장음표시 사용
511쪽
nes ad exia ornandam Baslieam Cathedra
prope Monasterium Benedi buranum natum, jam antehae Romae inter plerares pereelebrem & I idium Asiam, ex iisdem parentibus prope Monasterium Teia gemisense genitum: hunc, ut deinceps areas murorum, ipsiusque adeo fornicis pro picturis inserendis distingueret, & columnas etiam gypso marmorato , cui non parum auri miscendum erat, vestiret: priorem vero, ut postea easdem areas viridis coloribus picturisque lacris exornarer. Suscepere in se grande opus petitissimi hi duosratres Artifices, & quid primum facto opus esset, fabris caementariis & Iignariis explicarunt. Hinc cum necessitas postularet, ut per vastum Ecclesae spatium ingentes pontes pensiles sub ipsis fornicibus construerentur, fieri deinceps non potuit, ut in ea Basilica Diviana peragerentur. Itaque opus erat, ut eo intermedio tempore Divinae laudes.& consueta Sacrificia in adjuncta Divi Benedicti Ecclesia celebrarentur. Migr in Ecclesiam runt proinde Reverendissimi & Illustrissimi DD. Canonici, &Ministri caeteri omnes β β ex Cathedrali Basilica in supradictam Divi Benedicti Ecclesiam ipsis Kalendis Apri lis anno 1723. ex quo tempore ibidem laus Divina usque ad finem mensis Se tembris sequentis anni personuiti conciones vero, quae alias in Cathedrali fieri solebant, pro majori populi commoditate interim in primaria Urbis Parochiali Ecclesia ad S. Georgium peragi jubebantur. Translato eum in modum Sacro Odaeo caeterisque functionibus Ecelesiasticis omnibus, fabri camentarii, ut moniti fuerant, super constructis pontibus pensilibus, seu transversariis longuriis, & subliciis ad sustinendos asseres&operas fabriles stabilitis primam manum operi admoverunt; senestrarum spatia quaedam muris oppleverunt, alia in formam longe aliam, venustioremque excavarunt rquo tempore insolitus erat Cathedralis Ecclesiae consipectus. Multitudo deinceps caementariorum, & id genus operariorum effecit, ut paulo post D. Algidius Asam manum longe artificiosiorem apponere posset Dum interim nos progrediebamur in condenda Frisingensi Historia, deprehendimus, sin necessarium, certe utile futurum esse, si plus quam mille & fere quingenta Instrumenta ex vetustissimis autographis exscriberentur, typis publicis cum Lectore communicanda. Tantae laborum moli cum intra arctum temporis spatium minime sufficerent Historiographi vires, placuit Celsissimo Principi ex Monasterio nostro Benedict burano advocare sodalem P. Leonardum Hochenauer, in antiquis documentis a que codicibus probe versiarum: qui etiam Frisingae comparuit die 3. Aprilis ejusdem anni I 23. ac deinceps omnia Instrumenta illa fideIiter exscripsit, & Indices eris magno labore concinnavit. Annus is erat quinquagesimus, ex quo Celsissimus Princeps noster intet C nonicos Frisingenses relatus fuerat. Fuit vero idem annus vitae ultimus fratri Illius germano, Illustriis. scilicet D. Ioanni Christophoro Echher, Batoni de Κ pfing & Uechteneckh, Serenissimi Electoris Bavariae Camerario, Praesecto Halae Divitis; nostri vero Principis Archippoeomo, qui die Io. mensis Julii in Stabulo Aulico a Sonipede quodam effero humi allisus, pedibusque ita proculcatus suit,
ut die 9. Septembris, postquam magno animo ad mortem sese praeparaverat, Omnia husque moribundorum Sacramentis sese praemunierat, pientissimam animam Creatori suo libens reddiderit. Eius mors non Frisingenses solum universos, vexum etiam multos alios exteros magno moetore affecit. Exuviae die I 2. ejusdem
mensis in sepultura Echheriana, & Ecclesia S. Benedicti fuere cum pompa funebri deposita. Interea mense Augusto, cum ementarii artifices intra Cathedralem Beel tam ea perfecissent, quae iussi fuerant, & Dominus etiam Aigidius Asam labore Cathedraliti suo egregie progressus suisset, die xo. ejusdem mensis D. Cosmas, eius frater ge manus. summo templi Cathedralis fornici supra Aram summam penicillum suum adhibuit, di initium incit, statimque arte sua mirifica atque celeritate inexspectata omnes in admirationem rapuit. Celti
nostri isto succumbit. Progressus
512쪽
Episcopus LVI. Hi g. g. 17. 473
Celsissimo Antistiti nostro eodem etiam anno multa sacri laboris materia runalones obtigit: nam taxornensem, Hosoldingensem, Gruebentem, Hechenkirchensem, Frys RP i a. Diepperfnrchensem, Auensem, Langhampsensem, Redentiacensem , Schonauingiensem, Georgbergensem, Nidernpistamensem, Lornwltingensem , & aliam prope Zornwltingain: item aliam prope Schmabam: rursus Pastorffensem, &Fir-hol Eensem Emesias: hisque& pluribus aliis in locis aras h. Divini Numinis adorationi addixit: decies vero & septies mille nongentis septuaginta sex parvulis sacro Chrismate signum Crucis impressit. Inter ingentes eos labores cum jamjam aetas Eelosissimi Antistitis multum Cotistituti ingravesceret, & cum quibusdam corporis doloribus aliquoties conflictaretur,cen t' si ςς se
suit idem vigilantissimus Pastor, de deligendo sibi successore agendum esse, ita sed
tamen, ut prius mens Summi Pontificis, atque Augustissimi Imperatori si ac ma- gendo.
