장음표시 사용
171쪽
SAmerinWProtector. EN R. Ie I defuncti filius unicus Ed-wardus, regnum in jt paternum Ianuaris 28. Is47. quo tempore decimum aetatis annum attigerat,& eiusdem mensis vllimo voce praeconis in Civitate Londinensi Rex publice declaratus, Ennidia ubi tum antea degebat, ad arcem Londinensem quam Turrim v citamus eodem die properavit: cum alias sorte ob causas, tum ideo praecipue, ut inde prosectus, pro more apud Reges nostros recepto, est monasterium peteret, coronationis insignia ibidem suscepturus. Postridie deinde primo videlicet Februari)ὶ convocati tutores quis antea nominavi) vide summa rerum eonssiliarent, Edwardo Selmero Comiti inrisordensi, avunculo regis,eum habuerunt honorem, uisummam ei potestatem detulerint, ac Regis Regnsque Protectorem renuntiarim. Novi muneris primum facinus e
172쪽
titit, quod eiusdem Febr. die sexto Regem creavit equitem au - Is 7. ratum, qui protinu Sexurgens, Henrico Hoblet horno Praetori Londinensi eundem honorem Impertivit. Febr. as. Henri. Hemici R. co Regi iusta suneris persoluta sunt, & cadaver more Regiosepiatura. tumulatum, in medio chori basilicar Windeforensis. Biduo tum postea novis honorum titulis aliquot proceres ornati, Sei-merus Protector & Herisordiae Comes, Dux Somerseteo sis creatus: Gul. autem Par Elsextae Comes Marchio Northantonensis: Dudianis Uicecomes Lissius Kar icensis iam Comes,& rioth flanis Cancellarius Southantoniensis itidem Comes renuntiati Thomas Mimerus Protectoris frater & Angliae Admirallius, Ricta ardus Richus, Gul. Nilioughbaeus, Ze Edmundus Shemeldi in do equites aurati, in Baronum album aDcripti sunt. Quando deinde alterum effluxerat biduum,a Turri M.; R. L6ndinensi estmonasterium usque reX agi a cum Pompa Grenatis. per civitatem deductus, regio diademate redimitus, & solemni ritu. more maiorum vn mis, regnoque ibidem inauguratus est per Cran merum Cantuariensem Archiepiscopum. Quo etiam die, proposito publice edicto, omnium criminum cunctis ubique per universum Regnum sontibua incredibili indulgentia venia facta es , exceptis tantum sex hominibus, quibus huiusce condonationis tructus impertiri non oportuit. Ii erant, Norsoreiae Dux, Polus Cardinalis, Cortinari nuper decapitati primogenitus, Throchmortonus quidam, FOShaeus & Ric. Patus, qui Wigorniensis olim Epitcopus, ne Regem ecclesiae
caput agnoscere cogeretur, Romam ante aliquot annos proin
fugerat. Iunij a 9. Francisco Galliarum Regi defuncto ex Francisci quiae celebratae sunt in ecclesii a Paulina Londini : Decellerat Gad. Regis
is Marti; et et . praecedenti, a morte Henrici noliri semper in te. obit M. rea subtristis r sive quod amicitiam nuper contractam arctiore vinculo firmatam iri sperabator sive pauculis tantum annis eo iunior cum elis, illius m lite instantis fati admoneretur. Accedebat ad haec morum.& naturae tam conspirans similitudo, ut non temere repetias inter duos aliquos Principes v l tem. potum quovis intervallo disparatos, maiorem. Haec inter eos amorem conciliavit, & secretum quasi inter invitos aluit, ii quando aut aemulatione, aut vinitatis respectu in contrarium raperentur, ut unius morSRois nis gravisum alteri ella potue-- a Vnob V 3 rit.
