De arte medendi libri XII ex veterum et recentiorum medicorum sententia / [Francois Boussuet]

211쪽

Nostro proposito indecores. aeriique meden L. Conatus ires nostra smncm LlHbstrem, Omnem operam decuisse isthuc no ponere,vi I

Ingenuae praecepta artis, perlucida .clara,

Splendidaqise, ferrent hominu percommoda MDBelle id sed quisbam potuit praestare quod optat,

omni viventum ex nomero,ne mente carenrism'

illis inprimis istudeo dum scriptor haberi, Semperes assem mentem obiectare legentis,

Sors inimica rapit mihi commoda plurima,m g Vrget,ct impellit,quo mens non ire requirit, Errabunda, fgax violenta volubilis,illex, Tristis,iata eadem embi que volucrior Euris. Sed non omnia iitribuunt mortalibin aegras, Nec cuiuis homini contingit adire Corinthum. Illa dipe malum quod paulo eu ante relatum Loii , nimirums perset tempore et rum Hydropem inducit si generare vicissem Consiuerunt morbi,in priui ne sequentus ire. Nonnulli quouiam ignaret se credere malisnt, Ex alio incumunt aliud grauit rue priori.

H d, σοῦ vero pecies tres esse serΠntur, Velle Tympani ea, An rca. sit illa Et iecore ecto vehementi frigore. T ipso

Splene etiam, aut alvu ob presse frigore partei modico,quo eca assiciatur,eundem ob Consi sum scuen riculo, ni ve dolente IMansuerse ecur asscitur Sunt deniqΠeplures Cause, ita longum foret enumerare volenti. Ha sinariu per si poterit Auirere lector.

212쪽

Hacsunt tetri huius morbi communia si a Et tumor, rauitas ventris iratio valde siscuis desiderium vehementer aquarum crescit, fiunt g Ararim, Secuanamraue bibime. nduitur viridi corp=niueo colore.

nsierat tamen hi rurissima potio valde

anu b mini mortalis vi cum peci: ininua Imbitione tumet, uanuis iam piarum o alum eas sedeat umenti plena, ct bis δε, τρω nescitfledamoresne it habendi:

Sic otios lenta H dropstrem im humoris anuosis uanuis exuperet replex copia ventre, Attamen laue adeo siti exardescit in Vi cuperent Igram Ut metu hausisset ciui. Sed meliu nihil hanc terim re sinouit aceto Aridior, reeteco lus, et e ubae ,

si 1 nemi habeat

Ex auibus meruia, ursi lene aue columbi

Passer ca one , ta uom nuenda coturnix

Multigeno ue etiam pumis mens aues cun . moaico euit m ucant replere ριο Dulcia

213쪽

Seu pituita opplat, patiens magnamque zmVcit In molem apparer citae caro ceu bongia musicis, Principio tenaxn inc; ies.s temptu es ata ,

Si regio inmulo viri in permiserit aegri. I dque iris hemorrhoides sit suis presse, Aut ipse etiam niensis genitricibus as hinc Quando mali seris totius pendet origo,

Alterutrimique prius sueret corpusque leuaret. Exhauritur enim tali ratione redundans copia angueheu ue nimis natura iuuatur.

Interiecto aliquo pacto medicamina debent Peccantem humorem reliquum purgantia sem Esi ope precium tamen hunc incidere reue, Prae I pararefretus, quo promptius P siquatur Aitrauricem vim sempti medicaminis intra . Nam crassi ac lenti humores, multum1 tenacei Pondu habent in si,venissi uerenacius harent. Inc veri,abserse, colli piestro e toSPont a nonnunquam abeunt, ventri impete fil/Ergo decocto hoc patiens Utatur oportet: Iccipe radicum iiDί se sis: P e,acoritque, Maratri,a parta: mb cci atque reoJ,ana, Dragma sex,uino no temi ndantur ii a b c maedras, semetierrae, er que capisii, Coruina lingua, Unthri hamaricis amArae,

214쪽

ro ARTE MEDENDI resis cum foeniculo, an maniplam,

o caris sorum ,ror, spariteraue marini uxu n na dragma. simis,anethi Seminusndiuia actucae armcutaque Imam, carthami, etiam ubiunge medulia Dr gwin tres simu duplices vero aggariciaULMaceris, cpt eris modici m decoeti sat

Tot ni ad libram ct mis, dein scare mixto Omnia dulcesicant atque frustus in sim, Artis ut in quo quinque aut , 'te v diebin,

etu fatiens, atque hinc medicamine tali: Trea diacat bolici draim uenatori indi Tam uuaem. Fies, mixis De his omnibus apte, ' co tura Gmmuni potio fat. rma capiunturpharmaca cca, im collaudentur,plus sit virtutis in illis. Accipe Era mas rescindi maioris,amarae ut oti,ialuor,misce cum care dulci, Et pariens sibi ieiuno deuoret ore. Semi m dragmae dialaccae metto, necnon Antidoti de viperea quae caryne reata erit, Tantundem. quae miscebis pro mane equenti. Haec interpositis premis, o Iove diebus Sunt ie/anda tibi uetito de more decenter,

morbo donectatiens reualescat quos Vitandiu tamen eri validi medicaminis sis iecoris robur rsan datur oportet ' primis igitur se perleviora diebiud vetere paulai, m 1 lysproperabimis uti,M centes quae vim seruant, iecor que viσorem.