xime Cathedralis Collegii assensius exquireretur. Sane cum summus Melesiae Hie-- fratcha, uti etiam Caesar Carolus VI. facile animadvertissent, Omnem cautelam imperdo... in gravi illo negotio tum a Reverendissimis DD. Canonicis, tum ab ipso Celsissimo Antistite adhiberi, di adhibitam eousque suisse, ratum habuere Episcopi pro. positum. Itaque eum Imperatoris nomine Excellentissimus & Illustri A. D. Bato Michael Achatius de tarchnem. Sac. Caes. Reg. & Catholica: Maj. Actualis Consiliarius Intimus dic.&α & in Comitiis Ratisbonensibus Commissiarius siecundarius inec non Excellentissimus & Illustrisis. D. Ioannes Georgius Comes a KOnigsseid&c. &c ad eadem Comitia Ratis nensia nomine Serenissimi ac potentissimi Eleis eloris Baratiae Legatus, ceu orator ejusdem Serenissimi Electoris Frisingam venissent, praemissis omnibus, quae praemittenda fuerant, tandem die I9. Novem. bris Reverendissimus ac Serenissimus D.D. Joannes Theodorus, Episcopus Ratis. Iomne honensis, utriusque Bavariae & Palatinatus Superioris Dux &c. Serenissimi Electo ris filius, quem summus Pontifex datis literis eligibilem reddiderat, consonanti 'S 'bus Reverendissimorum DD. Canonicorum suffragiis in successorem Celsissimi nostri Ioannis Francisci electus est. Laetissimum hujus Electionis nuntium Reverendissimus & Illustrisis. D. Maximilianus Franciscus Dominicus Ekher, Baro de Κa-pfing dc Liechtenecis, Cathedralium Ecclesiarum Augustanae atque Ratisbone is Canonicus Capitulatis, cursoriis equis usus, conserim Serenissimo Parenti EIectori attulit, non clementissime tantum admissus, verum etiam munificentissimEpostea dimissus. Caeterum eodem anno aedificio arcis Ismaninganae felicem eoronidem Cel. T stat o. sissimus imposuit: recens vero ampliatae Ecclesiae castri Burghtainensis Corpus S. Alberti Martyris pretiosissime exornatum solemniter intulit: Velut eodem annorum Corpo. mense Maio RR. Patres ordinis S. Francisci Corpus S. Paulinae Martyris: & die q. um, mensis Julii inclytum Collegium Canonicorum S. Andreae Corpora M. Clemeniatis, Modesti, & Innocentii Martyrum in Ecclesias suas solemni ac sacra pompa tran
tulerunt. Triumphum posteriorum trium Sanctorum Martyrum nonnemo praelo luei publicae exposuit, suum tamen nomen ignorari voIuit. Certum interim est.
insigne opusculum illud uni Canonicorum inclyti illius Collegii in acceptis esse
Ad hune eundem annum pertinet insignis atque piissima sundatio Orphano. ON: no trophii, Erdingae facta ab Excellentissimadc Illustriis. Domina Maria Adelhaide Co- Ε, ahq, mitissa de Rivera. nata Comitissa de Preysing in Rottenech & ottentioven, Vidua , cujus directionem dc administrationem curae Clericorum Saecularium incommune viventium. approbante Celsissimo Antistite nostro commisit. Sanctqualenam sit institutum Clericorum illorum. dc qua ratione Orphanotrophium illud eidem suerit commissum, sequentem in modum edocti sumus. Institutum Cleticorum Saecularium in commune viventium impsit exordium in Archidioecesi Salisburgens Anno Christi I 66o. per venerabilem Virum Mithoici. Banholomaeum Holahauser SS. . Licentiatum, qui multis annis Divini Spiritus maei Holκ.
