장음표시 사용
421쪽
g. m. Belli Sureici initis, s Actu Viti Adami usque ad
c s.f.,ia in Germania nostra Protestantes Edicto Caesareo de testimendis saetis Nantuam spoliis gravissime offensi nil nisi arma ac bella spirarent, Caesareani in Ita-
P lia astu autuque selici praeter omnem exspectationem Mantuam expugnarunt. Inde factum est, ut inter Principes de Ducatu illo, atque altero Monti serrati certantes pax celerius componi posset. Itaque cum Galliae orator in C mitiis Ratis nensibus Regis sui nomine per Septemviros apud Caesarem ageret. initae tandem suere conditiones, quas non respuerat Galliae Rex. Intereas primati bello Ita- ac praecipua fuit, ut Dux Nivemensis Caesari se submitteret, &sic ditionum, quasi ςψ praetendebat , dominio investiretur. Permovit utique Imperatorem imminensi '' ' a Protestantibus, & maxime , Sueco tempestas, quae in Ratisbonensibus Comitiis submoveri non poterat, cum ea, quae postulabant Protestantes, concedere nee vellet, nec posset. Mure. Convenerant eodem Anno itidem Ratis nae, impetrata eonveniendi tum
M. summo Pontifice tum a Caesare facultate, praecipui utriusque Germaniae Abba
seisindi, tes & MOnasteriorum Procuratores, de ordinis nostri rebus consilia inituri. Cum sui Non enim perpenderent, quanta damna, quantaque calamitates ex bellis assiduis M 'ς η ωβ' nasteriis per tot provincias dispersis fuissent illata, quanta insuper pericula ex rapacibus lupis imminerent; quam misere item Sodales nostri maximo numero ob immanem Monasticae vitae persecutionem de civitate in civitatem propellerentur, plures etiam, Acatholicorum ferro cecidissent, serio deliberandum censuere, qua ratione tantis ruinis oecurri posset Visium est, melius prospici calamitatibus illis non posse, quam si omnia ordinis per Germaniam Monasteria in unum corpus sub uno capite coirent. Neque enim minimam ruinarum partem pepererat M
nasteriorum divisio: quippe ex qua factum est, ut Monasteria expilata facile fuerint obnoxia harpyis, cum deessent viri subsidiarii , & media sese opponendi, &rebus amictis remedium afferendi: quae, si vires Ordinis fuissent unitae , sperari
sed eonsilia omnino poterant. Conclusa iamiam videbatur unio. Uerum aliorum, etiam sum Μο- Catholicorum, serio studio factum est, ut negotium saluberrimum vix Caeptum
abrumpi debuerit. Ita ordo ille, qui Septentrionalibus plagis Christi fidem plumus invexit, non solum ex immanitate Acatholicorum, verum etiam ex mal volentia quorumdam Catholicorum, amisso maximo Monasteriorum numero, e
utare compulsus est, quanto, boni superil tum ipsius ordinis, tum Ecclesiae C tholicae disipendio sVidemus, ad hune annum referri singularem titulum, quo Cardinales imp stetum dicendi essent semensissisi. In ejus tamen tituli communionem etiam v nere tres Electores Ecclesiastici Germaniae, Sc magnus Melitensium Equitum Magister. Vitus Adamus Episeopus noster, eo anno Sacellum PP. Franciscanorum Frl-singae ampliavit: quo ipso tempore Patres Bavari ejusdem Seraphici ordinis ab Argentinensibus suere separati. Idem Vitus Adamus eodem anno rursus utiles quosdam contractus pro Ecclesiae suae commodo iniit. Quid inter haec pristiterint Protestantes, partim damus, partim repetimus verbis Gabrielis Bucelini nostri, qui ad annum Christi r63o. haec scribit is um, , deesse Protestantibus videbatur, plerisque Ducum e tot acceptarum cladium
422쪽
memoria trepidantibus, caput scilicet fortunae deinceps ad libitum fingendae s , , pro quo ipsum se obtulit Gustavus Adolphus Sueciae Rex, pro errimis quam. is
