장음표시 사용
351쪽
Libὸν Tertitu. 31 seminere passus sipra imam gemmam recidat: in silvulam prope bipalmem iam adultos ramulos circuntondeat: regerminantem luxuriem fiequenti caesura coerceat. proueniet enim, ut pila tonsilis densissimam viriditatem sere dentioris floris
odorato candore formose conuestiens cum sple didas aedium, tum lautas conuiuiorum delicias exhilaret. Eadem planta pingui selo pabulanda est,
ac liberaliter adaquanda, assiduo etiam in sele ha- benda; ne in materiam frondemque penitus a firmatur. Mediocrem quaerit apricationem siluarum gelsi num flauum atque inodorum: reliquam culturam stiperiori similem desiderat . HL Hispam spari seu Laletani gelsimini, quod a Cataloniata, Vernaculum nomen obtinuit, nulla satio selictor , quam insitio. Siluestris igitur nouellas, nitidas, minime scabras nodosas te, mediocrem digitum cras- fas, de fiequentibus fibris comosissimas plantas mediae magnitudinis fictilibus de more committito . Et quanquam sunt, qui vix dum translatui fluestre gelsiminum inserant ; tu tamen annuo spatio cautius alescere & conualescere sinito; aut, si libet, autumno transponito, ut semestri quiete satis virium recipiat, atque insitione magistra cel rius seritatem dediscat. Mense Martio luna dec
dente inserito. Illud autem antiquissimum tibi sit,' ut siluatici stylum quam proxime imum nodunia superne praecidas Ita enim insitus surculus facia
352쪽
Florum Salus, s ducatio. lius coalescet: quia omne Virentis alimentum, quod quasi quaedam animaser medullam trunci, veluti per fistulam, naturali spiritu trahitur in summum, in ipsa nodoriim densitate diutius haerens atqui consistens augescit , nec angusto meatu contineri facilis complures per oculos vehementissimas inta materias exuberat . Quare uberiori succo proximum insitum citissime inolescere necesse est, si praesertim, subinde coercita detersaque siluestrium germinum luxurie, in unum adoptiuum surculum fertilis humor transcurrere atque consuere cogatur. Vbi quintam gemmam truserint germina , decacuminanda sunt, densiore ut ramulorum silvula, plus florum inductiva, fruticentur. Alternis minimum annis ineunte vere selidus caespes debet eximi e testa, idemque ad binos digitos cultro circunfectus pinguiore humo adiecta suum in utar stitui.Q tannis primo itidem vere ipse tenus insitionis capite id fruticis anguste deputatur. Nam, si virgae sic praecidantur, ut unus alterue oculus .relinquatur, rara paucis ex oculis flagella pullul
bunt, maligno Icenore vernatura. Sin autem caput insiti strictius attondeatur; germinatu densis simo utilius capillabitur, & perennabit. Non pos
sum hic eos in re forea satis callentes existimare putatores, qui fiuticem altius vulnerare metuet les sic amputant, ut citra imam gemmam ramorum aliquid extare patiantur; quod aliquandiu ,
353쪽
dum viret, noua in germina abiturum alimem tum inutiliter auertit in sese; ubi vero exaruit, viridissimam plantae iuuentutem intermisto senio inhonestat. Crebras idem frutex amat irrigatio nes . Orientem selem spe stare mauult, quam o cidentem : alioqui florum sterilis soliorum infelici feracitate luxuriabit. Aestiuis mensibus, ac Iunio potissimum Iulioque non incommode inoculatur. Atque hoc sise cultu fictilibus rite concreditur, MCuratur. Sed elegantius multo virentia hortensium parietum aulaea opere topiario praetexit, & num
rosis grandibusque floribus iucundius distinguit. Hunc in usum tituestris gelsimini pleniores plantae humi panguntur, quae ipatiosa in area largioribus satiatae alimentis insitivo e surculo productissimas citant virgas, praedicto putationis tempore parcius
amputandas, ut in propaginem submittantur . Propagationum autem duo maxime genera sunt in usu: unum, quo editae a matre virgae sulcis mandantur: alterum, quo mater ipsa prosternitur, a
que in plures plantas per sitas virgas diuiditur. Sic
igitur a matre virgae deprimuntur in terram. Appetente vere secundum matrem scrobes fiunt: i eosdem virgae proxime maternum caudicem modice contortae, ut radices facilius citent, atque a cuatim recuruatae demittuntur: quaternis circiter adobrutis gemmis sic retorouentur, Z supra terram eriguntur, ut, cacuminibus desectis, una, aut Z L Vt
354쪽
vet maxime altera gemma relinquatur. Ita recentes propagines qua radicis, qua telluris, geminarum nempe matrum ubere tutelaque pinguiter ac feliciter enutritae ingens robur & vires capiunt et quin etiam inhumatae renascuntur ex sese; quaeque modostiae fuerant, sunt repente matres.Circumacto anno actis iam radicibus a materna stirpe amputantur, quo libuerit, disseruntur, suis iam viribus pariturae. Hasce tamen fori ferendo minus utiles experimur: rum quia parce florent, tum quia Ocyssime euane, scunt, utpote fibrarum penuria laborantes, gracilique corpore imbecillae. Quare utilior est propagatio , qua sicut in vite seri consueuit) ipsa ste
