Dissertatio inauguralis politico-medica de cura et privilegiis gravidarum ...

11쪽

suis auditoribus publice retulit laetum seminae gravidae, quae viso militis cranio per socium in rixa dedolatu, ipsa insaniem cerebro dedolulo, et sanguine adlulo in lucem edidit. - Hebens tr et i, Lipsi is gravidum ipse vidit, quae dum hominem artubus inferioribus orbum inlueretur, p0Stm0dum e0dem vitio ad se clii in peperit insaniem. - Malebranche refert Parisiis vixisse juvenem,

qui si ullus in lucem prodierat, cruribus, brachiis fractis, et quidem iis in partibus, quas ne seriis hominibus frangi iubent judices. Miserabilis ille juvenis 20 lamen annis vita politus est; dubitari

autem non p0 te St, inquit ille, quin lanium malum a crurifragii spectaculo ortum habuerit, cui paulo ante partum mater intersu orat; huius videlicet imaginulionem horrendi illius spectaculi aspectus ita c0mmoverat, ut delicatioribus pueri membris tristia haec vestigiu imprimerentur. 0u0dsi non ita frequenter accidat, nasci monstra et insanies dis lorios ac plane deformes, Saepe lamen contingit, ut nolis quibusdam et maculis signentur. Si gravida ardentius pomum, uvas, si aga aliaque id genus cupierit, insanii nascituro non infrequenter pomi, aut uvae , vel si agi et c. imago distincta imprimetur. Tantum in pueros valet matris imagi nullul Denique non physicam tantum corporis c0nstitutionem perturbare et corrumpere pol est parentis imaginatio, sed mentis otium infirmitales in pueros traducere. Quod genitrix amat, qu id metuit, quod h0rret, insans amabit, metuet, horrebit, ut vari iis consilii exemplis. Dum Maria Siti uri Regem J a cobum inulero gestaret, ipsius sub oculis morte violenta Italus quidam suit

inierem plus. 0UO spectaculo vehementer commola , tantam parvul0 transmisit impressionem, ut maturam aetatem as SeculuS, R den Si S c0n Spectum contremisceret, palleret, viillumque ab e0 de torquere c0guretur. - Sed ut si rali 0 horum phoenomen0rum atris tenebris lecta sit, e summis lamen principiis naturae lucem qUumquam extrahere licet; Verum enimvero , si vis db namica uberius li0nderetur; si sedes eius et efficacia maxime in Systemate nervorum resideat, cur a cli 0 eiusdem in 1 oelum usque derivari non

posset 8 id quod in imaginationu circa producendos et sanando Sm0rd0s non admiramur l

12쪽

g. M. Civitatis porro interuit curare, ne horidae historiae diariis pro matr0nis, aut diariis p0pularibus e quibus mox per omnium ora citcumseruntur et gravidi S noXam insurre possunt, iam frequenter in se tantur. uis nescit, quantas unicum saepe verbum in animo mulationes inducit, quae electrici ictus instar mox totum

feriunt c0rpus 2 Habet id praecipue locum apud gravidas , quae in hoc flatu magna irritabilitate gaudent, et vel ab exiguis imperessionibus ingentem, exerunt reactionem corpori, men lique damna

illaturam. 0uid igitur sibi verba horrida potes latis in gravidas

adrogent, sponte patet. EXemplum hanc in rem narrat, Sueto uius : mater filiae suae gravidae, alio mane Sua gaudia Supereo deprom sit, quod eam iam placide dormientem invenerit, ut incendii sub noctem orii inscia, terr0riS poenam evaserit; - Verum silia auditu incendii v0ce subito c0nremiscens, mel 0rrhagiam et

g. 12. Ubique fere l0corum lex saluberrima ecquidem iani lata est, qua severe prohibetur, ne obstetrice S, pharmac0p0 ei, et chyrurgi,

aliique profani talia porrigant remedia, quibus laetus expelli, imo mater quoque in periculum c0njici p0test, inter haec emeticu,

calliarclica, Stimulantia et venae sectio praecipuam ut lenti0nem merentur; - at vero virtus legis hujus nondum lania est, ut, n0n dico sancte stricteque , sed nec quidem laxe plurimis in l0cis observetur. - 0uid quod in urbibus n0nnullis anus de Di 0, talia pharinaca levissimo pretio lapsis vendere non raro c0nsueverit 3 et apud quae St 0res, Saepe etiam apud dardanari0s an non omniuvilibus nummis hunc in finem sΡrvitura comparari possint 2 Noscuntur in 0bscuris quoque villis mulierculae, quae parv0 lucro impia consilia gravidis casu indere , et media ad Scopum nece S- Suria dicture non verentur. Iam Hippocrates de morbis mulierum Scribens ait: abortiones graviores sunt, quam parius; n0n enim citru vi0lentiam embrio c0rrumpitur, sive medicament0, Sive p0 tu, vel re alia quapiam. - Ηoc in casu periculum est uterum inflam-

