemque tuam immeritb confugiendi. Tertius autem liber, cujus titulus De curandi ratione per sanguinis mi Aonem , non quidem mea voluntate scriptus est , sed ut illis obsequerer , qui post disputationes plerasque cum Medicis habitas , & poli illos duos priores libros aures obtunde ham meas; rogabantque , ut docerem, quibus in momhis expediat sanguinem mittere , & ut venae sectio sit instituenda : nam iam non amplius fidebant in Medicis suis . Ego autem circa haec omninli me r ferte volebam ad ea, quae in aliis libris a me etiam scripta erant, in quihus etsi pluries, atque pluries assirma erim convenire in morbis nonnullis sanguinem mittere i tantas tamen addidi dissicultates pro noscendo morbo, in quo conveniat ι Se pro noscendo tempore, M pro determinanda vena , tot addidi cautelas , Ω circumstantias , tot, tantaque Contraindicare sanguinis missionem fissus sum, etiam si morbus illam exposcat , ut mani selium siti modb ea serventur, qute ego docui aut nunquam , aut rarb expedir-anguinem mittere , ac omninb dissicillimum essecognoscere , quando conveniat . Cum tamen illi rogare non destitissent , precibus a j me suis o/rundere non cessassent complures amicorum , quos pigebat, ut mibi Udebaris curandi librum li me editum , aliaque scripta mea perlegere : coactus ravdem sum ad baec feribenda descendero , ne scilicet i mere illis viderer . Memini tamen in hoc ipso libro de cur. rat. per sang. mis Itonem me haec adiecisse verisba . Verum, qκoniam baud b mea voluntate hunc atarestus sum sermonem, fisuod dictorum necarum eveniat , usi culpam ferem, qui auctores fuerunt, Maeoe onusnsciperem , femi si recte , atque ex sententia accidat, utilisque adipareat , Icudem illis omnem cego . .
Quid nunc blaterant Malum ne aliquod ex illo libro si Rum est uuvideant qui me ad scribendum compulerunt , ego enim omnibus abren clavi Iaudi, & gloriae, culpae, δε infamiae, quae ex libello evenire potuissente Λt dices, Erasistrate, naec non esse satis ad me excusandum, nisi fort.
152쪽
apud homines. quibus ex meliore luto effinxit praecordia Titan ; alii namque mea opera decepti sunt. Apud illos quidem me excusatum volui . Indoismi autem ex quavis occasione ,sive bene, sive male dixeris , ipsi sese facillime decipiunt. Λn mea culpa aliorum sectatores facti sunt sere omnes , qui post me
uerunt ρ cum ego omni semper Contumelia sectatores omnes affecerim, seris Vos ,. iles, ignavos , surdos , Caecos, Se qui veritatem nunquam assequi ponsenis Continuo eos appellans lΛn mea culpa disciplinarum professores,Geometria, Arithmetica , Me chanice, aliisque sumilibus artibus, quae demonstrativam methodum habent, minime uti sunt Cum ego has omnes , Medico quidem necessarias, aliis V rd perutiles esse, semper depraesticaverim lQuidam a rudi populo habiti sunt sapientes , qubd dixerint ni ven 'nigram , alii quM dixerint eandem calidam 3 alii ex hoc , qudd dixerint se nihil scire vel hoc unum scire , qudd nihil scirent , alii, quia dixerint se
omnia scire, M veluti ex tripode cuicunque quaesito respondere polie affirmarent. An mea qudque opetra decepti sunt, qui ex his omnibus aliquem existimaverint sapientem adeli fuisse, ut illius verbis, tanquam infallibilis oraculi, standum esse opinati etiam sinia GDixi sanguinis missionem multum , atque multum prodesse, & ro eare homines ab orci faucibus ue dixi equidem: verum pluries, atque pluries, me qudque illetum eli, eandem nimium obesse; quam plurimos missione in maximum vitae discrimen suisse perductos 3 non paucos fuisse enecatos . Uidendum igitur , quandbprolit, bc quandu n at , ὀe ut hoc cognosci possit pEgo autem in eo ipso libro , qui est de cur. rae. per sang. mi A. enume- , ravi multa, quorum cognitio necessaria esset ad recte aliquid determinanis eum circa utilitatem, aut damnum, quod milito afferre potest: ac omnia quidem sunt cognitu difficillima, quaedam verb sunt omninb impossibilia. Tanta igitur cum sit dissicultas in his cognoscendis : & quaedam , qu rum cognitio necessaria est, ut recte missio initituatur, homini sint cognitu
