장음표시 사용
381쪽
Posthae mense Iunio Iacobus Pitrich cum toto collegio Canonicorum Reis gularium Berchioldsgadensium in futurum suum successorem delegit Ardinan. Παχ. pag. dum, milhelmi Ducis nostri filium tertio genitum. Instrumentum ejus postula. si tionis in Metropoli Hundii exhibetur. Eundem tardinandum Ernestus noster ceu Coloniensis Archiepiscopus atque Elector sibi adjutorem cooptavit. Gallia & Hispania diris fatis eo tempore fuere exagitatae: illa amisso Rege, quem impius parricida interemerat: haec disjecta ac mersa classe 13o. ingentium navigiorum , quam ad Angliam iubigendam Hispanus immensis sumptibus par verat. Adeo bene Psalmista monuit: fae nune Reges intelligite, simite Domino in
Eodem anno Sixtus V. Pontifex patratis rebus maximis die 27. Aug. vivendi finem fecit, de quo Visellus haec habet: ri Si Sixti U. quinque, quibus praefuit,
is annos cum ingenti pecunia, quam in publicum aerarium congessit, consermis volueris, plane senties id, quod res est, mortalium industriam quandoque veri locitatem temporum, ubi res agitur acquirenda, praevertisse. Ita ille.
Urbanus In Sixti locum substitutus postea fuit Joannes Baptista Castaneus, Cardinalis,. . ' Presbyter S. Marcelli, dictus Urbanus VII. qui tamen nonnisi diebus duodecim
provixit, re, antequam inauguraretur, morte sublatus est. Urbanum excepit Ni- Nox Gre- COIaus Sindratus, dictus Gregorius XIV. qui & ipse nonnisi mensibus decem, gori Nu. ac totidem dies sedit, & appositus est ad Patres suos. Ernestus nostet die 3 o. Iun. Ann. Is 9o. P. Georgium machiel Abbatem Rotensem, ex inclyto Monasterio sernstensi accitum, confirmavit.
Turbae micto, Dianae circa illos annos.
Utheri dogmata, superiori inseriotique Austriae iam dudum passim insula, i etiam maidhovianam inferioris Austriae Urbem, dominio Frisingensis E
clesiae dudum subiectam prope quam ex eavernis montium ingens ferri copia eruitur J Corripuerant, adeo ut loci Magistratus civicus non solum Parochi iem Ecclesiiam novae Religionis doctoribus propria auctoritate concrediderit, verum etiam illius proventus, decimas, censusque annuos sibi pluribus annis violenter usurparit, in usus profanos illicitosque eonverterit, nullamque suae administrationis rationem legitimo suo Principi reddiderit. Praetexebatur puritas Di vini verbi, Zelusque salutis animarum, quo nihil insulsius, nihil stolidius dici poterat. Eo demum dementiae ventum est, ut doctrina Catholica jamjam in exilium propellenda videretur. Crevit lapsu temporis audacia, adeo, ut Magistratus ille civicus obsequia, Principi suo debita, palam exueret, pedibusque m manibus subjectionem excuteret, ac civitatis dominium sibi arrogaret. Monitus non semel a Serenissimo Electore, Coloniensi Archiepiseopo, eeu Episcopo Frisingensi Waldhovianus Magistratus, ut juratam sibi fidem servaret, adeo non paruit mandatis, ut etiam causas popularium civium ae pupillorum suo duntaxat arbitrio ν dicaret , & crumenas suas ad vota farciret. Decietis Principis maidhovium missis non solum mos non gerebatur, verum etiam nullum responsium reddebatur r&, quod Lector mirabitur, contemptus Principis modis variis palam explicati tur. Is nempe fructus erat prinensi puri verbi Divini. Ut tantis malis, frequentibusque civium melius sentientium querelis
occurreret Reverendissimus di Serenissimus Princeps noster, anno IF 86. non solum
382쪽
solum E suis Consiliatiis Frisingentibus delegit viros praestantissimos, qui maid-
hoviensium insolentes motus sedarent, verum etiam illud effecit, ut Sereni stimus Ernestus Archidux, qui tum vicaria Imperatoris potestate Austriam gubernabat, ab P&Ε, iisdem Legatos suos, imo insuper proprium concionatorem Aulicum. & propriae nestus Ar etiam conscientiae arbitrum, e Societate J. virum praeclarum, adjungeret. Rh iv
maidhovium dicti tum Caesarei tum Electorales Cornmissarii pacifice ingressi
sunt die xx. Nov. dicti anni is 86. &sequenti statim die convocato Magistratui civico primum di postea etiam tribunis seu curionibus plebis ' ea , quae sibi com. ' Κώια missa fuerant, exposuerunt. Prima cura erat DD. Commissariorum, ut ii ex Urbe maidhoviana dimoverentur, quibus praesentibus nihil boni sperari poterat. Itaque tum Augustissimi Imperatoris, tum Reverendissimi & Serenissimi Principis nostri nomine statim die sequenti I 3. Nov. monuerunt convocatum Magistratum primo, ut novae doctrinae praecones advenas ea ipsa adhuc die ante solis occasum Propositio, ex urbe, urbisque territorio cxigerentur. 2. neque deincepS amplius admitte- cbώΣ .rentur. 3. ne imposterum ullum exercitium Heterodoxae doctrinae palam , vel fici tu . etiam clam admitteretur interposita tum Caesareae tum Electoralis indignationis comminatione. q. ut cives ostiatim monerentur pacem colere, & quietem cust dire. s. ut R. P. Georgium Scheret Soc. I. , supra laudatum, benevole audirent, ejusque monita observarent. Quod totum nisi exacte observaturi essent cives, cuI-pam omnem in Magistratum civicum esse redundaturam.