13쪽

que aevo ubique institutae, Verum et ratio directe demonstrat, noxium pro abortu adhibiturum remediorum influxum. g. 13. Plurimae gravidae tantis Saepe aerumnis eXp0sitae sunt, ut praestili auxilii valorem, dum inlime vellent, rependere haud p 0ssint, alque sic vel Sibi relictae , vel rudibus manibus traditae una cum prole, quam gerunt ingentibus n0n raro coacto modo subjiciuntur malis; ac ideo summum in Rempublicam quoad augendum civium numerum redundat emolumenium exinde , si obstet rices bene institutae, publico alantur stipendio : obstetrices enim ignarae, necessariis gravidi talis phoen0menis in lucem emergen libus , haec statim pro abnormibus declarant, remedia commendant, quibus cum innocenti in scilia morbum tollere velint, s00lui, et matri labem inserunt sacpe indelebilem. g. 14.

Sed quemadmodum gravitas rei exp0scit, ut in pago singuloud sit 0bstetrix publice instituta, publiceque dotata; ita me hercle lnecessum est, ut in omni ad minimum dic triclii adsit obstetri cal0r versalus in arte, qui melius instrumenta tractare, Sus tempore audax e S Se Scit, que inve 0bstetrix in casibus gravio ribus sub poena adv0 caro leneatur. Vetulis aliisque personis ille gitimis, cum neglectu obstetricis, aut obstetricatoris, parturientibus ad Sistere, nisi extrema urserit necessitas, sub poena interdictum sit, quia sic ut iam dictum, parturiens et neon ala pro les noxam experiri pol est, et in casibus criminalibus nulluliubetur clarificali O. g. 15.

Si purluriens obsit nux c0nsiliis obstetricis, obstetricat0ris aut plane medici n0n cederet, sacerdos est advocandus. In illis casibus, ubi iam temp0re gravi dilatis evictum fuerat, partum normali modo et via fieri n0n posse Physicus advocari debet, qui cum

14쪽

obstetricatore consilium ineat circa avertenda pericula. Citra matris parturientis assensum operationem sors lethalem suscipere medici non audeant, si tamen parturiens sub ipso partu m0reretur , tunc ad laetum salvandum sectio caesarea illico suscipiatur. Determinatio autem num mater asphyclica Vel m0rluu Sit, aut num sectio caesarea necessaria sit, Obstetrici non convenit.

g. 16. Postremum denique Reipublicae munus circa gravidas in eo consistet, ut erigat l0cum, qu0 gravidae pauperes et lapsae recipiantur. 0uid enim aequius , quam egenis , laboribus impotenti bus, aut quibus labor perniciem struit, humanum ferre opem' Sane multae sunt mediis kilae necessariis ita orbae, ut neque samem sedare, Sed neque ea, quae partus dep0Scit impendere queant. Hac sub verum positi0ne et ante et post parium lab0ribus adfligi, eius sub ipsa gravissima suncti0ne curis alerrimis obruic0guntur, quibus omnibus et suae, et Delus aut insaniis vitae

ruinam praematurum parant.

g. 17. Caterva officiorum , quibus medici erga Rempublicam, erga socios homines sanos et aegr0s, m0rtique pr0ximos ligantur ingens quidem est; sed tamen graviter, et veluti cum quadam praelali 0ne gravidis obstringuntur. - Verum haec etiam ossicia una e dignissimis medicinae partibus, videlicet obstetricia, satis abunde pr0p0nit, ade0, ut caeleris, quae huc reserenda essent, praeter missis , ea s0lum, quae maxima allenti0ne digna sunt, hic exp0nenda veniant.

g. 18. Multae mutationes molesiae vel negligi, vel 0bstetricibus tractandae relinqui possunt, ut id exempl0 gravidarum plurium

quae iuncti0nem hanc sine medicorum influxu percurrunt, comprobari videmus; dum tamen momenta causalia, quibus ab0rtus

