장음표시 사용
281쪽
16 MEDICI A L. OB sER. expectari oportere. Semper autem pluviisl salubriores sunt siccitates. In his tanaen se bres acutae fiunt, & tabidi morbi, lippi tudines, tormina, urinae difficultates. doloresque articulorum Pluviae vero lon-'gas febres exhibent, alui fluxiones, putredi lnes, moibos, tum comitiales, tum attoni tos, anginas, resolutiones neruorum, can-lcros. Porio ex ventis salubriores sunt Ori-l en tales, atque Septentrionales , quam ei subsolani, vel Austri etsi ea res tamen prol . . regionibus variat. Vbi Aquilo caelo impe- rare incipit, praedicere licet dolores lateris na, qui ab tectoris, tusses, faucium asperitates, alui Aus os urinae compressiones,, horrores sanunil μ' , tamen corpus is ventus firmat vesetius mobiliusque reddit Spirantibus autem lAusuis expectare conuenit oculorum caliginem, aurium hόbetudinem, sensus taldi-ltatem, vertiginem, grauitatem capitis. aluit fluxionem itotius denique corporis imbe icillitatem, atque pigritiem Caetera tempe istates caeli, prout vel Aquiloni, vel Austro propiores sunt, modo hob, modis illos po
His ita animad uersis proximum est a ipsum spectare aegrotantem: qui, si in pro pria curatione incio non deest suo, de morem imperatis medici gerit, neque quicquam proficit tamen, grauiter utique aegro
282쪽
Lin , TER IN S. irat omnino aruem contrarium sit,s, cummusquam in ossicio sit, mediocriter amet, M., habet. Eius quoque non cons are mentem,zoti is
imprimis graue est Qui sic est is, etsi parte' liqua s orporis dolorem habet, nullo ta- lmen eius videtur affici sensu in omniau- . tem morbo hominem compotem mentis
esse, bonum est Aliquid etiam spectiri in
in oribus potest , Tutum enim non est leni animo natum, asperum in morbo responsa it orem esse coepisse , aut quaedam violenti . manu facere eum, qui semper imperiuii iiii animum non dissicili habuit Turbulentus vero natura homo, etsi non modo ferociter loquitur , verum quam desipit per febrem, ardentem , non vi luequaque tamen periclitari videatur quis supra modum, supraque consuetudinem e loquax, vel taci turnus est,malum significatur: tacenti enim sopori , aut melancholiae principium est: garrienti, delirationis Iam ver,falsis ima Dibus propter vim morbi mentem turbari, suae magno metu non est veluti cum quis digitis micat, aut soccos sestucasue de stra- gulis legit aut armatos adesse sibi hostes pu- tat, malosve daemones,vel quid spectrorum huiusmodi. Longeque grauius est, si judicio antista necessarios vel domesticos non a- gnoscit ami quae animus concupiscit, eo et luna ipse protinus homo obliuiscitur. Ad
283쪽
MEDICINAL OB SER. extaema autem ventum est, si incer eger neque audit, neque videt aut mouetur extremi, iam tum frigescentibus 5 lilibro foedis.
x somno sto est: ibi is enim auxisse malum videtur. or h, c talis est ubi leuiis , non mortalis. Ab
coch, lia itaque dei triuius eda ,valde bonuri es nium est, ex toto ablatum eunt a. VI in m modo ii firma consumitui'. Eoi trici lal Oe et Onaccedit, et- iit iiivem aritura desse matutinis tempori ii qu die partem. λ' lini nimiἡtatem est , sic linterdiu noctuque l L per noctem sonatius l, ita cc sat , quique cum frigo te i extrematum, periculum osten or cinia debili pulsu, di delirio, lentibus, mortali est.