impossibilia, li meo consilio uti voluissent Medici , abstinuissent semper a
venarum sectione. . .. - . .. . a
, Primb cognoscere oportet recessum a statu naturali in statum ca)praeernaturam eo sensu , quo haec accipiebam , quod quidem difficile cognoscitur. . Secundo quaenam sint affectiones evacuationem poscentes: deinde b quaenam ex iis venam incidi postulant, neque haec in quacunque hypothesi facile
Tertio cogn0sci debent generationum principia . Atque hoc est non se Iii m difficile , sed etiam forte impossibile, quod an homine cognoscatur. Neinque ante me quisquam principia haec certo cognovit 3 neque post me qui quam; neque aliquid huc usque de illis determinatum est. Dixi quidem principia cc in rebus omnibus pro materia quatuor habere olemema ι per sese
mutuis tota misceri, inque invicem asere sum nata: sed quis hoc novit, an ita se habeati Dixi me ostendisse Λ epiadis elementa esse falsa 3 an propterea mea sunt vera Quid , qui dicunt esse quinque rerum Omnium elementa, a,b,c, o GaI.de cur.rat.Per lang.uus . p. g.
153쪽
Iid qui tria 3 quidue qui duo , quid , qui unum , quid , qui amimant esse innita p Et de his quidem, quae minime possunt determinari, ex mea sentenintia Medicus prius decernere debet; ut aliquid pollea de secanda vena tecto
Quarib oportet cognoscere, quot sint qualitates effectrices , quod non solum cognosci nequit sed nonnulli aminant omnem de qualitatibus doctrianam esse purum figmentum. Neque satis est me dixisse esse quatuor, quaru- έ nomina sint ealiditas, frigiditas, bumiditas , in siccitas ι nam non rartimul in alitet loquutus sum: M aliquando dictum etiam a me est, facultates, si- τε qualitates appellare me solitum occultas rerum causas , quas scilicet ego adhuc minime cognoscerem: qui igitur potuerim alios docere, quae ipse igno raverim i Quintb oportet eognoscere humorum , tum differentiam. tum genera tionem. Estque hoc etiam eorum , quae hactenus minime cognita sunt: &.humoristas meos iure derisit Hel monitus; non quia non conduceret illorum cognitio, sed quoniam nullos adhue illos cognovit. Sexili ex mea sententia utilis h quoque in rem praesentem tractatio δε
temperamentis es, elementorum sequens tractationem . Cumque elemento
rum numerus sit incertus 3 st etiam si conveniamus de numero, disputetur hactenus quamam ,&qualia sint elementa , incerta erit quinue doctriua daetemperamentis & plerique quicquid de elementis, se ae temperamentis a me dictum est, non sine aliqua ratione putant esse fibmentum.
Septim b verb omnium maxime, dixi, utilis eli liber sc de plenitudiαε, in qua Uensa est 3 ω ut ad viiους plenituri ν O ut ad ea acuatem , in qua
continetur. Atque haec, quae de plenitudine I me dicta sunt, tu fabulas eta existimas, Erasit rate ι & vis plenitudinem semper referri debere ad vasa . Haec M alia similia lib. de cur.rati per sang. misi. capcl. alia passim alibia quorum cognitio necessaria mihi vise est ad ianguinem recte detrahendumtSed omnia praeter morem breviter in hoc lib. de cia r. rat. per sang. misi. Sem per enim dimisi lectorem ad alios meos libros, tiim ut illi olfenderet noenon fuisse , neque esse spernendum 3 riim ut rem emcerem difficiliorem ue tum etiam ad hoc ut si libro&alios legerent, cognoscerent tandem rem esse dim- ..cillimam , atque saepe cognitu imposIibilam . Ac circa finem hujus Capitis memini me adiecide haec verba : nec ver, si mirum euiquam videri Aber, fi tantis sit opus, ut probὸ de vena fenuri contemplari liceat 3 non enim ad huius tantum auxilii inmurionem, sedo aliorum omnium necessaria es eorum qua modo recitavimus cognitio . Nam si citra illarum notitiam rem curarae
