장음표시 사용
11쪽
- Tempus, & Motus . hi niversim quantitas alia eit finita , alia insi- lnita utraque vel discreta, vel continua. Finita est, quae habet ter- ininum; infinita , quae non liabet . Neganctam prorsus censemias possibilem quantitatem infinitam actu, seu Infinitum categorematicum tum in numero , tum in extensione , quamvis Infinitum syn- categorematicum non solum possibile, sed etiam suo modo, nempe secundum aliquam partem existens , admittamus. Creaturam quoque omnium possibilium perfectissimam inter chimeras repo
I caeus realis omnino vacuus dari naturaliter non poteth : non quia Gravia sponth ascendant, ubi opus sit ad vacuitates implendas; sed quia aut pressio aeris illa sursum mpellit , aut ubi hoc non potest, quia materia subtilis praesto est. Naturaliter neque plura corpora in uno loco, neque unum eorpus in pluribus locis esse potest , vel per locationem circumscriptivam, vel per definitivam: supernaturaliter tamen utrumque fieri potest. Locatio vero ipsa, sive ubitatio est modus ab omni ente absoluto distinctus.
Tempus est numerus motus secundum prius, & posterius. Numerus autem ille non est aliquid a motu ipso , & successione distinetus , sicut distinctam de facto censemus durationem intrinsecam a re durante , & a motu , per quam nimirum durationem res contingens determittatair ut existat hoc potius tempore, quam alio. Repugnat autem creatura existens ab aeterno , sive per durationes categore
Corporis naturalis proprietates sunt Quantitas , Locus
12쪽
l EX LIBRIS DE MUNDO ET COELO. la
XXII. κρεUndus hic corporeus unicus est, neque necessario, aut ab l α 'aeterno, frit contingenter, & in tempore a Deo productus. l 'm . - Absoluth perfectus censendus est,utpote aptus' ad finem su- um,nempe ad Divinae potentiae manifestationem. Figura globi terraquei, hoc est mixti ex terra, donari, sphaerica esse deprehenditur.
l Certum est globum terraqueum in Gntro stare immotum, & circa illium sydera moveri. Systema Tychonicum, quod evi,stituit Solem, Lunam, & Fixas Terrae concentricas, Venerem, Mercurium , caeterosque Planetas Soli concentricos, videtur praeserendum.
l Coeli, qui tres tantum pro γilius assignantur, Planetarium, Stelliferum, & Empyreum, eorruptibiles fiant, adeoque eonstant materia, & sema inon tamen solidi dicendi sunt, is potitas fluida.
l Uno excepto Soler, reliqui Planetae, neque sunt naturae igneae, nequei nativam lucem habent. Cometae constant ex materia aetherea,&praecipvh ex effluviis solaribus, vel etiam reliquorum planetarum. Stellae fixae lucent propria, & sibi ingenita luce, & earum natura esse ignea videtur.
Corpora Coelestia, licet influant in sublunaria, nullatenus tamerta influunt in effectus contingentes, & liberos , adeoque prorsus vana
13쪽
EX LIBRIS DE ORTU ET INTERITU. l
GEneratio alia est substantialis, quae simpliciter generatio ; alia
accidentalis, que alteratio dicitur. In generatione substantiali non datur re lutio usque ad materiam primamr licit enim totum substantiale sit subjectum denominationὰs accidentium , montamen totum, sed sola materia prima est subjectum inhaesionis saltem illorum accidentium, quae generationi anserviunt.
l e P. XXVIII. l Alteratio est mutatio in qualitatibus, manente eodem subjecto sens-bili. Tam alteratio intensva, quam extensva quantum ad qualitates corruptivas fit per motum laccessivum, & continuatum , non vero instantaneum, vel interpolatum. Intensio harum qual1tatum
non aliter fit, nisi per additionem gradus ad gradum.
l soli substantiae eoncedimus virtutem immediast producendi aliam substantiam: item in se producendi siras proprietates. Aceldentia vero solam virtutem habent producendi in extraneo subsecto similia accidentia, quabus ad formam iubstantialem disponatur t
l Inter conditiones requisitas ad agendum praecipuae numerantur apprNximatio agentis ad passum, & dissimilitudis agentis eum pata. lUtraque est conditio naturaliter requisita: quare nee actio in di-l stans, nec actio similis in simile dari naturaliter possunt. Effectus Antiperistasis sine actione similis in simile, vel minos in magis in- tensum recth explicantur per actionem halituum,qui congregantur, vel disgregantur per circum Messionem qualitatis contrariae. XX XL l Elementa quator sint, Ignis, Aer, Aqua Terrae eadem sint ad inviiscem transinutabilia; neque remanent se aliter in mixto perfecto, sed virtute tantum. Illa etiam gravitare in propriis locis censemus non solum indivisibiliter, & per modum unius, sed etiam divisibiliter ; it aut una pars Elementi, praesertim fluidi, gravitet supra aliam. EX
14쪽
dem vivente nullam admittimus pluralitatem animarum neque successi vh, neque simul sve totum vivens, sive diversas ejus partes informent. Nulla etiam necessitas apparet admittendi se amcorporeitatis, aut alias sermas partiales.