15쪽

produci possent in lucem emergerent, medici ratio et experientiuin c0nsilium v0canda erunt, alque eo dirigenda, ut causae tam disp0nentes, quam excitantes am0veri, aut si fieri nequiret, Saltem ab0rtu secutu , aut laetu, intra uleri limiles peremto , mater periculo eripi valeat. g. 19. Causae ad ab0rlum disponentes, universales vel topicae, eaeque tam dynamicae quam materiales es Se possunt. - Uni versalibus adnumeratur : Sanguinis copia vel in0pia, eius acriSaut tenuis ind0lus; debilitas universalis, laxitas compagis t0lius, irritabilitas exaltata. - Ad t0picas reserentur : uteri debilitas, laxitas, rigiditas, nimia irritabilitas, aliaque vilia c0ncepti0nem tamen haud impedientia.

g. 20. Proposilis causis disponentibus , excitantes reStat exp0nere. Quamvis vero hae medic0 omni n0tae esse debeant, et ossicia medicis hic adducere, superfluum esse videatur, ob arctum tamen materiae huius nexum praeteriri nequaquam p0tuerunt. Apli0rtamen l0cus pluribus causis excitantibus ibi assignandus esse censetur , ubi de officiis partim marit0rum erga uX0res, partim vero gravidarum erga se ipSas verba lacturus Sum; nam hae eius sunt p0lissimum indolis, ut medicis lanium pr0 serendae, illis autem Siriclissime observandae incumbant. - Sunt tamen nonnullae nisi prudentia et s0lertia medici avertendae, uti : vilia primarum viarum , V0milus violentus, tene Smus, dySenleria, febris, orgasinus,c0nVulsiones, spasmi, atque neurosium celerarum integra

g. 21.

Disp0sili0ne pro virili, ubi licet, apud gravidas immulala,

utque causis abortum eXcilare valentibus remolis , laetus seliciter ad parium usque pr0vehetur. Sed ubi natura et ars misero succurrere nullatenus valebunt, ille peribit, atque tunc summa medici cura eo c0nvertenda, ut quam citissime c0rpus matri S

16쪽

'o de iii libet elui , ii uic ille Salvum omni Ex iter vo servare Studeat.

Ulud , quom id 0, quando iii dictis milibus agendum sit, vastis Si muria medicinae studium uberius docebit.

g. 22. Magno in honore habenda a marito est uxor, n0n quidem uldominu ne mariti auctoritas vilescat, et ipse uxori nupsissu videatur, quo casu de totius societatis hon0re actum esset- Sed

ut vitae socia, quae ut jus civile loquitur cl. 13. I. de di gnit.

HX ipsa conditione status conjugalis , corruscat radiis mariti μ otcui habitus a marito , honor in ipsaminet reflectitur. - Suavi et leni imperi0 est porro uxor gubernanda ita, ut imbecillioris sexus errata tum dissimulentur, tum si dissimulanda non sint, placidis ut plurimum verbis - vel certe n0n duris nimium - c0rrigantur; illi pr0 secto murili, qui sexu suo confisi, scommalibus atque Verberibus in uxores suas animadvertunt, mulionibus potius, aut aga-S0nibus , quam h0nes iis conjugibus sunt accensendi. Certe apud Romanos verbera uxori illatu, inter causas divortii, ab illa petendi habebantui . Ubi vero uxor gravida evaserit, maritu S toto graviditatis tempore eandem quam manus elissime tractet, atque a lab0ribus, imprimis gravioribus, dispenset. Circu finem gravidi talis soliturium illam nunquam relinquat, ubi se uxor male Sen Se rit , de auxilio illico prospiciat; immine ut e vero iam n0n adeo p0st l0ngum tempus partu, 0bstetricem bene in sui malam advocare non intermittat. g. 23. 1 coitu cum uxore gravida murilus, primis praecipue du0buS mensibus post conceptionem, et versus sinem graviditatis , abstineat. 0u0d enim c0ilus, quem nonnulli initio graviditatis inn0cuum CSSe Statuunt, sub graviditate semper noxius esse p0SSit natura

rei, ut eXempla abundo d0cent. I lini osch dicit, qu id socius primis temp0ribus teneris, ut sucile solubilibus sibi is c0n Siet, qui