primum successibus in Imperium, Germaniam scilicet, movensi quem dela. - summae tum in Pomeraniam patentibus ilico portis Stetinenses excepere, ridentibus riad sortunam nostram Italis, Gallis, Danis, Hollandis, Rhaetis, Acatholicis is universis, cum sibi interea de expugnata Mantua nostri brevem admodum plau- is sum secissent. Ita vir sane doctus & synchronus. Qui bene subjungit, pro ivdφ N0' ximo anno, Christi I 63x. ex comitiis Lipsiensibus, quae 1 Protestantibus cele- ωbsita ' hrata fuere, datas fuisse ad Caesarem & Catholicos Septemviros literas, querelis gravissimis resertas, nec nisi libertatem Germanici Imperii personantes: quibus tamen tum Caesar ipse, tum Catholici Electores facile responderint. Idipsum Λdet Ereitterus affirmat. Verum Protestantes, de ope Suecica certi, deinceps nil nisi arma, neces, di exitium rei Catholicae intentabant, maxime cum Caesareani Mag Fata Vibia deburgum civitatem Imperatori in sestissimam) subegissent, cujus tum cives tum Μ-ydobur praesidiarii tanta pertinacia sese Victoribus opposuere, ut rebus suis jam luculen- η ter desperatis e tector um summitatibus lapidum imbres in grassantem per plateas militem grandinarent, ne sine vindicta perirent. Secutum est civitatis incendiuum. quod, num Caesareano militi, an potius exulceratis civibus tribuendum sit, merito dubitatur. Certe Tillii Archistrategi Boici omnino intererat servare civitatem, ex qua imposterum adversus hostes suos plurimum commodi sibi promittere poterat. Ferunt, triginta fere hominum millia tum ferro tum igne Mago deburgi periisse. Infelicius posthac prope Lipsiam pugnarunt Catholici, ubi octo lectissimo. Bella inri-rum militum millia cecidere. Secutae sunt aliae nostrorum clades. Illud vetoiςRvht malorum facile caput erat, quod Saxo, hactenus Caesari fidelis, Bohemiam, ejusque Metropolin Pragam expugnaverit. Gallus quoque, ut Imperium, & vires m xime Austriacas pessumdaret, eo anno foedus cum Sueco pepigit, cujus articulos qui e Catholicis describunt, Galliae Regem non sine animi amaritudine Chrisimuissimum appellare videntur. Traxerat aliquando Rex ille in retia sua Maximili num Electorem nostrum. Ast Maximilianus fraudem brevi edoctus, facile se ab ejus societate retraxit. Inter haee Vir nobilis Scipio Gadi mayr, Praefectus innastiae Cranispergensis, sae.llues s. Divini cultus stimulo ductus, in honorem Divi Iodoci in prato, cui Glonfeldno. Iodoci promen, Crant*ergam inter & Allershusium novum Sacellum erexerat, vel potius Κ'n antiquum instauraverat, illudque ornamentis necessariis decoraverat. Rogatus postea Episcopus noster sacellum illud Dei, & sancti illius Patroni honoribus cae remoniis consuetis dedicavit. Quoniam vero sacellum illud intra limites Parochiae Allershusianae situm erat, quae Parochia ex Neocellensi Praemonstratensium Monasterio sacrum Curionem semper habet, supra laudatus illustris Dominus ML pio ius omne, quod sibi ex sacello recens instaurato competebat, in Praepositum& Conventum Neocellensem , eorumque successores una cum omnibus proventibus transtulit, ea tamen conditione adjecta, ut imposterum idem sacellum ex proventibus dc oblationibus sartum tectum perpetuis temporibus servaretur, condignis ornamentis decoraretur. aedituus congruum stipendium reciperet, suique anniversaria memoria ibi fieret, & aliis quibusdam per annum festis diebus Divina peragerentur. Acceptavit Prapositus eas conditiones, & ab Episcopo nostro totius tractatus confirmationem petiit, & impetravit. Id Anno I 63 I. contigit equo eodem Anno Episcopus noster Monasterio meyarensi tacum modicum, dictum Ostersee cessit, & vicissim praedium in Schlachtheim recepit.
423쪽
Decus venit in Bojuriam: fugit ritus Ada
mus. Invalescit Ustavus, Suetorum Rex, Protestantium spes propemodum uesca, emen.
