장음표시 사용
291쪽
Liber Tertiuν cinae nomine vinum sitiunt. Inuenio etiam a qui-.busdam urina veteri, & canino fimo una confusis assisisque contra noxam quincunque semina defendi. Eadem hyenae pelle si contegantur, posto . .e s. aliquot dies metuendae serae odore penitus imbuta . noxias hortis animantes deterrebunt. Solent praeterea, quae dimidiata luna seruntur, illaesa seruari. Vt omnem praeterea floribus nocentium bestivearit . ,rum defendamus ac propulsemus iniuriam; aceti, sellis taurini, decocturae anguinei cucumis, hellebori albi, colocynthidis, & lupinorum amarissumo sipore'; aut sulphuris, chalcanthi, florum &soliorum utriusque iambuci, coriandri, natali co nuum , & ungularum grauissimo odore; aut d mum ignis intolerando containi absterremus. Duplici antiquitas praesidio sutrunque posteritas ι-- oblata es ) pice videlicet ab aeris , amurca ab animantium noxa omnia tutabatur. Adeo, nisi nos antiquae simplicitatis puderet, parabilis atque o, uia rerum tutela esset.
Auere linguis, imo & manibus fauetes pigri coloni, prouida fautrice vestra, ho torumque magna moderatrice Florata, τ 3 te
292쪽
Florum satus , Edueatis tertiam legem, emolumento principem , sic serente. .i floreas opes nativo scenore fructuosas non amplificas, ab hortensi cultura tanquam profanus , nempe ignauus exesto. Quonianiariores indu vero domi forisque opportunitas est horti loc Hopigri r .pletandi : propterea duplex in propagatore industria requiritur , ut flores domesticos augeat
Qui reseruadi externosque conquirat . Quamobrem non om-
δ si ς' indiscriminatim ac temere flores tuis in ho
tis demetes ; sed ex lectissimo quoque genere nonnullos, qui magnitudine ac foliorum dens. late speciosissimi primo existant , ad semen re seruabis . Prior enim ille partus adhuc integris
nondum effoetae plantae viribus etasus cum veg
tior sit,generosius luxuriabit in semen. Q D etiam proderit seminalibus folliculis onustos buthorunta 1capos decacuminare, simul ne bulbi complurium educatione seminum titiscant, simul ut pauciora liberalius educata semina colonorum votis tacunditate respondeant. Et seminum quidem plurima bulbis rotunda nigra ; pauca plana, de rubida, ut lilijs non paucis, demeleagridi siue Stillariae; utraque autem solliculis inuoluta; aliqua oblonga, dc lasca, nec non siliquis inclusa', ut acaciae, Indiacae arbusculae; multa longiuscula, rubella, atque in lanuginem conglobata, ut cuilibet anemonae. Ea omnia iam aridis cum folliculis, aut siliquis , aut certo cum lanuginosis pappis vixdum hialae-
293쪽
Liber Tertius. 29 Ire incipientibus colligantur , priusquam sponte
caduca, aut vento decussa temere dissipentur . Conducit autem ea legere interdiu, cum pluuius aut irroratus mador essicaci sole siccatus est. Pera Quo gemine magni quoque interest hortensis rei optimorum seminum habere deleelum . Praestant, quae pro C. . Laas. pter magnitudinem ac pondus in imo sitbsederint: quia vis maior, &siiccus densior inest ad uberem germinationem. Ad haec indubitato foecundit e s M. t. tis argumento plena & selida seligantur: at vero tanquam infoecunda & inutilia reijciantur , quae senio sint exueta & leuiora, contusa rugos is , emaciata & languida, permista & propter simi litudinem adulterina. Altera esst, de ea quidenta Ebulbliis compendiaria propagatio; cum bulbus aut in cohaerentes bulbulos aut radiculas extuberat, rquae celerius, quis lecta de bulbis aut radicibus ,. minuta semina,in idoneam serendis soribus mat ritatem adolescunt. Quanquam illud a seminui satu iucundissimum emolumentum prouenit, Vt soris moram coloris formaeque non raro degenerantis mirabili nouitate compensent. Luxuriant auriem numerosam in sobolem bulbi & radices, quae post alterum tertiumue uti iam docui a latu annuim resediuntur. Sed intelligant nimis auidi sobolis coloni adnascentium sectuum copiam florum ossicere formositati: primo enim in partu exhausta mater
facile abortat in altero. Quare quem plusculinia
294쪽
296 Florum satus , Educatioi laboris non deterret, singulis hic annis,quae id exigunt , effodiat infodiatque semina; ut parcius cnixa viuidae pulchritudinis plenissimo flore colorentur. Quod si bulbus frequenti etiam inter homi-
nes infelicitate quam nobilis, tam sterilis est; eum probe maceratae resolutaeque pinguedinis selo, ad ' nucleos siue spicas eliciendas cflicacissimo,cmi tito; aut imam sessilis partis coronam, unde fru- D' ricant fibrae, ungue leuiter incidito, minimasque decidito particulas r ne vulnus noxae sit, macro aridoque puluisculo insperse medicinam facito. Qimi enim vulnera feceris, in totidem suetus vigor genitalis erumpet. A mollioris tamen inge- iiij bulbis violentam hanc tacunditatem exige