possemus ι baud eset eur ea tanti faceremus. Magni quidem facienda est
gnitio eorum , quae a me recitata sunt, sed hoc opus, illa Cognoscere . At libro de venae sin. adversus Erasistrateos cap.6. Cognoscens ego quos dam existimare facile decerni posse, secanda ne sit vena , an non , haec Pr ivli r inhibendum se erasis suis, qui bactoriis venas temerὸ secarunt, ne eas in m gerum penitus serent. Ut enim Plato ait minus aberrare νον conuentaurum es, qui ea non aggredi turs non nervus, quam qui illa eramur, qua
154쪽
quod, quibus vinam secare expeti, o catera id penus, qua a me recitata Iura, inventu facilia exrsans. Ponamus me dixisse multa hominem eommoda hahere posse ex volatu Amulta facilius atque citius volatu perfici posse, quam pedibus ambulando. Ponamus me dixisse cognitam mihi esse volandi artem, i Ilam tamen esse dis ficilem satis ι ut re vera dissicilis est . Dixerim etiam ut volandi artem asse quatur, oportere priux Cognoicere quid sit gravidis, 2 quae sit rix , quae CorinPora compellat ad centrum , M an vis ista crescat , vel decrescat unquam. dum grave descendith M ue crestat, vel decrestae r item oportere aeri cognOlcera gravitatem in quavis tempestatu , M temperie , sive mavis dicere constitiatrone eiusdem aeris et oportere cognoscere corpulentiam s& resistentiam aeris , tum respective ad motum gravium ν tum etiam respective ad alios motus. peruuisionesque , librationesque, quae in ipso fiunt Item posito quhd addiderim ad volandi scientia in acquirendam snon solum phylicam disciplinam , verum etiam necessariam esse in metriam , Arithmeticam , Musicam , Mechanicam ψ aliasque facultates, quibus machina inveniatur qua facile tum aeris resistentia luperet cor poris gravitatem j κ quibusdam motibus eorpus in aere librari possit ν tum etiam ipsum idem corpus grave ad dexteram , vel ad sinistram infleetatur, ascendat, vel Hescendat pro labitu hominis. Ponamus, quM haec α' Rique similia dixerim: an ii quis cum nihil istorum noverit 3 spe tamen recte v .landi e sublimi .se dejiciat , praeci pitetur , & moriatur, mea cul P deucitur, mea culpa praecipitatur'; meae culpa moritur 2 quoniam ego dixi dari asetem volandi ι sed eam esse difficilem nimis 3 8e omnium aliarum artium , κdisciplinarum egere auxilio p stultus procul dubio est , qui mea culpa, malae:
illa accidi me diiudicabi . - A. 'Haud profectb disti militer de sanguinis missione Iocutus sum di, quM uti LIis sititia quM multarum rerum captu dissicillimarum , & impossibilium
cognitio requiratur , ut i ηa recte instituatur: adeb ut minus, atque minus
errent illi, qui nunquam sanguinem mittunt; quain qui , tanquam si inventu facilis esset opportunitas mittendi, temere mittunt.' QuJd xliud postea fieri potui ei is fuerae, Erasistrate , servoe , ge disputationis calor , ut obstinate, δe lumina cum pervicacia dicentibus illis , qui maxime mihi maledicere, ὁ detrahere soliti fuerant j nunquam omninh, neque directe , neque indirecte conducere sanguinem mitte, ε neque ad haec ullam propter imperitiam satis probabilem adducerent rationem: parum saiani dicere visus euem, si aperte dixissem ratb convenire Itὲ Igitur locutus sum; uv aliis videres oedere semper admittendam esse sectionem , aliis nunquam 3 aliis verb , k prudentioribus rar, eandem Coninvens se viderer existi-sse: vertim tamen femadeb esse intricatam affirmavi; et ipsi ex sese erederent penes me tantilavesse artem de his bene determinandi , & sectionem recte administrandi. Q . - Qua quisem rationu nequaquam alios ostendere mihi animus sust, era ter eos, qui me ossenderant . Neque aliud praestitisse videndus sum ι nisi infumma illa concertandὶ occasione mihi non desecisse. ritque ideo, modo