17쪽

aut plexi ille servi diure ubi ubiluineti imprimitur, uterus vero dehiscens per membrum virile validius sursum et ad latera urgetur , facillime anni hilari potest. Cum uterus post c0nceptionem Vilam vegeti0rem vivat, Vasaque eius magis evoluta, turgidiora sint, hinc sacile per irritationem, collus ope prOVO calam, hae-m0rrhagiae aut insanimali0nes 0riri p0ssunt. - Λc ideo iam S. HS eroni mus m0nuit: Illi, qui pr0 b0n0 publico, et generis humani matrimoni0 junguntur , ad minus animalia irrati0nalia sequerentur, et dum seminae illorum gravidae sunt, fructum puli lulantem per coitum non destruant, seque n0n qua marit0S, aut amatores , Sed qua amicos exhibeant. μg. 24. Expositis ossiciis maritorum orga uxores praegnantes, aplusti mihi videbatur locus succincte c0mmemorare ea quoque Osrictu, quibus parentes, cognati, tutores et heri stringantur erga pers0nas, que is graviditas eXtra statum c0nligit matrimo'nialem. - 0uidquid ergo de gravidis, parturientibus et puerperis in legitimo dixi matrimoni0 P id ipsum etiam procurandum circa pers0nas Sexus sequi0ris, quae extra matrim0nium utero concipiunt et pariunt, aequali quippe iure gaudent, eoque magis reflexi0nem merentur, quod plerumque miseriores Omnibus deStiluantur, animo plerumque infirmae sint, et ut iis dematur an Su et occasio saeviendi in s0elum , quem utero gestarunt. Parens libus itaque, lul0ribus et heris interdicium sit, tales persona Sit ignominiis adficere, crude tractare, minime vero licet praegnanil tem talem ex urbe , dom0 , et Familia exterminare. Nullo m0d0il tolerandum, ut seductis litulus virginum h0nestarum denegetur,l vel ut cogantur peculiari vestitu incedere, ut publica despon j Salione careant, sed adhuc minus, ut pr0les illegitimae ab 0ssiciis,

a li0noribusque excludantur. g. 25. Ne lamen numerus spuriarum prolium nimium in modum: Rugeat Ur, CUrandum : ut 0mnes cauSae removeantur, quibUSl muli im0niu dissicilia reduntur; educali 0 lam privata, quam pub

18쪽

licu ; lii in et praecipite liuellaruni diri rutur in conservandam pudicitia in ut casti talem, liurentos, lutores ut lieri occasionem coeundi extru Slutum matrimonialem quantum si uri potest imite diunt; Ros publica id consetur officere, ut lunae et lupanaria uti serantur. Silumen conlingui personam ex ira matrimonium gravidum fieri, ou, ut dictum, omnimode protegatur, populusque informetur, Ut potius commiseratione quam indignatione ducatur erga miseras

g. 26. Postremum Osriciortim genus gravidas ipsus concernit. Caterva malorum saepe gravidas et Delum serit, quam illae sibi proprio vilio, neglectis omnibus in hoc statu vivendi legibus contrahunt, atque sic abortibus, horumque sequelis insignem praebent occasi0nem. Idcirco miramur illicita gravidarum 0peran0n raro, et illas obligali 0num suarum leviter 0blivisci merito

querimur.

g. 27. Itaque cum universim quod vitam recte luendum, Omnia, quae modum excedunt, eidem noxia sint, vitandus est gravidis: Abusus ciborum stimulantium, e t in ii ii ii in ii u i r i en

t i ii iii, vel et e contra; sic et abusus potuum s p iri tu0 s0rum. Cibi nimia copia ingesti in validi 0ribus pleth 0ram et e re thySinum , hae m0rrhagius et ab0rlum ; in debilioribus, vel si cibi mulae suerint ind0lis, praecipue difficulter digerendi, vilia

primarum Viarum provocant, haec adpetitum destruunt, v0mitum, di arrho eam, lormina p0st se trahunt, gasii itidem et febrim ga Stricam eXcilant, fluxum Sanguinis in utero eliciunt perquam frequenter. Quid cib0rum desectus inducat sp0nte fluit. 0u0dp0 tu S Spirituos0s attinet, hi exacuunt hum0res materno S, calefaciunt, rarefaciunt, atque ila circulationem, respiralionCm Vehementer pr0pellunt, unde sit, ut febris inflammat 0ria, vel in-

19쪽

l fluminalio lupicii uteri, ilii xus sanguinis uteri cum saepe tristi exitu sequi soleant. - Tristes observamus , polum cremali ini classe insertoro proh dol0ri de diu in diem magis invalescere,