Ubi ista audivit Magistratus civicus, supplicavit statim DD. Commissariis,
ut, quae voce viva fuissent Caesaris, & Electoris nostri nomine proposita, sibi etiam scripto mandarentur, eo fine, ut mox in aede Senatoria communi consilio de cerni posset, quid in arduo illo negotio agendum foret 'At vero nihil his permoti Domini Commissarii negarunt, opus esse, ut ea, quae ipsi omnes tam distincte coram audiissent, etiam scripto insinuarentur. Nihilominus ut mandata supra recensita adhuc magis corum animis inculcarentur, placuit ea adhuc voce repetere , & executionem urgere.
Tum vero primipilus refractariorum, nomine mol angus Ebenpergerus, Responta vir versutissimus, respondit, gravem debere accidere Magistratui denegationem omnis morae, qua in re tam ardua, quid respondendum esset, deliberari posset. Constare eidem Magistratui, se vera Religione esse imbutum. Praeterea eidem Magistratui civico jam alias fuisse prohibitum , ne in causa Mligionis cum civibus negotium haberet. Haec & plura alia disputans Ebenpergerus demum Magistra. tus nomine declaravit, se, citra laesionem suae conscientiae. praeeones & exercitium suae Religionis ex urbe proscribere non posset potius se omnes paratos esse etiam tum omnium rerum suarum dispendio solum vertere.
Verum haee nihil valuere apud DD. Commissarios, & heterodoxi pastores urbe exeedere iussi sunt. Cum eum in modum nihil eorum, quae optaverat, Magistratus impetracset, illud sibi deinceps concedi petiit, ut suae Religionis exercitia saltem in Ecclesia Xenodochii frequentare liceret. Verum frustra erant inobedientium preces.
Hinc demum ad callidas attes conversi suavibus sermonibus persuadere eonati sunt lal: :
Dominis Commissariis, curaturos sese, ut in Urbe tranquilla essent omnia, dum-te,. modo m. Commissarii omnem in eorum promissionibus fiduciam ponerent. Id toties tantaque facundia congeminarunt eloquentes illi DD. Senatores, ut deni. que Legati Caesarei atque Electorales fidem iis adhibere coeperint. Verum die Detegua. s. Nov. fraus innotuit, cum curiones supra dicti, qui meliori consilio ad obe. ' 'diendum proniores erant, ad DD. Commissarios detulerunt, se ante biduum in
Curia, seu aede Senatoria ab Ebenpergero suisse incusatos, quasi ipsi causa fi1issent, ut praecones verbi scilicet) Divini urbem deserere compulsi sint. Melius utiliusque futurum fuisse, si ipsi Magistratui arctissime cohaesissent. Id plebi
383쪽
reliquae haud dubiε graviter displicere, eamque secto illo fuisse graviter irritatam.
Haec D. D. Commissariis dicti Curiones. Cedunt Nihilominus tamen eadem adhuc die Senatus matta iensis claves quidem qu d- Parochialis obtulit Commissariis, verum claves Ecclesiae Xenodochii sibii. ., ' servavit: quo tempore Archigrammataeus urbis Georgius Platelius quibusdam ve horum formulis talibus usus est, quae merito castigandae fuissent, nisi contaltius duxissent DD. Commissarii omnia, quam diu res pateretur, moderate agere. I At nonnisi terim in Magistratu periculosissima consilia inveri, eadem adhuc die patuit. Nam o ' - '' in s. pomeridiana, nocte iam jam ingruente, in domum Senatoriam vocati fuere quinque Curiones una cum quibusdam de plebe sociis , quibus Magistratus insinuavit, cupere se iis quaedam in aurem concredere , si parati essent rem omnem cauto silentio premere. Verum quidquid moliri demum voluerit Magistratus, totum frustra fuit, cum responderent Curiones, nolle se ejusmodi s creti esse participes. Factum illud non poterat latere Caesareos atque Electorales Commissarios. Hinc Senatores mox convocati, ae singillatim fuere examinati, qualenam secretum Senatus voluerit dictis Curionibus manifestare Supers in quam diversas responsiones abiere, qui viritim interrogati, sub jurisiurandi fide veritatem edicere iussi fueranti Reponebant juniores, non constare sibi, quid eo facto Seniores intenderint. Alii asserebant, nil aliud Magistratum voluisse per Curiones innuere universae civitati, quam quod DD. Commissarii Caesarei atque Electorales non tantum claves Ecclesiae parochialis, verum etiam Nos omitrepoposcissent. Eben- pergerus denique, qua erat versutia, affirmavit, de repetitione clauium Melesiae Xenodochii nullam eo tempore Senatui fuisse curam: verum ideo convocatos fuisse Curiones, ut iis significaretur, Archigrammataeum Urbis a DD. Commissariis male
