장음표시 사용
461쪽
Periclitatar Deinceps in Carinthiam progressus, cum aliquando, ad iter commodius i vi xi prosequendum, sonipedem conscendisset, ingens discrimen prope Frisacum Uta' ' bem aditurus erat. Id vero Frisingae virgo illa, quam supra laudavimus, sublimiori utique oculo praevidit: quae proinde directorem conscientiae suae monuit, ut Curaret pro Principe, velut in praesentaneo mortis periculo constituto, preces publicas fundi. Erat ea dies Dominica prima Septembris, Sanctis Anglis Custodibus sacrata. Itaque cum de veritate oraculi neutiquam dubitaretur, is , qui e suggestu Cathedralis Ecelesiae ad populum verba fecerat, monuit auditores, ut. precibus suis Ioannem Franciscum Deo commendarem l & hem Lector i ea ipsa hora, qua pro Episcopo nostro oratio Frisingae fiebat, sonipes, cui insidebat , Evia communi ac trita paululum deflexit ad callem saxosum, qui sensim in tantas angustias coiit, ut Ioanni Francisico integrum non fuerit, ex equo descendere, aut sonipedem retro dirigere, cum ex una quidem parte seps Absisteret, ex altera vero notabile praecipitium versus viam communem sese objiceret. Quid igitur consilii eaperet Princeps alias sane non occurrit, quam ut sonipedem versus praecipitium illud impelleret. Id cum factum fuisset, saluti Joannis Francisco fuit. Nire libe- quod a ruente equo ipse avulsus: & ita sonipes in unam, Princeps in alteram viae partem prolapsus sit: secus enim fieri aliter non potuisset, quam ut sonipes Prin-.cipem opprimeret. Accurebant equidem confestim famuli, ut e periculo ulteriori Episcopum eriperent: nemo vero erat, qui de ejus salute fere non desporasset. Verum Episcopus curae fuit Superis. Statim enim compertum fuit, I annem Franciscum e casu illo, tametsi periculis pleno, praeter terrorem nihil gravius fuisse passum. Itaque cum nullum esset impedimentum, quo minus iter coci.
tinuaretur, Princeps cum suis illud feliciter proiecutus est. Id tum bonis Angeis Iis Custodibus, quorum festus dies agebatur, tum civium Frisingensium precubus , eadem hora pro Principe fusis, merito datum fuit. Sane cum quantis ga veri;ε M. diis, cum qua reverentia a suis subditis, maxime Lacopolitanis suetit exceptuscopolim. Celsissimus Princeps, paucis explicari non potest. Poste, in Rebus in Carniolia ex animi sententia optime constitutis, in Tyrolensem Ty M. . Comitatum deinceps idem Celsissimus iter convertit, de feliciter ad Inchingenses suos devenit, paribus applausibus ab iisdem obsequiosissime susceptus. Cum illi quoque obsequiorum & obedientiae promissionem Et laetis animis secissent. Brixinam ad Episcopum, veterem suum Collegam & Amicum, a quo ante trime. B lxinae m. stre Frisingae inunctus fuerat, contendit, ibique dulcissimo complexu ab illo saluo
eipitur. latus, & officiis tanto hospite dignis cumulatus est. Longo deinceps itinere ad Comitatum suos Mittenmaldenses, Parteniarchenses, Garmicenses& merdenset senses delatus, Merdiniel- effusaque ubique locorum laetitia submississime salutatus, ad dilectum sibi Mon p. glagita. sterium nostrum Ettalense venit, ubi Is, ut alibi diximus, olim primam Deotim. Eucharisticam Hostiam obtulerat. Exultantibus animis ab Eualensibus susceptus. cum a Deipara Virgine, ibidem thaumaturga, opem pro felici Regimine devmni 4. Pre,- tissime implorasset, Abbatis r atu quatuor Religiosos Monasterii Diaconos ia-byte os -- ter quos modernus Reverendissimus D. Abbas Placidus numerabatur Sacerdotio 'μ' initiavit. Inde Frisingam prospero itinere redux eodem adhuc anno ordinationes quam plurimas fecit, di sacro chrismate novies mille quadraginta quatuor homines ad praelianda praelia Christi inunxit. Eodem anno sibi gratulata est alma nostra Archiepiscopalis universitas Salis.ssbtidi,tui. burgensis, dum e Collegio Prolatarum suorum Caelestinum Ssondratum, illa. strissimi Monasterii S. Galli apud Helvetos Abbatem di Principem, etiam Cardia litia Purpura exornatum fuisse intellexit.