ν Summo in laetus nocumen l0. F0elus enim omnes rationes matri Sit participant, et ubi per abusum stimuli huius dubilitas set exhaustiol vitae nerveae pr0vocatur, quin fiat ut so elus hinc non patiuntur noni concipio. Sic E s q u i r o l et P i n e li reserunt plurimos saluos, et

saluas matre ebri0sa natas fuisse. Teste Rie d i in o seminal obriosa e septem flauitibus qu0s peperit, nec unum adole Scerest vidit. Zii clieri dicit: si vel muti me c0nceperint ebrio Sue, auti ante lempus parient, aut flautus edent luna imbecilles, ut vix per' aliquod dius supervivani. - Λccedit huc inclinulto ebri0sarum iui rixas, sub quibus abdomen saepe patitur, et quoties non abor-l liuntur lates ebriosae, quae litubando infirmissime gradientes la -

buntur 2 Abusum spirituosorum causam plurimarum nerVOSium

l ub0rluum, expositionisve insanium , ut insutilicidii plures egregiit uiiciores adnotarunt, quare huius restrictionem inter maxime litul desideria referri quis dubitabit 3 Roma; Carthago c0ntrus ebrios poenam si aluit, ut seminae p0lae in jus V0culae, p0Si pars tum p 0ena adulterii ut fornicationis adflictae suerunt. - Siculvero in classe hominum insui iure p0lus cremali; ita in Supserioribus hydromunia, theau ci c0steae abusus Suas liubet in 1Delumi noxas. Per pri0ra quidem laxitas , caeli exta ser0Sa, et hydrocel/hulus, per p0sterius uulum ob pleihoram abdominalem inductam vilia pleth 0rae jam re 'en Sila, Oriunt Ur. g. 28. Motus sub gravidi lute intermissus noxius est, qu0d digestio celer0quin tempore huc debilior per mulum neglectum magis lau-gueat , unde et chyli sicultu, et sanguificatio imperfectior humo rum cruditatem generat, quare in s ulu liubilus lSmphalicus pro parte originem suam debui. - Gravidae ruri colendo natae minus periculi e neglectu quiete mutuendum habent; at quibus fortunusublime cessii genus , quibus diviliae c0ngesiae, quibus in urbe modus vivondi oblingit, tu quibus idcirco labor moderatus e

20쪽

pra ritu licio derogat, has nulliue ierimit no Xu . Itaque univcrsnu quidem, sed imprimis constituti ne laxa praeditae, et anomaliis alvi tibia0xiae dignentur nimium vilare lutulem. g. 29. Sud quemadm0dum motus neglectus, ita m0tus Sive a clivus sive passivus validior aeque nocent; quare Sallus , equitatio aut vectio super Strata aspera, labores graviores, cum adstricti inevirium majori saepe coi pore anti Di Surii inclinato peragendi, ob inductum uteri c0mpressionem Silus solius irregulares et curva iuras , haemorrhagius, partus praemalui OS, alit abortus cauSani. iElucet hinc una, quantum conferre possint malae conscientia0 lmulieres ad abortum, si aliis mediis careant, per susceptos huius- lmodi motus, imprimis per lab0res cum m0 tu c0njunct0s, proci

PIndum et smelum necandum. -

g. 30. Vestitus. Relationes hominis variae, varium quoque Vestitus genus eligunt; neque quis tam pertinax erit, ut eandem, quam rigida hyeme servidis etiam aestatibus geramus pelleam vestem. Id utinam utero gravido benedictae omnes agi 0seere luellent semina et Sed quo virgines olim usae, e0dem pr0h dol0r. lgra, id e quoque tu sui laetusque ruinam et Summum Matrumfamilias dedecus uti; vestitu plusquam desiderant, studi0 servan- dae vel mentiendae, quae virginibus competit, sormae. Ide0

thoracus l0li eliam sexui noxias , non tantum non rep0nunt; ised insuper firmis sulcris prominentem Ventrem reprimere , circulis ilem ferreis aut de Balonae ossibus lactis eundem cingere vane n0verunt. Sed Vero laetus mole crescit, antro1 Sum, Sur-Sumque sertur, atque ideo ventrem extendit, organaque sibi

vicina premit, in functi0ne sua impedit: an sub hac rerum p0Silione vestes thoracis et ventris non sint relaxandae 8 ΗΥp0crales jam de genitura ait: ἡC0rpus embrΙ0nis in uter0. si hic angustetur, mutilari est necesse. Crius a partus facilis in Syria, vel apud n0strales rusticus ju, 0