513쪽
instinctu visionibus ae monitis internis corroboratus, pauper licet& inops, humanisque mediis penitus destitutus, in humilitate & simplicitate, firmaque in Deum fide & fiducia opus excelsum & arduum meditatus est; quomodo nempe status Clelicatus Saecularis, 1 Christo Domino fundatus, & ab Apostolis observatus, is cessii vero temporis alicubi factus remissior, in formam sacris Canonibus consoris miorem reduci, perque Constitutiones statui Sacerdotali saeculari proprias &sal herrimas conservari possit Cumque deinceps aliquot ejusdem secum propositi S cerdotes in Bojaria, & alibi reperisset, quorum corda Deus zelo disciplinae iaci siasticae excitaverat, & Divina Providentia ad vitam illam communem amplecte dam stimulaverat, Titim ingae in Festo Divi Petri ad Vincula, prima huius vitae Clericalis sundamenta posuit, & per Constitutiones spostea, uti dicemus, a Sede Apostolica approbatas & confirmatas,ὶ institutum in praxin felicitet redegiti cui operi & eonatui paulatim Deus ita benedixit, ut, cum laudatus Dei servus voca. tus fuisset in Tyrolin ad S. Ioannem in Lemgenthat, ibique non solum Parochi. verum etiam deinceps Decani munus pie obiret, multos alios socios in suam sententiam innocuo vitae exemplo pertraxit: quorum laudabili vivendi modo m tus Reverendissimus & Serenissimus Albertus Sigismundus Episeopus Frisingensis in hae Dioecesi Frisingensi non tantum iis plura beneficia contulit, verum etiam unum ex iis, nempe Utrum clarissimum jam supra laudatum D. sparum Κhun. ner, SS. . Licentiatum, antehac Collegiatae Ecclesiae S. Laurentii Titimo in Decanum, Proepiscopum sibi delegit: qui postmodum in Episcopum Centuriem sem consecratus, per unum eiusdem instituti Alumnum, sibi cohabitantem ad preces civium Frisingensium Rudimenta & Grammaticam per aliquot annos doceri voluit. Electus postea in Decanum Ecclesiae Collegiatae S. Viti, in excolenda hae Frisingensi vinea totus fuit. Agnovit ex his Reverendissimus ae Serenissimus Princeps Albertus Sigismumdus Instituti novi in suam Dioecesin introducti utilitatem, ac paulo post literis ad
Summum Pontificem datis sequentia verba inseruit. Nihil mayres eura mihi ι, quam ut earum vitas inculpata, qui in fortem Domini Meati, ejus probuatis esse s nentur, qua non modo pusiris non omendat, sed omnes etiam edi sera. Prasi terunt id hactous Cleriri saeculares in commiane vimentes tanto Erio es fervore, ut nihil magis optandam esse isdeatur, quam sub tenui adhue arbustula latenses magna virtutis ramos in commune ammarum bonum indes magis aeratari.Haec Pontifici Albertus Sigismundus.
Nec minorem ejusdem Instituti aestimationem habuit Reverendissimus ac Celsissimus Princeps noster Ioannes Franciscus, quippe qui ejus vitae Sodalibus non solum semper impense favit,verum etiam unum eorum virum clarissimum D.D. Bernardum Krebs. Doctorem, a Secretis Consilii sui Ecclesiastici, ac postea etiam a Consiliis sibi esse voluit, ac insuper Canonicum S. Uiti instituit. Inter haec Instituti utilitas non tantum in Dioecesi Frisingensi, sed etiam in aliis provinciis indies magis elucescebat: visumque est non paucis Magnatibus pro illius propagatione necessarium esse, ut ea vivendi norma i Summa Sede approbaretur. Certe Augustissimus Imperator Leopoldus, cum literis apud Pontificem ageret pro illius approbatione, facit E assensum impetravit, adeo ut Pontifex anno I 68 . Institutum non solum ratum habuerit, verum etiam illud ipsium vicissim Caesari,ae multis Ecclesiarum sacris Antistitibus commendaverit. Elucet autem Instituti illius utilitas ex eo , quod Cletus ille Saecularis, ineommunitate vivens paucioribus perieulis sit expositust per cohabitationem se ternam Otium, ac frequentem cum Saecularibus conversationem, ac Spiritus disespationem proscribat, & hona Clericorum superflua, ceu patrimonium Christi, in pios ae debitos usus emius impendati plura seminaria erigat, ac praeterea Π Emeritis suis Sodalibus mos e struat: ex quo illud notabile commodum emeris git, quod patroni Ecclesiarum ab onere, ex tutilo, ut vocant, mens contra splane liberentur: ipsi vero emeriti Sectatores instituti ad piam mortem sese ita .mni tranquillitate comparare possint. Ruse
514쪽
Rusmodi Emeritorum Domum proprio suo aere Sodales illi Erdingae conis struxerunt, ubi hactenus vivunt quatuor Sacerdotes Seniores, quibus Orphanotr phium supradictum illustrissima Fundatrix assentiente Celsissimo nostro commeniadavit. Caeterum Iurisdictioni Epistoporum institutum illud adeo nihil detrahit, ut, siquis Sodalium sese illi iubducere vellet, eo ipso membrum instituti esse desineret. Hac de Iaudabili illo Instituto atque Orphanotrophio visum est hisce inserere.
Actu ori Ecclesiae Arsingensis millesimi, Christi 17M. usque ad Mensem Julium.
STatim ad initium anni nostri decies saecularis, nempe die I 6. Ianuarii , quae Cati, In Ba.