462쪽
Continuantur labores pannis Francisci Episcos:
A Nno Christi i697. Ioannes Franciscus varias per suam Dioecesin sacras etieursiones fecit mensibus Majo, Iulio, Augusto, Septembri & Octobrii& Messenhusi, Frisingae, masierburgi, Rosenhemii, ΚlainholZii . Ma-EpIseopu,tiasteinae, Mariathalae, in citeriori & ulteriori Thiersee, Et bachii, Niciast tedae, noster ELe-Wilpartingae, Irsembergae, Dettendormi, Willingae, Aiblingae, mestethemii
Ecclesias duodecim, aras quadraginta quatuor consecravit: inter quas numera mus sacellum domesticum Anglicanarum Virginum Monachii, die χ8. Octobris in honorem Deiparae, sine labe conceptae dedicatum: item Ecclesiam RR. PRCa pucinorum Erdingae, quam die 27. ejusdem mensis, in honorem S. Crucis sacris PP. capuelis ritibus Episcopus noster initiavit. Ubi monemus Lectorem, eo primum tempore M Lini'g ridingae Monasterium eorundem Patrum ex variis fidelium eleemosynis consur rexisse. tam Reverendissimo ordinario nostro, quam Serenissimo Principe Electore assensium praebentibus. Inter haec longe alia cura vigilantissimi Pastoris nostri Ioannis Francisci ani- GV hisummum pulsabat. Frisinga olim dicebatur, dc reapse erat mons doctis, veluti erigitur FK-mo I. hujus operis abunde demonstravimus. Decursu vero annorum eo prolapsae mete Frisingenses Musae, ut, si capacia caneroquin adolestentium Frisingensium in genia ultra prima latinae linguae ludimenta eluctari vellent, magnis sumptibus solum vertere, & alio migrare debuerint, ingenti sane Urbis & publicae ac privatae rei dispendio. Praeterea urgebant Decreta Conciliorum, ac maxime Tridentini, ut in civitatibus Episcopalibus instituerentur seminaria, in quibus juventus & Cl tiei bonis artibus ae scientiis imbuerentur, & ad curam animarum dextere gerendam aptarentur. Et summi quidem Pontifices idipsum apud Frisingenses urgebant ab annis fere centum, aut amplius: ast sine fructu, cum vel temporum iniuria, vel etiam hominum incuriae obstitissenta Ut huic malo remedium oppon rei providentissimus Princeps noster, dc Pontificiis mandatis morem gereret, hoe ipso anno, assentiente Reverendissimo Cathedrali Collegio Scholas erexit. Diu vero deliberatum fuit, quibus praeceptoribus Scholarum illarum cura esset comis mittenda
Erat eo tempore in hae Episcopali Aula R. P. Romualdus Haimblinger, in inclyto nostro Et talensi professus, SS. Theologiae & I. U. Doctor, quem ceu viarum de se optime meritum Celsissimus Princeps inter caeteros quidem Consiliati. os Ecclesiasticos numeraverat, reipsa vero consiliis etiam arcanioribus caepius adohibuerat. Hie clementissimo Principi autor denique suit, ut Gymnasum Bene, dictinis hominibus concrederetur, sub quorum cura etiam Salisburgensis Univeris sitas egregie essioresceret. Id consilium tanto promptius audivit Celsissimus Plin. Ceps, quanto certior erat, nullos praeceptores congruentius evocari posse , nisi ex Divi Benedicti Oidine : cui Ordini etiam ipsa Episcopatus primordia in acceptis essent serenda. Celsissimi mentem postea approbante Cathedrali collegio, una. nimi consensu decretum est, ut hac vice tres ἡ Monasteriis nostris Patres advoca. rentur qui recens suscitatis Scholis praeessent, exemplo minime inaudito, cum eruditi
463쪽
eluditi omnes perspectissimum sibi habeant, Benedictinorum hominum opera primas per Europam Academias Christianas consurrexisse, & ab iis gubernatas fuisse. Tres Pro Itaque placuit Celsissimo Meeaenati ex dilecto sibi Ettalensi Monasterio evocare P. QMihi u . Carolum Bader, e Benedi burano me indignum : E Monasterio S. Viti ad R tam prope Neosorum Bavariae, P. Maurum Psendi ner, quorum primus Poesin, ego Syntaxin, tertius Grammaticam explicaremus, & Fritagensem juventutem etiam semitam salutis edoceremus. Rudimenta eo anno docendo prosequi jussus est D. Casparus Vilcher, qui iam antehae provinciam illam diutius administr
i. i. r. Ut Frisingam pervenimus, dici non potest, quam elementi, quam placido,
eipuintus. quam paterno affectu a Celsissmo Me nate fuerimus suscepti. Gratulabatur sibi etiam civitas universa, quod tandem obtinuerit id, quod tot retro annis, imo saeculis suspiraverat, initium scilicet publicarum Scholarum hie loci restaurandarum, quae non juventuti tantum, verum etiam civibus ipsis ingentia emolumenista allaturae esse dudum praevidebantur. Itaque cives, qui eousque filiolos tuossve ad Monacenses , sive tandishutanas, sive alias Scholas aere, & incommodo
suo milerant, domi subsistere, & Frisingensibus Magistris deinceps operam dare
jusserunt. P.Romual. Inter haec accidit, ut supra laudatus R. P. Romualdus Flaimblinger Et talem
sis Litat . in demortui Reverendissimi D. Abbatis Romani locum a Sodalibus suis coopta