173쪽
Henrico igitur defuncto, quamvis a Pontifiee excommuni. cato, Lutetiae in templo Cathedrali iusta mox perso Francis cus mandavit.Reliquit is filium unicum Henricum Regni Gallici successorem, qui ad Elizabethae Reginae tempora perdur
Put Anse vit. Ad tes hoc anno in Scotia gestas iam convertamur, quae sesurgensis. magnae haud dubiὸ & memorabiles extiterunt. De foedere ante quatuor annos icto mentionem antea secimus in quo, de
Regina Scottae Misardo modo Regi collocanda pactum sum rat. Ab eo tempore nusquam res inter nos & Scotos pacatae extitere. Iam, magniS viribus bellum persequi placuit. Missus est igitur in scotiam, ex sententia senatus Regia Dux Somersitensis, cum ro. millibus Peditum & Equitum G. GLlibus Hssoribus etiam & opificibus 1 3oo. P ac machinis aen iis a s. Edwardo deinde Baroni Clintono, datae sunt naves MLaicae optimὰ initiinae 34. praeter unam triremem, & onerarisas 3o. quaecommeatum & arma portarent, ut cum his copiis mari & in maritimis Scottae rem gereret. Septembris tertio hosticum ingressus est Somersetensis, ac statim literas dedit ad
Comitem Arrenium Seotiae gubernatorem, quarum haec summa fuisse perhibetur. Optare sese, meminiisent Scoti, inter Christianos homines hoc bellum geri, neque alium finem ntaris propositum quam honestam pacem, cui boni cuncti
dςbebant studere. Eius non modo conciliandae sed in perprutuum firmandae occasionem taliciter oblatam, si duas gentestam diu dissidentes principum suorum conlusio coalescere λnant. Id sicut a noliris petitum, ita promitium ab ordinibus Seotiae in consilio coactis , ideoque mirari, quomodo satius iam ducant ad arma quorum exitus non tuli luctuosus vesvictori esse soleat descendere, quam fidem utriusque gentis
bono interpossitam, servare. Expectandum non elle ut coeli. m vitam pepetuo ducat Regina. Maritum vero si alliimpserit, cui potius nupserit, quam potentissimo Regi, qui eandem
secum insulain colat, eademque lingua utatur Coniugia e terna, quae incommoda tecum trahant, ipsos videre, idque alienis exemplis quam suo periculo experiri malle debere a uissimum proinde esse quod postuletur ι se tamen a Christiani sanguinis siti tam procul abesse, ut si Scotinum animos a concordia haud plane alienos intelligat, operam daturus sit, de
174쪽
eonventionibus aliquid ut remittatur et & permisIurum sese, ut puella regia in suorum potestate maneat & educetur, v sque ad aetatem nubilem, donec ipsa de conssilio procerum sibi maritum eligere possit et interea vi & armis utrinque abstineatur, nee regina in peregrinum solum transuehatur,aut ulla cum Gallo, aut alio quoviS extero de matrimonio pactio fiat. Id si sancte promittatur, se protinus ex Scotia pacato agmine di Dcelsurum, & quodcunque damni Scotiam ingressus dederit,
id se bonorum virorum arbitrio compensaturum. Erant in Castris Scotorum 3o, millia bellatorum, sunt etiam qui multo maiorem numerum tradunt. Harum copiarum viribus freti qui rei Scoticae praeerant, c quanquam in tumultuatio ccrtamine goo. nuper amisissent animosque inflati quasi oblatas conditiones a nobis timiditas expressisset 3 omnem pacis mentio. uem aversali, literas apud consilium recitare noluerunt, ne se te intellecta conditionum aequitate, ad pacatiora consilia multi inclinarent et quinimo victoriam sibi pro certo spondentes, rumorem consulto sparserunt, magna contentione Anglos deposcere. ut in manus sibi Regina continuo tradatur, neque destituros, donec per vim eam abstulerint, omniaque in potς- statem redegerint. Ea fama dilIeminata, contineri non potu runt irati militum animi, quin ad certamen praecipites ruerent. Scolorum prudentiores nDn fugiebat commeatus inopia nostros iam dudum tentari, &eo redactos, ut neque recedere propter itineris angustias, neque Scotos propter loci quem insederant firmitatem, ad pugnam nolentes adigere potueriamus. Sed plurimorum animos ita vana victoriae spes impleverat,ut nullo quantumvis sano consilio aures patuerint. Evenit igitur ut Cailris egrederentur optime munitis, eo ipso tem pore, quando nostri de necessitate gnandi admoniti, hostem quaesitum proficiscebantur. Paulo antequam sibi mutuo acies occurrerunt, scolis iuxta littus ordines ducentibus, a trir mi nostra, machina displosa, et s. milites uno eodemque ictu
plostrati sunt, interque eos Grimus, Baronis Grimi piimogenitus , id quod tantum terrorem vicinis incussit, ut sagittarioriana oo. animum despondentes, progredi amplius postea nunquam voluerint. Hostibus ut appropinquatum ost, misit Somersitensis Graium Baronem cum . toto equitata ut pri-
175쪽
Is 8. mum eorum agmen moraretur, dum pedites collem vicinum occuparent,aut si ita ferret occasio cotorum ordines turbaret.