aequo sis animo , dirudices, spero, iure merito a me sic factum. Res enim - ipsa Cooule
155쪽
ipsa sic tulit; ut cum illi lingua, rei tu , & omni obtrectationis genere mih in sensi fuerint, M ad hoc simul ipsi convenirent , & principit, omnia damnarent, quae tu non dixeras probanda , postea nihil defenderent eorum, quae dixissent: ego contra omnia sumerem , 'uae Vellem , & ut eli magis illorum 'Unavia ostenderetur, pro ut impetus disputationi ferebat, ampliuimam h huerim orationem , nihil ex adverso ego mihi timenLati illis , ubi calliditas iam non esset amplius ex usu . Atque limili quidem pacto saepe multa aciderunt: videlicet cum non rarb homines aliquid sine limitatione , Se distinctione temere negassent 1 postea sine limitatione illud idem quod negaverant, umere concesserunt, & temere etiam in usus admiserunt. Et equidem hanc fuisse Λristotelis fortunam audivi. Primum ejus scripta tanquam ab oraculo exarata in veneratione maxima sunt habita. Ex quo stata est occasio nonnullis, ut diligentius ilia examinarent: reperta sunt quaeisdam absurda . Crevit postea paulatim istorum numerus, qui animose de Λristotelis operibus crisim serrent c vel quia multa non intelligerentur; vel quia multa revera absurda essent, totus tandem Aristoteles vitus est absurdissi-inus. Λdeb ut, Erasistrate, disertissimi Λvi tui scripta, tanquam o nnin, erroneam , M perniciosam, aC pestilentem continerent doctrinam , judicis decreto publice igni concremarentur: edictum ue sub gravi poena est , ut si uui exemplaria, haberent igni traderent . Sed hoc ipso factum est , ut qua dam exemplaria diligentius custodirentur, & quidam Curiosius examinareeceperunt ἰ arere vera Aristotelis doctrina tam absurda esset. Viderunt prim, .non omnia esse absurda. Dehinc benigniori animo illa perlevntes viderunt, . Ω hoc ,& hoc aliud reeie posse interpretari. Brevi polimodum doctiana , Seeloquio visus est summus Aristoteles: moribus autem re vere nunquam Commendandus visus est . Post haec sancitum est a primcipibus, ut pueri omnes secundum Aristotelis doctrinam instituerentur: li factus est Aristoteles velutINomen infallibile , Se Philosophus per intonomasiam dictus est ,3c in magnis eontroversiis, si quis protulisset haec verba, dixit Arisoteles, Omnes acqui stebant. Demum audivi alios insurrexisse . qui haec ista maxime turbaverint Α δε iteium habeatur Aristoteles apud aliquos insulsus, & fatuus, & nihil solide,ni recte, sed omDia Prave docens. i se Et mihi. M tibi similia acciderunt , Erasistrate , culpa ignavistimorum sectatotum nostrorum s qui nos nunquam Potuisse errare crediderunt. Tuinuidem dederunt mihi occasionem , ut millis tribus libris tibi maledix rim. Mei vero occasionem dederunt Helinontio detegendi omnia ulcera, quae
forti sunt in meis scriptis. Ego enim etsi magnifice de me passim sim loc
tus ; Se famae, x gloriae suerim perquam aVidus 3 de memetipso, tamen nun duam hoc credidi me non potuisse, ὀc non posse errare nequi: cuiusque pria vatim naturam me satis exploratam habuisse, sum unquam opinatus. Sed redeam ad sanguinis missionem. . iPto coronide autem tum libri de Cur.rat.Per sang.misis. tum libri contra