sis. retur, & ex hac Aula domum evocaretur. Quam vero aegre tulit futuram eius abissentiam Celsissimus Princeps, tam lubens promotionem capitis sibi semper iucua. dissimi comprobavit. Cum postea idem Reverendissimus electus D. Roinualdus Celsissimo ordinario suo supplicaret, ut Mitram Ettalensem sibi ex more clemenistissime dignaretur imponere, rursus cum gaudio plane singulari Episcopus annuit, geri.d;alo eidemque lassistentibus Reverendissimis DD. Gilberto Praeposito Raltenbuchensi,nem obti- Archi-Diacono Nato, & Melchiore Abbate Schefitiariensi) die 3. Novembris. quae Dominica erat, in Cathedrali hac Ecclesia Pontificalia insignia ritu fessivissimo contulit. Id tanto etiam iucundius accidit Celsissimo, quanto dulcius erat primam mitram conferre Romualdo suo. GVinis, sum Die illa inter festivos applautus transacta, ut Frisingensium civium gaudia fellive con- fierent pleniora, placuit Celsissimo Principi, atque Reverendissimo&Illustrissimosia iis, p. Cathedr li Collegio tribus iupra dictis Patribus Frisingenses Scholas, in ut bis me uibui. ditullio erectas, publice concredere. Comparuit inter buccinarum & tympan rum laetos applaulus ipse Clementissimus Fundator cum universo famulitio Aulico, & e Cathedrali Collegio plerique Reverendissimi Domini Canonici, curribus spectabili serie advecti. His accessere Reverendissimi tres Praesules, quos mox supra commemora. vimus: item aliorum DD. Canonicorum, Clericorum, Religiosorum, civium ae plebis ingens multitudo, quae, cum intra Gymnasium admitti neutiquam posset, vicinum sorum Urbis prope repleverat. Considentibus postea principe, aliisque Reverendissimis & Illustrissimis DD. Spectatoribus, P. Carolus Etlalensis in Scholaeousque primaria e Cathedra elegantissimum sermonem de Scholarum utilitate atque necessitate, deque optimo Principis & Cathedralis Collegii proposito habuit. Eo finito Reverendissimus&Illustrissimus D. D. Franciscus Antonius Begni dellius Bassius, Cathedralis Ecclesiae Canonicus, & Vicarius Generalis , ceu summus Scholasticus nomine tum Celsissimi Principis, tum totius Cathedralis Collegii tribus illis Patribus eorumque succetaribus Scholarum, di juventutis Studiosae prisingensis curam doctissimo sermone in perpetuum commendaviti Celsissimus vero Princeps in Patronum noviter erecti Gymnasi Divum Corbinianum assigna. vit, Patribusque primum Praesidem Reverendissimum D. Roinualdum deputavit. Patres Mero illi suo & successorum nomine tum Celsissimo Principi, tum Reverendissimo Capitulo fidem dc obedientiam perpetuam humillime condixerunt.
464쪽
Episcopas LVI. Aristing. g. g. 423
Die proxima convocati & notati suere discipuli, qui exhibitis studiorum Dis pusimorumque legitimis testimoniis, aliunde reportatis, in Gymnasium admitti eu.piebant. Deinceps Scholis nostris datum est initium, in quibus hactenus, bene dicente Domino, multi tantum fructum retulerunt, ut hodie jam videamus mitratos Praesules. Reverendissimos Canonicos, Principum Mini suos, & Consilia. rios, & Dynastiarum Praesectos: Religiosos etiam per omnes fere generis Insti tuta plurimos e. plurimos itidem Clericos, Parochos, Decanos, Virosque alios Doctoralibus gradibus, & Cathedris insignes, qui ii dicto anno Christi x69 .Fri. singenses Scholas frequentarunt. Quanta alia emolumenta civitati universae ab eo tempore , occasione hujus Frisingensis Studii accesserint, prudenti Lectori albi trandum relinquimus. Et quid unquam grandius Clementissimus Princeps cum
Reverendissimo & Illustrissimo Cathedrali Collegio praestate Frisingensi urbi potuisset Ipsis Kalendis Ianuarii Anni I 698. controversiae quaedam fuere Frisingae sub Iatae: qua occasione Celsissimus Princeps miram animi sui generositatem verbo fa ctoque luculentissime testatam fecit. In Scholis nostris die x6. ejusdem mensis primum optas Comicum fuit exhi-hi tum , & quidem cum singulari omnium spectatorum applausu: patuitque, sedulas curas 1 PP. Professoribus juventuti Frisingensi fuisse eousque ad hi
Mensibus Iulio, Augusto & Septembri vigilantissimus animarum Pastor Io. Saeri o. annes Franciscus rursus notabilem suae Dioecesiis partem peragravit, & in Asthaimi , ottendictet, Gransforis, Niderlehren, Thallhaimb. Erding, Eutting, Reisen,''Neuhitchen, Papserting, Sch abersperg, Mazbach. Pietibach, tapApurg, Ebach. Schwindau, ad S. molmangum, in Doriten, Eisenhoven, & hic Frisingae Mel
fas octodecim, Altaria quinquaginta conluetis caeremoniis sacravit: sacro vero ceromate undecies mille, ducentorum & viginti octo fidelium frontes inunxit Eodem tempore reparando, aut potius noviter, & quidem magnifice construendo Eisenhoviensi Castro initium dedit. Mense Octobri, cum medio illo tempore Seholae Frisingenses suissent am. Tribu, p, pliatae, Celsissimus ad docendam etiam Rhetoricam advocavit P. molligangum se orib Rinsiserger Tegernstensem, qui jam 1 multis annis apud Salisburgenses eandem a. d. cathedram cum laude tenuerat. Porro cedente D. Casparo Vischer P. Alphonsus Ηueber itidem Tegemseensis, primus e nostris Rudimenta Frisingae docere iussus
Die 18. eiusdem mensis Octobris Celsissimus Princeps duos recens electos Benedictio Abbates Benedictinos issimilianum Rotensem, & Iosephum Attilensem mittis in ἰαμε Cathedrali Ecclesia exornavit. Adstitere novis DD. Abbatibus Reverendissimi DD. Praesules Benedictus methenstephanensis, & Caelestinus Schyrensis.
