장음표시 사용
131쪽
cuius ori ventriculi applicari iussi ad mentem pradicitati cataplasma ex piperis puluere, & melle compositu , optimo successu , nam per mensem eduxit urinasmuccosas, quae breui temporis spatio conglobabantur tamquam sapo: similem casum exposuimus in tractatu de Acido relatum a D. Iacobo Sinibaldo Romano L ctore Pub. Collegiato: Postmodum deueni ad medic
mentum solutiuum nempe. Syr. florum persicorum vnc. iij.
Aquae Angelicae S. A. pp. Vnc. jV. M. pro potu, & loco Syr. adhibui ius alteratum cum frondibus Cicorij,Absynthii Capit. Ue-ἰ neris Cetrach.& sem.citri,cui addidi sal Pr
II. Rhabarbari maturi unc. j. s. Squinanti grana v. 'd iat infusio per noctem super cineres calidos.
C - Mane facta col. & forti expressione .
Adde Syr. florum persicorum. Violati solui. unc. ij. M, pro potu. Postmodum adhibui Balsamum Innocentij XI. in . iure singulo mane per mensem ad guttas.
Quo ad victus rationem erat carnium Palumbarum, Pullorum, Pulmenta autem erant ex foeniculis, Seleris, Buragine &c. in iure cum ouo . Fomentaria autem ex
Herbis, nempe ex Parietaria,Cepa,Petrosielo, in aqua decoctis.
132쪽
Dum Praxi incumberem Bononiae diuersis temporibus per aliquot Annos curabatur a Famosis Medicis D. Ioannes Pioda annorum 6 . circiter aridi, colerici,& furibundi temperamenti, usu vini Viperati, propter Psoram, nempe asperitate cutis squammosam,
siue scabiei speciem , qua detinebatur, a quo quidem Morbo conualuit:-Attamen post duos Menses incidit in febriculam, quae intra paucos menses edem tosos pedum tumores i psi attulit, qui proprijs etiam repetitis lotionibus evanuerunt , succedente tamen Alui fluxu,quo ad mara um sere deducebatur. In tali statu alter Medicus non inferioris ordinis , & fame o currit, qui curationem assumens repetitis remedijs tam alterantibus quam purgantibus, demum lactis vluntia praescripsit, cuius beneficio per tres circiter Menses morbus quieuit. Postea vero durities in Hepatis regione emicuit, cui alius aeque celebris notae Medicus, emollientibus seliciter obuiam iuit,sed pretdicto tumore evanescente Vrinae stillicidium superuenit, qua de causa Lythotomos consuluit , a quibus responsum accepit abelle omnem lapidis suspicionem,morburnque consistere in sola musculorum relaxatione, praesertim sphincteris , ab Urinae acrimonia idducta ob copiam saltuma, M aculeatarum particularum, ex quibus illa surgebat, tanto magis quod D. Patiens aromatum abusum diu sustulerat. Attamen , ut morbi causa accuratius indaga retur a Lithotomo stringia,sive chalather immissus fuit,
133쪽
cuius introductione sanguis ad simi poculum emana-u:t, cuius effusioni alia febricula successit, adeo ut tanquam emaciatus, Sc tabidui curaretur remediis ad hunc finem adhiberi solitis; ut China, Cancris , Testudinibus 5 c. Quibus frustra tentatis post aliquod tempus obiit. Huiusmodi morbi ambiguitas Cadaueris aperiendi mihi occasionem attulit , in cuius dissecatione Iapidem otii gallinacei magnitudinem ad quantem natura crustaceu in vescica repertui, qui uncias Undecim pendebat, cuius fguram hic adnexam videre est. Hepar arenulis resertii, & lacerum. In cistula fellis alter lapis obseruatus fuit flaui coloris , ac leuis imus figurae pariter hie adnexae, M transparens in cuius medio quaedam veluti flamenta conspiciebantur , in eiusdem ambitu ad instar vitri radebat. Quo viso tam laetis,quam solutivorum usus in morbo adeptus damnatus suit; & mirum , quod huius modi lapis nullum de se indicium praebuerit. Hactenus de methodo curandi lapidem marmo reum, Tuphaceum,Argillosum, ac Saponaceum. Reliquum esset de lapidibus Crustaceis, ac Uitreis agere, M quia in tractatu des glutine sussicienter locutus sum , ad eum remitto Lectorem, in quo satisfactum ipsi puto ad satietatem,nedum in ordine ad principia , de modum quo componuntur,sed etian ad methodum eorumdem medendorum remedium insuper ad curandos calculos, de morbos artheticos ad publicam apposui utilitatem; quamobrem ad euitandam superfluitatem , quae possem hic ad rem repetere,consultius Ommitto. i I