R sius mare in Germaniae terris patentibus ubique portis receptus, tanta velocitate in vastissimae Regionis viscera victor penetravit, ut iam ad anni I 632. initium, Francofurti 1 Principibus, Romanae Ecclesiae ac Caesaris hostibus salutatus, de rebus provinciisque alienis, quidquid lubebat, quasi pro potestate statuerit. Inter civitates alias etiam Ulma ac Norimberga illius potestati seis cum maximo tripudio permisere. Norimberga progressus cum ingenti exercita naurerdam in deditionem accepit. Inde ad Lycum delatus B ariae propius imminebat. Equidem Maximilianus Elector ripas fluminis citeriores cum suo exercitu insiederat, adeo, ut tam facile Gustavo non esset in Boicam trajiceret
Verum cum exercitus uterque eminus tormentis curulibus sese vehementer im
peteret , accidit, ut Tillius, copiarum Boicarum summus Praesectus, saeculi sui Iudas Machabaeus dictus, lethali vulnere sauciaretur. Par insortunium etiam Aldringero, supremo rei tormentariae Praefecto, obtigit: quae res adeo Binorum animos perculit, ut reliqui copiarum Praefecti Maximiliano receptum suaderent. Itaque Maximilianus nocte intempesta cum suis Inmi stadium se contulit: Gustavus vero Augustam in deditionem accepit factis promissionibus amplis: sed quibus eventus neutiquam respondit. Memminga deinceps & Nordlinga ad Sue-yenit in B eum defeceret non item Inmistadium: cui cum Gustavus obsidionem admovic set, adeo exceptus est 1 Boicis praesidiariis, ut Regis ipsius sonipes, cui insed rat, ictu globi tormentarii conciderit. Scribunt, Gustavum ibi tria suorum millia desiderasse: certe tandem de expugnando lagoistadio spem omnem abjecit. Soluta eum in modum obsidione, cum Maximilianus B us Ralisbonam occupasset, Suecus ad pr.rdas agendas Landishutum movit, ubi facile admisius Frisiogrin glandem pecuniae immam extorsit. Frisinga postea Eidem triginta millia n
Θ' μ' . merare debuit, tametsi miles Suecicus vinum omne, quatuor scilicet urnarum millia: aliquot etiam scapharum millia omnis generis frumentorum, cerevisiamque omnem tum absumpserit, tum essuderit, etiam aula hac direpta ,& rebus
omnibus, quantumque profunde defossis, spoliata. Memorant Frisingenses charatae, commode ex ara majori Basilicae Cathedralis fuisse praereptam Matris Apocalypticae essigiem, quam manu celebratissimi Rubensii pictam fuisse alibi retulimus. Nullum enim nobilius spolium Frisingae sperabat Gustavus. Verum spes eum se-Postq-m fellit. Episcopus noster Vitus Adamus jam antehac, suadente Electore Bavaro. i, etiam seipsum subduxerat Innchingam, Frisingense in Tyroli municipium, derolin iugit. quo Oppido alias saepius hactenus actum est. Cum hic Frisingae Gustavus ageret, Regis Galliae orator, haud ignorans tem-Mbh, hi, pestatem, quae a Sueco Monacensi Metropoli immineret, facunda suada adeo Re solicitiis. gem demulsit, ut Is promiserit, si Monacenses ultro sesie dederent, nullam Urbis ruinam esse passuros. Id celeri nuncio Monacenses commonuit Gallus. Itaque Monachii, ubi nulla spes erat vicini auxilii, decretum fuit mittere ad Regem, qui urbem offerrent, pacta tamen ejus incolumitate. Decreverat equidem Gustavus ex Principum Acatholicorum consiliis, in ea Urbe exemplum edere Magdebur gensis excidii, maxime cum non nesciret, quam acria adversus Lutheri doctrinam
consilia in ea Urbe fuissent hactenus procular Verum stare maluit promissis, quae
424쪽
oratori Gallo secerat. Itaque Legatis Monacensibus sponte Urbem offerentibus eustariisve illuc venit, & suorum furorem coercuit. Vidit ibi una cum Principibus, quos 't On in comitatu plures numeravit, praeclara Urbis decorat demitatus est temptatum ' ' 'majestatem ae nitorem, aulae potissimum Electoralis augustum splendorem. Ri tus interim nullos in Ecclesiis turbari passius est: Monasteriis omnibus securitatis cit ut eun tutores milites deputavit. Equidem conclavia ingentia Electoralis Aulae & Biblio p in
thecae pretiosis tum thesauris tum codicibus fuere spoliatae: creditum tamen fuit, id Rege inscio fui me a Suecis tentatum. Illud vero non ignoravit Rex, aereas machinas centum quadraginta , a Monacensibus absque curulium necessario appa.ratu in terra improvide defossas, a suis fuisse detectas i quas proinde Augustam avehi iussit. Ruri interim pagi quasi absque numero, & inter hos etiam castrum Deppula. Estnhovianum, multique vici Frisingensis juris ad castrum illud pertinentes: in vicinia hac nostra Eutinga, plurimorum praediorum pagus : Lollinga quoque, Maralinga, Humbia utraque, Pipinhusium, Burginusium, Schlipsia, Engelschal-hinga, plurimaque praedia arsere, colonis partim interfectis, partim ob rerum omnium inopiam in nemora fugatis, ubi accedentibus etiam actis injuriis quam plurimi petiere. Monacensibus Gustavus lytrum imposuit ter centum millium M.., L Imperialium, quos Daleros vocamus. Octoginta millia numerari debebant prae- eogita δ' senti. Pro reliquae summae securitate quadraginta obsides Rex accepit ex omnibus triam solvia Urbis ordinibus tum Ecclesiasticis, tum Laicis. Obsiduna nomina in Mausotio 4 , Diis Emmer mi recensentur hoc ordine. D. Anoonius Mandi SS. Th. D.&Pa. Obsidum rochus ad Divam Virginem. P. Georgius Agricola Canonicus Regularis Unden nomina.