erat Domini ea prima post octavam Epiphaniae, accidit, ut, cum ad conciliis se in 'andum majorem decorem & uniformitatem e columna quadam Cathedralis 'Ecclesiae lapis sepulchralis praegrandis 1 caemen tariis esset avulsus , columna ipsa, sustentandis deinceps fornicibus impar, paulatim subsidere inciperet: quod quia dam equidem demum adverterunt, alii tamen nullum exinde periculum immunere contenderunt. Inde iactum est, ut nemo Principem ejus rei commoneret. Fuisse timendum ingens periculum , eventus docuit, quando die Dominica s pradicta inter Missarum solemnia columna illa plane corruit, & superimpositam molem , nempe aliquam partem pergulae, quae Aulam precantem excipit , in ruinam traxit, duobus Sacellis, seu, ut vocant, Capellis, absque altarium tamen
destructione, aut quod stupendum ullius hominis laesione oppressit. Superil
quantus mox in Urbe rumor percrebuit quam inepta de eo casu fama in vicinos propagata fuit Blaterabant aliqui, fieri non posse, ut usque ad destinatum festivitatis saecularis tempus ruina illa sarciretur, columnae, fornices, ac pergulae r pararentur, aut quadraturis, & picturis obducerentur. Verum Deus optimus, qui nulli hominum, in Cathedrali Ecclesia praesentium, vel minimum damnum inserti passus est, longe mitiora consilia fovit, cata illo longe maiora pericula avertit, imo perfectionem Cathedralis Ecclesiae acceleravit. Inde enim factum est, ut penitius inspecta columnarum antiquarum parum solida firmitate, curae maximae adhiberentur ad eas melius sulciendas. Praeterea medio illo hyemali tempore adeo serenam sine nivibus tempestatem idem optimus Deus indulsi, ut C lumna , fornicesque longe firmiores breviculo temporis spatio construerentur, ac nulla prorsus mora exornandae Ecclesiae Cathedrali injiceretur di adeo quidem , ut multi viri prudentes censuerint, ex ea ruina factum esse, ut novus Ecclesiae illius ornatus citius & alacrius ad omnimodam persectionem perduceretur : id, quod omnino feliciter secutum est. Interim die 29. ejusdem Mensis Ianuarii Celsissimus Princeps noster Annolui in Episcopum assumptione tricesimum ingressiis fuit. Die 7. Mensis Martii viam universae carnis est ingressus Innocentius XIII. post Tei istudo cujus obitum die x9. Maji Cardinales, in varias partes antehac distracti, demum non tam humano ducti arbitrio, quam Divino afflati Numine, in Romanum Pontificem elegerunt Cardinalem Vincentium Mariam Ursinum, Archi-Episcopum B neventanum, ordinis Praedicatorum, natum Gravinae die x. Februarii Anni I 6 9. di in sacris undis dictum Petrum Franciscum di quod tamen nomen ingredienti erum ordinem ex more mutatum suit. Hic in Pontificatu Benedictus XIII. appellari voluit. Eodem Anno Philippus U. Hispaniarum Rex, raro sane exemplo, & miro Ae se piri Lerum mundanarum contemptu. sceptrum Ludovico I. filio suo cessit: quod ta. Hi pMici.
515쪽
men ille nonnisi septem circiter mensium spatio tenuit, die ΣΙ. Mensis Augusti
mundo ereptus, cum nondum aetatis annum decimum septimum explesset. Mor
tuo filio regni habenas rursus Philippus Pater gubernandas suscepit. Progressus Inter eas rerum vicissitudines Frisingae Mense Martio, di quidem ipsia die ς : .... Vivo Benedicto , imposita fuit ultima manus Tomo I. huius nostrae Histori , sis. quae deinceps Typographo commissa fuit. Et quoniam ob temporis angustias.
quae Martium inter & Octobrem Menses intercessurae erant, fieri neutiquam pote rat, ut etiam Tomus II. in futura festivitate compareret, illa temporis intercapedo saltem suffectura videbatur, ut eandem Historiam nostram sermone vernacula in compendium redigeremus, nec primos tantum quingentos annos hujus Episcopatus , sed etiam reliquos quingentos complecteremur, & plebi exhiberemus Neque defuit labori benignum Numen. Mense enim Septembri opustulum it lud , Frisingensibus typis absolutum vidimus. viill Antii Cum eodem anno ageretur dies decima tertia Aprilis, in quam Festum Cota Iubilaei per nae Dominicae inciderat, Celsissimus Princeps consuetas sacras functiones in Paro. ς chiali D. Georgii Ecclesia obiit. ibidemque sacrum Chrisma consecravit. Cathedralis enim Ecclesia ob reparationem solemnia illa non admisit; Divi vero Ben dicti Ecclesia ad recitandas Horas Canonicas adhiberi solita fuit. Caeterum eodem anno per hanc Dioecesin varia jubilaea sella fuere celebra. ta. Reverendissimus D. Bernardus, Canonicorum Schechd sensum ordinis S. Augustini Praepositus , qui anno IZI7. post quinquaginta Sacrae Religionis annos vota solemnia publice renovaverat,& post decem saeerdotii lustra Anno x xa. j bilaeus Sacerdos ad aram steterat, hoc anno Ira post quinquaginta Praepositurae suae annos sestivitatem insignem, urgentibus suorum precibus, instituit, Supre. moque Numini solemnes gratias dixit. Tolati RR. PP. Resormati Ordinis S. Frania cisici centesimum a condito suo Monasterio annum verno tempore festive peregerunt. Eodem tempore R. D. Casparus Κayn, qui Anno I 67 . die et . Martii una cum Cessissimo Principe nostro in Ecclesia S. Benedicti Sacerdos ordinatus fuerat, factas suas Primitias Monachii repetiit Jubilaeus sacerdos. Patres quoque Eremi.tae S. Augustini post impetratam ab Hammerthalliis Tegernisensibus B. M. V. Statuam , prodigiis illustrem, numerarunt annos centum, atque ideo aestivo tempore festivitatem singularem instituerunt, Deoque ac Deipam tolemnes gratias persoluverunt. Ita annus ille vere dici poterat Iubilaeus i qui tamen Frisingenii Urbitono majorem jubilum adhuc allaturus erat. No., turma Eo tempore agente Illustr. D. Francisco Antonio Barone de maldhirchen,
A. s. ka in Schouenberg Rei the, Serenissimi Hectoris Bavariae Camerario, Celsi Princi stighusibu,. pis nostri Aulae & Camerae Consiliario, hujus Urbis & viciniae Praefiecto &e. turma
equestris civium egregio accessu aucta est , singulique gregariorum novo ac per omnia consimili corporis cultu, impensis sane non levibus, magnificὰ resplendus runt, idque tum ad condecorandam imminentem festivitatem saecularem, tum ad exornandam imposterum eam solennitatem, quae in Festo Corporis Christi quotis annis solet institui.