fuisse habitum. Haec erant responsa Senatorum, non σοι convenientιa test monia eorum. Itaque ex iis omnibus, & aliis, quae Ebenpergerus mox molitus est,
facile intelligebant DD. Commissarii, magis arduum esse negotium susceptum, quam antehac judicari poterat. Seditio in Id amplius patuit, quando die I 6. Novembris, quae erat Dominica, faex quaeis V dam populi arcem Episcopalem, quam Caesarei atque Electorales Commissarii incolebant, lapidum violenta jactatione impetiit, & impudentibus calumniis C tholicos homines integro fere horae spatio provocavit. Non deerant tamen in Urbe viri quidam prudentes, qui primores Magistratus commonerent, ut sediti nem compesterent. Verum ii adeo tepide seditiosis obstitere, ut nemo non intellexerit, seditionem potius ad Magistratum, quam ad plebem pertinere. Infinitus propemodum sim, si omnes, quae imposterum VUaictorii secutae sunt, nequitias referre velim. Idcirco iuverit solum prima rei gestae capita compendio recensere, quae ex octo justis voluminibus, super ea re operosissime & accurati Ebenper- sime conscriptis delibare visum est. Ebenpergerus interrogatus, quid tumultus' β' ille portenderet respondit, adeo se ab eiusmodi plebis insolentiis abhorrere, ut etiam paratus sit diu noctuque eonstituere excubias ad omnem ulteriorem seditionem praelacandam. Spopondit insuper, curaturum sese, ut Armamentarium Urbis nemini esset pervium i & ut arma necessaria DD. Commissariis inde extraderentur. Verum haec speciose promittendo aliud non egit, quam ut Commissariorum consilia eluderet, seditionem diligentissime laveret, & Caesaris atque Electoris ministros majori in horas singulas metu percelleret, veluti deinceps statim ex octoginta iuratorum testium assertionibus innotuit: dum tuterim e proterviae Magistratus civicus prolapsus est, ut quidam omnis generis armis accincti palam
comparerent, Catholicis insultarent, praecones suos heterodoxos magnis vociferationibus repeterent: quorum exemplum etiam vaesanae quaedam mulieres viribti Soeio. liter scilicet secutae sunt. Et tamen inter haec venere eorum alii iterum ad DD.
Commissarios ejulando, ob plebis seditionem seipsos non amplius secure vivere
384쪽
posse. Ehenpergerus eo tempore armatam plebem , extra Curiam collectam, totius Magistratus nomine ob zelum Divini verbi palam laudavit: nequissime vero addidit, tumultum non esse viam aptam ad veram religionem tuendam. Quae ipsa tamen verba mox pessime corrupit sequentibus: Manaber die Gemam gaei nem Rath gehen, umb das πονιι Gutra isib, Ρι -d Min aus seeen gedaiae,
nochmal ve ego, uis fleis an buren, das Sie tum Uemgflen de Θιιail. Mrchen ea rem Exercitio erhadun moiaten. id est: Quodsi vero tota communitas Magistra. tui sese conjungere, & pro verbo Dei corpus, bona. ac sanguinem exponere cogitaret, idem etiam Senatum praestaturum, DD. Commissarios iterum aditurum, eoque omnem diligentiam adhibiturum esse . ut saltem Ecclesiam Xenodochii pro suae Religionis exercitio impetrare valeant. Sane quid Ebenpergeto ad haec tumultuantes responderint, non invenio. Illud vero diligenter annotatum fuit,
Ehenpergerum cum suis rursus accessisse Commissarios, & dictam Ecclesiam in zrebis
suos usus postulasset crescente vero tumultu Caesareos atque Electorales Commis. mi tii.
sarios metu praesentissimi periculi re insecta tantisper maidhovio UlmerisIdam quae est municipium Frisingense itidem juris, nonnisi 4. horarum itinere maid- hovio distans) secessisse, dc inde tum quidem domum rediisse. Id totum anno
Caesarea atque Electorali auctoritatibus eum in modum ab insolentia Magistratus maidhoviani gravissime contemptis imposterum deliberandum erat deseverioribus mediis adversus seditiosos adhibendis. Itaque proximo anno, Christi is 87. Reverendissimus de Serenissimus Elector noster, ceu Frisingensis Episcopus & Princeps laudatos hactenus Commissarios suos Viennam misit, qui Ernesti Archiducis, Austriae gubernatoris ulteriorem *4ημφ' opem implorarent, dc cum ejus Ministris de compescenda Magistratus illius au--.. 'dacia consilia caperent. Neque defuit Archidux Electoris nostri votis, sed novos e suis Commissarios Electoralibus adjunxit, necessara instructione dc auctoritate praedit .