Verum H in densissimam phalangem constipati, longarum lia.
starum vallo praetento, venientes nostroS intlepide exceperunt. Quorum primi cum se hastis indutilant, proximi retrocedentes, suis pro certo affirmarunt, Scotorim ordines nihil magis perru*pi posse, quam si in murum saxeum incurrerent. Hoc igitur non succedente conatu, equites scioppetarios in eos emittere visum. & simul machinis maioribus sagittarumque grandine eos unOS impetere. . Sive tantam vim ferendo non essent, sive quod nonnulli tradunt ut a tormentorum aeneorum ictibus ellent tutiores, loco certe paululum coeperunt moveri, cum nostri sublata voce, sugiunt, fugiunt, inclam rent. Quod ut auditum est, fugam revera, pauci primum,&inde solutis ordinibus universi ceperunt. Cum deditis incle
mentius actum Scoti conqueruntur, ac praesertim cum Mona.
chis& iacerdotibus, cquorum multi praelio interfuerunt quod
illorum opera pacis conditiones arrogantius reiectas innotuerat. Caesi seruntur e Scotis in hac pugna I 3. millia, inter suos praeter Comitem Luhemorensem & Flemingum Baro nem P tota fere nobilium familiarum iuventus cum clientibus suis qui patronos sine flagitio non desiti existimabant. In fuga capti ad mille quingentos, interque eos Comes Hundarus Scottae Cancellarius, Hesterus, Hobbeus, & Hamiltonus Barinnes, multique alii primarii viri. Haec clades Scotis summe calamitosa incidit in io. diem Septemb. Nostri praeter spem
victores, ad s. milliaria populationibus evagati, Ketham & α- monam desertas in Forthae aestuario I nsulas munierunt, Brochtheam item arcem in aestuario Tai ceperunt,&terrore iniecto, Fascastellum, Humiumque arces ad deditionem compulerunt. Cumque ad Lauderam atque in HOSburgi ruinis munitiones excitassent, domum reverit,deiectos Scotorum animos discessu' suo non paululum recrearunt. Dum haec in scotia geruntur, Melesiare. domi in rebus Ecclesiasticis plurima sunt immutata. Tutorum formam. regiorum permulti reformationi studebant impense, ac in primis Protinor ipse Somersetensis. Caeterorum enimvero,quibus do se rina Pontificiorum placebat, pauci erant qui non metuerent, ecclesiae opes cuius partem unusquisque tenebat Pr stituenda S
176쪽
stituendas quandoque, nisi a Pontifice Romano palam peni tusque discederetur. Itaque dum Pontificiam Doctrinam pars quam poliunt ac frime oppugnant, caetersque satis sti,gide tuentur x non Ε'um confirmatum est quicquid nuper constitutiset Rex Henricus de ei ciendo Papatu, sed plurima
etiam addita, quibus a superstitionis faecibus ita repurgata ex titit ecclesia nolira, ut iam posthac cum Geima icarum quavis propter puritatem Doctrinae. & rituum ecclesiasticorum rectam institutionem, potuerit contendere, Imagines di ita tuae in universum Omnes Templis eiectae. Matrimonia Clericis permissa, Uernacula lingua Liturgiam sive preces publicas populo proponenda' , Eucharistam lub utraque specie
omnibus exhibendani auricular m contessionem e medio tollendam, ascriptum ruin lectione neminem arcendum, pro deiniunctorum antinabus iam amplius non millificandum, multaque alia huiusmodi lancita sunt adeo certe praeter morem maiorum, ut apud imsoctam plebem quae dijudicare nec solet nec potest tam quid op imum quam quid consuetum . magnas
mox turbas dederit, &se illonem Ing ntem concitaverit. Illud inter m memoratum Xime digum reor, eo ipso die quo statuae e templis eiectar, Londini puniicd combustae sunt, insignem illam victoriam contra Scotos ad Mullel burgum reportatam de qua paulo antea retul mus. ita nimirum Foxus noster. Hoc anno in Angliam veneiunt a Cranmero Archiepiscopo acciti Perirus Mari r Uermitius Florentinus, Martinus