stoesensis. Patres Michael Strobi, & Georgius GraT Rrstenset denses. Patres Benedictus Hagn, Vincentius Gosister, Liberatus Hocher, & Fulgentius Κitchia mair ordinis Etemitarum S. Augustini. PP. Paulus Albi, Caspar Mayr, Franciscus Sigi Ordinis S. Francisci reformatorum. P. Claudius, Eusebius, Geminianus, αPhilibertus Capueini. E Societate Jesu PP. Ioannes Lanz, Ioachimus Gothard , 'Andreas Brunner, Christophorus Clezlin, Christophorus Widman , & Adamus Sinistri. Ex Laicis D. mol angus Iacobus Promer a Pranthausen e Secretiori Urbis Consilio: Paulus Parstormer, Joannes Rapp, Harimannus Rei schi, dc Georgius Perhamer ex reliquo Urbis Magistratu. E civibus Albertus Inderstormer. Ioannes Geyersperger, Melchior Camerloher, Georgius Egeiter, Martinus Bilia cher, Georgius Vogi, Ioannes Iacobus Koch. Ioannes Aindormet, Georgius Starenberger, Ioannes Hueber, Joannes Stoberi, Ludovicus & Michael Reitteri& milhelmus Mayr: qui omnes Augustam perducti deinceps durissima quaeque perpessi sunt, cum totius Urbis Monacensis aeraria iis redimendis paria non fuerint. Placuit Virorum illorum pro patria tantas calamitates perpessorum nomina hie exprimere, & aevi ternitati consterare. Caeterum Legatus Daniae Regis, a quo auxilia Gustavus petierat, Monachii Raniae Re- eundem reperit, nunciavitque, Regi suo integrum non esse suppetias Suecis uis. tere, cum id Lubeccensi tractatui, cum Caesare inito , adversaretur. Addidit tamen, offerre Regem suum consilia ad pacem cum Caesare componendam. Uerum Gustavus secundissimo rerum suarum cursu fretus nihil horum in animum suum admisit. Caesareani interim in Bohemia, Saxonia inferiori, mestphalia &Ηassia rem praeclare gesserunt, tandemque sese Boico exercitui sociarunt. Ea res C sere rat mitatui Tyrolensi salutem attulit. Cum enim Sueei tambergensi eastro jam ς' η' 'iam imminerent, eorum ductor a Rege jussius est cum suis Norimbergam celerrime regredi, prope quam Urbem Rex copias suas in castra convocaverat. Ex eo tempore per varias provincias multae velitares pugnae fuere commissae, donec inigna ad tandem uterque exercitus venit in Saxoniam, ubi ad Luzam Mense Novembri R R Macerrimus conflictus suit secutus. Nox saevissimum praelium diremit. Gustavum Gutata, tamen ante pugnam nescitur , quo Caesareano glande plumbea interfectum Sueci cadit.