Die xx. mensis Novembris e vivis excessit Reverendissimus D. Andreas Len Μοα Re -
Σet, SS. Th. D. & Cathedralis Ecclesiae Decanus, Consilii Ecclesiastici Praeses, &o λά-ώCollegiatae Ecelesiae S. Viti Praepositus, qui Xenodochium Frisinsense Lenεαε id bonorum suorum haeredem insigni munis. centia instituit.
465쪽
Armistitium in Lotiosus pmprimis Catholicae Helesiae illuxit Annus Christi r699. quo post R TR i universam propemodum Hungariam subactam , post ingentes Multo umannorum victorias reportatas die 16. Jan Carlovizii Leopoldus Imperator supplicibus Turcis demum 1 s. annorum inducias indulsit, & Germaniam italiam. que ad mille gratiarum actiones atque applausius provocavit. In Boiaria nostra Majus, September de October Menses Praesulem nostrum Reverendissimum Schyram inferiorem, tandishutum, & Anaingam evocarunt, queis in locis Ecclesias duas, aras vero undecim consecravit, Confirmationis Veis ro Sacramentum septies mille trecentis quinque Christi fidelibus impertivit. Ut PP.Capueini Mospurgi RR. PP. Capueinis hospitium pro majori animarum solatio erigeretur, Nospumi. elementissimum assentum praebuit. Rehus humanis eo anno Frisin exemptus est Reverendissimus& Perillustris Piet R ' D. Ioannes Antonius Gugier a Mithoum, Doctor, Si Cathedralis Ecclesiae Can o 6-iis' nicus , qui Cantoribus ejusdem Cathedralis Ecclesiae summam capitalem, ut v c anonici. camus, mille florenorum assignavit. Aliquot etiam millia pauperibus urbis ci-F iβ'8 vibus, vel alias in gravi quadam neeessitate constitutis eroganda reliquit: quα,- - largissima Viri pientissimi liberalitas ansam dedit, ut alii quoque exemplum imia Debs uia. tarentur. Inde ortum traxit celeberrima illa unio seu Congregatio, ut vocant, pro fovendis pauperibus Frisingae deinceps instituta, ex qua, ut suo loco memor bimus , posthac agente piissimorum quorundam virorum accurata industria prope. modum incredibilia beneficia in egenos, aegrotos, & moribundos hactenus prin
Secuta est eodem anno die et q. Novembris mors Reverendissimi ac Perill D. Leo- stris D Ioannis Rudolphi Baronis de Leoprechting in Maneting dc Αicli, majoris P 'Rh insit Frisingae Canonici, qui in eadem Cathedrali Basilica aram SSS. Trinitati erexit , hebdomadarium Sacrificium Eucharisticum fundavit: Cathedrali etiam Ecclesiae insignem Calicem dono dedit, vir a Germano candore singularis,& ab omnibus summo in pretio habitus. Romae Jubilaeo anni insequentis datum est initium die 24. Decembris: quo, cum Innocentius XII. Summus Pontifex aeger decumberet, Portam, quam Sanctam vocamus, aperuit Cardinalis Bouilonius, Saeri Collegii Pro. Decanus. Bemardus Anno Christi Saeculari Iroo. rebus saeculi nuncium mittere voluit Reu Abb- ς' tendissimus de Amplissimus Dominus Bernardus, inclyti Monasterii Tegernsten- ως . uri sis dignissimus Abbas, solos imposterum annos aeternos in mente habiturus: quod abdicati ita contigit. Expleverat in Sacro Amplissimi Monasterii Tegernseensis Regimine Reu rendissimus ille Praesul annos omnino viginti septem: in ossicio Vilitatoris Congregationis nostrae Bavaricae annos sex, in suprema ejusdem gubernatione annos itidem sex, & in publicis Provinciae negotiis annos decem : cum sacrum Omnis petituri astigii fastidium, desideriumque solorum collium aeternorum acrius imgrueret. Ut igitur conceptis dudum votis faceret satis, die 13. Maii anni superioris summo inprimis Pontifici preces suas, ut ab Abbatis ossicio dimitteretur per Procuratorem porrigi voluit. Mox apud Reverendissimum Congregationis Praesidem, D. Elilandum, Abbatem Benedictoburanum prolixis literis precibus-
466쪽
Episcopus LM. Frising. g. 4. 427
que serventibus etiam atque etiam institit, ut aliud Romam non scriberet, quam quod propositum juvare, & acceptationem accelerare posset. Cum deinde taliadius videretur succedere negotium , non destitit repetitis literis fatigare Romanam Cutiam, ut ab honoribus sibi nimium gravibus dimissionem indulgeret. Acceptata demum per Nuncium Lucernensem resignatione, petitionem mentemque etiam Serenissimo Principi Electori, a Dominis Statuum Bavariae Deputatis, Collegis suis, insinuavit, & missionem tum ab Abbatiali, tum Provinciali ossicio emictim petiit, neque rogare cessavit, donec assensum undique impetraret: quem Serenissimus aegre admodum, Deputati vero Provinciae aegerrime dederunt, quippe qui sapienti Reverendissimi Bernardi opera ad commune patriae bonum frui quam diutissime optabant. Hi cum obfirmatum sui Collegae animum denique animadverterent, alio eum pacto dimittere noluerunt, quam oblatis prius eidem ob singularia merita quatuor argenteis, & auro fulgentibus vasis, quorum pretium octingentos florenos facile superabat, incisis pro perennatura publicae gratitudinis memoria histe verbis: Reverendismo Domino Bernardo abbati Teger Ueensi, Colligasivo eolendi imo, m recognitionem o civirum siuorum, in puncto gr minum laudabiatiter prasItorum, obtulere anno IZoo. Statuum riminciatium Domini Domini Deia
utrit S cim Mil. Ita Reverendissimus iste Praesul dignitatibus praecipuis non sine immortali merito functus, cum gloria longe veriori abjecit fasces Regiminis N honorum blanditias, quam saepe alii capessant. Dies deinde Ia. Iulii ejusdem anni pro sutura nova electione designat suit: Eligitur P. qua ex sacra urna apud Tegernisenses prodiit P. Quirinus Milon , M. Th. D. Monasterii jam ab annis sedecim Prior, rerum sui Coenobii experientissimus. Eam electionem cum boni omnes magno plausu comprobassent, postera statim die Subis de legatus Apostolicus Reverendissimus ac Perili. D. Franciscus Antonius Begnudelislius Bassus, Canonicus, Vicarius Generalis & Ossicialis Frisingensis Pontificia au .
