장음표시 사용
1쪽
Fεlices animae quibus haec cognscere primum, Inque domos superasscandere cura fuit. Credibile e B illis pariter viiij u ocisque
haltius humanis exeruisse caput.
On Venus, oe vinum bublimia pectora fregit, scium fori, militias labor: ec uriu ambitio, perfugas glori uco,
ad movere oculis distantia dera nostris, Eiberas ingeniosuppoψuere buo. Sic petitur caelum, non ut ferat insan Olympus, Summas Peliacmbdera tangat apex. Ovidius libro Fastorum I.
2쪽
Viri filustres, Viri Potentes.
Pus novum, quod in presentia Vobis offero, a magnis Viris ante me affectatum est , sed a nemine in hunc usque diem ad umbilicum perductum. Primus, quod sciam, injecit ei manus A RisTARCHvs SAMius, Philosophus inter Gr cosmagni nominis , & Mathematicus eximius. Cujus praeclarum opus , Se Solis , Lunae dimensione, etiam- . num extat . in quo summa ope nititur dinantius Solis
sist Lunae a Terra, eorumque magnitudines κατὰ ti, ἐπι-ονι λῖν
λογο, ostendere. Sed labore prorsus inani. Supponit enim non pauca falsa pro Veris, ex quibus verum colligere non potuit. Hoc tamen in eo scripto immortali laude dignum praestitit, quod totum Solis or Lunae dimetiendi artificium, diagrammate ad vivum expresserit. Cujus usum etsi ipse videtur ignorasse, HIPPARCHus tare a men
3쪽
men RAODIVS , Vir mirae sagacitatis & usum ejus percalluit, & primus omnium eum publicavit. Edidit
enim peculiarem Tractatum, in quo , revocato in usium AR Is TARCHI diagrammate , magnitudines s. intem alia trium corporum, SOLIS, LUNAE, & T E R R
demonstravit. Liber ipse, quod dolendum est, injuria temporum perijt, sed Demonstratio, stim moDEi beneficio, adhuc stiperest. Extat enim apud PTOLEMAE vM, libro magni operis V, cap. X V ; ubi P T OLEMAEus, distantiam Solis a Terra investigat, tantamque esse demonstrat, quantam ante se HIPPARCH vs invenerat. Neque id mirum. Nam cum amborum hypotheses essent eaedem, eademque demonstrandi methodus , fieri non potuit, quin & demonstrata essent eadem.' Ad Demonstrationem vero ipsam quod attinet, est ea quidem Geometrica, verum usque adeo intricata , ut qui PTOLErastv M sequuti stant, eam hypothesibus suis
accommodare nequiverint. Nam ut ALBA TEGNI Vs, primus PTOLEMAEI secutor, eadem recte usius non est ;ita etiam Neoterici REGIO MONTAN VS, COPERNI
CVs, BRAHAEus,& alij Viri magni, ejusdem usum non penitus calluerunt. Magnitudines enim & distantiae Luminarium a Terra, quas scriptis suis prodiderunt, nulla ratione ex eorum hypothesibus ostendi possunt. Vnde manifestum est, inter tot praeclaros viros, qui S o L i s dcLvNAE dimensioni hactenus incubuerunt, duos saltem esse, qui modum ejus persecte scivemni, HIPPARCΗvMα PTOLEMAEvM. Qui ipsi nihilominus dictantiaι
4쪽
magnitudines SOL Is & L v N AE , perperam definierunt: non quidem ullo demonstrationis ipserum vitio, sed quod falsis hypothesibus usi sint, pro veris.