425쪽
amiseret Caesareani vero intra praelium interemptum doluere Pappenhemium Du.cem , Germanicae nobilitatis gloriam sempiternam 1 qui cum de nece Regis Sue. corum edoctus fuisset, gaudio plenus gloriosam animam caelo Iubens transcripsit. Hujus cladis descriptionem nonnemo sequenti epiphonemate concludit. Caesibae die novies milli referuntur. Abas Fuldensis fuit ex eorum numero, sed pugna innoxius spectator. Ita ille, sed parum honorifice. Non peccasset hic scriptor, si ingenue suisset famis, Bemardum Abbatem ac Principem Fuldensem, cum crucem pie inrest. Sdib. hostem praetulisset, praeter alios multos illustres pro fide occubuisse, ut longe fide. Pri m lius & modestius Meggetus noster tradit. Vitus Adamus Episcopus noster, qui ex consilio Maximiliani Electoris truR.dii itui stibus casibus sese prudenter subtraxerat, menis in Obri illius Anni Inchinga d Adm . mum regressus est, ut luctum suorum praesentia sua, quoad fieri quidem posset,
OeNnstirin Gustavo Rege eum in modum e vivis sublato Ochsenstimius, Sueciei Regni .i. s. ' Cancellarius, summum imperium in suas ae foederatas legiones suscepit. Pol αι erat is facile e Germania iugari, nisi Fridiandus, Caesarei exercitus supremus Dux cum Suecis collusisset: quae ipsa causa fuit, cur Maximilianus Elector B ariae reis bus melius prospicere non potuerit: unde gravissima mala Binis incubuere. Superi i quid non est passis Ratisbonensis & Augustanus Clerus a Sueeico furore Augustanis Catholicis civibus illud solatii Deus reliquit, quod soli saltem nostri Benedicti ni Alaetae M. Udatrici & Afrae ex urbe eum toto reliquo Clero egredi non fuerint compulsi, tametsi loco aliquando cedere, dc in Collegium Societatis Meraria. Iesu migrare debuerint. Resert plena manu vir clarist. P. Corbinianus ΚhammUdatricanus, quantis sudoribus sodales sui succurrerint eo tempore orthodoxis' '' in ea urbe rebus, de quibus conclamatum suerat, nisi Deus providentia sua saltem Monachos ibidem servasset. Serenissima ArchiDueisia Claudia eo anno in fundo Marantiensi inter angustas alpium fauces aggerem erexit, qui hodieque inter praeeipua Comitatus Tyrole sis fortalitia locum meretur. Portam Claudiam hodie vocamus, Germanice Suarma. Episcopo nostro ea super re datae suere sequentes literae:
426쪽
Episcopus IIII. Hi g. g. 4. 387
Clodia. Ioannes Lintner, m. p.
vi mandarum Sereni a Domina Archineis ae proprium
427쪽
g88 . ravi Adamus, S. V. Ulteriora fata Germaniae; novi Viti Arimis a.
furunt Sueci. Ultus Adaiamus iterum
Allensteinius seu Fridiandus cum tam amplis conditionibus receperat sua
premum in Caesareanas copias imperium, ut ipse Ferdinandus Caesar ei sese subjecisse videri potuerit. Militia tamen victoriisque clarus tandem eo prolapsus est, ut jam Caesareum militem non solum adversus Acatholicos non educeret in aciem, sed etiam hostibus conjungere, dc Caesarem invadere proposuerit, praemium sperare ausius Bohemiae Regnum. Et iam in societatem praecupuos quosdam Praesectos traxerat, cum tandem ab aliis, consilia illius detestan tibus, res tota Caesari detecta, fuit. Ferdinandus itaque Imperator, ut cito praefocaretur meditatum scelus, fidelibus illis copiarum Praesectis Edictum super Flid. Iandi proscriptione transmisit, ea adjecta facultate, ut cuilibet militum impune esset, si Ftidiandum interficeret. Hac obtenta facultate Butlerus, Gordonus, ac Lestaeus, copiarum Caesarearum Praefecti, cum in mora esset vicinissimum pericviIum , adversus impium Fridiandum in obsequium Caesaris coniurarunt. Res ita deinceps contigit. Gordonus quatuor Fridiandianae conjurationis socios ad coe nam invitavit: qui nihil sinistri fusi cati comparuerunt. Inter pocula dum laete vivitur , etiam pro salute Didiandi, ceu absoluti domini, magnis acclamationi. bus bibitur. At vero sex ad facinus delecti milites subito in triclinium illapsi. imo, inquiunt, vivit Ferium uis Ad eas voces mox etiam alii, quibus id imis peratum fuerat, strictis gladiis convivantes hospites aggressi quasi momento interis secerunt. Haec extra, sed tamen prope Urbem Egrensem die as. Martii anno 1634. circa mediam septimam pomeridianam gesta fuere. Fridiandus in Urbe morabatur, & in somno nullum periculum somniabat. Interea tamen dum di. versorium ipsius militibus undique cingitur, miles quidam Caesareanus , natione
Hibernus, eum sex aliis io Fridiandi cubiculum irruit, eumque solo indusio tectum, & per fenestras prospectantem impacta in pectus hasta prostravit. Hic finis Fridiandi fuit, post quem etiam alii perduellionis socii extremo supplicio fuere affecti: aliis vitae gratiam Caesar fecit.