Supererat, ut etiam mitra imponeretur Reverendissimo recens electo Capiti. Et mitra Id etiam annuit clementissime Celsissimus Episcopus ac Princeps noster Ioannes: -' Franciscus, ac die a I. Septembris Reverendissimo Quirino, as stentibus Reverendissimis Dominis Eli lando, Benedictoburano Abbate, Congregationis Praeside, &Bernardo Antecessore benedictionis gratiam in primaria Tegetnseensi Ecelesia Apostolica aut horitate festivissime contulit. Denique etiam eodem adhuc anno grati idem Episcopus noster ad preces novi illius D. Abbatis Quirini Parochialem 'R- elesiam Gmundensem, quam olim Anno I 274. Conradus II. Frisingensis Epist pus Monasterio univerat, datis literis eidem stabilem esse voluit. Porro cum Teia gernseae moraretur Celsissimus, Ecclesiam in dem rareith intra Alpes Tegetnseenses sitam: postea etiam aliam prope Inminster, vulgo υ res Herm Rast dictam ι& in his aras quatuor coniecravit: fideles vero ter mille, trecentos & octodecim sacra Confirmatione donavit. Innocentius XII. Pontifex vere Sanctissimus mense Septembri vitam cum Innoeentio morte mutavit, Verus, ut diximus, Nepotismi hostis. Et post s6. dierum inter. XJ capedinem succedere ferme coactus est Ioannes Franciscus, Cardinalis Albanus, 2' . Yt Uthinas, qui tandem Clementis XI. nomen assumpsit. In Monacensi Suburbio, ac Monte Liliorum triennio abhine praenob. D. Ioannes Maximilianus de Albertis, supra laudatus, pro Dei ac Dei parae laudibus augendis angustum illud Sacellum, piis VirginibuSeousque concessum, ampliare liorum. optaverat. Ut voti fieret compos, iundum vicinum ab Electorali Camera dato condigno pretio comparavit. Celsissimi Principis&ordinari i nostri assensus facile accessit. Anno vero privsenti I oo. pius Fundator Virginum eousque ibidem conservatarum habitaculum in sacrum sub Divi Benedicti norma Parthenonem convertere statuit. Ejus votis assensere Serenissimus Elector, & Reverendissimusae Celsissimus Episcopus & Princeps noster Ioannes Franciscus. Reeens igit
467쪽
constructo Saeello deinceps adjuncta fuere ex utraque ampliati Saeelli parte com sacellum grua pro Monialibus habitacula. Sacellum ipsum posthac Excellentissimus ac Re-ς--ς verendissimus D. Joannes Sigismundus Zeller, Pt piscopus & Vicarius Gener, lis Bisingensis &e. honoribus Deiparae dedicavit. Mors Regis Ipsis Kalendis mensis Novembris Meptris suis vitaeque valedixit Carolus II. z..ui Hispaniarum Rex improlis, cujus mors ingentes motus in universa propemodum euturi elu. Europa erat excitatura , cum Austriaci titulo haereditatis, Galli vero vigore con is, strinarum tabularum Hispaniarum Regna sibi exposcerent. Interim Philippus Dux Andegavensis, qui agentibus Gallis 1 Carolo haeres Coronarum scriptus fuerat, Gallica fretus potentia paulo post possessionem Hispaniarum adiit. Interea Celsissimus Princeps noster Anno tro I. Confirmationis Sacrame tum mille centum nonaginta quatuor frontibus impendit. Frisingae aras undecim , Eisenhovii vero unam consecravit. Inter Frisingenses erat etiam illa, quae in Sacello, in honorem Decollationis Divi Ioannis Baptistae intra Ecclesiam Cath dralem recens a se elegantissime erecto, conspicitur, quam aram suis sumptibus marmoream erexit Reverendissimus D. Franciscus Antonius Begnudellius Bassiis. supra saepius laudatus. Mae illi die 4. Septembris impolita fuere sacra Divi Placidi Martyris I ipsana, Roma huc transmissa, & Frisin phrygio opere pretiose enornata: ad quorum festivam Translationem invitati comparuere Reverendissimi Domini Elilandus Benedictoburanus , Quirinus Tegemseensis, Romualdus Etlainiensis, Glestinus Schyrensis, & Benedictus methenstephanensis Abbates. Ipso eodem anno Celsissimus Princeps noster nobilem Typographiae artem in Urbem piis i. I hanc tuam sapienti consilio ad ingens Aulae, Dioecelis , dc Gymnasii commodum cum immortali suo merito primus introduxit.