XX XIII. κρε: Heterogeneitas partium, quae in vivente apparet, non benE adscribitur actuali diversitati, & multiplicitati unionis, vel formarum partialium, eum satis explicari possit per diversum complexum , accidentium ab eadem anima in diversis corporis partibus exigi-- tum. Inter partes viventis eae tantum anima rationali insermantur, in quibus aliquod exercitium vitale deprehenditur.
XXXIV. κλAnima per se ipsa, tamquam principium vitale adaequatum imme- idiatd influit in operationes vitales: idcirco in viventibus potentiae luit ales realiter non distinguuntur ab anima. Inter actus vitales, qui lsunt motus ab intrinseco, alii recipiuntur in sela anima, ut sunt iaetin vitales procedentes i potentiis inorganicis p alii recipiuntur I tum in anima, tum in materia ut sunt actus procedentes a potentia lorganica propria animae sensitivae alii demum in sola materia te- :cipIuntur, ut sunt actus nutritionis. lTriplex est propius actus animae vegetativae,nutritio,augumentatio ge-lneratioclus definitur origo et mauu a m rete t ὸ prim o conjuncto in t - ilitiai, nasura. Animae sensitivae facultates, sunt quinque sensus ' na' aexterni; quatuor item interni, nempe sensus communis, Phanta- lsia, Memorativa, & Extimativa, quibus ficultatibus proprii actus i i
15쪽
corresponitent. Aliinaae Vero rationali utpote perscctiis,mae, etiam potentia intellectiva, & Volitiva correspondet. XXXVI. Est autem Anima rationalis humani corporis serma informans, &qua: pro.. de primum cise habet in materia, quamvis non ex materia . Hujus immortalitas non seium cst evidenter credibilis , &credenda, sed multiplici denaonstratione redditur evidenter vora. Ncque ex operationibus, neque aliunde argui potest ulla entitativa diversitas inter individua animarum rationalium.
v EX LIBRIS META PHYSICORUM. tb
XXXVII. Ns, quod est objectum metaphysicae aliud possibile, aliud im
possibile dicitur. Possibilitas alia activa ,& extrinseca rebus possb libus ,.quae est nimirum Omnipotentia Dei, alia passiva ,& intrinseca rebus possibilibus, quae consstit in mera non repugnantia praedicatorum constituentium ipsum possibile,quae quidem ea ratione semper est, qua ratione est ipsum possibile.
Proportionaliter discurrimus de impossibili, cujus intrinsecam impossibilitatem reponimus in repugnantia praedicatorum constituentium ipsum impossibile: haec licet impossibi is sit, sumendo est in vi verbi non minus quam impossibile est ipsum inmossibile , est tamen necessaria sumendo est in vi copulae. Admissa autem hac impossibili- tate impossibilium contradi itincta ab omni impossibilitate possibilium, irogati nequit intellectui vis illam attingendi , 3c consequenter formandi vcrum ens rationis metaphysicum.
s Inter gradus metaphysicos, sive rmalitates realiter identificatas ejusti dem individui negamus intercedere distinctionem formalem exl natura rei, vel virtualem intrinsecam, ex qua sequatur praecisio objectiva , sed Elam admittimus distinctionem rationis, per quam
16쪽
eadem indivisibilis entitas in ordine ad diversa connotata attin-ris
l Ens transcendentaliter sumptum persecthprescindita suis differentiis, ladeoque est uni vocum. Differentiae entis etiam realis si ib conceptu lproprio differentiarum constituti vh praescindunt ab ente. l
l Existentia, forma videlicet illa, per quam res denominantur existen-ltes in illo statu , qui denotatur per particulam es s umptam in ivi verbi, alia est necessaria, & propria entis necessarii , nempe, i 'Dei , alia impossibilis , & propria entis impossibilis , alia contingens, & propria entis contingentis. Existentiam entis contin-s ae gentis, sive rei cujusque creatae realiter non distingui censemus ab ejusdem essentia sicut dubitari non potest quin existentia emis lnecessarii non distinguatur ab ipso ente necessario.
i Negationes contingentes non sunt aliquid reale , sive dicatur ens a . Susium,sive decretum Dei,sive aliud quodcumque Suppositalitas etiam nullam formam positivam dicit, sed solum negationem unionis cum alio digniori.
Relatio, a qua ens relativum dicitur, alia trascendentalis, quae adae-l-quath consistit in Fundamento alia praedicamentalis, quae neque in solo fundamento ut connotante terminum, neque in sola ratione fundandi, neque in entitate superaddita, sed in complexo ex Fun- ldamento, Termino, & Ratione fundandi consistere censenda est.'
Dari Deum non est per se, & ex terminis notum quoad nos: neque ulla demonstratio existentiae, vel possibilitatis ipsius reperiri potest, quae sit omnino independens ab effectibus ejusdem. Multi- l aes plici tamen demonstratione , posteriori intellectui bend disposito si ievidens. Conceptuc metaphysicus Dei-enr a se . i
17쪽
Deus necessὸrio debet immediate concurrere ad effectus omnes Causartim secundarum. Non tamen ita concurrere potest, ut physichpraedeterminet causas necessarias, aut liberas ad operandum. Cum impollibilem exutimemus seriem naturalem effectuum, determi tio quoad individuum in effectibus producendis habetur pariter lilibera determinatione causae primae.