Sublato eum in modum Fridiando summum militare imperium Caesaris filiisus cognominis Ferdinandus, Bohemiae Hungariaeque Rex feliciter adiit, faustissimis acclamationibus a militibus salutatus. Is statim exercitum Caesareum e B hemia eduxit, cum Boico si andum. Interim Bernardus me inmarius varia clade nostris; varia etiam a Ioanne metthio nostro sibi illata, per Frisingam in Boiariae interiora redux, Landisbutum convolavit, ut Catholicorum Principum, qui arcta obsidione Ratisbonam preme. bant, consilia tantisper eluderet. Ea irruptio Urbi illi vix non ultimum exitium attulit. meinmariani enim moenibus potiti ita in Landishulanos desaevierunt, ut, ex Adeletreitteri opinione, effigiem calamitatis nullus stylus possit aequMe. Poterat propugnari urbs illa, cui Maximilianus duodecim militum millia siuppetias miserat. Sed morosior fuit eorum ductor , ut adeo Urbs nobilis ditissimis fatis μ' suerit obnoxia. Vitus Adamus Epistopus noster, de meinmarii itineribus mature edoctus, Tilmoningam, Salisburgensis ditionis urbem, fugam acceleravit.
428쪽
Utia Frisingensis, iam nuper gravissime sauciata, rursus quinque florenorum Frisingamillia meinmario transeunti pendere debuit. Ejus copiae omnem, quae Frisingae R νς' supererat, annonam absumpserunt, & spolia nova extorserunt. . 'Felicius res Catholicorum gestae sunt prope Ratis nam , quae urbs post se. Rasibona amestrem obsidionem dedere sese coacta est. Secuta fuit paulo post meinmarii n it i. reci- ad Nordlingam clades maxima, ipsiusque urbis deditio. Et vix non actum mestim, ita erat de Suessicis molitionibus , nisi Rex Galliae Sueeorum animos erexic eaeditur.
Caeterum Bavariam nostram eo anno Christi I 634. pestis gravissima in Pqtiis insast, ex fame oborta. Cum enim Sueci jam antehac pagos sine numero diripuis. sent, & incendiis vastassent, non erat in Bavaria, unde vitam sustentare postent, qui ex caedibus & aerumnis supererant. Scribit supra laudatus Finckius testis oeu. latus, eo anno vix fuisse in pagis numeratas personas viginti residuas, ubi ante. hae quadringentae recensebantur: ac deficientibus eum in modum colonis praeadium, quod ante hac his mille florenis vendi poterat, eo anno septuaginta , aut summum octuaginta florenis comparari potuisse. Addunt alii, quod facile credimus, agros caepisse silvesceret idque plura per Binariam chartaria, imo & veis stigia testantur. Praecipuum in. eadem nostra Boiaria sunus suit Meehitidis . Alberti Ducis e niux , Alberti Sigismundi, suturi Administratoris Frisingensis Mater, quae Laus- fingae, Salisburgentis ditionis urbe, quo se pestis vitandae causa contulerat, piissime satis concessit, ad aram B. V. Oetingae tumulata. Uitus Adamus Episcopus noster ob metum pestis, Tilmoningae perstitit. Urbs Monacensis eo anno qui decies mille funera extulit. Serenissima Bojatiar Electrix Elisabetha declinandae contagionis causa ad Ran hoviente Monasterium una cum Serenissimo Marito Maximiliano Electore consigerat: mortem tamen non effugit, die mensis Januarii Anno defuncta. Eius exuviae mense Aprili Monachium fuere reductae, &in hypogaeo Templi S. Michaelis reconditae. ιPacem cum Imperatore iam dudum exoptaverat Serenissimus Saxoniae Elector, Pax eum Saaeum optime perspectum haberet, ex Germaniae ruinis nonnisi Gallorum atque Su eorum fortunas crescere. Ea pax demum Pragae die 28. Iun. Anni I 63 s.conclusa est, cui etiam Urbes Norimberga, Ersordia, Francos tum ad Moenum aliaeque plures, & quidam etiam ex Principibus adhaeserunt. Augusta, cui commeatum annonae Maximilianus Eleor intercluserat, atrocissima fame urgente Ctesiari se permisit, longe honestiores, quam sperare poterat, conditiones deditionis
Non desuere interim alii Protestantes Principes, qui paci bellum praeserrent, Alibi nulla& caput Imperii Caesarem ulterius lacessere cuperent. Fomitem improbo ardori pM son Sueci ae Galli praebuere. Unde eodem adhuc anno palsim quamplures pugnae fuere commissae varia fortuna, cum aliquoties Sueci, aliquoties etiam Caesareani praevalerent. Maximilianus Elector noster eodem anno Viennam prosectus Ma- Nuptiae M.