Haec cum ita sint , putavi me facturum esse operς precium, si non modo Hi PPARCHI demonstrationem, Obscure a PTOLEM AEo propositam , simpliciter dc nudereponerem, sed & Vero Luminarium a Terra distantias, merarique magnitudines, hucusque ignoratas, ex certis &indubitatis hypothesibus ostenderem. Id enim Sc scitu jucundum est, & magnum quoque in Astronomia habet usum. Sumpsi igitur hoc arduum opus, cum bono DEO, in manus, idque post multas dc diuturnas Vigilias, CARNs To Duce, dc Auspice CHRIs Τo, ad exitum perduxi. Pertractavi autem in illo quicquid ad UR A NOMETRIAM . pertinet, nihil in illa intactum , nihil indemonstratum relinquens. Nam& LVN AE, & SOL Is, dc ERRAN
R V M distantias a T E R R A, g r magnitudines, Geometrice ostendi. de quae hactenus a Priscis & Neotericis p. blicatae Lint, manifeste relatavi. Volui autem, illustres & Potentes Viri, hoc nostrum opus Celsiitudini Vest inscribere; duabus potissimum de causis. Primo quod Vestrum esset; satum quippe & natum in Vestro solo, & favoris Vestri radijs ad hanc maturitatem perductum. Secundo, quod Vestro Nomine publicatum, omnibus scirem suturum esse gratius. Nam etsi non possit
non esse gratum per se, promulgatum tamen cum menti
ne inclijti Vestri Nominis,non poterit non esse multo se
5쪽
tius. Oro igitur Vos etiam atque etiam , ut novum hunc agelli Vestri proventum, Vobis nunc a me reverenter oblatum , benigna manu accipere dignemini ; eumque habere ut novum observantiae & gratitudinis meae erga Vos testimonium. Id si a Vobis impetro , non cessabo, quoad vivam, officio & pietate omni Vobis satisfacere, DE V M-QU E O P T. M. ex animo precari, ut Vos diu servet
incolumes, REIPUBLICAE , ECCLESIAE, NOBIS. Valete Ita ires des Totentes viri. MIDDEL BURGI, e secessit meo. Anno dirae CHRISTI Vulgaris
cla. D. C. XXXI. Auq Verq cla. D. C. Xx XIV. AEtatis meq anno LXX fluente.
Illuctri oe Potenti Vestrae Celsetudini.
6쪽
V M postrema Elementa VRANO METRIc A deser, berem, quae valde confuse & perturbata in schedis litu-rarsis habebam, longo morbo ante oppressus, non potuit fieri, quin quemadmodum morbus in nobis multa sui, ita nos in scriptis multa morbi vestigia relinqueremus. Inter quae praecipuum est, quod Sphaerae fixarum semidiametrum, a nobis Elemento v II Libri III nano metriae demonstratam particul. 28o oo oo oo , quarum Semidiameter Sphaerae Terrae est Io ooo; in sequentibus Elementis, aliud agentes, posuerimus Semidiametrorum Terrae 28o oo oo oos, ipsamque Sphaerae Terrae Semidiametrum earundem I 98I, cjusque Cubum 336 88q7 7 : quae
crrata, candide Lector ,-ambenc volo mihi condonabis, quam fa- .cile deprehendes, canon mentis, sed calami festinantis errata esse. Rogatum ergo te habeo, ut ubique pro his verbis; Semidiametrorum Gret, reponas panicularum Semidiametri Sphaera Ter 'de pro Semidiamretro Sphaerae Terrae I 408: Semrdiametrorum Terrae, peipctuo lcgaS, Sem, diametrum Sphrae Terrae parescularam Io oco: deniq; pro Cubo e Semidiametro Sphaerae Terrae 336 88 747, ponas cibum IOUOOOOCOOOOΟ. Ita enim omnia sibi constabunt, &s quentia Elementa erunt veris
ELEM. XXI. Stesi xaprimi hodoris maior est Sphaera Terraesexagesies Repties, cr unius semisse fere. E L L M . X X III. Stella fixa secundi honoris excedit Sphaeram Terrae viges et fe/LE L E M . XXV. Stesia fixa tersu ondinis, madior est Sphera Tereae octier, . 6 semesse Laius fere. EL E M. XXVII. Stella fixa quarti ordinis, major est Sphaera Te ae
E L E M. XXIX. Stella fixa quinti ordinis minor est Sphs a Terrae ter,crquinta parte unius.
Exa M. XXXI. Stella Hasexti ordius minor eis Sphaera Ten=ae vigesseae ct quinquies, cum bes unius. Haec sunt, candide Lector, quae corrigi & restitui abs te velim, ne incorrecta legendo, operam ludas. Maania
7쪽
Magnitudines Corporum coelestium hoc
VNA minor est TERRA vicibus 41I , per 32 Elementum Libri I. SOL maior est T E R R A vicibus 434 sere, per in Elementum LN bri U. SOL major est LYN A vicibus I977o, per idem Elementum. Stella MERevno minor est T E R R A duodecies, per Io Elementum Libri III. Stella VENTR is minor est T ERRA vicibus I, per Ia Elementum. Stella. MARTIs minor est Τ E R R A octies, per I Elcmentum. Stella Io v i s major est T E RRA. vicibus 2I , , per I 6 Elementum. Stella S A T v K N I major est Τ E R R A vicibus 46l, per IS Elemen um. stella fixa Ιη magnitudinis major est Sphaera T E R R AE vicibus 67 I sere, per xi Elementum. Stella fixa II magnitudinis major est sphaera TERRAE vicibus χο λὰ, peci 3 Elementum. Stella fixa IU magnitudinis major est Sphaera Terrae vicibus Si sere, peris Elementum. Stella fixa IV magnitudinis major est Sphaera TERRA vicibus 2 , per 17 Elementum. Stella fixa V magnitudinis minor est Spium TERRAE vacibus 3ἰ, per 29
Stella fixa V Iue magnitudinis minor est Sphaera T PR R AE Vicibus 21 , per 31 Elementum.