nitur mater, ut propagata soboles viariore alimento Vegetior assurgat; cum scilicet iuxta imum fruticem ita, ne radicem laedamus, curiose sedimus: ita in excavatum sulcum leniter prostratam matrem stipplantamus, ne radicem eandem abrumpamus : cum deinde ex eo sulco veluti ramosas sossas deducimus, per quas, Uti quaeque Virga postulauerit, nonnihil intorta propagetur ; atque svi paulo prius docui 3 humo propagines operimus, &ad unam alteramue extantem gemmam praecidiamus. Vbi radicibus emissis virgae comprehenderint , transseruntur. Quanquam nae quoque minus
sertiles vivacesque sunt, quam quae siluatici gelsi-mini robustis radicibus adoptiuae inhaerent. Sati, va haec peristromata orienti melius, quis merudiano s
355쪽
Iubest rinisu. y I diano, vel occidenti soli aduertuntur; ut primae
lucis flos matutino candore similes amico finitici flosculos appingat. Humor eidem irriguus via tim assunditur: niues & gelicidia cauentur. in propter hibernis mensibus in opertum obsita fictilia reuocantur: plantae Vero suoctiales canneis aut stirpeis tegetibus proteguntur. Par eius cultio
simini, quod, eiusdem seneris cum sit, duplici so- '. liorum textura densius ΠOret.Quanquam propagatione atque insitione saepe tentatus omnem elusit
industriam, fortasse ut minore sui copia, quo rarius, eo praeclarius habeatur. Et hoc in fictilibus cautius custoditur. Alterum gelsimini genus,quod Arabicina lato Medicar mali solio, foliosoque mirae suauitatis fore Alexandrinum, siue Arabicum appellatur, praeterquam quod selo laetatur itidem pingui, multum irriguo, aperto insolatoque; frigoris & caloris adeo intolerans est, Vt frequenter utroque per stus intereat. Quare in fictili obseri debet, ut g Iido anni tempore in opertis ac tepidis locis hibernet . Mature, ubi primulo rigore inalgescit annus, recipitur in locum conte bina eum quidem, non tamen undique praeclusum, sed patentem & utiliter persabilem, velut in porticum peramplamis, quae hibernum solem accipiat, de austrinis afflatibus late oscitet, imieruia & impenetrabilis Aquiloni . Diuturnum vero tericulum docuit, in occlusa cella
repositum hunc stuticem soliorum defluuio non
356쪽
FIorum suto, Educatis sne noxa calvescere. Debet idem praeterea carte ris gelsiminis serius vere iam ad ultiore in subdialem aream promoueri, at lue, cum sitiet, ita rigari,ne folia madescant:quia solent irriguis guttis, qua, si brumalibus pruinis, contacta dilabi. Per aestiuos tamen seruores minuta aspergine, quam scopulae irrorabunt, mirifice recreabuntur. Hoc isti etiam conuenit seutici cum superiore, ut in siluaticunae, inseratur: veruntamen, ligno, solio, & fore cim
valde discrepet, dissicilius coalestit. Pa cis culturam colligam uniuersam. In ipsi stabritia duritiaque nouo more delicatus frutex ipso, quo colitur, obsequio saepe laeditur, & blandiths necatur. In eo putando disto es putatores & sententi, inter se, & serro cum eodem digladiantur. Etenim verno ut mos est) alij quotannis amputant in patimum . Nimis crudelem alij omnium annorum, trucidationem rati, leuiore tonsera summa tantumca lumina disti ingunt. Alij,silvosa densitate inter- lucata, ramulos reliquos intactos relinquunt. Ab alijs denique duro tenus ramosi teneritas reciditur. In re adeo controuersi & plena dissensionis meani
equidem sic interpono sententiam Nonnullanta singuli, uniuersim putationis distiplinam complectuntur omnes. Primo alteroque ab insitione aim .no insitum anguste ,' imoque tenus oculo deputa-
bitur: sic enim ille set crassior, & plures ex se, Ve- hementioresque ramos eijciet;qui, cum instar qu
357쪽
Ziber Tertiis. tuor digitorum erunt Hispani more Disi mnonnihil mutilabuntur, ut cum ipsi , tum maxime gemma crassescat. Tertius annus palmares virgas in arbusculae speciem indulgebit . Ita quotannis paulatim excitatus fiuiex in trium circiter palm rum altitudinem latitudinemque arborescere permittetur : atque hanc in posterum staturam annua putatio tuebitur. Quare gracilioribus, deo sum spectantibus, distortis, aridis, S superuacuis ramulis decisi pusillum arbusculae lucum colluc bit : vegetos, nitidos, procerosque relinquet, ubi
praedictum excesserint modum, leuiter attonden' .dos. Ita fruticis incolumitati de pulchritudini , si blata inutili sὀbole, consuletur, idoneique insitionisurculi comparabuntur . Ad extremum stirpitus detrahetur, quae solet ab ima stirpe identidem pulululare , matrem praelibans , mitibusque ramis alimentum praeripiens, siluatica progenies. Ope- Amerionum rosiorem postulat culturam rubrum Americae
selsi minum annuum , quod barbaro vocabulo amoclitum appellant. Morosa nasti semina in aqua, S: in sele ipsam tepefaciente habentur eatenus,quoad praemollita turgescant : aut singula, aut bina in singulis fictilibus pingui humo repletis duos alte digitos demerguntur : sol, & humor astatim
indulgetur: ventus immodicus euitatur. Detem
pelliuo satu dissentiunt sententiae colonorum , alijs Iunio mense, maturius alijs, alijs vero serius serem
358쪽
3 co Plorum Salus, Educatis. dum esse firmantibus. Ego habebo non igno .