Visum est, nullibi commodius, quam Ulmerseidae negotio primam manum admoveri posse. Itaque priores Ulmerseidam mense Augusto venere Commissarii Electorales: qui statim Praefectum maidhoviensem Christophorum Muerha- merum, qui vice Electoris nostri ditioni maidhovianae praeerat, ad se vocarunt, eidemque in mandatis dederunt, ut quanto us Magistratum civicum, nec nou riones ad se in arcem Episcopalem convocaret, eosque praemoneret, adesse ULmetfeldae Electorales Ministros, iisque propediem accessuros esse etiam Caesareos, tum civilia gravamina, tum causam seditionis examinaturos, ac fine debito tetaminaturos. Paruit jussis Praefectus & mandata Magistratui curionibusque ex .suit, ac monuit, ut semper parati essent tamerseidam venire , si eo evocandi .essent. Caesareis Ministris postea die Divo Bartholomaeo sacra Ulmerfeldam de latis, die proxima literae tum ad Magistratum, tum ad curiones fuere expeditae, uuibus ii omnes utraque Caesaris de Electoris auctoritate Ulmerseidam suete ae- idt ovi
Paruere equidem Curiones e at e Magistratu nemo unus comparuiti & licet feldam. statim novis litetis idem Magistratus citatus fuerit, iterum Senatorum nullus mse contulit. Literas duntaxat Ulmerseidam scripsere, vanissimis excusationibus sedi. Uplenas, & tum Imperatori tum Electori eorumque Commissariis injuriosas. Cum eum in modum nihil proficerent DD. Commissarii, tandem iustus est Praefectus, ut, siqua ratione fieri posset, Magistratum universum ubi ubi eo cluderet, conclusumque necessariis custodiis adhibitis caute detineret. Id ut com. modius Praefectus exequi posset, DD. Commissarii quasdam literas, ab Ernesto Archiduce ad Magistratum scriptas ei commiserunt, eidem Magistratui exhibemi' s. udas. Praesectus Ulmerseida maidhovium reversus mox intra Arcem, nemine maidho.
385쪽
conscio, omnia in rem necessaria ita disposuit, ut, si Magistrarus eo veniret, facile captivus detineri posset. His cautissime dispositis mox Iudicem civicum ad se venire jussit. Paruit ille, & in arcem venit. Praefectus venienti exposuit, accepisse se a DD. Commis is Caesareis duplicem epistolam, unam quidem col. lecto Magistratui: alteram curionibus quantocyus conlignandam: cumque haec exponeret, Iudici civico duas epistolas lignatas exhibuit, quarum unam Ulmese feldae acceperat, alteram vero sibi e suo chartario domestico prudenti astutia dein prompserat. Priorem etiam Judici ei vico in manus consignavit, ut dictis suis m solem fidem, & legenti majorem fucum faceret. Cum eum in modum feliciter illusisset Praefectus Praetori urbis. facile dein-' eeps etiam eidem persuasit, ut hora secunda pomeridiana universum Magistratum, uti etiam curiones plebis in arcem venire, quantum posset, juberet. Interim Praesectus fidissmos civium monuit, quid facto opus esset, si Magistratus ad se
Praetore iussa exequente hora destinata Curiones quidem comparuere; e Magistratu tamen nonnisi Platelius cum quinque Senatoribus adsuit. Hi nunciarunt l. . .' μ' Praefecto, missos sese fuisse a Magistratu in Arcem Episcopalem, ut Mandatum Caesareum, quod ille attulisset, cum debita reverentia exciperent, & collecto Magistratui quantocyus exhiberent. Reposuit Praefectus, se tempore antemeridiano Praetorem urbis distincte monuisse, se non delectis quibusdam e Magistratu, v rum ipsi collecto Magistratui epistolam exhibere & contignare jussum esse. M nuit itaque, ut Platelius cum adjunctis libi sociis confestim in Curiam civicam se conserret, ibique collectum Magistratum in Arcem venire suo nomine ma
Ad haee delecti illi multa equidem opponebant, quae opponi posse visa sunt. Uerum cum nihil proficerent, Platelius quidem cum uno e sociis ad Curiam se contulit, eaeteri vero astuto consilio in ponte , Ypsio amni imposito, quo in castrum itur, dc sub vicina turrita porta ponti adjuncta perstiterunt, cauteque a tenderunt, an nihil eum collectis Curionibus, ibidem itidem epistolam ab Atachiduce ad se datam expectantibus clam moliretur Praefectus Interea cum H tellus in AEde Senatoria repetitas Praefecti jussiones exponeret, Magistratus rursus unum ε suis misit, qui eidem nunciaret, se jam ad ipsios Caesareos & Elector, Ies Commissarios literas dedisse, ac spopondisse, se Caesareis mandatis paria
His minime contentus Praefectus Magistratum iuratae fidei acriter comm nere iussit, gravissimam Caesaris atque Electoris vindictam comminando, ni Mais Praestat gistratus extemplo in Arce se sistetet. Verum cum ne sic quidem quidquam pro- ' ficeret, tandem epistolas manu tenens, & adstantibus exhibens, Deum, ac pra sentes omnes in testimonium vocavit, se munere suo fideliter fuisse perfunctum. Curiones etiam ad mandatum Caesarem excipiendum sedulo convenisse r solum vero Magistratum Supremorum Principum mandata pertinaciter vilipendere, conis temnere, dc contumaciter aspernari. Compelli sese denique, ut Ocyus equis cum soriis ad DD. Commissarios rediret, dc solius Magistratus contumaciam accusaret. Quo dicto stabulariis suis elata voce imperavit, ut equos citissimε stem
Tum denique gravi illo clamore pereulsi, qui ἡ Magistratu aderant, rogare coeperunt Praefectum, ut saltem brevem adhuc morulam sibi indulgereti cur turos sest, ut universus Magistratus mox compareat. Praefectus nihilominus iram fmulare non desinens, arma in itinere adhiberi solita sibi, eonfestim dari idemtidem praecepit, iisque, quos conscios sibique fidos constituerat, clam insinuavit, ut sibi, e castro abeunti, semper praesto essent, idque eo animo, ut, si Magistratus sortε comparere in castro nollet, eundem in Curia congregatum vi opprim ret, atque captivum concluderet.
