Soliloquium salium Philippi Finelli

11쪽

Chymicus Peregrinus, nonum, Chymidum amphitheatrum,decimum, Chymicum silentium XI.de ente Mundi,siue de materia undecima, duodecima de Aqua Mercuriali, & inconibu- stibili Sulphure, decimolertium Lilium inter flores,decimoqua to de Arte breui & longa vita, ac demum pro decimoquinto de solari,Lunςq; Eclypsi Quς opera Vniuersa riuulos huius exigui sentis esse ducas. Cumq; igitur

tuum assequutum patrociniunt, seistiam,cunei orum me compe-tem bonorum cumulate fatebor a Tuae igitur Excellenti cernuus adsto,paullumqLMne.

a Deo optimo Maximo bonum

12쪽

Additiss.seruus

Philippus Finella.

13쪽

D. IO: PETRI: MA

Perill. ac docto viro

DOMINO PHILIPPOp IN ELLO.

. Huius operis Auctori.

praelo mandat,quo cumctis prsesse, pro, desse potest,continet quippe Salis arte secti virtutes,quo sine,nec men, . . . nec Olla sapere valet. Ideo diuinitatis titulo SALEM dignum censet HomeruS, cum res a corruptione seruet, & qtiaddam modo aeternet. Igneam,ac regiam habet vim,cum Sale,& aceto saxa, de rupes Alpium excavarit Annibal, S per eas antea in- uias exercitus duxerit. Epu-

14쪽

Εpulantibus temperantiae leges pruscribit, Nam a 3 moltis linguae, ac gustui, mordet, excitat, silccat , astringit j con- m' trahit, detergit, & vrit. Et non sollina gustui suavitate voluptaS accrescit appetitui, sed stomacho concoctio, di in membra Omnia ex concoctione digestio , S uniuerso corpori robusta consequitur sanitas, & firmitudo. Denique Sale adhibito aquae itis Tali bene die oe corporibus baptismate renatis

Doemones funantur. Vnde merito uberrinuis naturae sons ,& horrcum bonorum vocatur, recreanS cor, &animu maiori hilaritate, quam vinum, cordiq; vitalis est, imo aduersus ser- pentum , Orsu S , qui rea cor

petunt, admotu S venenum anteuertit , dc enecat.

Quanto magis arte factus ex animalibus robur habebit ad morbos, sed an dos,acsuvand OS. Ita re ab Omnibus celebraberis linguis, PHl LIPPE FINELLE, cum totasteras Salis Vtilitates, & enarrata commoda. Viue Phylij annos . scriptis itam Eruditis Orbem exhalera uniuersum . . '

15쪽

THOMAE ROGGERII

G Dere prompta Hiae Talia ITA Laudes in nomen elaram FINELLAE, Nam Sales ille de eaeo pνοmi Utiqui terris reris aptandos,

Iura natura colligit ampla; Plantas expromitπxprimit omnes Coeli virtutesci era torquens. Cogit adonum omnes Planetas. Coeliquὸ Stellas Haro dereri Suo,qui pracepi iur/quὸ rategit derum evidus iuuandi cunctis Noctibur vigila ι Opus aedebat. Vigilans itidem amrbos curabat AE isquὸ protinus nom/mmabebat. 'quas iamferent exta ct impiger. Afirsa coeliea censetur via. Nam Sales exte at herbis aerumnas MOmne,sed marum pharmaco puro. Rui ergo dolent agri eonoedant ,

Nam aegra membra Sale eurantur

emperdiscito iam fisu dignum.

16쪽

S ALIUM'

pHILIPPI FINELLI

Empyricum Soliloquium.

CVM sit homo rationale obiectum,eu-

iusq; quam audit,vel conspicit, com- pos est rei; quin etiam essetillarum . . 'quas non videt,nec intelligitini primi nostri patris a Diuini soreepraepeditus violati ne mandati, at si quando quod dicit non coli git,vel non capit, id ab eius euenit animi senia fit,illius p-sus ex parte,speciebus suis ordinibus n aptis quod si semel, quam conteinplaintur,reio bie Mi adhaerere dc intueret ,essentiam peruiserum se .re certa res est, ac suo spectato primordio, continuo scitus fieret v ri; nec tantocyus principiis cognitis, quam i se cotinet homo,sormam cerneret, estestemmconcentu'; Nam ipsi soli datum est contemplari,& coniicere,ac tanquam eiusmodi,qua

cum in dicendo, & operando, praestat essicie A tiam

17쪽

a Salium Empyricum

tiam natura magistra. Praeterea cum de qua loquitur,rem non accipit, neue concipit, suo virio venit, quia lutim haud libenter promit sensum,quod geminis uritur de causis, vela natura non plus ei tribuente, vel arte arcana velan . te,ne cunctis patefiant. Haec autem duo problemata, vel natura sint vel arte, sapienteS tan tu tam odo sapiunt,qui fando obscurissimi sunt, S sua cogitata sub diuersis eliciunt hyeroglificis,enigmatibus, parabolis atq; iguris;& quan- qtiani conflare videantur,certum tamen eis, de qua disserunt,re, veritatem semper fateri, cun1 nequeat delitescete verum , nec falsum tueri , quae quidem duq sunt repugnantiae,quod idem foret,quam coelis augere motus, Soli splendorem,& mari aquam. Vt autem ex imperitorum animisis ius euellam dubium , cuius non sunt capaces,dicam paucis. Quando Philosophiloquuntur haud casu loquuntur,& eorum quam bene sunt intellectu capienda dicta,ac interpremtanda; quoniam multis in locis storum laborum coelestia vocant terrestia, &e conueris,ut P pterea mirandum non fit: etenim synoniama, Squae rebuS attribuunt epitheta,cuncta

generatim dissimilia sent. Veri namq; Phijoso phi sese habent,& quae priusquam pandant,pe 'ititia sua perpendunt, ac bimodis diuersificanti vel proprio nomine,alieno idioniate, vel ipsius