tiam Annam, Ferdinandi Caesaris filiam plaudente Augustissima Λula in thorum suum adscivit, atque in B ariam traduxit. Episcopus noster eo anno quamdam bonorum commutationem cum Colle- N. .i 'gio Cathedrali secit. Lueras in partem alteram disserimus. Ioanni Rotensii Abinhati Episcopus mandavit, ut pro recens eligendo S. Sebastiani Sacello prope R senhemium primum lapidem juxta Pontificias leges collocaret. N. st. Pestilentia. de qua supra diximus, inter alia loca etiam duplieem viculum, unius horae spatio Totam distantem, dictum superiorem & inferiorem Puectam Novum . Sε-giam, vehementer corripuerat. Mortuorum cadavera tum ob multitudinem, tum se essiti'
ob distantiam a Parochiali Ecelesia Kontgsdorffensi ad ordinarium coemeterium districtu commode portari nqn poterant: quae idcirco omnia in agro quodam vicino con. ηφος licto
429쪽
dita fuere. Qui superfuere coloni, suorum funeribus pie parentat uti, aetegete Episcopum nostrum, eidemque supplicarunt, ut facultatem sibi indulgeret super dicto tumulo in honorem B. Virginis Dei parae Sacellum construendi, & congruis proventibus dotandi. Id equidem concedere Episcopus paratus erat , sed quia monitus fuerat, proprietatem fundi illius tumuli non ad ipBs colonos, sed ad Monasterium Benedictoburanum pertinere, ita in Abbatis etiam consensius esset necessarius, praecipue eum etiam judiciaria in locum potestas ad eundem spectaret, jussi sunt Puechavi enses consensum ab eo petere. Hunc ut citius impetrarent. supplicarunt Episcopo, ut negotium suum Abbati aldramus is erat, eo nomine secundus commendaret. Rursus annuit Episcopus, & eidem Coenobiarchae Rusticorum vota exposuit. Hic etiam Iubens preces subditorum exaudivit. Extat etiamnum dictum pervenustum Saeellum non sine singulari commodo atque is latio tum Puechaugiensium tum adjacentium colonorum, quippe qui antehac ab omnibus aliis Ecclesiis remotiores fuerant, nunc vero saepius Divina domi pererupere possunt & solent. Id contigit Anno Christi 1636. Sueci eo anno Saxonem, Caesari conciliatum, omnibus viribus conati sunt evertere: verum, tametsi varias ei clades intulerint, non tamen sine cladibus ipsi fuere. Careerum eodem anno rursus victoriae quaedam penes Gallo-Suecos, aliae penes Caesiareanos stetere. In comitiis Ratis nensibus Maximiliano Hectori nostro in Festo Divi molEgangi ad summam non Serenissimorum Parentum modo, verum etiam ipsius Λugustissimi Imperatoris, ceu avi materni, laetitiam natus est Serenissimus Ferdinanisdus Maria Franciscus Ignatius molmangus, futurus in Electoratu Boico Successo quem sacris undis Vitus Adamus Episcopus noster ritu festivissimo tinxit. Auct rium ingens Caesareo solatio addidit Ferdinandi filii in Romanorum Regem electio& coronatio, quae mense Decembri contigere. Vitus Adamus Episcopus, tametsi aerarium pene esset exhaustum, agros nihilisominus quosdam prope Gunaenhusium pagum comparavit. Salisburgi pestis ter. tiam indigenarum partem eo anno absumpsit.
Acta publica ac privata ab amo IOI usque ad
Prdinando Rege, eius nominis tertio, iam nuper Ratis nae coronato, etiam ejusdem conjugi Mariae, Philippi III. Hispaniarum Regis filiae, Ratishonae in Ecclesia Cathedrali die et . mensis Ianuarii I 637. corona Regia cum omnium applauta fuit imposita. Interfuit ei festivitati Caesar ipse, qui tamen eodem adhuc mense paulatim male habere coepit. Quod ubi advertit, mox Viennam contendit, ubi etiam die I s. proximi mensis Februarii sancte in Domino quievit, Primceps pietate incomparabili. Regni habenas post eum filius, Ferdinandus III. pessivit. Interim Moguntinus Elector, ceu S. R. I. Archicaneellarius omnem lapidem movit, ut Sueciae Cancellario pacem persuadere posset, verum irrito conatu. Adeo enim Suecis Germaniae spolia sapiebant, ut .nonnisi de bello instaurando consilia agitarent. Sed parum feliciter militarunt, cirea finem anni usque ad mare BaΙ-ticum a notius rejecti. Episcopus noster eo anno varias suorum tum Lac poli.