386쪽
Venit inter haeee Magistratu alius, nuncians Praefecto, paratos esse Senatores omnes quam primum in castro comparere. Vereri duntaxat, ne collecto ibi collegioseo reditus intercluderetur. Caeterum si Praefectus fide sua nobili vellet testari, Magi. stratum ibi neutiquam detentum iri, mox omnes esse reverenter comparituros. Reposuit ilico & breviter Praesectus, se nil simile in mandatis habere. Tum Mutsch radius id enim erat Viro ad Praesectum destinato cognomen) ergo mox, inquit, omnes comparebunt. Id spopondit Mutschegradius, existimans, Praesectum non habere mandatum Senatores Urbis captivos detinendi. Verum Mutschegradius selieiter deceptus est. Neque enim dixerat Praefectus. se non habere mandatum, Senatores detinendi; sed: se non habere mandatum, fide sua nobili interposita illud Magistratui adpromittendi. Eodem errore feliciter inducti cateri Senatores una cum Ebenpergero suo ocyus fuere praesentes, qui quidem in Urbe praesentes erant, omnes. Vix per portam exteriorem, per pontem, ac portam interiorem arcem in. gressi erant Domini Senatores, eccei dato signo clausa est porta interior, caute tamen, & ita, ut nemo e Magistratu id tum quidem adverteret. Praefectus interim hospites illos suos in paratum triclinium voeavit, addens, se ilico venturum, & mandatis Caesareis satisfacturum. Interim dato novo signo triginta viri, ad id constituti, in arcem suere intromissi atque ingressi, nullis tamen, quan. tum videri poterat, armis instructi. His in arcem, nemine aliquid sinistri sub- odorante, receptis clausa est porta utraque. His ita velociter constitutis Praefectus una cum Curionibus, qui iam diu exspectaverant, triclinium est ingressus, & clausum adhue Caesaris mandatum Magistratui exhibuit recludendum, & se adhuc praesente Iegendum. Vehementer vero Ebenpergerus cum suis restitit Praesecto, asserens, non esse eum locum, ubi Magistratus literas Caesareas aperiret, sed id ad aedem Senatoriam pertinere. Verum cum acriter insisteret, & insuper claudi januas praeciperet, tandem Magustratus literas Caesaris aperuit, legitque. Interim, quousque Domini Senatores literas expenderent, Praefectus Curionibus praecepit, ut suo, totiusque communitatis nomine data dextera fidem Cae
sari atque Electori iterum sponderent: quod illi continuo praestiterunt. Verum dum haec ita fiunt, Ebenpergeres suspicatus id, quod erat, asseruit Praefecto, Caesaris literas nullam facere mentionem de Magistratu in custodiam compingendo. Praeterea Praesectum promissis minime stare , quippe qui paulo ante asseverasset, se nullum simile mandatum haberet ast nunc verbis suis fidem nullam facere, cum Magistratum custodiae videretur velle mancipare. Verum Praesectus nihil ista moratus brevissime demonstravit, a Mutsche- gradio verba sua non fuisse prudenter expensa. Ita post clamores quosdam obortos die jamjam in noctem vergente Magistratus civicus obducta sera valida, ad id studiose parata, triclinio inclusus mansit, excubiis sussicientibus fidisque additis, ne quis elabi posset. Ipse vero Praefectus cum caeteris civibus portas Urbis, una excepta, cui validas vigilias imposuit, occlusit. Postea in domum Senatoriam ingressus, claves sibi tradi poposcit; quibus sibi redditis ianuas omnes & charta.ria sigillo suo muniit. Mox etiam claves armamentarii dari sibi postulavit, &accepit: totius vero strat agematis seriem DD. Commissariis eadem adhuc die, quae erat secunda Septembris Anno Is 37. nunciavit. Ulmetfeldae proxima die DD. Commissarii atque Electorales audita totius rebellis Magistratus captivitate, caeterorum vero civium fidelitate statuerunt valdhovium sese conferre, ut suturis inquisitionibus essent propinquiores. Venerunt itaque mai Govium die 4. Septembris hora prima pomeridiana, a Deputatis communis civitatis cum omni submissione excepti, & per suburbium priamum , mox per Urbem in castrum adjuncto insigni belle armatorum civium manipulo deducti.
I ta Maagistratus es iugi Ingenium
optimaa.dhibet. Commissa rii veniunt
387쪽
Et rem pru- placuit postea DD. Commissariis primo iunctis sibi Curionibus accedere Undenter his armementarium, ibique validas excubias adhibere, civibus universis ad qua, 'S' ' ' vis obsequia paratos se offerentibus. Posthac iisdem Civibus Capitaneus datus est Praesectus Ut me eldensis, quem ii etiam gratanter admiserunt. Fit inquiti. Deinceps visum est primo statim loco in auctores seditionis accurate inqui.