te, Se alterius contra tuos bina addidi somnia ἔ quae dixi mihi conspicua visae e , δe illorum monitu arteriarum sectionem me fuisse aggressum . An dicam me credidisse , detractione opus habuisse aegrotantes illos cum multi, atque multi iam a principio morbi transacti essent dies P Illud certe volui, ut auditis somniis meis, ὀc consiliis deorum mihi Per somnia communica is, fides
156쪽
fide, x vana Ilcet animi religione maxime iuvarentur aegrotantes ἰ 'O male factum exclamasti, Erasistrate, ubi somnia audivitii , 2 sic decuit exclamasse ingenuam umbram. Sed vide, quaeso, an simplex potius, quam ingenuus sis appellandus. Nulla unquam fuit gens, quae superstitionesuas, &opinionum vanitates non habuerit. Λ ridiculus omni ab est,qiit mundum sperat ab omni praejudicio, & vanitate liberare . O curas bominum,. antum es in rebus inane . Uanitas , M omnia vanitas , Ω hoc qubqua vanitas . Saepe pro uno praejudicio , quod auferatur, multa intrant in hominum mentes ut melius sit sinere illos , cum iis praeiudiciis, quae habent. Praeterquam quM minime omnium hoc tutum est, auferre praejudicia , & hominum . adaperire oculosi ac nisi inter umbras de his agerem , timerem sane, ne mali aliquid ex his iisdem mihi accideret. Omnibus in rebus , M tempus , 2 mores, consuetudinesque , 2 vanita tes eorum, quibus cum agas, 2 occasiones a prudentioribus sunt attendendaι nam quae uno tempore apte fiunt, & iustitiam habent ψ alio tempore nequaquam fieri debent , 2 sunt intuita . An tu putas impium Drusum , atque sce- νIestum , quia non monuit exercitum , lunae claro Corto defectum . ex natura
libus causis nihil cum seditione commune habentibus, dependere ρ Non ingenuus, sed in illa occasione ridiculus plane fulsiet , re limplex nimis, ii ino-nuisset. Λt ille quae t a easus obtulerat in sapientiam vertenda ratus leditio isnem sedavit , superstitioneque . vanoque timore deficientis lunae prudenter usus, milites ad obedientiam , inque Ordines reduxit. Ita pius Medicus v nitatibus . Ω falsis opinionibus uti potest; verumtamen ut melius sit agrotanti , Ω ut citius ille sanetur. Sic vomitorium exhibitum cuidam fuit . qui serpentem gestare credebat, & dum vomeret, serpens iniectus est in vas, Momnes adstantes, ab ore a groti prodiisse, exclamarunt. Quibus quidem deinceptus est aegrotus; sed hac eadem deceptione servatus , M sanitati restitutus est . . Simplicitas , 2 imprudentia,& summa ingenii stoliditas est, nunquam decipere hominem , qui siepe numerd tunc maxime iuvatur, cum maxime decipitur. Atque hare quidem quae, voce, verbo, atque scr*to ego tunc dixi de his, aliisque somniis, sive meis , sive patris, aliorumque , non fuerunt inique accepta I 2 non levem ex his ego mihi fidem comparavi. Nam illo tempore hac vanitate, k superstitione perculsae hominum mentes credebant mulista a Diis per insomnia homini revelari, R casus nonnulli prudentioribus etiam accidisse narrabantur admirabiles 3 2 religio erat negare mihi qubque aliquid limi liter potuisse manifestari.
Sive Medicus, sive Imperator, sive alius fuerit, vanis hominum opinionibus summo iure, M summa cum gloria uti potest ; ad eum tamen finem, ut melius sit gentibus. Ac illi sunt maxime reprehendeodi,qui vanitate utuntur opinionum, ut male sit homini vel ut aurum extorqueant, exempli Iratia , vel ut pudicitiam expugnent: ut factum est sub Tiberio Cursare. Isiis nanque ministri, ut pudicitiam expugnarent Paulinae clarissi inae, M castissimae Romanae, dixerunt nescio quod Numen Anubim aetaptium cari
Tons. I. S . nino ca Tacitus annalium I. .