bilis cultoris prosperum cultum proponeri . Hic ergo Maio aut Iunio mense, lunaris curriculi quarta extremaque parte, bina seu terna sem,na conserit in nctilibus : quotidie meridian irrigatione madefacit , & intra dies octo properato Ferminatu in lucem euocat. Vbi quatuor digitos a terra extiterint; unica in singulis testis r
licia planta, reliquas cum adhaerente solo insit gula fictilia transducit, parique irrigat sedulitate . Sumit sibi deinde capaciora vasa, & aqua replet:
consitas in haec testas undique potaturas immittit: humoris exhausti damnum crebro rependit inii sit. At si exuperans aestus humum arefecerit, i
rorato manibus imbre aestiuus Aquarius humectat. Quoniam vero conuoluulus hic ambitione reptitia i imma rerum affectat: arundinibus cancellatim fictili circuntextis, intentis te funiculis duum cubitorum commodos illi gradus offert. Ramulos quoque succrescentes, squi vaguli vacillent, aru dineo septo, lineoue adminiculo applicat implicatque: ubi tortili reptatu arundinum & funici lorum fastigia superant, cacumina demutilat, ut
maiore conatu luxurientur in flosculos . Monet hic etiam,semina, ubi vix inaruerint, diligenter esse legenda: quia frequenter e solliculis dilapsa minutulis rigellisque corpustulis vestigatorem fallunt . Testatur denique, eadem, nisi largo humo
359쪽
rib Tertius. re ae sile solicitentur, unum, alterum, tertium quoque annum sub terra silere, antequam proge
minent . Recens de rarum Romae, placeniceo flore Indicum ma-
gelsi minum Indicum,siue Canadanum, praeter se- νhoederi' lum pingue, exhalato pinguedinis vapore bene maceratum, felici positu apticum, radicibus ramisque fundendis vacuum apertumque, desiderat
etiam cancellatim scansile adminiculum, ut amc nissimam praetexat viriditatem;aut certe pedamei tum procerum, contra imbres pervicax, deco licatum , & scobina exasperatum, ut articulatina radicosa fruticis brachia statumen adituac buri arctissime pertinacissimeque complectantur, atque ambitioso reptatu in arooream altitudinem eua dant. Debet autem a parietibus nonnihil distineri, ne foribus onusta pendula cacumina incursantibus ventorum furus allidantur. Hiberna frigora non ita multum reformidat. A primo vere in , extremam usque aestatem rigari vult. Seminis ,
quod hoc primum anno apud nos protulit, adhuc
intentata satio est: necdum insitio caesione ac vulnere peregrini fruticis cum vernaculo adoptiua se dera saerciuit. Vna prospero usurpata periculo cultura ita singularem stirpem docet esse multiplicandam. Verno, priusquam oculi fruticis limtumescant, trigemmis ramulus praeciditur: eius caput cultro dissinditur, ac depangitur binis obnitis gemmis, ut tertius nodus extet. Sic ex facili
360쪽
c APUT XVIII. EROb, risus anni pulchrior, & princeps hom
torum purpura, ut antiquitatem hilarauit ornauitque, ita exercuit de pupugit cura magis, quam aculeo. Sic igitur ipsam curauit & coluit antiquitas. Fidiculae vesperi occidentis noui simis diebus, mense scilicet Februario, ubicunque patiebatur caeli ratio, terram ad rosae satum bupatio vertebat. Hoc eodem tempore, siue inter Vergiliarum occasim & brumam rosaria noua semine aut virgultis conserebat, vel antiqua curabat: sarculis enim, aut dolabris circunfodiebat, uniue sanique ariditatem resecabat . Eadem a Fauonio
fodiebat, iterumque Alstitio. Sed locis calidis , apricis, atque maritimis Novembri etiam mens roseta instituebat. Satio multiplex erat. Alij enim semina ponebant, quae serius eueniunt. Ob id potius caule conciso inserebant, & ocellis radicis, ut arundines. Alij caules aut in propaginem deprimebant, aut radicitus recisos in virgulas palmares interuallo cubitali adobruebant, & frequentibus irrigationibus iuuabant, iactas deinde viviradices