430쪽
Episcopus LIII. Hi g. S. 6. 39I
politanorum tum maid vensum civium controversias sustulit, di quantiones decidit. Deineeps Anno Christi x638. rursus Caesiar Viennae, Sueci Mockholmiae, Gallorum
alii Francosurti ad Moenum, Lipsae, Vratistaviae, Norimbergae de restituenda Opst rede- pace consultarum. Verum calores Suecorum, qui foederatis Gallorum armis '' 'toti nitebantur, nondum deserbuerant. Hinc rursus praelia nova magno ardore fuere conserta non sine jactura Caesareanorum, maxime postquam etiam Bris cum suit expugnatum. Maximilianus Elector naves, annona pro milite resertas, adverso Danubio ad superiores partes vehi jusserat. Verum adversos sensit Ratisbonenses cives, qui ad pontem suum, ingenti artificio e saxis constructum, navigiis sese objec runt, ut militi Catholico victum adimerent. Verum egregie sese desipuisse brevi R d bonen- edocti sunt. Maximilianus enim adhibitis nonnisi quinque equitibus omnem e gintui. commeatum urbi circumquaque interdixit & sustulit. Inde statim ingens in Urbe
annona ' exorta caritas cives adegit, ut maluerint conciliari Maximiliano, quam
cum quinque illis excubitoribus bellum gerere. Bojariae Episcopi eo anno hortante Maximiliano Electore decreverunt, ut dies Praesentationis ac Visitationis B. M. V. deinceps omissis operibus servilibus sostive celebrarentur. Eidem Principi Electori Serenissima conjux Maximilianum Philippum, filium secundo genitum, felicitet enixa est. Quaestiones novae super juribus venandi, ae limitibus inter Serenissimam Domum Bavaricam & Episcopum nostrum ab aliquot annis agitatae, eo anno finem sortitae sunt. Tractatus il Ie in literas fuit relatus. Annus Christi 1639. die II. Aprilis Vlto Adamo concordantibus Cathedra. Albertus silis Collegii suffiagiis Adjutorem dedit Albertum Sigismundum , ex Serenissimam μ' Domo ira, Patre Alberto, Avo milhelmo V. Matre Mechiilde, Leuch en D viti Adini. gensis Landgraviatus haerede, progenitum. De Electionis confirmatione Λpostmlica suo loco dicemus. Vitus Adamus mense Maio 1 novo Imperatore missis Viennam Henrico milhelmo Hal.eii Barone Leonrodio, & Vito Sartorio, I. U. D. saecularia hujus Principatus jura in fidem accepit. Literis nomen suum ipse Imperator apposuit. Disi opus noster eodem anno Sacellum S. Nicolai in Durnhari Monasterio Rotensi N. ιin univit. Betnardus Dux meinmarius tot hactenus victoriis clarus die 18. mensis Μori eiu Iulii bellare desiit, in tumulum lapsus. Catholici eum merito flagellum Gen in immaniae dixerunt. Ejus copiae militares postea Gallorum castra & imperia secutae
Vitus Adamus eo anno iterum cum Boiariae Electore, nec non cum Regumine innipontano eontroversias quasdam super limitibus Comitatus Verdenseulensis feliciter absolvit. Fervebant etiam anno Christi I 6 o. Caesiareanos inter & Suecos, eorumque foederatos praelia varia, dum rursus alibi de pace restituenda deliberabatur. Cum pacis vero rursus spes concordiae nulla appareret, Caesar Ratisbonam ad nova comitia 'Imperii ordines convocavit. Institit etiam apud Summum Pontificem Urbanum VIII. ut Galliarum Regem ad saniora pacis consilia flecteret: apud Regem vero Daniae , ut Mecis pacem suaderet. Electorum quoque Imperii studia non deerant ad restaurandam concordiam. Verum omnes ii conatus nihil prosecerunt. Galli. ac Sueci, in turbido alieni loli piscari dudum edocti, & quidam etiam Germaniae Principes iis tenacissime juncti non solum Catholi eorum amicitiam non ambierunt, sed rursus correptis armis insolenter etiam postularunt, ut sibi, ceu Germanicae libertatis egregiis vindicibus a Caesare satisfieret. Haec in Suecis non miramur; miramur tamen in Gallis Catholicis a magis vero in Germanis ipsis, qui toties icti nolebant sapere, sed malebant spes suas externis fulcris imponere,