157쪽
nino capite, illius expetere concubitum . Retulit illa marito , qui valde ga-Visu, Numen cum ipso velle Paulinam communem , Obtemperaudum manis davit . Λt lsidis ministri pro Numine divitem iuvenem supposuerunt , a quo rum acceperant. Re autem comperta, meritb Tiberius, Sc Ilidis minit iros, A templum ejusdem, ac turpem delevit aniculam , quae haec cum, ministris tractaverat. Λd Ego in nullius hominis , aut perniciem, aut dedecus Uauit in pinionum gentium furn usus.. Pulcitie autem liber clauius,&ornatus est somniis illis: nam prudiu tiores rhinicerotis nasum habentes, providum,& lagacem animum in me PO- . tuerunt admirari ι Indocti , liuitique debuerunt credere, Oportere ad reete mittendum sanguinem , ut Numina revelent, quibus , Sc quando , Se ex quo. vase mittendus sit: Si ego interiin audaciamin M petulantiam , ac luminam malignitatem icctatorum tuorum repressi. Fateor tamen in his, aliisque quaιIiplurimis,neque supremum corticem , neque superficiem doctrinae meae
i Uerum enim veri, minime aequum est ex his tantum , quae in rixa illa a me scripta sunt de meis moribus , Sc doctrina mea iudicium ferre , cum saepe, tunc etiam cum scribebam contra te, δc contra tuos, ad alios libros me Ietulerim a me quinue, sed pacato magi 2, atque tranquillo animo conicii-ptosis In quibus lane multa sunt, pro quibus , Sc laudari, & commendari mereor. Fraeteream multa 1 3c qudd rei mediciae summam dit ficultatein si pἡ siepius ostenderim , 2 qubd monuerim futuro medico maxime nectitariam esse demonstrandi artem , Se quini reete indicaveram , quibus in dilciplinis haec demonstrandi iacultas reperiatur, k quod, his ego licet initiuEtus, tamen fassus fuerim me nullius singularis a hominis naturam Perfractu cognovisse , ὀο qudit affirmaverim unumquemque sectas omnes prius pera Iscere debere, ut de illis aliquid postea recte decernat, Aquἰid sectatores, Se
ignavos semper increpaverim omittam δe alia multa , illud tamen Pr Me reundum non est , multum mihi debere omnes , quotquot poli me fuerunt, atque erunt posteri , quod volumina ipsis reliquerim Oirini eruditionis genere referta ; quod conatibus meis omnem de re modica doctrinam , ab anti quioribus traditam, habeant , quod fideliter aliorum ibiitentias tradiderim;& qudd fere omnia, quae ab aliis ante me scripta fuerant , Sc in dialecticis, 9 in phr iicis; Ze in re medica . δε in simplicium , atque compositorum medicamentorum historia , & quidquid de re anatomica ad mea usque tempora compertum fuerat, libris meis complexus fuerim: atque ideo volumina a me conscripta sint vel nti amplissima bibliotheca , omnia, quae ab aliis, R in
me et ilim , utcumque cognita fuerant , complectens.' Et in his quidem , aliisque similibus, non solum posteri me laudare debui rint, atque Zebebunt posthac ι vetum etiam vos mortui, qui ante me uis is, tism laudare me , tum somnias mihi debetis, 3c agere, M referie gratias ; quont m Vestrum saepe sine invidia , Se sine livore meminerim : multaque vestra omninb perii sient, nisi ego eorum mentionem fecissem . Τoque, Erasistrate , tanquam unus de plebe, quae saepe immeritb hunc, vel illum insectatur , 2 vanis movetur rumoribus , mihi es ingratissimus.
158쪽
Nam excipias circa sanguinis missionem, &pama alia 3 multa honeste ,2 digne , M perquam honorifice de te locutus sum , quae potuissem
omittere, si qualis in alios fertur avus tuus , iniquus ego in te fuissem . CN4eberrimi a b Medicorum omnium tu , Erasistrate, atque Hippocrates mi hi visi estis, quod posteritati publice testatum volui. Te ego morum M proinhitate , & modestia non ineleganter fuisse praeditum amrmavi . Inter eos te numeravi, qui destitutam c aliis rem anatomicam restituerunt. Inter caeteros recensui te legitima ' gymnasticae autoreira. Te cum Hippocra te , paucisque aliis rationalis sectat se autorem memoravi. In tui maxiιnam gloriam hoc leculo cedit, qu bd retulerim , te quempiam ex humoribus vetitum esse, calidum , frigidum, hutnidum , aut siccum appellare. Nili egi tui meminissem, Eralistrate , neque tituli extarent librorum , quos conici psisti , vix forte nomen ad secula pervenitat tuum . Ego enim monui P ileros te de febribus, s f de vulneribus, de alvi, tum affectibus, tum Cura tione ἔ de rejectione sanguinis de resolutionibus; de salutarius ue de divisionibus; deque aliis multis libros composuisse. Meo Inunere viget iam nomenque tuum inter vivos. Eralis rate. Tibi vorti propter te illimam