ἰόι 'i rere. Auditi itaque fuere E civibus, & iunioribus opificibus perquam multi, icii quidem ipsi, qui jam antehac a Magistratu spe favoris sibi conelliandi nequitet
fueram ad examen vocati. Ex horum iuratis testimoniis statim apparuit, neminem alium tumultum illum excitasse, nisi primores Magistratus. Hinc DD. Commissarii juniores, quorum culpa erat levior, sub certis conditionibus e custodia Magistritu, dimiserunt: paulo post vero rebus omnibus diligentissime discussis, tandem Ma. 3uto - gistratum universum dato di publicato Decreto exautorarunt, ostietisque omnibus, de administrationibus Caesarea atque Electorali potestate exuerunt: eaeteri
vero civibus ob fidelitatem semper eousque exhibitam , liberam concessetunt f cultatem nominandi di deligendi e sua communitate triginta duos fideles dc id Instituitur necis viros, e quibus novus Magistratus deinceps constitui, 3t officia distribui poc φ R sent. Hos cum cives postea proposuissent, delecti illi sub certis articulis juratis Magistratum gerere, dc officia consueta suscipere iussi sunt. Instituto eum in modum novo Magistratu plerosque e Magistratu veteri captivos DD. Commissarii e custodia certis pactis dimisierunt: men merum vero cum tribus aliis, qui gravius deliquerant, in arce custodiri jusserunt..-vdium Exprimi verbis non potest, quantum inde gaudium communitas civium ex ' prudentilsima illa DD. Commissariorum dispositione conceperit, eo quod eum in modum intolerabili servituti atque tyrannidi Ebenpergeri, sociorumque tandem aliquando siubtracta suerit. Canerum res eousque maidhovit seliciter gestas die 19. dc 3 o. Septembris Reverendissimo ac Serenissimo D. Electori nostro, nee non etiam milhelmo Boiariae Duci DD. Commissarii datis literis significarunt, de ab iis summam laudem rei provide peraeis retulerunt. Commis, Tentati postea suere civium nova religione seductorum animi, num sorte ... . h. irationibus adduci possent, ut Catholica potius dogmata, antehac a majoribus suis sit .. observata teciperent Verum cum mox variae mussitationes passim audirentur, consultum non videbatur rem in praesens urgere, sed satis erat cives adigere ad ea, ad quae aliarum Austriae urbium cives ab Imperatore suerant eo tempore adstricti e Novi tamen Senatores maid viani die s. Octobris in viginti octo articulos hCaneellatio Frisingensi Ludovico Romer, viro prudentissimo , dc ex editis libris clarissimo, ad conservandam deinceps tranquillitatem, dc tollendas antiquas in. justitias conceptos lubentes jurarunt.
Septima postea die Octobris DD. Commissarii in parochiali Urbis Melesia
Saero de Spiritu Sancto interfuerunt, eoque finito in aedem Senatoriam conceGserunt, novumque Magistratum publicarunt, atque in possessionem miserunt. Porro novis Senatoribus Cancellatius insigni allocutione aluberrima quaedam monita suggessit: dc inter caetera eos hortatus est, ut Spiritus S. gratiam sedulo invinearent, lumenque e caelo flagitarent ad eam religionem amplectendam, quae sola heatos reddere potest. Non desole doctos Ecclesiastes, qui eos veritatem docturi, erroresque ex eorum mentibus proscripturi essent. Atque his omnibus tum Senatus novus, tum caeteri praesentes reverenter annuerunt. His ita feliciter peractis DD. Commissarii una cum novo Magistratu de multa plebe e Curia in Ecclesiam Parochialem sese receperunt, ubi hymno Ambrosiano debitae Deci laudes
Novus Vacabat adhue Actuarii civici officium. Id die sequenti, 8. Octobr. auth 46άεzi re potissimum D. Lindemio Caesareo Commissario ad preces ipsius novi Magistr ius. tus commissium fuit Michaeli Biblio, hactenus Ypsiensis Urbis Actuario, viro πω be exercitato, quem facile admiserunt etiam caeteri DD. Commisimi, quia erat
388쪽
vit vere Catholicus. Is etiam ossicium illud praestito iuramento in se suste.
pit. Deinceps in gravamina reliqua civium nec non in chartarium Ebenpergeri diligentissime fuit inquisitum; qua occasione quamplurimae Ebenpergeri nequitiae fuere feliciter deprehensae; ut adeo DD. Commissarii jamjam deliberare ac sta ge,i'. tuere potuerint, quanam poena tum in Ebenpergetum, tum in alios primores pilus pare- socios animadvertendum esset. Verum quia id tum quidem exequi non pote- su=hises. rant, nisi prius Serenissimus Archidax suisset praemonitus, e Commissariis duo, decenniis Cancellario in via gravi morbo correpto, die 13. Octobris Viennam venere, ubi tur , sed etiam conceptam DD. Commissariorum sententiam Archidux ratam habuit, ta ' '.' metsi uxores captivorum gravissimis querelis mentem illius distrahere conatae fuerint. Verum quia ulterius etiam desiderabatur ratthabitio ipsius Imperatoris, Pragae tum commorantis, unus ex iis, Doctor Κonig, Pragam se contulit, ubi etiam Imperator sententiam DD. Commissariorum comprobavit. Rebus eum in modum recte peractis DD. Commissarii tam Caesarei quamplisingenses anno Is 88. rursus Waldhovii comparuere, a civibus iterum congruis honoribus usque ad arcem deducti. Ibi deinceps Cancellarius Frisingensis eumprimis processum publicationis sententiae formavit. Data deinde fuit opera, ut publicatio absque novis turbis secuia peragi posset. Sane convocati cives, juratae fidei suae commoniti, prompte responderunt, curaturos se diligentissime, ut omnia essent tranquilla, neque ullus tumultus sub sententiae publicatione ex
Tria erant poenarum genera, ad quae exautorati senatores pro mensura dri Genera . lictorum suorum fuerant condemnati. Aliqui ad mulctam duntaxat pecuniariam n xv erant damnandi: alii praeter mulctam pecuniariam etiam in exilium, & ex omnibus terris Caesari atque Electori subjectis in perpetuum migraturi eranti Eben- pergero carcer perpetuus erat subeundus. Itaque extra & prope Arcem maid hovianam septum quoddam fuit exstructum , & in eo tria loca suere distincta, ubi Rei sententiam audirent. Pro Ebenpergero singulare ibi pegma cum quatuor gradibus fuit erectum, ut eommodius ab omnibus spectari posset. Tum in Asti. va, quae erat pars Arcis elevatior, DD. Commissarii cum novo Achrario comparuerunt. Senatus novus Urbis inserius constitit. Prope septum in sonipedibus suis sublimes aderant Praefecti Waldhovianus, & Ulmerseidensis; item Petrus de lolt, nomine Serenissimi Electoris deinceps semper intersuturus conventibus Magistratus, una cum famulis suis armatis, aliisque custodibus 1 novo Magistratu institutis. Confluxerat populus numerosus, Caesaris, Electoris atque Archi.