134쪽
IN Mundo introducere nouitates inane est , nec unquam mihi fuit in animo ue sed res introductas a Creatore, alterare, permiscere, & componere utique Hipp. in libro primo de dieta agnouit, dum asseruit nil sit quos prius non erat , verum permixta , in discreta
alterantur , erarii concessum est, sic naturae. Ita ex lino per varias alterationes fit carta Scc. ex pellibus agnorum fit chiroteca , & etiam gluten ; ex luccis florum fit mel,ex hoc per alterationes hydromet,dc in usu habemus,quod inter alias operationes, bc res compositas ex lixivio Calcis una cum oleo, vel pinguedine , vel stu. a Saponario ut notum est sapo paratur : atque ex cinererisculi, vel alio consimili, de puluere silicis a Vetrario Vitrum conditur Quis enim in dubium reuocauerit Naturam in cor- p he humano, tam saponem, quam vitium Parλ e potis Natura namque non minus praedita est oleo, pinguedine, aqua instar lixi iiij parata ex combustis iuceis, nec non puluere v. g. saxiculorum in antris D tosis hepatis frequenter indagatorum. Non ne arS natu ram imitatur, & vice versa si sal formam ammitit pro maiori parte vacuum remanet, de ideo impatiens ananitatis , rursus Acido exsatiari optat , Vt natura: caran adimpleat ἔ dc quemadmodum natura ita elaboratum suum athali quotidie , ac incellanter infundit
135쪽
II sfundit occultum Acidum Vitale ex aere quae postea ambo solis calore coquente paulatim assurgunt in segetes, &fructus: sic quoque ars naturam imitando praeparatum suum a thali, ne sterilescat, impraegnat occulto Acido v. g. Oleo, pinguedine &c. & calore continuo coquit, donec assurgat in saponem falsi saporis , vel illud commisceat fixioribus rebus, Vel arena alba, vel silicum puluere , quae mixtura fortiori calore fusionis silicet agitata assurgit in vitrum , quod saporis salsi esse ,
debet , quia ex Acido silicis, & alhali fixo compositum est: imo athali tanto Acido saturatum , ut sibi sussicia si vertitur in falsum, de si altati sussicienti Acido silicis coquendo non saturetur,alhali superat Acidum,Sc vitrum ex aere,ratione Athali,ut vacus, ta sitientis trahit humidum, fatiscit in rimas, & diffrangitur. Hinc Zoar dixit, quod ex omni herba fieri potest vitrum , quando nimirum athaliZatur. Vnde pro maiori lumine, ac intelligentia siste benigne lector aurem, Scaudi quid mihi retulerunt Saponarius,ic Uitrarius. Primus, inquit, apprehende calcsi recentem inextinctam quantum tibi lubet. Inde Cineres verbi gratia . vitis, qui a nobis athali factitium ex vegetabilibus appellantur in tripla proportione: Cooperiatur calx cu supra memoratis cineribus tantillum humectatis , inde si . ne, donec calx dehistat ex hoc inferimus mutuam, actionem ad unicum corpus conficiendum tunc commisceantur omnia; inde effunde aquam, ut massa
humidior euadat, na lia agere nequeunt nisi dissoluta ; Ex hac humida massa per sussicientem aquae quantitatem extrahituriathali lixiviale potentissimum, de igneum, iureque merito igneum dicitur , cum extent
136쪽
exempla, quod in momento bulliens tale Iixiuium ho minem ebrium cum lancis vestibus consumpst, Vt nil eius repertum fuerit praeter lineum indusium , de duriora ossa .