Bucerus Selestadientis & Paulus Phagius Taberni, Rhenanis in Palatinatu natus. Qui a Rege & proceribus summa cum benevolentia accepti, cum apud Cantuariensem aliquandiu substitillent, ad Academias docendi causa missi sunt, Martyr Oxoniam, Bucerus & Ρhagius Cantabrigiam. Verum hic paulo post ex bre quartana pr. Id. Novembris at num agens vitae qs. vix salutata Acadi mia. decessit. Neque vero Buceius multum deinde temporis supervixit et nam& is quoque Cantabrigiae diem suum obijt, anno Issi. pridie Cal. Mart ij, cum sexagetimum primum aetatis suae annum ageret. Martyr paulo potiquam Oxoniam venit, disputationem de Caena Dominica publice instituit, in qua Tressamo & Chedsaeo op pugnantibus, Transubstantiationem Papisticam merum elle
177쪽
rs 8. commentum, solidis argumentis confirmauic tam disputatio. nem edito postea libro copiosὶ explicauit. . .
P p i v v M Hadinam siue potius Hadintonam in agro totius Seotiae sertilissimo sitam, nostri sub initium huius md - anni munitam, valido praesidio firmauerant, & erumpentes obsidio, quotidie tam inde quam ex Lauderi squam sirperiore anno captam diximus ut oblidendi oppidi facultas nulla relinqueretur, regionem omnem vicinam incendiis & direpticini. a uastauerunt. Gallus interea copias in Scottam miseratia c. millia hominum s vel ut nostri I o. inter quoa Germanorum suereiduce Comite Ringrauio 3ooo. omnibus eum summo Imperio praefuit Destius, qui in bello Landresano& alijs postea expeditionibus magnam laudem adeptus sue
rat. Hae copiae quamprimum in terram exposiae sunt, Hadm- tonam protinus ductae, eamque adiunctis porro 8. Scolorum
millibus, obsidione cingunt. Ibi ad coenobium quod oppido vicinum est conuocato concilio, de Regina in Galliam trans portanda & Delphino despondenda consulta ur. Qui rem Reoua Seor. spectabant publicam,nec priuati commodi respectu corrupti,ain Gaziam ιι salutis publicae cura distrahebantur, bellum cum Anglis per- Delphino petuu& Mallis semisutem ex hac reginae ablegatione aiserebantus ti imminere, proptereaque conditionea ab Anglis propositas tolerabiles videri, qui inducias decennales offerrem, neo vllo vinis eaeo aut grauioribus pactis Scotos illigarent, id quippe unum ex hoc laedere quaesiitum esse, vi vel Rege Anglorum,uel Regbni Scolorum, intra decennium ὰ vita migranee, omnia utrinque sint integra, moram in huiusmodi consultationibus saepe salutarem fuisse, cum ex aduerso praecipitem festinationem enitentia plerunque consequatur. Qui Pontificiae religoni erant addictiores ac praesertim ecciesiastici, quique vel Gallis pro aeceptis beneficiIs Obstricti erant, vel emolumenta ab ijs sperabant in eontrarium totis viribus nitebantar, ac ipse in primis Prorex, cui promissi erant annui
reditus 32oo. Iibrarum Anglicarum, aureorum Gall.Moo.& praesectura reo. equitum Cataphractorum. Horum vicie
sententia qui Reginam amandandam censebant. Classisigitur, i , L fetha
178쪽
Letha cubi stabat simulato in Galliam discessit, totam Sco-tiam circumiecta, Britannodunum appulit et ubi Regina sex. ennis, comitantibus lacobo statre naturali , Io. Areshino de Gul. Leuistomo.conscendit, ac inde in Armoricam Britanniam postquam cum aduersis tempestatibus diu colluctatum fui Iet y delata, ad aulam Gallicam itinere terrestri peruenit, insidiasque nostrorum ea ratione euasit, qui classem prope Caletum diu continebant,ut eam per stetum vicinum transitiram ite peris sum habebantὶ interciperent. Hacintotienses