in iuriam , quae G occalionem spines , neque injuria appellanda eli, heneficia erga te mea , laus, honos, gloria, decus, nomen , quod ex meis scriptis consecutus es, omittenda videntur,& nihili aestimantur Quhd ii seph multa ex tuis, 2 ex aliis improbavi, humanum hoc est ; neque cuiuspiam alterius sanctiones probavi semper. Homines namque tum inter sese saepissime dissident ; tum idem homo aliis temporibus a semetipso discors di sentiens est : neque omnia . quae a me stripta sunt egomet prino: quid mi- Tum igitur , aut nimis a prino viro alienum si tua aliquando improbaverimi Nec tamen irascor ε quis enim succenset tibi, Cui aspera tantum, M prava de me sectatores nostri retulerunt Sed videamus an vera loquantur, k videamus an ego tam largus sanguinis profusor fuerim , ut isti depraedicant rCum autem variis temporibus multa a me scripta suerint, in quibus fortassis non paucae reperiri possunt repugnantes sententiae, si quid tamen consta nitus unquam scripsi , id est sanguinem nequaquam lecta vena mittendum esse, ubi ille notabiliter vitiosus existit aequb magis vitiosus ille est, eb minus convenire detractionem . Fidem igitur produnt hominum illi , qui cum sanguis vitiosus nimis est , a me inquiunt fuisse edoctos, oportere, secari venas. Verum enim vero,cum sanguis superabundat quidem si unquam superabumlat ) sed vitiosus non est ; vel haud multom, ast vix recedit 1 naturali, sive utili, & laudabili eiusdem statu , tunc aliquando,non equidem semper,convenire detraSionem existimavi. Ex his igitur patet, Erasistrate , ex Galeni tui sententia sanguinem mit-S 1 tendum
159쪽
tendum esse cum homo bene se habet , vel cum non aegrotat ex sanguine , vel si ex sanguine laborat, leviter , & iis morbis laborat , qui sponte sanantur abs ue Medici, Chirurgive opera.
Cumque sanguinem ex quatuor humoribus a cum quatuor elementis , igni nempe , aere , aqua , & terra analogiam habentibus conitare dixerim, tunc cum humores isti quatuor proportionem non servant, vitiosum esse sanguinem assirmavi ; M tunc etiam purga uti pharmaco, facultatem hahente educendi excedentem singularem humorem , evacuandum esse corpus asserui. Praeterea sanguificatio eorum , quae cibo , 2 potu sumuntur , coctio Quaedam mihi visa est ;& quatuor illi humores rarb probe cocti mihi visi sunt ut sanguis ex iis constans, rarti omnino utilis, & laudabilis , & absque ullo vitio dici meteatur : Samissime autem eosdem humores , vel crudos esse ob caloris defectum ι vel coseos nimis, propter ejusdem caloris excessum et ac neque cum crudi sunt, neque cum cocti nimis , utilem esse sanguinis missionem existimavi.
Quae quidem omnia, praeter quam in locis aIibi adductis, apertissime docentur in libris de sanitate tuenda, ubi memini me sic scripsisse: Nam quo miam alii humores mitis quam ad exactum sanguinem nutrimentum pervenit , velutisemieini sunt , alii prorsus incocti, crudque , alii paulo abfune. s. ainis forma : rursus alii sanguinis faciendi , - , ut ita dicam ,sangui-
scationis veluti ultima pars , qui utique excesu caloris proveniunt , quorum
alii paulatiam ι alii plus , alii plurimum a Drauine receiserunt , ωbi paulum
vel citra sanguinem resitum , vel ultraIrocessum est, audacitir mittendus sau tuis es . Hoc est ubi aegrotantes bene se habent , vel ubi non quidem ex sani uine laborant , vel si ex sanguine aegrotant, iis morbis aegrotant , qui facile ponte curantur 3 ut Medici, Chirurgive, non indigeant languentes auxilio, tunc venae sunt aperiendae. Ubi verb sanguis plus recedit ab optimo statu b eonfideratius agendum 3 ubi plurimum in his niuius omnino mittendus esssanguis. Item ego bis exponens locum illum Hippocratis: Propter inclinatiomem, sive propensionem; vel ut alii, & rectius interpetrantur, propter Conversionem non item' sanguis exit , sed pro humoris cognatione talia expuunt: hoc est , dum sanguis e pulmonibus per os expuitur , si sbumosus se appareat, pituitosus ille est, vel in Pituitotum degeneravit , pallidus autem expuitur , cum biliosus est ψ niger ver , si melancholicus , aut pro alia humoris amnitate nequaquam purus prodit et cumque non his omnibus venae
secandae sint, ut scriptor ille praecepit; ego regulam tradidi, quae mihi me- Iior tunc visa est : videlicet expedit, dixi , serum d j aliquibus sanguine detrahi , quibus scilicetis tapinos est, ct nondum insignitor ad alterum humorem conversus . Non defrabendus es autem , in quibus iam mutatus eq.