I s M o v A momine noster, quam metrificum est nomen tuum in universa
Caeli enarrans gloriam tu- , ct opus manuum tuarum Induat eorum expania sum P s Ax. 8. vers. 2 & P s A L. I Ucti. 2. PRO
8쪽
nomus Alexandrinu demonstraturuNImter alga esMagnitudines trium corporum, Solis, Lunae, es Terrae, Libro v Magni operis capite x v & X v I, quatuor supponit , quae jam ante sipuu exploraverat sssiveriis, tanquamΑper angulari lapiade, fundamenta demonstrationis Hep nit. Primum vi, Lunam sitientem plena quando apogea ess, distare ὰ centro Tereae semidiametris Terrae 64:. Secundum, Lunae semidiametrum apparentem tunc esse scrupulo o . Tertium, apparentem umbrae Terrae semidiametrum esse in eo ipsoLunae transitu scrupulomm 4o 4 . Postremum e L Sevis apogaei semidiam reum apparentem esse scrupulorum i o , aequalem fit. sim
ἁiametro Lunae apogm. Demonstratio vero Ptolemaei etsi sit lim umio, adeo tamen perplexa est, ut qui Ptolemaeum sequuti sunt, nec retexere istam potuerint,nec eandem 3pothesibus suis adaptare. Opery pretium g
tursecturus sium ,si eam ni de Psimpliciter proponam, ut quae hactenus a Miris magnis de Intervallis o Magnitudinibus Solis,Luna stu Terrta, prodita fiunt, ad eam , tanquam ad lydium lapidem probari pol't. Spo igitur in apposito schemate centrum Solis quo A centri Lunae queae iv ί onjunctionibus f Oppositi grab- liacent rumTl mae
9쪽
B, denique Umbrae queae centrum C s sintque haec quatuor centra in eadem recta linea A L B C D. Mucatur deinde recta E GD, rungens Solis orbem in E, Terrae orbem in G, Hr Umbrae orbem in I, continueturque ea in mucronem Umbrae D. Post ducantur radj
ipsi A C. quibuι is praestructis,ponatur I K , - aequalis illi B C
ex constructione , partium 64 , quarum B G flemi ametrus Terra est l. Item, angulus L B M statuatur so v. Aors angulus
Intervalla ον Magnitudines trium corporum, Solis, Lunae Terrae, ον qua praeterea ad eam rem se ectant. Id ut commode fiat,
Absumatur primum triangulum rectangulum B C I, is quo ae tur angulus CBI semidiametri Vmbrae apparentis semp. 45 4 cum latere B C partium 6 quarum B G est i , vel in primis str pHis, particularum 38so, quarum BG est 6 o. CI igitur vera Vmbraest diametrus erit pariticui. 4ς . Nam Vt BC io oo oo oo ad C I tangentem anguli B I I 8 42 sita B C 38 o ad C I s ieram Vmbrae semidiametrum.
aquae ablata ex B G 6o, relisquit Κ G, particularam l4I.,h'' . II. Secundo sumatur triangulum rectangulum G ΚΙ datorum lat
rum: nam KG es particularum i in KI 38 o, aeqω- ω stil ipsi B C, propter parasselogrammum B I. Angulus igitur ad
10쪽
A DLECTOREM. ad I erit scrup. ic 49'. Nam
ΚΙ iooooooo, ad ΚG 373o a tan gentem anguli ad I scrv. i χ' 49'. CHautem hic angulin aequalis angulo A D Gdimidii coni umbrae Terrae , per A sexti Euclidis. Ablato igitur eo ex angulo AGEsemidiametri Solis apparentis, strv. s ΑΓ , remanet angulus B Α G parallarios Solis horismatis scrup. 2 r II.
Tertio accipiatur eriangulum rectari lum G SD, in quo datur latus B G pamri l. 6o, eum angulo ad D scr. I 2' Αν B D igitur axis Vmbrae erupari. I 6o84. Nams
ne en I. IV. si sarto capiatur triangulum reo mgulum AB G , in quo datin latus B G6Ο, cum angulo ad A strv. 2 ς . A B