Plaeuit Celsissimo Principi ardor ille & alacritas civium suorum; qui pro.
inde pretiosum vexillum , e tela Damascena cocco. bombycina, inauratis floribus& Insignibus suis magno artificio distincta, fieri curavit, ac turmae illi equestri do no destinavit, sacrisque postea caeremoniis initiatum iisdem ritu solenni eonsigna. Completur In superioribus recensiuimus, Celsissimum Antisthem nostrum, iam Anno. i Φ. .. Christi 167 . Presbyterii charactere insignitum , ex superveniente infirmitate imas,e. dotii peditum, nonnisi post trimestre, nempe die 2 s. Iunii primum De Sacrificium Eu.LL ὴ i Lb.risticum ad aram Marianam Et talensem litasse. Itaque recurrente eadem eius. Π dem mensis die hujus I 71 . anni agebatur completus annus quinquagesimus, &die as. Iunii ejus rei memoria agenda erat.
516쪽
Episcopus LVI Arsing. S. II 477.
Id tamen palam instituere nolebat optimus Princeps, sed festivitatem publicam ad Kalendas Octobris differebat. Placuit tamen eidem Celsissimo, recuris Consilium rente die illa in hypogaeo Cathedralis Ecclesiae ad aram illius majorem. ceu totius tini;
Dioecesis antiquissimam, coram simulachro Imaginis Ettalensis sacrificium perage- publieui.'re, atque Deo quasi in abstruso loco, debitas gratias pro tam diuturna sui con. servatione devotissime persolvere. Uerum propositum illud non poterat a Frisi gensibus ignorari, cum dudum rumor invaluisset, ac fama prodidisset, diem Σs. Junii esse vere quinquagies anniversariam primi sacrificii incruenti, Deo olim ab Eodem oblati. Itaque cum ea die ex Aula hac sua in Cathedralem Ecclesiam sese Appi uis, conferret quinquagenarius noster Sacerdos, ingens Nobilium numerus Eundem excepit, & ad supradictum hypogaeum laete comitatus est. Ingressuro hypogaeum occurrit Reverendissimum &Illustrissimum Cathedrale Collegium, atque ossici sissima humanitate Eundem ad aram perduxit. Aderant ibidem Capellani Aulici omnes, etiam ii, qui jam antehac eo osticio functi fuerant, parati suum miniasterium Jubilaeo Sacerdoti obsequiosissime deferre. Concursus populi insuper erat valde numerosus, ita, ut, quod quasi remotis arbitris peragere cupiebat Celsissimus, fere nemo ignoraret. Itaque sacris indumentis non tamen Pontificiis assiimpiis Reverendissimus Antistes noster sacris operari coepit, cui saepius mem ratus Reverendissimus ac Illustrissimus D. Nepos Maximilianus Francistus Dominiueus Baro Echlier &c. ceu Presbyter Assistens primarium ministerium exhibuit. Nemo interim jusserat, ut Frisingensis Musica Λulica lactificio illi interstreperet. Verum neutiquam delacre partibus suis devotissimi phonasci caeterique Musici, sed humillimo erga clementissimum Iubilaeum affectui abunde atque festivissime in.dulserunt, quamvis ipse Celsissimus cantum neutiquam adhibuerit. Finito eum in modum sacrificio placuit Principi etiam alteri Missae, quam mox laudatus Re. verendissimus S Illustriss D. Nepos subjunxerat, interesse, atque Divinae Bonitati ampliores gratias devotissimo corde persolvere. Cum illud quoque Sacrifieium fuisset absolutum, tandem ex hypogaeo redux Celsissimus Jubilaeus, vellet. nollet, admittere debuit applaudentium Reverendissimorum & Illustrissimorum DD. C nonicorum, Ministrorum Aulicorum aliorum que Nobilium, & Clericorum since rissimas atque humillimas congratulationes: quas etiam clementissime admisit. aepostea in convivio lautissimo amplissimoque novam applaudendi occasionem praebuit. Verum haec non erant nisi praeludia secuturae maximae sestivitatis, quae ad Kalendas Octobris translata fuit.
Acta ejusdem Anni Mensibus Julis N Auguso.
AD Mensis Iulii initium, nempe die illius sexta, ex mandato Serenissimiae Campana potentissimi Ducis Electoris Maximiliani Emmanuelis Monachii feliciterim.: ί2
sum est aes campanum, ad centies centenarium pondus ascendens, quod hichii.