215쪽

Multis a medicis uod 'haec obstru Zarecludat, Ex stur Ietque iecur vire ue a seruet eidem. Inter simplicia hinc medicamina viscera purgant Radicis cortex ebuli,br sica marina, Iridis se radix cum vino pos meraco, Sacare u imposito sed non haec ola iuuabunt Ha dropas .sedo haec iecoris uae ro Uur adaugent,

Perque vreteres ri=LG u ere, perque

Totum udorem corpim mundere posunt. E lauri post haec emplastris mit baccis Libram,cum bubula siccata fere caprilla,

Emplastreturi s venter caneaturati piar. Duae partes etiam nimis intumisere, valebunt quento hoc ungi cluod habetpinguedini albi

Unguenti Agrippae tantundem unge frinae Inde 'bae, joeno racissi=D I videtur Ouod sti, ese tibi uibus admiscenda gelia,Li alua, ct dauei debebunt sim liga triueum Pondere dragmarum vini mox siulphuris ad e uatuor, Armeniίρ boli, simul iridis albae Ana duas tantum cissi sid alumini, unam, Euphorb que parsem huris qui biris addito odora, inique olei, camoniti aeque, quod esse

Sat post ceraqueparum: rmetur ingzen, suo tumidas partes, sero es mane peruriges. Leucophlegmatia nos hac ratione medemur.

suo se recita aliqua psis ratione, modo se sequi ct ablata morbzm depellere a se, γ)mpaniae haud dubie ascitique medeberis idem. Sed non omnia siccedunt monalibi agrii.

216쪽

Hoc opus, hic labor en pauci releuantur ab hi e pressimorbis io squam ridicitu alieli re in menbris parque lienquetiscunt. Σκατρ αγους , pos igitur ipso ue clinouens, Accersa medicos doctos, parater ae fideles,Vμν geni , est rerum selertia maior.

semir Opue qui possunt esse seluti

Iobibus, ct populis, ct rebus se gemnris

Insuperab libin muliorum viribus uni. doe os homine moneo,iubcoque alere. Mi non arte aliqua morbi, obsistere norunt, Verum vis r tulit, huic u. Et acritor Uint Sed valeant reo; bo potius causa uis quamur ubi coliciti P lor aut a quo mitimore enaci Et craso enim in rci, aut satibus intusco ciis quibu extim cri e corpore nulta . Tit quoque quando colimcnbrana incens tumescit

a lammatur dira m gignens in venire dolorem. Hoc humo e iti ex vitium, dependet ab acri Trodente inim farIris,gTauiterque premente. Pro varia causa varia ratione mederi Conueniet,quae t moγbi contraria cam.

Si u au mali crasu ue ac viscidus humor,

Extenuans teli rat:o,includens quadrabit.

Qualem petibi dixi inprimί ue necesse eniis sectaepartis rugidum lacare dolorem, Et chstere atra foecessu bducere mo Bismaluae, furno raecique eae mine, lorum Floribus,atquealty multis omenta parare. ualu π anthemis es is linum, cum meliloto

217쪽

Et consare tibi fomenta, enemata accos, Atque olea, ct ventris totius inungerepartes, Foroibiti eduὶlis, molli ci stere recepto, Anthemidini olei ariterque rubentis anethi

Librae missem capies, de quoque fors ,

Et rubri modicum vim ovibiu omnibuή apicPermixtusat inster, lenire dolorem sui valeat placidamque oculis inducere num. Si medicaminibus dolo hic non cesserit atrox, Ralnea eonuenient in quae descenderit aeger, Ex ui consata oleo, cum possit haberi. Praeterea inc in possis, meritoque pararc, Ex foenograeco ibi maluas, di meliloto, Et camomisia,Luicum emine lini. His ita persitis valde conduxerit agro

Vinum absinthitesse quaque id luce propines

Si des sextantem,quadrantem,ssque traentem V cuiusque aetas, natura, mali mque requirent