Rebus ita dispositis Michael Biblius, novus Urbis Actuarius, justiis est elata Iubli 3 ut
voee ea praelegere populo, quae videbantur necessario praemittenda, ut sciret uni ' 'vetis communitas, quibus urgentibus rationibus adacia fuerit Caesarea Majestas, Selenissimus Elector, uti etiam Serenissimus Austriae gubernator in Magistrarum exautoratum animadvertendi. Publieabantur itaque longo ordine reorum factianora universa, perfidia, superbia, protervia, eontemptus Divinae atque Caesareae Majestatis, abusus proventuum Ecclesiasticorum, oppressio viduarum, pupillo eum, aliorumque civium, Mandatorum Electoralium neglectus constans, jactata adversus Principem stommata, arrogatum a pluribus annis supremum Urbis dominium , imposturae etiam Principibus factae, concitata seditio, illusiones & in. sidiae adversus DD. Commisiarios structae, penuria, mendacia , totius Rei publi. cae afflictio, di alia quam plurima: quae omnia vivis coloribus erant gravissime
His ita populo praelectis Praefectus Urbis reos e custodia in septum supra di.
ctum inter armatos custodes produxit. Ebenpergerus grandi catena pedibus il ligata, qua ipse proprium corpus involverat, cinctus comparuit, & in praeparato
389쪽
ad id pegmate solus, ut iusius fuerat, stetit: emeti intra septum, humiliori ta.
men loco, iuxta delictorum quantitatem suere spectabiles. Tum Biblius Actuarius sententiae Caesareae atque Electoralis tenorem, de quo iam supra dictum est, legere jussus suit: quod ille cum decenti gravitate execuistus est. Ebenpergerum neque intentata pecuniaria mulcta neque proscriptio quidquam movebat. Verum ubi Actuario altius vocem elevante audire debuit, se etiam ad perpetuos carceres amandari, tandem scilicet gemere, di manu manui
innectere didicit. Pronunciata eum in modum sententia Ebenpergerus statim iterum in carcerem compactus est: ubi temporis lapsu deinceps contabuit. Caeteri mitioribus in locis fuere detenti. Tanta gravitate tota illa tragoedia peracta est, ut ipsi et iam Iudiera fassi fuerint, proprios animos inde suisse vehementer commotos. Mulcta pecuniaria, reis impolita, erat triginta duorum millium Dalerorum seu Philippaeorum, ad quam summam pendendam deinceps fuere adacti, ut longo ordine legimus in supra recensitis octo Tomis, super toto eventu exacte conscriptis: ubi tamen suspicamur, non defuisse aliquem, 1 maidhovienslibus corruptum, qui aliquot solia ex dictis eodicibus tum eruerit, tum exsciderit. Id enim vestigia videntur prodere. tllteriores DD. Commissiarii posthac rursius ad tollenda civilia gravamina curas suas com DP Lφ ' verterunt, atque, quid deinceps in Templis Scholisque agendum esset Waldhovii, iudi sti. ordinarunt. Atque his potissimum modis, at nonnisi plurium annorum tractu,& instituto pro RR.PP. Capucinis Conventu, maid vium tranquillitati, & E elesiae Catholicae fuit restitutum: quae omnia prolixius prosequi non vacat, nec Lectori sortassis gratum accideret. Redimus ad filum Historiae nostrae.
Novae rerum vicisDudines ab Anno Chrysi ivi.