Tale lixivium, magistra, nuncupatur, tantaeque actiuitatis est, ut ouum impositum non submergatur: Ex eadem mixtura sit aliud lixivium minus saturatum , quod ovum non substinet, sed fundum petit, ic cum hocvltimo lixivio oleum,seu pinguedinem commisce,& c quebivigne lento, donec albescat;ad ijcies magistra oleo tripliciter maiorem; lliendo autem oleum coagulat auhali donec in unum corpus coeunt, ut contraria , dc pzrmixta, numquam enim simul in eodem consistunt, sed semper alterantur, pro ut docet Hipp. necesserium squae ab ipsis secernuntur, ac producuntur dis ilia steri.
Ex aikali manifesto,bs Acido occulto in oleo fit aliquid neutrum salsi saporis , & cxploratur lingua quandoque: si dulcis persentitur sapor, adde magistram; si mor-- dax coque , donec mordacitas aikali ab oleo absorpta, ac consumpta sit: dicente Hippoc. alter trabit alter protrudit, idem autem uterquefacit, in utramque partem tendunt, sc bominis naturam imitantur. . Hactenus Saponarius exposuit Pro experto habemus saponis huius pertinacissiamum , darumque mesenterij tumorem, una cum hippocondriorum flatibus , aeruginoso vomitu, de ructibus alui stiplicitate excessitas doloribus concomitantibus applicatione remolliri . . Rursus podagrico dolori cum spiritu vini mirabiliates saccurri , nec non callos pedum mollisicari , ac dolorem remouetri certi experientia redacti sumus . Nec
137쪽
IIT . Nec suspicioni locus est an humana natura saponem estormet, cum tam in iuncturis podagricorum illa materia gypsea ,seu Thuphacea,tum etiam illa reperta in gummis Celticae luis correptis utrumque osticium priellent ac sapo , nempe ablutione aquae sordes e linteis curant , qui sapo sua primordia compraehendit a ventriculi fermento . Vide Cap. XXV. de
Muccosis, Argillosis,S: Saponaceis lapidibus. De Vitro. CAP. XXVII.
PAriter inter diuersas naturie adtiones vitrum con- numeratur , quod in Lexico philosophico his verbis definitum reperio : est Vitrum corpus mixtum e calce, cineribusique primum liquefactis, deinde in fragilitatem duratis Armatum , quod perlucere , curua
tumque resilirepotes: Populari vero sermone a Bac. subnum 88. s. dei cribitur. II metro e mna materia lucida ,
e trafparente composta di rena ri pleuiente, e d erba M-li sita a forta dinuoco. AEgypti j herbam Kali, alio nomine Sodam n cupa
tam , accipiunt virescentem, tu sine flamma super prunis comburunt , quam postea in cinerem commutatam nobis in massam transmittunt , hancque Vitr
rij , de Saponarii emunt pro Vitro , ac sapone parandis et de varia sortita fuit nonama : Alij enit hanc vocant sodam, Sc alia alumen cattinum , seu Risculi cinerem; In hoc vero hi populares homines quam maxime decipiuntur, cum Vere non sit soda illa, quam
diximus ab AEgyptijs manipulari , sed quid simile ipsit.
138쪽
118 . Componitur vero Vitrum pro ut mihi retulit Vettiarius. R. Arenae Drapanis lib. 76.Cineris Sodae lib. sto. S: per seiaceu vibratae; pone in fornace , & reuerberio ignis calcina, continuoque cum cochleari ferreo agita , ut valeat facilius calcinari ; dene adhaereat fornaci , donec liquidum corpus euadat: ignem adde, quod plerumque euenire solet spatio sex horarum circiter,quo completo
massam coaceruatam remoue ab igne,inde repone,& ad
tui placitu pro Vitro componendo accipe quantu lubet, S: in Vase proportionato accommoda, & loca in Forna-ce,i psiq;ignem praebe per horas I 2.quo tempore impone tantum silicis a Vetrarijs Mananes appellati, qui etiam cum massa fundetur e Et hic aduerte, quod ex vitri vario colore ipsius perfectio cognoscitur: si eninia Vitrum apparebit rubrum, signum est quod maior pars illius est ex dicto Manganest,& propterea imperfectum; Si viride , parum aderit praedicti silicis , consequenter perfectius ;Sin autem pellucidum , & christallinum , nihil prorsus huiusmodi silicis retinuit mixtum,
de vitrum erit persecti sIimum . Obseruatio Prima.