interim cum arcta premerentur obsidione, missi sunteis au . xilio Robertus Bo esius 6c Tho. Palmerus, ducentes lecum equites r3oo Cataphractos nempe Oo. leui S armaturae caeteros. Ita nostri, cum Buchananus 3 o. tantum equ aeSHisse dicat, reliquos pedites. Qualesquales fuerint. insidiis exceptos constat antequam Hadii tonam p ruenerint,& internecione pene deletos. Obsessi nihilo lectus animum non despondentes, oppidum seque fortiter tutati sunt, donec Augusti M. adveniente Francisco Salopiae Comite cum e ercitu i s. millim ex quibus 4ooo. Germanorum obliduonem Galli deserentes, seruatia ordinibus recesserunt. Comes, postquam annotia, milite, caeterisque rebus necessarijs Ha-dintonam instruxisset, Beruicum reuersus est. Post eius discessum, excursionibus acriter saepe pugnatum, nec sine utrivisque partis damno, hostium tamen plures cadebant. Cum vero vi capi ciuitatem non polle didicissent, ad astum conis uersi. noctu cum delectis copias Dessius profectus,prima luce eo peruenite vigilibus tum occilis, ac muni uento quod ante portum erat occupato, alij valvas effringere conantur, alii horrea nostrorum proxima inuadunt. Ad molientium fragorem & Gallarum clamores, praesidiarii excitati, tormentum quod ante portam stabat disploserunt, cuius pila cum portam ips-m penetrasset, per constipatos hostes trans lans, plurimos prostrauit, caeterosque ita conterruit, ut in fugam
statim estust, oppugnationem deseruerint. Praesidiarijs ad Humium & Fascastellum carces superiore anno captas) non eadem adsuit fortuna: per dolum hostium & vigilum locordiain ambae receptae sunt. Ad Hinnium per adversem VuPςm . Hae nia scandentes gnari locorum, in summum pencuarunt,/c caeli isi. -G
179쪽
custodibus, qui loci fiducia negligentius agebant, arcem in
suam potestatem redegerunt. Fascastelli vero praesectus cum agricolis vicinis imperat set ut ad certam diem magnam coma meatus vim conveherent, illi occasionem nacti, frequenter cum oneribus adsun , quae cum E iumentis deposita in humeros sustulit lent, per pontem, qui duas rupes committit,ingrediuntur, subitoque quod serebant excollo, custodes, signo dato, e fodiunt, & suis per patentem portam int missis, arce potiuntur. Nec magis sceliciter res mari gestae sunt. Excensionem nostri facientes, primum ad Miniani fanum, ac postea ad Merniam, utrobique repulsi sunt, suorum multis desideratis. Ineunte autumnoi Hadimonam venit Rullan dice comes cum tribus millibus Germanorum &aliis copijs apud limites collectis, qui videns oppidum sine iusto exercitu amplius teneri non polle, propterea quod regionibus circa vastatis. dissicilis & periculosa ellit commeatuum elonginquo subuecto, deiectis munimentis, aedificia incendit, ad Cat Octobris. & nemine obuio, tormenta copiasque Beruicum perduxit, quod in proximum annum Buchananus, reiicit et Sed ego nostros sequutus. contrarium censeo. Vt ad domestica iam tandem redeamus, Iunij 3o. Stephanus Gardinerus wintonientis Episcopus in varcerem detruditur, alcem nimirum Londinentem Homo is 3c doctissimus fuit& vasertimus, Pontificiaeque factioni deditissimus ita tamen, ut temporibus se accomodans, vivente Hemico qui in leg tionibus illius opera multum usus fuerat, & magnam auth ritatem ipsi detulerat sis quaei semel legibus constituta es sent nunquam voluerit refragari. Imo & sub Ed ardo, reformationi in stitutae utcunque annuere visus est aliquandiu..