dit Alt& cxtremis itine modo coiri inuatus somnus, sic etiam iii nata vio ilia, malum significat. Haec enim,
pili lciloten afflictionemque sequitur, de- no itin dii. Quem oti gavigilia ic huic tussim accedere, admodum losum est . l. Aliquid etialii 'in insomniis est. Nam si a alia sunt quam diurna tiEgotia fuere, tur istis liationem esse in corpor aliquam testantur
284쪽
fouet rubra quaed a dormienti bus per iit inium obuersantia , ipsique cristas hab illinaceorum credunt,iciare licet saxi iis abunctantem esse. Inii , si Dib insomnio, eas poenas lane ii cli,quae in medio corp*risca ius spatu i l . . So quae in medio caetera a stra, quaeia ambitu. Si quid i itur horum offendi videtur,aut ' scurari,su Die a ircuitu sisti: aliae pars singulis debetui, li ea morbus
versatur lauis qui eis, si vel aer vel nebulabiminibus caelestibus impedimentum de
dit gia tior, si aqua. Quod si ea ipsa ita
superari interiectis elementis videntur, ut penitus evanescant, metus est aegi una Ox-bo succubiturum. aeterum , si fugatis obstaculis, clara fieri igna splendidaque in cipiunt , in villa spe cile homo potest
quum vero celerrimo impetu feruntur,:nsaniae metum ostendunt 4 descet dei ad occasum itemque in mare praecipitare, Vel in terram videntur, morbos etiam si iliacant.Turbatum mar ventris affcctu in notas.Terram autem aquis inundat videri, bo
285쪽
ri, Manic IN AL OB SER. num non est. Humidum enim id morbum arguit, multoque magis, siquis stagnis aut fluminibus mergi se putat Peius est aridam terram ac Solibus tostam vidisses magnae enim id a1gumentum siccitatis est. Si quis per somnum avide quid edere, aut bibere velle videtur, alimenti vel potionis signifieatur inopia. quam piliam potari videri,
bonum caetera pocula, malum. Monstra Vero apparere, aut armatos hostes, unde ingens terror dormienti incutitur morbum ostendit, de insaniae metam Exaeditissimo loco praecipitari videri, vertiginem pinatur morbumque vel comitialem,vel attonitum utique si tum quoque caput multo humore
Sed misi s nunc mentis erioribus, ex te riora aegri intueamur, in quibus vultus locum habere praecipuum potest cis enim signis minime dubiis affectum principium pallium common trat. Ergo in omni morbo bene sperare licet , siquis non nimium dissimilem vultum sani hominis retinet. In magnis malis, facies bona, metum morbi minuit in paruis autem non bona, exauget. Extremum periculum ostendunt oculi vitio morbi concaui,collapsaque tempora,&nares acutae, inuersaeque imis partibus ac frigidae, aures: cutis circa frontem intenta atque dura, color liuidus, aut niger, palpe
286쪽
LIBER TERTi Vs. 1ssbrarum denique, labrorum, larium pallor. Haec facies si vim morbi, non autem effrenatam secuta exinanitionem est, periturum aegeum intra triduum ostendit, maximeque si simul deiectiones,Vrinaeque ingues exierint. Frequentisimus hic vultus est , cum maxima febris corpus extorret, colliquatque praecipue si juvenis est, qui sic laborat,&negotiis implicitam vitam degit. Sive autem morbus acutus, siue longus ac magnus, ut tabes, faciem sic violauit idque me inter initia factum est, siue poste-xioribus temporibus, mortem etsi non inque ubique celerem, semper tamen certam praesagit. Multum etiam obseruationis aberi ex Prasuta praecordiis per morbos potest. Ea enim sine e praco ullo sensu doloris aequaliter utraque parte mollia, magnam salutis spem faciuiit. At
vero metum augent, sit inflam: rata, de dolentia, de dura, intentaque sunt si in aequaliter dextra parte sinistraque affecta. Quod si sic tumida sunt , ut digitis tamen cedant compressa, non doleant, morbum quidem ut non periculosum, ita longum fore significant. Praecordiorum venae si pulsant, aut turbationem, aut delirium portendunt. Eque vero in omni morbo utile fuerit, partes circa umbilicum, pubem obseruasse. Bonum enim crassitudinem eas habere,
287쪽
166 MEDICINAL OB SER. planamque ibi cutem elle, at vero emacruisse, atque liquatas esse,valde maluna. Cuca de cubitum ista quoque animad-Pralogi uel tuntur. Sit latus aist dextrum, aut si istium pici arbucio cubat suo, tu ρέ' pauli 44 ii tacite conuel ritu , conualescere polle videtur. Contra vel ole. riclitatur hians, de semper dormiens supinus praeter solitum lacet, ex passis manibus
pedibusque , aut si has partes disicit , aur quod peius est iubinde ad pedes delabitur. Pedes aut a nudare dc manus, quibus