Electatalis sua Serenitas destinavit Cathedrali Frisingensi Ecclesiae , millesimum ab ortu suo annum paulo post celebraturae. In ejus parte una superius leguntur
I. N. R. I. miserere nobis. Fuderant Τ. M. Laveneooer, A. B.
517쪽
.lsssime portionem ex ossibu, S. Bonifacii accipit. Eventus mi. militis Friiasngaea
Deo ter Opt. Max. Imma lata Virgini Dei rasuriae, Patronae Diotaeseos. S. Corbiniano Episcopo,
ceterisque Tutelaribus Frisingensis Ecclesiae Iubilaa D. D. dedicavi Serenissimus Elector, utrim ue 1 avaria
Consteras Remerendissimus V Cessi in Ioannes Francificus, sesevus nongensis , S. R. I. Princeps, Anno Sacerdotii sui L. Regiminis XXX E
Inter haec, cum saepe saepius considerasset eruditissimus de accuratissimus Prinis ceps noster, Frisingensem hune Episcopatum Authoritate Sedis Apostolicae fuisse tum institutum tum confirmatum a Sancto illo Germaniae Apostolo Bonifacio nostro, veluti in Tomo I. Historiae nostrae ate deduximus, mirum in eo desiderium exarsit obtinendi aliquid de Sacris Ejus Reliquiis. Et ecce ruit eo ipso tempore E nostris Vit insignis, Ducalis Monasterii nostri Fuldensis Professus Capitularis. qui ultro , nec rogatus, viam aperuit, qua aliqua ejus sacri thesauri portio o tineri posset. Itaque Celsissimus Princeps noster, ea occasione utendum ratuS, mox literas dedit ad Reverendissimum Zc Celsissimum S. R. I. Principem Constantunum, Sanctae Fuldensis Ecclesiae Abbatem , Augustissimae Romanorum Imperatricis Archi-Cancellarium, per Germaniam Galliamque Primatem. 6c partem aliquam sacrorum illorum lipsimorum sibi benigne donari petiit. Neque defuit petiti ni Fuldensis Princeps, sed paulo post notabilem partem ex Divi Bonifacii sacris ossibus cum authentico testimonio Frisingam misit, quae die octavo hujus mensis Julii huc delata, & cum ingenti solatio a Celsissimo nostro excepta e ac dei ceps Arae maximae Cathedralis Ecclesiae pretioso opere inserta fuit. Ut gratas vices Celsissimo Fuldensi rependeret Epistopus noster, paulo post aliquid ex ossibus Sanctorum Corbiniani & Nonnosi Fuidam transmisit. Die 28. Iulii cum prima turris hujus Cathedralis Ecclesiae, quae hactenus non nisi tegulis lateritiis operia suerat, deinceps laminis cupreis tegenda esset, mais tutino quidem tempore globus cupreus deauratus qui plus quam duas scaphas Monacenses frumenti capiebat) summo turris tastigio impositus suit: tempore vero pomeridiano globo illi crux ingens, itidem cuprea deaurata feliciter fuit s perimposita. Antonius Paur vocabatur faber ille lignarius, qui arduum illum, periculoque plenum Iaborem in se suscepit. Hic re ex animi sententia peracta, a nemine monitus, cum adhuc summitati scalae insisteret, porrigi sibi voluit vutrum, dimidiam mensuram Monacensem aequans, quod is prius Zytho impleverat. Accepto vitro rursus petiit Sclopum, quali equites catapultarii uti solent,
quem antehac pulvere nitrato farserat. Tum vitrum quasi spectatoribus propinaturus elata voce clamavit: mentissimus meus Dominus visus Et cum eo dicto poculum suum exhausit, moxque sclopum cum fragore exoneravit. Projecerat a tem a se vasculum illud vitreum, quanta vi poterat, in liberam auram: cum ecce lAetis beneficio interceptum, ac leniter per auras descendens humi tandem ita proca.
huit, ut nulla prorsus sui parte laesum appareret, quamvis omni sui parte esset perquam subtile. & fragile. Id cum Spectatores comperissent, ingens applausias omnium Celsiasimo Principi optima quaeque e casu illo felici ominantium secutus est. Vitrum illud
518쪽
Episcopus LVI. Hi g. g. I 8. 479
prorsus illaesum postea oblatum est Celsissimo Principi: cui deinceps manu araificiosa fuere ex una parte incisa ipsius Celsissimi Insignia: ex altera vero parte haec quasi Io.quentis, & felicitatem tuam laete sibi gratulantis vitrei vasculi verba:
Vmiat Ioannes Franciscus lti Cujus Sanitatem bibens
Vitrum fragile, E Summitate turris praecipitasset, Integrum mansi, H fanum. Anno ADCCXXIV. V. Kal. AM.
Vitreus ille scyphus hodie in eius rei memoriam thecae ligneae in lusus caute asservatur, & aliquando familiarioribus perlanis exhibetur, aut etiam, Geti
manorum more, exhauriendus traditur.