functiones saerae Typogra gam intro dueitura
Boseria fata ab Anno IIoz usque
Ndegavensi Duee Meptra Hispaniarum adepto ad arma conclamarunt Amstriacit Galli dudum ad bella erant parati. Pars utraque in societatem a morum Serenissimum Bojariae Electorem nitebatur traherer unde diu dubitatum fuit, cuinam parti Is demum accessurus esset Arcana consilia demum in apricum prorupere, cum idem Serenissimus Elector mense Septembri Ulmam, munitissimam Sueviae urbem, astu quodam militari intra breviculum temporis spatium, tota Europa stupente, in potestatem redegisset, eique praesidium militare validum imposuisset. Boiariam Fama ejus rei per B ariam sparsa nemo Boiorum non intelligebat, periculam ς ὲ μ' maxima provinciae huic. vicinis ex omni parte accolis facile perviae, undique imminere. Quare necessitas publica omnino postulabat, ut Status Bojatiae omnes rebus suis, quoad quidem fieri posset, provide consulerent. Inter alios belli in---Ab. gruentis tempestas permovit Reverendissimum D. Iosephum Attilensem Abbatem, bra Attilen- ut, consentiente summo Pontifice, magistratu ultro se abdicaret. Electores A tilenses deinceps dignitatem illam obtulere Admodum R. P. Caietano me thensteis phanensi, utpote viro dotibus aptissimis instructo, qui & Regnum Dei quaerere, ct caetera adjicere longa experientia & studiis utrinque maxime seriis dudum didicerat , ossiciis pene omnibus in inclyto suo Monasterio cum ingenti laude ac utialitate
468쪽
Episcopus LVI. Hi g. g. s. 429
litate perfunctus. Diu equidem reluctatus est Religiosus Asceta r sed demum,
annuente Abbate suo, exorari se pallias est. Electionem consentientibus omni um suffragiis die s. Febr. Anno IIo 3. factam, postera statim die Reverendissimus de Illustr. D. Franciscus Antonius S. R. I. Eques & Nobilis Dominus de Fraporta I.U.D.
Cathedralis Ecclesiae Frisingensis Canonieus, & Reverendissimi ae Celsissimi Episcopi & Principis Consiliarius Ecclesiastieus, ceu Subdelegatus Apostolicus Pontificia Authoritate comprobavit. Verum ista quasi per parenthesin dicta sunto. Re. vertimur ad reliquam narrationem belli. Serenissimus interim Bojariae Elector, icto cum Gallis scedere. medio mense Boii inri- Iunio cum aliquot suorum ac Gallorum millibus arcem Tytolensis Comitatus mu :RRx yy 'nitissimam, ΚωHeinium, aggressias, pauculorum dierum impendio, ad omnium stuporem expugnavit: neque ita multo post superatis intra Alpes viarum angustiis periculisque etiam Rattenbergam cepit, Halamque & ipsum provinciae caput innipontum occupavit. Tyrolis universa jamjam Victoris potestati sese permisistra videbatur, maxime cum etiam accolae ad Athesin premerentur a foederat tum Gallorum exercitu. Verum aliter visum est Supremo Numini. Irritati quip. Param fellispe incertum, qua potissimum de causa Alpestrium hominum animi, cum omnes M viarum angustias armati undique obsiderent maximo numero, stitere victoriae cursum, & missis sibi ab Imperatore suppetiis militaribus Serenissimum Electorem non absque vitae periculo ad suos mense Augusto sese recipere demum coegerunt, ita tamen, ut prius Poriam Claudiam, seu fortalitium Marantiense fortissimum
Ea res Superioris Bojariae Monasteria nostra, Benedictoburanum potissimum ae Tegernstense maximis periculis expossiit. Et Benedictoburani quidem coloni, Bojariae Electore cum exercitu per eam ditionem sese Monachium recipiente, caesis arboribus itinerum angustias hosti jam iam a tergo imminenti ad Uallensem Lacum ' feliciter intercluserunt: Tegemleense vero Monasterium, cum non es- nstiset, quod furori erumpentium e Tyrolensibus latebris militum objiceretur, mul. totum millium florenorum lytrum persolvit; parumque abfuit, quin adhuc funestiora pati debuisset a pessima quorumdam propriorum colonorum, imo etiam famulorum domesticorum infidelitate ac perfidia. Interea Viennae eodem anno die I a. Septembris, Rex Hispaniarum renum elatus est Serenissimus Archi dux Carolus, eo nomine inter Reges Hispaniarum tertius, qui propediem illuc erat migraturus. Caeterum interclusia per Benedictoburanos subditos via Regia, cum illuc Ty- Μumavium lenses copiae commeare non possent, alibi, nempe per merdenseisiensem C mitatum, qui ad Frisiingensem Ecclesiam pertinet, eruptione tentata, vicinum es, Murnaviense Municipium Vulcano & Marti consecrarunt: Serenissimus vero Eleis ctor e Tyroli redux paulo post, mense Septembri Caesareas copias, quarum Archistrategus erat Comes Styrumbius, prope Dona erdam notabili clade affecit, ac mense Decembri Augustam Vindelicorum vi & armis occupavit.