vehemens calor non est, malum est, de summae ast iistionis indicium .Pronus de cubitus delirium esse , aut dolorem juxta venti en' ostendit. Haud leue etiam malum porten-oitur, si aeger ex moibo debilis, nullum su stinere de cubitum potest, sed erigi volens, sellionem expetit aut si astantes auersatus, sese in vitimum cubile conuertit. Ex na anibus etiam aliquid obseruatur, quas si sinu caussa teger saepius natibus admouet, tamquam inde abstersurus aliquid, nihil tamen cum sit malum id esse judicatur parque perriculum est, si digitis floccos de stragulis vellere conatur, aut quae in proximo Pariete
p, otia lai r Vero quod ad totum corpus attinet, x toto eoν- id nimium celeriter per morbos emacresci re aut contra equest, ne habu viii, moi bo
288쪽
LiBER TERTIV s. 2s7 quantumuis diutius ti aliente, videri ima tum est prius enim, ita gnam .naturae infr-mitatem .secundum longam in ualetudinem arguit. Eque veto utile est,mod in dum esse corpus, modo frigidum, modo his coloribus, in odo altis affectum. Diuturni enim
id indicitim morbi est. Sed corporis quoque aegrotantis intueri pis aeta facultates, oportet, , ex his utilia praesag a reoi
sumere Spiratio itaque bona cum inloturis morbis, tum maxume in acutis qui cum ti-bre sunt de intra quadraginta dies conciescunt, promittere salutem solet didi autem, periculum minati. In primis cibhorrenda spiratio est , quae inae tu liter interciseque ducitur, ut dupla videatur ae iis intra pectus reuocatio. Mala quoque praefocans ea est, quae hominem sui'mum elle sinit, sed e cubili cogit consurget erilibqua thorax atque scapulae plurimum attolluntur. Ea autem dissicilem destillationem vel anginam, vel suppurationem, vel
cludum piae monis ruberculum coimitat . . Magna autem dc frequens, qua se uidus vapor ore, naribus 4 e smatur, vehementis sine obstructione incendii argume ut iam praebet. Itaque haec per ardentes febres maxime aeditur Frequens autem,&parua, in firmas esse vires testatur .aut certe 'Ps
dimentum, quo pulmo vigeatur, arguit.
289쪽
Proin inflammatis pulmonibus, aut lateri' bus, aut septo transuerso, aut jecinore, au Iliene, subinde talis esse deprehenditur. Magna autem, dc ex longis interuallis rara, insaniae nota est. Perniciem autem mmaturea sub qua spiritus ex ore atque e naribusfiigidus fertur: ubi spiritus vix ore, sed totus pene naribus emittituri magisque si harum contrahi pinnae, dilatarique cernantur, certum oppressi rum virium indiciuna est. Incumbente pei febies morte, spiratio alta, crebra,ri difficilis est. Nunc de pulsu dicam arteriarum, qui, quoniam cordis vitaeque nuntius est , magnas ad recta praesagia vires habet. Is enim si per morbos haud multum a natura defecit sua,talisque esse perseuerat, validum corporis robur, spemque secundae valetudinis ostendit Optimus censetur is, qui medius inter magnum est, claraum, inter celerem tardum, inter crebrum dirarum, intervehementem&languidum, inter mollem S durum, inter plenumac vacuum quique bonam ictuum inter se proportionem, aequalitatem,ordinemque retinet. Idem hic
variis de causiis suae naturae legem amittit, prout vis est aegrotantis, aut usas pulsationis aut affecta arteria Magnus pulsus sum sequitur nauctum, naturaeque vim sed priusquam a naturali statu in magnum degeneret,
290쪽
LIBER TERTIV s. acyheret, primum sat is, qui omnium naturae
facillimus est creber , crescente que magis usu etiam celer imbecillus sub his casibus homo est, magnus esse desinit, fitque
cum crebro paruus de languidus Dura etiam arteria pulsus non admodum esse celeri potest. Contraria autem ratione de paruo dicendum est, sub quo vis infirma est,ci nequaquam urgens ustis et hic primo rarus, dein,crescentibus imbecillitatis caussis, tardus, dctum paruus esse incipit. Ad tarditatem quoque& raritatem facere siccitas arteriae potest , Durus etiam pulsus arteriae Du is notat duritiem, mollis humiditatem. Ita- rem uaque hic peculiaris esse sopori, lethargo,put mosiis. imonis inflammationi, mollibus viscerum tumoribus, aquae inter cutem, similibusque morbis solet. Robustas vehemensque pul- ρ ρ M. sus , aegrotis spem secundae valetudinis ostendit: languidus, exitii metum Scire ait L 'g o
autem licet, non tantuna periculi in pulsu verti maximo, vel celerrimo, vel crebei rimo vel vehementissimo, vel mollisi mo quantum in eo qui minimus est, maximeque armdus, rarus, languidus, durus. Hi enim nunquam sine graui periculo subsunt. Expi ore ordine, optin as quidem vehementissimus est, dein maximus irauissimus autem est, niaxime in ollis , Ex posteriore autem deterrimus, languidiuimus post quem tal-disii '