abstineto ; ne, antequam pariant, vitae faciant ab- D si is ortum. Caeterum cui cordi est hortensem quo gedi,&pr annis fundum praestant morum florum accen
μ' ' ditare, is debet sorida tempestate nomin 'tissimos alienos hortos frequens adire: quos in suis desiderari animaduertit insignes flores, aut gratuito accipiendos, aut pretio aliorumve seminum merce permutandos cum domino pacisci: ferreombo, vel imbricata pala siue extraistorio imbri-Lυ. s. - , quem supra descripsi, dum adhuc illi vigent
ac vernant, transducere, aut saltem denotare ; ut, ubi penitus aruerint, certa manu eruat. Multiformes excogitari notae possunt : nos usitatas de' parabiles, idest arundineas, surculaceas, & plumbeas
295쪽
Lihr Tertius . 2'Ibeas tum in colono instituendo . tum in hortensi iii suppellectile numeranda praemonstrauimus. Si autem sis cio est , incertae fidei promitarem impositam placito flori notam ad simillimi vultus
vulgarem plantam translaturum , tibique vafre impositurum ; poteris e Belgio in Galliam transfusa callida cautione sic obsignare. E crassiore alearum , aliaue illiusinodi papyro latum circiter digitum amplas tesserulas Iacies. Easdem medias pergeminum foramen acu factum inducto lineo filo ac traijcies, ut in candem partem utrunque fili caput promineat. A tergo, ubi filum papyro adhaeret, liquefactam miniatulam Hisbanam cera adiunges, & confestim sigillo contignabis: tu utrunque lini caput Vtraque manu comprehendes ;ac,tessellae signatura extante, imum floris caulen citra noxiam incisionem innodabis: quod stipererit filum, sub ipsam nodum succides, ne, vincinio enodato, sipposititiae plantae per dolum adalligari tesserula possit. Cavebis autem, ne demutia lato caule simnaum florem,aut media solia demas; ut obice illo siperne clausitan nulla fraus alligatum
extrahat signum . Quod si demesta sore thyrsi
cacumen praecideris; eundem cum solijs aliquot substringes, quae connexae tesserulae lapsum exutumque remorentur. Denique, ne electe notata
in hortis improvide obliteres in animo, in hortensis rei rationarium codicem, hoc est in album memoriae
296쪽
moriae delectorum storum genera , numerum, situs, notasque impositas referes. Ita, cum tempostiuitas aduenerit, pactas radices sinceras atque
integras fide certa effodies. Vnas tulipas, si libeat, licet quod transalpini aliqui coloni selent in adhuc sorentes eruere: dummodo statim sicco sabulo in frigida cella substrato bulbos obruas, ipso etiam in sabulum prono germine. Fiet enim, Vt, quassoribus, qua folijs sensim assiccatis, solidas , sucrcique plenas, atque incolumes bulbosas radices ii
uenias. Quoniam vero terrae omnes ferre omnia
non possunt, debemus hoc etiam hortis, ut sinuissimo florum commercio , tanquam floreo nexu, dissitae non minus moribus, quis, regionibus gentes arctissime coniungantur. Igitur ubi peregrinisoris fama florere externum quempiam colonum
cognoueris, inita per ingenui ossicij promissiquq plenas litteras amicitia, pretiosas horti longinqui
merces pari permutatione, pretiove mercaberis . Quod si displicet remota ista, semper caeca &sip allax mercatura; exiguum patere, dum aliorum curiosa sestinatione colonorum translatum inPro, ximos hortos aduenam florem in tuos oculata fide, miri imoque labore ac sumptu admittas. Curabis praeterea, cum , sbluto remotoque tristi niuium sipario, infinita, eaque versicolate florum multitudine frequentari cernuntur solitariae camporuri ac montium scenae, ut, qui generis aut sormae no
297쪽
ribbr Tertias. uitate spectabiles emineant flores, tuos in hortos ferreo tubo transducti ex agresti vita in floreae v banitatis conuictum euocentur . Fit enim .pe , vi,sicut hominum,sic florum pulchre degenerante genitura, ex agro ciuitate donanda egregia indoles
existat. Sed & illud custodiendum est, ut
aut aeque bonum aut certe non admodum deterius in solum hortensia semina transferantur , nocentium reorum instar in oram pestilentem damnata & relegata vel praemoriantur, vel emaciei tur : ea enim praepostera mutatio imbecillo cuique facilem morbum creat, vel interitum : atqui 1emen est aliquid imbecillum. Verum enimuero
bulbos siquis peregre mittat, in capsillas aut pyxides debet condere, ut in frigido siccoque strato