Sed euenit tandem, ut Consiliarij regij quos distimulatici Episcopi non fefellit concionem eum habere iusserint ad
crucem Paulinam, Ioeo nimirum sius urbis Londibensaeeleberrimo J in qua, pr bari si bi testaretur praetentem rerum in Ecclesia statum, quod ille Iunii a . praestitit, sed iis verborum ambagibus & tam obscure, ut mandato satisfecisse non videretur. Deinde cum disertis verbis: ei. interdictum esset, ne de Eucharistia verba faeeret, gnatus ille nihil adhue ea de re legibus definitum, CHO s T i. in sacramento prae-t sentiam
180쪽
sentiam eorporalem &realem Papisticam inquam illam ne diram Capernaiticam adeo laboriosὸ astruxit, ut plurimo-
rum animos ac senatorum praesertim regiorum grauissime Osfenderit. Ob hoc delictum coniectus est in carcerem, cum a Gare que peccatum suum publice confiteri pertin cissime renue- νὰ,is 'mis. ret, Episcopatu biennio postea priuatus est:& ne res nouas: - moliretur, in carcere nihilominus detentus ad mortem usque Edis. Regis, sicuti postea DEo volente) narrabimus. lnterea vero cum Archiepiscopus Cranmcrus librum edidisset
aduersus Pontificiorum sententiam illam crallam atque carisnalem in Eucharistia CHOsTI praesentiam affirmanti iam ι eum Gardinerus scripto surtim alio libello confutauit sub ficto M. Constantii nomine. Cum sanguinario illo sBonero Londinensi Episcopo qui tot homines sanctos reg- , nante Maria religionis causa flammis tradididit ustulandos eodem sere modo quo cum Wintoniensi actum: Ad crucem praedictam concionari tutius, id fecit tam frigide,omissis eatum rerum permultis de quibus uti dii sereret fuerat imperatum. vi in carcerem coniectus, & Episcopatu amotus, ibidem priuatus vixerit, donec Maria rerum potita, ambos liberauit.
Cuthberto Tonitatio Dunelmenti & Georgio Daio Cicestrensi quid fuerit obiectum non comperit eandem sortem subijse, Episcopalibus ablatis, id constat. Fuerunt &ii egregie docti,
ac in primis Tonstallus, quo cum non mitius actum, homine mitissimo, moribusque suavissimis, vehementer miror. Sed poena talium virorum, qui sub Henrico Rege ecclesiae nostrae lumina censebantur, id petitum credo, ut carterinus dem ordinis, eorum ac moniti exemplo, omni simulatione abiecta, aut dignioribus cederent praetulatus suos, aut eccle. siae resormationi secundum normam & praescripta legum nuper latarum sincere & animo studere discerent. Utinam
non esset existimandum, in iis loco pellendis id nonnullos spectasse, ut quali obice sublato, ad Ecclesiarum viduatarum opes diripiendas. aditur patefieret. Nam Dunelmensis Episco-oatus, opulentissimus ille, statim postquam exauthotarus en Tonssallus, lata lege destructus est, fundis & vectigalibus cunctis ad fiscum adiudicatis, & cxteti omnes, ut . OlentI-bus aut nolentibus iis qui eos tunc tenebant, ita dilaniati