Alius squidem vel eritgratissim in usus. Denique castoreum cum ut pondere draηrmae nius si impium: patiensibus attulit ingens Praesdium,m orbo quidem plerunque diremit. Si doloridorum minime discesserit ustis,Z't iplicipsere antidotumpraeueri ris apte, Et myoradatio hunc, simulis theriaca iuuabunt. Si veropes et vehemens, atque anxius angor, Modibis uteris cisteribin, accipissique Quae citra morbum possim lenire dolorem. uale Elphilonium,sliinpondere dragine Concessum, cis autoplus,pro arate, mini j c. Deque

218쪽

Nam quae marcorem indiscant vitare memento

Haec patrii fere im edant, placantque dolente sibi semesum fueritnt,vel ei nere longum.

i ii ito si satu sunt cat a doloris

Haerentes sto nacho orient=ά, tum discutiendi Ch na iens e re fuerit patientis, eum2 Ictitet ab ri ynagna pro parte vapore Interea e baccis turi. a iter uelamim'

Composti utendum, latus o od j luere possit. In curan contrement sitim na; ἶppia,frui, Atque i a quibiis data discussoria vis eris. Dis etenim a d nen veniet ven e que fluendus. iocantementi tro te ante Galeno9 mile est ciet de xa citcmbita ventri, amma siquidem plarique repeti e,

Non rem e tam vitro tirantur ventre reuulso.

od si stria si calon inflammetur,o idquomcaeci Mi patiens grauiterqueprematur,a ut o

In cubito vena est ferro pungenda decenter, git urina tamens frie excernitur aegre Asalleoli extantem possis inci ere venam. Lenibus interea ch eribus abluere aluum Expediet, nec commoda res erit acribus uti. uandoquidem istorum dolor in crudescii ab usu, Asaiore que ciet defluxum materiei. Eae pelenus sed fuerint cataplasmata semper, Balnea ue i iiijque modi complura potenters uae prodesse queunt auramque a ferre doloris. Sit ratio vicit te; is,de more aliorum

219쪽

sui febres t aliun tur, dum insammatio celet.

Nimirum Micvm i et ratio mutanda ciborum. Si vero humorum veniat ratione maloris m,

Nempe ero entum per sidem infindere motum Cl Jerem xv ferit at enti ut acrem

Humorem expurget nimiumque erodere natum, Idiap e suetum crebro tentare dolore.

Dulcis aqua huic etiam tepidi sim a balnea prosiunt, Qtae lenire queunt 'ossuntque inducere 'nnum. I umidior victi ratio sit, si idiorque. Duod si se nunquam fria se remi erit angor, Sed mi is atque magis multis evire videtur. Tunc ad Ph=lonii quod iam tibi diximus 'sium Conf/ties. rvmamque dabis si postulet id res. Deque 'nulosa globulum concederest His . Miriscesquidem po sunt sidare dolores.

Sunt non nuda ri ibus cado es inmiscuit is, In colico hoc mi ero multi nn miranda dos re, Album quale lupi ercus censitur ubique, Ex albo ct tenui vino si vi te bibatur, Cossa um terram quod non tamen attigit unquam, ut in utic bus, vel acutis vepribus haesit. etiam nobis. magno se lante Galeno,

Vtile erit, sub costis frias ligetur. uid multi 'etiam id viridi diuinitus ipsem

Men Ihol scit, decocta tamen prius, atque ibinde Per tres pota dies morbum diue iis aufert. Ilia morbi aliud quoddamgenus acriter urget, Peiorem inducens etiam, inculcan ite dolorem, Eiλω a Graecis vulgari nomine dicium. fit vero a rapti , lam Ulue humoribus,at ite ob

220쪽

Hoc etiam fixus creat es gelidissima lympha

Potio urae etiam faeces in ventre retenta: Exoritur pariter strii magnoque calore, suem mordax,acri siue humor commouit in imonentremanens,quo fit dolorincrudescat abunde.

Fit quoque virosi propter medicaminis haustum. ρ malum hoc parui pueri patiuntur, at, Ataturalis ope humoris βι cc;que benigni Tuadunt, sinibin vero sit passi raro, Attamen hac morbi feci quicunque laborant, qui raro aut nΜnquam vide.u hoc Fuere si . Signa haec βιnt, elus stomacho mittunturinanes, Hentriculusique madore scatet, crebroque rugitu tu inhorrescit totus ursumque mouetur, ordoque eruela caeco de gurgite faeces. A crudu igitur pari rique humoribus oram Si fuerit morbin , dapibus multoque Lyaeo, Decocto, bani coniecto simine ani or Vtriplicis sumpto, expediet vomitu ei cereidam

Stagnantem tautem crudorum in ventre ciborum.

ὸ si nun cibi videatur copia crudi, uaestomachum offendat iocuos tentabimus omni Conatu flatum, ψάqu retrudere faeces, Perglandes. ci fleres, marsiippia, sius. Incipies ergo a mo icholere, deinde lycis alium si nil profecer i q. Ventrem mentupoti haec, oleoque licebis

Is ire, es torum interinsplacare dolorem.