Quae verba illud idem sonant, quod prius dictum est , ex Galeni sententia mittendum esie sanguinem, cum homo bene se habet ι vel cum non laborat
160쪽
ax languine ; vel si laborat, leviter , Ω iis morbis laborat, qui sponte, stabstinentia duodecim horarum , vel unius diei curantur. Enim vero si lapsa unius diei morbus non desinat, evidens signum est , vel hominem non aegroistare ex sanguine, vel non ex copia, re abundantia ejusdem aegrotare: sed ex vitio , quoniam vel pituitosus est , sive lentescens, A crassus , ut ait iuiis , vel biliosus, vel melancholicus , vel quoniam sales ,& sulphura , M splo ritus , & aqua ,& terra , quae principia sunt Wil Iis, vel unum , vel plura ex his sunt exaltata , vel depressa nimis. In quibus omnibus ex Galeni sente tia non expedit sanguinem detrahere. Atque tuam sorte inibo gratiam , Erasistrate, si non omittam verba illa eiusdem scriptoris: Impessimentum a in eruenta spuentibus, hoc est ad sanis guinem mittendum , tempus anni phlegmone lateris φυ/ pleuritis, bilis. Ouae intelligenda dixi cuca pleuritim , si illa fuerit levis , & benigna. Tu autem dicere potes, cum levis pleuritis in sanguinem spuentibus impediat ven rum sectionem 3 multb magis eandem non else admittendam, cum illa fuerit gravior . Sed sorte , nunc inquam , voluit scriptor ille in pleuritide cum Cruenta expuitione adjuvandam esse hanc per os expurgationem 3 quae sanguinis missione cohiberi ,& retardari poteth. Verum, quidquid sit de his, illud non est dubio vertendum , tempus anni, sive nimis frigidum , sive nimis calidum, qua de re susid spostmodum, impedire sanguinis detractionem etiam si haec propter alias rationes convenire videri misit , neque in omni pleuriti de eandem proficuam esse, etiamsi vires constent, & caetera conse tiant, neque eandem convenire si bilis excedat , ac similiter tu aliis, de quutius dictum est/ Egone sanguinolentus, Erasistrate , qui senex confirmavi haec , quae Minnior scripseram i In libris enim methodi inter alia multa notavi haec: Ubis b aequaliter inter sesunt adaucti , Ll, ω plet hos , O plethoran Graeci vocant, Iatini plenitudinem, θ' succorum redundantiam appellant : u i verat, vel flavabili, vel nigra, vel pituita , velferosis humoribus refertum eorpus iam fuerit,ckm babitum cacocΘmiam, quassuccorum vitium dicas , non pisthoram n minant . Ergo pirabora tism fingainis missone curatur , tam frequenti balneo, tiam exercitatione , tum frictione , pr interea digerentibus medicamentis , S prater hae omnia, inedia et de quibus in iis, qua de sanitate tuenda sunt prodita , δctum abunde es. Succorum vitium purgatione, qua cuique superam xi succosit accommodata, eorrigitur . Ouae etiam Hippocratis sententia fuit, ut sese explicavi in aphorismis Ith. a. aph. 8. Λt s corum vitium frequentissimum est in morbis: humorum autem abundantia sine vitioi sive pleth ra in qua succi aequaliter inter se , 2 servata proportione sunt adaucti , Vel non datur , vel est quid rarissim d contingens ue ac si contingat, tum balneo, tum exercitatione , tum frictione, tum digerenti bos medicamentis, tum etiam , praeer haec omnia, inedia diminui, k quantum opus est , moderari potest: igitur ex Galeni sententia vel nunquam ι vel perquam rarb convenit sanguinem detrahere; ac li aliquando conveniat, non est aded necessum, ut