18쪽

. , Philippi Finelli. s

proprietate rei, ita ut expers artis nequit,quod auintiana plecti. Exempli gratia, Philosophi Solem vocant aurum,& Lunam argentum; haec,&si nomina non sint, sunt tamen proprietates , cum habeant similitudinem, ut est auri sauitatem Soli conueniri,&Luno,argentia bedinem; alias deinde aurum appellant Solem,argentum Lunam & .hoc nihil ferme est sed aurum voca- .re curuis,aligul,Cςsidonia, DOeb, Gemma coeli crocea, Giuli,Thitan, Vitupolo, alijsq; nominibus; & Lunam Alalchamar, Caldis, Chelegi Cancerum, Eda,socλJalda,si uer, silem,& similia; auomodo possunt ignari,quod sapientes inquiunt, capessere & ni fallor, in chymico cola

loquio meo, Mercur um viginti, cum nominiabus inuexisse credo, ac plura induxissem, si te'ctoribus toedio non extitissem . Quare nullus se valet laetitare, Philosophorti m comprehendere epitheta, nisi sit vere sapientiae filius, re ita tam profundo acultatem habeat pelago me

gi . Qua proptar queo dicere tunc hominem adhuc in primo aesti principio,cum se existimae persecisi sitam ue pirincipium principi ubi rem

dicit esse consei tam . Scilicet hausta a vesetabi-

le quinta essentia, suum iam opinatur absolui se opus,dum cogitat secundum sto inmunem ultra progredi n0s posse,quod in sum plane est At si veros Eoili citent. tcrminos, i uaquam

19쪽

η Salium Empyricum

assentirentur comuni,pro certo habentes aliud subsequi valde maius, ut sunt sales, qui ex ipsis dehauriuntur materijs, a quibus sunt haustae quintae naturae Hinc vero post hac aduenit tametsi vere sit homo nescius facultatis artisὶ ut in excerpendis salibus , ex se , in quo Philosophorum constet magisterium. animaduertet erandem salibus exhaustis , adhuc in principio 'versatur; quoniam nouum e salibns sormatur principium. Nec lateat huic totam inniti natu . - rae operationem, scire videlicet praetermeare , com sint sales materia prima; ubi clare conspicitur,etsi magnum, ip modicam redigi quantitatem, de salibus tamen agendo;Ad summania,' sales prima sunt materia, e qua cuncta sua trahunt prima principia: etenim, a salibus sulphur oritur, di a sulphure hydrargiron, a quo & ma teria formalis, anima inquam , spiritus , & cor pus. Et obserua , quod hunq; poterit anima s parari,nisi prius distinguatur spiritus , quo diis

creto,corpus erit nudatum; &factis diui fionibus, animam pervidebis vehementer facere in sublimitate accessionem,spiritum nouas sume re formas,de corpus nouam generationem . Sin autem a vegete bile tres attrahenuia haS pote rias,primam sane eius animam spectabimus esse vegetativam , secundam ipsius vegetabilis Ormale compositum, tertiam deniqupsam nam

20쪽

Philippi Finelli. s

teriam.quod est magisterii totum fundamentu. Adest cum prima sulphur, argentum fictilium

qum secunda,& sal cum tertia. Sulphur nobis; indicat,quae sit,quam pertractamus, planta. rei; argentum vivum vitale nutrimentum ; sal vero

sui causam principii . inamqbrem sulphure 'sublato, nequibus cuius sit generis plantauia, discernere;& amoto hydr gyrone , non potest nutricari sulphur; ac cempto demum sale , sulphur euertitur atq; argentum vivum. Est tamen vermn, salem, uti corpus fixius, a duo us hecro tum agentibus, coarctari, & in primae suae gre' mio matris asseruari,ibiq; novas, varia' eduxere sormas , vel' experimur in dies . Huius namq; compositi, causa est alter,effectus; sal siquidem totius est causa prima generationis , quod est agens haud facile modernis notum Philosophis, cum sena per ubi non clinctatur exquisiuerint, & perquirunt . effectus vero ipse

sunt rei operationes; & est perspicuum hoc illud ens inuisibiliter operans,nec materialibus conspicari oculis . Quare obtestari queo tanquam Astrologie professor in tantum illud ag re,inquantum secundae causae, altissimi virtute, σεlestem ei vim demittunt. 4od ita sit, ip nos instruit experientia, non posse scilic contradici,calorem hunc formalem compontionis gentem , absolutionem ainuirere, ni suerit