Mors uratris supra g. IV. enarravimus funera, Anno I sy I. secuta est Anna Austri
Α, G ca, Alberri V. Ducis nostri Uxor lectissima, & Ernesti nostri Mater. Ege
.i. ' rat eo tempore Ernestus noster Elector apud Eburones, cum nuncium de morte Matris accepit. Is, ut dignὸ parentaret, universos Leodientis Provinciae Praesules, nobilesque convocavit, qui justa funebria celebranti sibi assisterent, resacras caeremonias condecorarent. Guillelmus Dux haud absimilia Monachii pr. stitit. Ea in Matrem pietate maximam sibi laudem filius uterque promeritus est. chotbναi Auxit vero Guillelmi en mia justum supplicium, quod de Bragadino Chrys supplieit . pc , pessimo imposiore sumpsit, eumque multiplicis doli accusatum convictumque gladio feriri iussit. Dolendum sane, quod jam pluribus Saeculis eiusmodi farinae homines Boiaria, imo totus sere orbis . sibi illudere toties permiserit, &etiamnum permittat cum ingentibus & assiduis aerariorum detrimentis. De his hene monens Adeletreitterus incrit, gentem Chrysiopceorum dimandis, non con flandis opibus esse natatu. Dicti veritatem nunquam interrupta experientia
390쪽
Gregorium XIV. undecimo sui Pontificatus mense mortalibus ae Petri solio valedixisse, supra jam monuimus. Ea mors hoc eodem anno Idibus Octobris contigit. Sede posthac diebus quatuordecim vacante Antonius Facchinereus Bo noniensis, eousque Cardinalis M. quatuor Coronatorum Apostolica Cathedra potitus est, qui Innocentii IX. nomen sibi tribui voluit. Verum ne hic quidem Innocentius ponti sex diutius, quam duobus mensibus, & diebus decem Ecclesiae gubernacula, eritenuit: post cujus obitum secuto 3 o. dierum Inter. Pontificio ad summum Ponti ficatum mense Ianuario Anno I 3 92. ascendit Hippolytus Aldobrandinus Floren. tinus S. Pancratii Cardinalis, Clemens VIII. posthac nuncupatus. Clemens
Sub eo Pontifice eodem anno Philippus & Ferdinandus, B ariae Duces hic o h.
Adjutor Coloniensis&Berchioldsgadensis, ille electus Ralisbonensis, qui eouSque jariae Dueis Inmisiadii sublimioribus studiis operam dederant, Romam a Serenissimo Parente κι mana pe- fuere missi, ut ibi eorum experientiam caperent, quae futuros tantos Praesules de '' 'terent. Iis in via comitem inter caeteros Guillelmus adjunxit Ioannem Beneis dictum, Monasterii Benedictoburani Abbatem, virum in Bojaria perquam celebrem . qualem sese etiam Clementi pontifici probavit. Perstitere diutius Romae Serenissimi Principes: Abbas vero paulo post domum remeavit, cum eum tum curae domesticae, tum Provinciae publica negotia revocassent. Mirabitur interea Lector, quod, dum Frisingensem Historiam scribere nos profitemur, in recensendis rebus Frisingensibus ejus temporis tam parci simus Verum respondere cogimur, absente, & apud Ubios atque Eburones distento Et nesto nihil singulari mentione dignum fuisse gestum, aut certe ab ejus aetatis hominibus non esse in literas redactum: certe ad nos nihil eorum pervenisse. Ad annum vero Christi Is 94. sequentia potuere 1 nobis conscribi. Ru. Comitia dolphus Imperator Imperii Principes di ordines Ratisbonam evocaverat, rursus subsidia adversus Tureas expetiturus. Aderat inter alios Electores ac Principes Emesius noster, eaque occasione novam inaugurationem Electoralem Septemvi ratem a Caesare petiit: cujus precibus Imperator facile annuit. Ferunt, Clemen
tem Pontificem ea de re, deque insignibus Ernesti metitis a suis edoctum, Eidem fuisse amplissime gratulatum. Porro feliciter absolutis Comitiis Ernestus noster Imperatorem Pragam secutus, ad transigenda quaedam gravia inter Principes negotia fuit adhibitus. Inter haec in Belgio tumultuabantur Hispani milites, quod ex multo iam Novae dintempore nulla stipendia ab Archi duce Ernesto, Belgii Hispanici gubernatore, ae re 'cepissent. Ut itaque Hispanos placaret Archidux, jussit iis stipendia distribui, ra. c. minia.
tus, eos deinceps promptos fore ad sopiendas turbas, ab Italis militibus, Hispanorae conductis, excitatas. Id ut eo certius obtineret, rogavit Ernestum Electo rem, ut eum in finem & ipse arma sua jungeret. Praesto fuit Ernestus Elector,& mille ducentos e suis Archiduci misit. Verum Itali, cum se Electorem naiactos hostem intelligerent, furorem in Leodiensem agrum nocte intempesta converterunt, caedes varias intulerunt, di rapinas ingentes egerunt. Tanta mala ut a suis Elector arceret, quindecim tandem florenorum millia Italis numeravit. Ex Frisingensibus tabulariis discimus, Ernestum Electorem eo tempore a Collegio Cathedrali Fri fingensi accepisse mutuos quindecies mille & octingentos florenos, reditibus Burghramensis Dominii cum certa restrictione in pignus suturae restitu. tionis oblatis.
Diximus in superioribus, Monasterium Ramavi ense RR. Patrum Eremita. Restauraturram S. Augustini usque ad annum Christi Iss3. ruinis suis incubuisse. Inter haec tamen officiis suis non deerant Patres illius ordinis Monacenses, qui illud 2' ..ti ' saltem apud Legatum Pontificium, & Ernestum nostrum effecerunt, ut Anno Is8o. bona ac praedia quaedam Ramsaviensi quondam Monasterii Coenobio Moenacensi adjungerentur, cujus rei documenta supersiant. At vero, cum deinceps Comitatus Haagensis defuncto Ladislao Fraunbergio Bojariae Ducibus accessisset, ι Ferdi.