Ideo ab Atigvptiis herba Kali viridis, ac sine flamma
suppositis prunis uritur , quia natura sua est ali alica . si enim alitὸr efiicerent, non solum ammitteret in eius adustione illa volatilia a thalicae naturae,velum etiam acidum in natu ri,cum sint indiuiduatae proprietates prout docent Cosmopolita, & Tachenius in sua claui cap. s. quod etiam eueniet si putrefieret, nam cinis qua talisinaptus est fermentationi , sed usta hac herba viridi, desi-
139쪽
r Ista sine flamma suauiter partes athalicae in ea existentes una cum Acido innato inter se coniunguntur, & fimasia frangibilis, nam alias volatilibus particulis orbata,de acido innato, prae violentia flammae non praeberet tempus, ut acidum ageret aduersus alliati,ita ut impossibile eitet haec duo corpora coniungi, dc Vitium componere .
Obseruatio Secunda. Ideo Vitrarii praebent ignem per modum reuerberii; donec fundatur, quia hi cineres , ut admonet praecitatus author cap. 3. clauelati, ac combusti permiscentur,ad hoc ut acidu arenae fixum vniatur , de tunc saturatum cit Athali acido,quando funduntur, te supernatant spongiosae partes nigrae,ac graues, quas ijdem Vitriarij, fel vitri Vocant, a nobis autem terreae, ac mfixa biles appellantur, quod ut inutile resicimus . Obseruatio Tertia.
Non incongrue Vitriarii ponunt dictam massam in
sol nace, ac agitant semper , M silicem dictum Man- ganese, ad colorandum vitrum, ut ipsi dicunt, sed cum ulterius ignorent, respondent Physicis, quod ideo imponitur silex,non ad colorandum ipsum vitrum , sed Vt pollini communicari,ac restitui illi mas aliquae partes in fornace euolatae mediante igne, ac ammisiae in secunda fusione causa flammae acidae, quae reuerberando, ac circumeundo per totam massam illas e proprio cetro eduxit:talis quippe silex participans de acido, de Athali aequis
140쪽
aequis portionibus , ut subiungit memoratus Tachenius in sua Claui cap. 8. si adinvenit, quod Acidui flammae spoliauit illam massam aliqua parte athalica , communicat illi , ac praebet proprium athali, qui attrahitur a superabundanti massa , nam alias acidum flammae, ut potentius,superasset acidum innatum Cincrum,
qui proinde attrahunt acidum silicis . Obseruatio 2uarta . Vitrarii probant, ut diximus, fusam esse massam,
quando illam commutatam obseruant in rubrum col
rem,nam a superabundantia acidi plus nimio quam optat Athali commutat in sui naturam,quod sequenti probata experientia demonstratur.Sume uncias tres spiritus acidi metalli,& tres unciasAthali fixi,ac pone in vase ubtreo,inde supra proiice guttatim spiritum acidum,nota, quod fit effervescentia, qua cessata lento igne impone donec humiditas exhaletur, & cuticula supra appareat τTunc remove vas ab igne,'repone in loco frigido per spatium horarum I a. de videbis vitriuium regeneratum sub forma Christalli eiusdem saporis vitriuii, nec id euenit,nisi quia aciduth metallicu commutauit athali Tartari in naturam vi triuii: unde pariter in casu nostro acia dum superfluum silicis unitum mediante igne cum eo reaerberio perinutauit athali cinerum in eius naturam , ex quo Vitrum evadit rubrum,quod atributum competere specialiter acido tradit idem Cosinopolita in Tractatu de coloribus .