Es illud campanum, seu campana ingens, de qua supra mentionem imgessimus, die I 8. mensis Augusti Monachio equis Electoralibus, occurrente o viam magna Frisingensis populi frequentia in hane urbem advecta fuit: cui Celsissimus Antistes noster die 29. ejusdem mensis horis matutinis benedictionem Epia scopalem adhibuit: quo facto eam mox viri quasi trecenti, dirigentibus ejusdem fusioribus DD. Ioanne Matthia tangenegger. & Antonio Benedicto Ernst in altum sustulere, ubi in turrim, quae Basilicam Cathedralem ingredientibus ad dexteram occurrit, dexterrime illata fuit. Eodem mense Augusto fuere 1 Celsissimo delecti Oratores huius Dioecesis invitantur praecipui, qui insta octiduum festivitatis saecularis Frisingensis in hae Cathedrali Basilica ad populum verba sacerent. Quod eum honorem aliqui non potuerint saeeuuiem admittere, nulla culpa erat penes Celsissimum, qui in faciendis invitationibus condeco- omni providentissima prudentia clementissime usus est, novisque iis, qui sese ex. ' cusaverant, alios substituere. Caeterum cum viri illi facundissimi petiissent sibi materiam ex recenti nostra Historia, Germanico idiomate scripta, sed nondum plene e praelo eluctata, suppeditari, votis eorum, quantum quidem erat in viribus nostris, diligenter ae fideliter satisfacere conati sumus. Eodem tempore Celsissimus Princeps nostet pro memoria futurae festivitatis cuditur
aeternitati consecranda cudi jussit monetam auream duplicem. Prima habet valo. rem duodecim Aureorum per Germaniam communium: altera vero dum aureos duplex. aequat. In earum prima ex una parte in quadratura comparet S.Corbinianus cum Insignibus tum Episcopatus, tum Reverendissimi Collegii Cathedralis consuetis. pone inserta sunt haec verba: S.Corbinianus , I. Fundator. I. scopus. I. Pas onus. In rotunditate vero circuli: Io. Francisius Restaurator Eul ad Pa ν ovium : P. Pauperum. In altera parte rursus in aliqua quadratura cernitur Dei para cum alis Apocalypticis, prout ea in ara maxima hujus Cathedralis Ecclesiae spectatur. Prope eam figuram habentur Insignia tum Episcopatus, tum illustrissimae Familiae Ecismrianae. Inscriptio eius quadraturae sic habeti Sub umbra aliarum tuaram. In rotunis ditate : Sacerdotii L. Regiminis xxx anno Chryse MDCCXXIMAltera moneta aurea ex una parte exhibet efiigiem Divi Cotbiniani Pallio conspicui cum Urso. Inscriptio. S. Corbinianus. in parte vero altera exprimuntur consueta Insignia Celsissimi nostri, sub quibus notatur: Post mittit in rotundi. late vero legitur: D. Eram. D. G. Epist. Frisi S. R.I. Princeps I 724.
519쪽
Acta mensis Septembris: ubi descriptio Eccles C
Ipsis Kalendis Septembris eum major illa campana sub directione saepius laudatorum Artificum intra turrim in contignatione fuisset suspensa probe librata, dipistillo ferreo instructa, jussu Celsissimi primo pulsata fuit, & clangore suo
ingenti non urbem tantum, sed & viciniam totam maximo gaudio affecit. Ejus sonus solet ad aliquot horarum spatium propagari & audiri. Cum enim Ecclesia Cathedralis in monte sit posita, turresque adhuc longe altius assurgant, nullum occurrit impedimentum, quo minus bombos suos per liberam auram longe lat que diffundat. Haec, ut diximus, Kalendis Septembribus gesta suere. M.;- Die II. eiusdem mensis, quae erat Dominica, magnifico triumpho in is Ne ellae. elesiam vicini inclyti Neocellensis Monasterii illata suere sacra Corpora Sanctorum Ascanii & Ascaniae martyrum. Quocirca permissu Clementissimi Principis in hac Uibe ea die nemo Concionatorum cathedram conscendit, sed universa festivitas Nemeellae peracta fuit. Summum Ossicium ibi ritu Pontificio decantavit invit tus Reverendissimus D. Ildephonias. methenstephanensium Abbas. Cellissimus Princeps noster eo tempore absens in castro suo Ottenburgensi morabatur, qu illum aliqua negotia evocaverant. Redux die I 8 Septembris Tomum I. Historiae nostrae, latine conscriptae, a nobis clementissime acceptavit. Exemplaria alia dei ceps temporis successu inter Reverendissimos & Illustrisis. DD. Canonicos, & Aulae Ministros fuere distributa, & ad alias quoque Aulas ae loca transmissa. Inter haec peritissimi illi Λrtifices Cosmas & AEgidius Asam laboribus suis in exornanda hac Cathedrali Basilica felicem coronidem cum ingenti omnium adis miratione ac laude sua immortali imposuerunt. Certe quotquot fere alienigenae Frisingam veniunt, libere fatentur, se nullibi conspexisse aliquam Ecclesiam, quae hellissima amoenitate , picturarum venustissime in oculos incurrentium multit dine, ac gypseorum operum mira varietate Frisingensem aut superet, aut aequet. Juvat Lectori saltem rudem aliquam descriptionem Cathedralis illius Ecelesiae, qualis nunc est, exhibere: rudem, inquam, descriptionem. Cum enim artes Ais noviter inventis, qualia magno numero in hodierna Cathedrali Ecclesia visuntur, latina aliqua propria vocabula non reperiam, aut, si dum sorte alicubi aliqua reperi ea adhiberem, me tam abstruse seribentem sortassis paucissimi perisciperent. Porro donec vocabula Germanica & Italica ejusmodi novorum artesa. horum vera ac propria latinitate donentur, multo tempore expectandum erit. Itaque usitatis tantum vocabulis rem succincte explicare, quantum quidem a n
bis fieri potest, conabimur. D.se,lps, Ecclesia itaque Frisingensis Cathedralis dis scitur in fornices septem, totidemque subjectas areas, seu ambulacra. Inter hos lamices principem locum obti-h.1.αὰ ' net , qui est medius, & caeteris longe amplior sublimiorque, innixus columnis structilibus majoribus ac principalibus, longa serie dispositis. Ab his columnis ex
utraque parte versus utrumque Ecclesiae latus aliquot cubitis distantes cernuntur aliae duae columnarum minorum series, quae una cum columnis majoribus rursus
duos fornices minores sustentant, & spatio intermedio aream praebent, qua S cerdotes sacrificaturi ad aras laterales seu inferiores procedunt, & fideles sacrisim teresse cupientes amplum locum obtinent. Porro post columnas illas minores utrobique adhuc usque ad murum protenditur aliud novum spacium, a cancellis usque
520쪽
Episcopus LVI. Hi g. g. I9. 48 I
usque ad murum, ubi praediste arae laterales ipsi muro sunt contIguae & assixae.