Mense deinde Ianuario Anni I οή . idem Serenissimus Elector etiam universium Patavium seu Passavium ad faciendam deditionem compulit. Quo facto 'non solum non absterruit adversos sibi Caesareanorum animos, verum etiam comeeptos odiorum aestus amplius concitavit. Et tantus B ariam terror inde invasit, s ς em. ut, cum refugii alius locus non esset super, ipsae sacrae ac prodigiiS per BO ariam d. . uti ui illustres Divorum imagines ac lipsana tuta jam non viderentur , sed Monachium, Nonaehiis velut ad ultimum asylum deportanda judicarentur. Quo tempore in Monasterio Bene lichoburano res accidit, aeviterna memoria digna: quam proinde huic Historiae inseri posse, bona Lectoris venia, censuimus. Manserat apud vicinos Tyrolenses alta mente repostum, jussu Abbatis Bene- insidiae ΜΟ. dictoburani arboribus ascia deiectis non privata tantum & minus trita viarum diis vortia, sed ipsam publicam ac regiam ad Bojos viam factam este penitus inviam rario stru-
469쪽
Tyrolensis iam ex Alpi. bus suis. Benedictoia huraim nihil horum suis spietatibus. Fugἰtἰς
& insuperabilem. Hinc probe intelligebant, se in medium Boiariae sinum quod
unice optabant) tam insigni & optato viae compendio e montibus eruptionem tentare neutiquam posse, omni accessu alio sive per excelsa montium, sive pet profunda lacuum, sive per palustria locorum undique praeclusio. Tentatus non semel a Tyrolensium copiarum Praesectis Reverendissimi D Abbatis animus, nunc deditionem, nunc lytrum postulantibus: mox mitiora, si ultro se dederet, nunciantibus: denique etiam extremam perniciem commia nantibus , nihil tamen unquam respondendum censuit, minime scilicet delectatus ejusmodi literario commercio, quod tanti emendum esset. Temporis lapsu plura Tyrolensibus occurrebant commoda, ex occupatione Benedictoburani Territorii oboritura. Unde ingens orexis suecrevit votis potiundi.
Verum ardori huic jungere tam optatum successum, hoc opus, hic labor erat. Attamen quo pacto id fieri posset, periculosum denique consilium hyems rigida suggessit, quippe quae non quidem Lacum Vallensem, sed tamen Coch Iensem cum tota spatiosissima palustri vicinia glacie tanta obduxerat, ut centenRmilitum millia ibi iter agere commode potuissent, ubi caeteris anni partibus nemini hominum via & accessus patere solet, aut obstrui facile potest. Placuit hoc minime frigidum consilium Tyrolensibus, qui spebus ingentibus
arrecti adeo numerosum ex vicinis remotisque sortalitiis collegerunt militem, ut de optato eventu nemo dubitare vellet.
Die itaque χ 8. Ianuarii ejusdem anni r o . nocte concubia e Scarantiensi supra laudato sortalitio prorupere equitum peditumque omnino duo millia: quihus alpestrium hominum numerus ingens accesserat. Cingitur subito vicinum Mittenvaldense, ditionis Frisingensis, municipium, ne foret, qui viarum Compendio usus fata ultima Benedictoburanis nuntiaret. Spatiosis deinde itinerum ambagibus, cum via publica & ordinaria etiamnum esset interclusa, per reliquum Comitatum merdenselsensiem venere copiae illae: & quoniam praeter glaciem insuper tempestas favebat, nullis cessit itineris incommodis militum industria, maxime cum certi esse sibi viderentur, corpora denique ea adhuc die commode c rati posse. Ea ipsa die nulla alia Benedictoburanis, rerum illarum prorsus ignaris, d mi cura erat, quam ut ad crassinam Divae Anastaliae, Patronae suae praecipuae, se-stivitatem digne celebrandam omnia rite disponerentur. Reverendissimus tamea D. Abbas cum quatuor Religiosis Patribus, caeterisque territorii sui ossicialibus matutino tempore ad Lacum Cochelensem conserre se debuit, ibi acturus grave negotium cum Ministris Electoralibus, destinata hora comparituris. Ita ibi super glacie rigidissima hi omnes una cum magno accolarum numero agebant, ac tractabant secure, nulla nec levissima quidem suspicione imminentis cujuscunquapericuli oborta.