melius ijdem perennent: arboreum muscum alterna serie substernere, ne commistio vel similotudo allucinantem colonum decipiat : unumquodque genus praescripto nomine numeroque
instinguere, loco discludere, aut etiam papyraceo inuolucro penitus separare, ne concluti bulbi v etione agitati atque inter se collisi & confundantur,& corrumpantur: in arculas aut pyxides satis rese ias superpositum muscum infarcire: tumeas ternisi robe operculatas crassiore lino diligenter circun-igare, nodoque nectere: nodum ipsum, ne is dolo malo distatui possit, miniatula cera Hispana perlitum obsignare: fiontesque capsularum vel pyxidum
298쪽
xidum illi, cui res destinatur, inscribere: aquis tandem tum pluuijs, tum obuijs impenetrabili cerato linteo in uere ; extimamque inscriptionem imtimae geminam adijere. Sunt qui prudenter astuti, ut quorundam alienas exteras merces exploram
lium , optimasque captantium hamatos ungues viscatasque manus impune ludant evadantquo immunes, incluses bulbos non per adiuncta n mina, sed per certas numerorum notas, aliasuo per arbitrarias formas distinguunt, quas cum ipsis nominibus coniungit explanatque data seorsim interpres epistola. Si bulbi longius missi aut accersiti vel itineris diuturnitate, vel quo alio ii
commodo situm contraxerint, exuctoque sacco peraruerint ; vitiosis omnibus tunicis denudenturinet enim non raro, ut intimus sestem nucleus incorruptus ab interitu vindicetur . Supradicta pyxidum tutelam cautionemque desiderant longinquas in oras mittendae soriserae radices, quas tamen pro mus o emporeticis siue inutilibus cha tis obuoluere abunde est. Verum anemonas,i
graciles lingulas ocellosque tenuiter porrectas stinpa, vel Pssipio molliter praetegi, deinde etiam chartulis inuolui conuenit. Viui radices siue plantas radice aliqua fibratas diu peregrinaturas illitus melle muscus ad medium usque conuestiat: mellis enim illitu perennat humor, peregrinantibus plantis dulce viaticum. Quod si viae mora Osto
299쪽
Liber Tertiuν. 3o et dierum spatio breuior futura sit; muscus frigida madefacias satis illas praestabit incolumes. Nomnihil dissimilis ratio est in praemuniendis taleis siue surculis transmigraturis. Nam vel illos in mello crisubmergimus: quia mellis humor neque pinguis 'neque corruptioni obnoxius; sed tenuis, dulcis, ac temperatus teneris germinibus a materno lacte mulsis vicaria suauitate alendis tuendisque accommodatus est: vel figularem cretam ex melle sisebactam in Calabri limonij mali formam de magnitudinem conglobamus. In huiusmodi argillaceo globulo quatuor aut quinque surculorum imas crassioresque partes defigimus: extantia cacum,na , ipsamque argillam musco inuoluimus: in capsulas aut pyxides, musco alio si opus sit) undique densato , includimus. Pari praesidio delicatissimae
indolis plantas contra itinerum incommoda tui mur . Nonnunquam etiam sirculorum extrema siccosis malis utrinque infigimus: in pyxide componimus : insuccatam denique aqua spongiam in ponimus: atque ita floriferae soboli exiguo ligneo vehiculo peregre transserendae vitalis commeatus , nempe humor in sicco non deerit. Illud autem cavemus , ne minuta semina, quae quam siccissima mitti debent, cum surculis, aut radicibus humida integumenta poscentibus componamus.
Quare bulbis, alijsue siccam vecturam amantibus culis bene chartulis conclusa, suisque nominubus
300쪽
3 o a. Florum satus , Edueatis bus discreta adiungimus: aut certe cautius in pyxidiculas seorsum recondimus. Vt enim hominum , sic seminum tenera indoles a perniciose consortio periclitatur. Narcissorum cultura.
Nuclς in foret cultus disciplina postulat,
Vt propria communibus praecepta subuciantur. Neque vero plantarum omnium satus singulos persequi est animus , sed earum dim- taxat, quae nostratibus, & praecipue Romanis , hoc est nobilissimis in hortis curiosius coluntur. Satis enim habui ex infinita forum silua lectissimos cultissimosque seligere pertractandos. Inte rim ad aliorum culturam praecepta generatim tradita conducent. Narcissus, nimium sibi placentibus fabula salutaris, siue ingenio, siue artis mangonio in plura speciose genera degenerauit, quae tum frequenti scriptorum descriptione, tum quintidiana cultorum obseruatione iam vulgatissima percensiimus . Duos ex immani numero nar-
, .cissos , eosque plebeiae in hortis notae ad medi, cos usus recepit antiquitas , calice alterum purpureo , alterum luteo , candidis solijs utrunque.