Ipsis arae & areae illae teguntur novis duobus fornicibus, qui a columnis minori-hus ex una, ex altera vero parte , muris sustentantur. Ita universum pavimen tum Basilicae habet quatuor series columnarum. & areas seu ambulacra quinque Itotidemque sornices: majorem nempe, & quatuor minores. E pavimento illo inferiori utrinque per scalas duas, post aliquot gradus areolis interceptas, ascen ditur ad alia duo ambulacra superiora, dinis inferioribus fornicibus superstructa, quorum illud, quod templum ingredientibus ad sinistram occurrit, aulam sive orantem, aut concionibus audiendis intentam excipiti alterum ad dexteram etiam plebejos admittit. Ipsia duoambulacra superiora rursus teguntur novis duobus for nicibus, ita ut, velut diximus , universa Basilica fornices omnino septem num retet quibus si sornicem propylaei adjunxeris, octo sornices recensiebis. omnes hi sornices, muri atque columnae a mense Augusto Anni 1 23. usque ad mensem Septembrem Anni 17 a . pulcherrimis picturarum & gypseorum operum ornameniatis fuere vestitae. Haec praemittenda videbantur. Nunc egrediamur e Basilica, statim reversuri, & omnia per ordinem contemplaturi. Ante propylaeum supra portam exteriorem, e porphyretico seu variis coloribus consipicuo marmore constructam, in oculos incuriit Statua Divi Corbiniani ex marmore pario, seu candido, jussu Reverendissimi & Serenissimi Principis re Episeopi Alberti Sigismundi sculpta cum duobus ejusdem materiae geniis, supra portae alas considentibus. In muro supra statuam a gente & arcuatim desiis nente in columbae figura designatur Spiritus Sanctus, ceu totius luminis Christia ni verum principium. Pone consistunt duae turres grandes, quarum universos muros inductis coloribus pictores distinxerunt, & ingenii sui inventionibus exor nare studuerunt.
His perfunctorie consideratis ingredimur propylaeum Cathedralis Ecclesiae,
in quo duae columnae, ex lapidibus lateritiis opere caementitio in medio constra etae fornicem sustentant, & in tria spatia dispescunt. Medio inter columnas loco celeberrimus artifex D. Cosmas Asam Patriarcham Abrahamum: in dextera ingredientium parte Istaeum: ad sinistram Iacobum depinxit, ut histe figuris indica rentur tres virtutes Theologicae: & in Abrahamo, quem Scriptura Patrem sides apis pellat, Fides: in Isaaco, Redemptoris nostri Symbolo, Spes: in Iacobo, amoris figura , Charitas reluceret: quae videlicet virtutes templum ingressiaris praeprimis sunt necessariae. Supra poriam interiorem leguntur haec verba r me es Damia Domini: ut intrantes commoneantur, cum quonam Domino in sacra illa aede ne gotium sint habituri. Ad ejus inscriptionis partem dexteram cernitur parva, α aera Statua Fridelici Barbarota Romanorum Imperatoris, quippe qui ad resta rationem Cathedralis hujus Ecclesiae post incendium, quod Anno Christi I Is9. evenerat, liberalissimam opem contulit. Pone comparet adstans Albertus, e nomine inter huius Ecclesiae Antistites primus, ordine vero vicesimus tertius, e ius precibus exoratus idem Imperator adeo sete liberalem exhibuit. ita altera voto parte similis statua exhibet Fridetici Augustam conjugem Matricem, Burgundiae Comitissam, quae itidem ad novum Cathedralis Ecclesiae aedificium e suo aerario notabilem summam contribuit, ac praeterea pretiosissima donaria eidem Ecclesiae obtulit, uti suo loco late recensuimus, ac portam illam -- L pQ universam una cum Regiis illis muneribus aeri incisam exhibuimus.
Porro progredientibus in ipsam Basilicam ex utraque parte spectabiles sese offerunt supra sornices inseriores viginti artificiosae picturae, gypso scitissime maringinatae, singulae duobus geniis elegantissime stipatae, quae potissima Divi Corbitiniani in terris facta vitamque ac mortem repraesentant. Inscriptiones in gratiam spectatorum additae fuere sequentes, auro expressiae. I. S. Corbinianus massicas in Celtata. II. Silensio vinum essem scens semat. III. Precando mulam recuperat. Iv. A Prorege imploratur. V. Mura cae Pallio exornatur. VI. Latronem prodigιομ