Verum ecce i dum ita negotio limitum intenti glaciei inambulant nostrates , apparuere circa horam duodecimam meridianam eminus homines fugitivi, eiulantes, & aerem gemitibus implentes. Facti propiores nostris, hostium pone insequentium, mox futurum adventum nunciarunt, fugamque Ocyssimam suas runt: maximΘ, cum adderent, hostiles copias secum in festinato itinere e Monasterio Et talensi aliquos Religios, obsides captivos abduxisse : quod reapse verum fuisse, deinceps non sine animi dolore edocti sumus. Ea profugorum hominum narratio tam inexspectata erat Reverendissimo D mino Abbati, viro semper religiose cordato, caeterisque negotii sociis, ut fido dignam minime censerent. Verum novis identidem novisque supervenientibus Rusticanis hominibus, idemque non sine pallore assirmantibus, cessit denique D. Abbas, & e lacu traha vectus Ocyssime cum suis omnibus evasit, Monalietium vero terrore incredibili perculit. Quid enim jam agerent praesentissimo excidii
Periculo expositi, & omni humana ope destituti Religiosi incolae, cum nihil i'
470쪽
Episcopus LVI. Hi M. S. S. 43 I
otbe reperire posset, quod viam hostibus, magis magisque propinquantibus intercludere posset Spem tamen aliquam rebus pene desperatis concipere poterant post Deum in Divae Mastata ope, quippe cui incumberet , ut crastina festiva sibi apud Benedictoburanos die, 29. Januarii, a devotis potius clientibus, quam mi. litibus furentibus Benedictoburi ageretur. interim, ut semel dicam, conclamatum esse videbatur de Monasterio, rebusque Monasterii, nisi Deus faceret potentiam in brachio suo, & novum miraculorum genus propinquanti equitatui e dem adhue hora objiceret. Movit e caelis utique prospicientem Beatam Anastasiam ea suorum amictio, Adventinti& servens oratio: imo movit ipsum Deum Beatae Anastasiae potens intercessio, ut :rebus desperatis opem ferret, omnibus futuris faeculis memorandam. Dictu mi- risee interis rabile s ventis & aquis imperare visa est magna Christi Martyr Anastasia: illis, ut cludit. glaciem impetu prodigiose calido Myssime frangerent: his , ut funestam illam superficiem quam celerrime excuterent. Et sane succetait prodigiosum negotium tanta velocitate, ut, cum nonnihil tardius progrederetur equitatus, quippe peditatum sibi habere vicinum cupiens, demum copiae ad loca palustria delatae progredi jam non possent, nisi sibi suisque sonipedibus tumulum in paludibus eIigere vellent. Ubi enim nostrates paulo ante gradiebantur via solidissima, imo ubi centena militum millia cum onerariis etiam curribus viam reperissent spatiosissimam non minus quam securissimam, ne cum quidem levis armaturae militi pedem figere licebat, prodigio tam insigni, ut non tantum devoti B. Anastasiae elientes Patroci cum tota late vicinia, verum etiam hostes ipsi, entheo insuper terrore perculsi, h.' tua. 'dignitum Dei manifestum agnoscerent, & in fugam concitatissimam nocte conis cubia sese praecipitarent. Sane rem illam mirabilem contigisse ad intercessionem B. Anastasiae , ipsa gloriosa Martyr, eo ipso tempore ac hora, qua fugere Tyr lenses, manifestum fecit, dum foeminae cuidam aegrotanti, decem mi litaribus Germanicis a Monasterio nostro positae, in somnis spectabilem se praebuit, seque Anastasiam esse professa est , his verbis adjectis: hodie Hlectum meum Monagerium Bene dactobur anum ab exitio servavi. Id verum esse intelliges, quando hodie . ibaso tuo sana es incolumis urges. Porro persona illa postea expergefacta. cum nullo amin ius morbo sese constringi videret, mox domesticis & vicinis suis rem omnem, quae gesta fuerat, narravit. Venit postea perlona illa ad Monasterium nostrum, sospitatrici suae Anastasiae gratias dictura. Adduxit vero secum honestissimos te. stes, rite 1 nostris examinatos, qui uno ore assirmabant, dc taminam fuisse aegritam: & nocte illa convaluisse. & continuo narrasse ea omnia, que in somnis viderat, antequam possibile fuisset aliunde habere nuncium eorum, quae in tanta distantia gesta fuerant. Itaque nemini sanae mentis integrum erat dubitare, quia placuerit Supremo Numini Divam Anastasiam sestiva sibi die reddere gloriosam. Hae mense Januario accidere, veluti multa hominum millia testimonium perhibent , & nos ipsi spectatores fuimus. Infeliciores eo anno sequentibus mensibus erant eae Bojariae partes, quae is Caesareanico propius adiacent, eo quod scederatorum hostium furori prae aliis suerint obnoxiae. Vidimus intra Lycum, Isaram & Danubium mensibus Iunio, Iulio, Am iitim. gusto & Septembri ingentem variarum aedium numerum ignibus absumptum. Vidimus plurimos pecorum greges abactos i vidimus pecuniae vim maximam hostibus tum in praedam , tum in lytrum cessisse, maxime postquam exercitus Galli. co- Boicus in monte Schellenbem primum: ac non ita multo post ad Hochstadium clade gravissima affectus fuit, & Augusta Vindelicorum , ac Ulma una cum te . oppidis etiam Boicis partim dedita, partim subacta in potestatem Caesaris venere, Serenissimo Bojariae Electore eum reliquiis copiarum suarum in Gallias digresso.
Frisingensis Celsissimus Princeps, qui & fidem Caesari, & Boiariae Electori Fritingama
omnem reverentiam semper exhibuerat , quamvis omnem militum furorem a sub