장음표시 사용
241쪽
eat,noi, 'fert essentialem disserentiam in- te sylloguinu n ,& inductionem quoad for mam argumentationis, alioquin etiam enthymema esset species essentialiter a syllo- gismo diiuncta,quia in eo formaliter,& e plicite talis unio non apparet, cum igitur in onini argumεtatione requiratur medius terminus,siue implicitus,siue explicitus,x
tione .cuius teneat consequentia, ut adue . iii asilaib. 3.tracta. c.ε. cosequenter omnis argumentatio est syllogiimus perfectus,vel imperfectuS.ῖ9 Quaeres, an saltim sit aliqua consequetia, quae non sit argumentatio, vel syllogismus, Onimbr. I.Priorum c. I. q. a. art. 3.&Fonseca libri c a. Morisan. 1. Priorum cap. a.dub a .ex stimant noct omnem consequetiam esse argu*entationem Ad quid superius ad eam,& ab is distingui, eo quod c sequentia non dicat medium termrnum , t. dicit a timentatio,vnde ista est conseque tia bona ait Fonseca . ex regulis conueria sonis deducta,Omnis homo est animal , ergo aliquod animal est horis,tamen quia in ea noest medium,non potest ilici argumentatio .
Dicendum tamen est omnem bonam col quentiam re vera esse argumentationem,
Immo in omni ponsequentia syllogismum includi virtualiter Istogismus .n. ut postea magis patebit, tribus terminis constat xres Iropolitiones consti tuentibus, &ita inter: dispossit is,ut in ptimis duabus ille termionus,qui dicitur medium,modo cum Vno conectatur extremo,modo cum altero, ex vi
242쪽
ni,qui dicuntur extrema , tr Aa p positione,quae dicitur co itisio; sed omnis consequentia tres terminos includit , cim fit connexio consequentis cum antecedenti ratione alicuius.medij, ergo re vera omnis consequentia est argumentatio, veI syialogismus saltim virtualiter , probatur minor,quia fi omnis consequentia recte perpendatur , concludit in virtute alicuitigmedii, ut est videre etiam in illa, quam facit Fonseca,& ait carere medio, nam re V
ra medium illius eosequentis est hoc, quod aliquid repertu in tota cohectione animasium est homo licet voce non exprimatur , unde sic posset illa consequentia in syllogismum efformari, aliquid , quod reperitur initota collectione animalium, est homo, sed aliquod animal reperitur in tota collectione animalium tergo aliquod animal est ho-
napue& ut uno verbo 'di camuS , regulaeoni nes, in quarum virtute tencnt similes comis sequentiae , puta ex vi subaltarnationis, a qui pollentiae,&conuersionis, sunt': p amet media illarum consequent larum . DiceS, . multoties conuertens est aeque nota, ac c6- uersa,vnde deducitur,non .n notior est ista conueris,nullus homo in lapis . quam con uertens ex ea deducta, nullus lapis est homo,ergo Conuersi non eli argumentatio . quae est discursus a noto ad ignotum. Res R. neg. coii seq quia argumentatro absolute supta est'oratio, in qua unum ex alio de ducl-tur , quod autem talis deductio fiat ex notioribus,pectiliare est argum etation S probatiuae t patet ex c. a. huius tradi. unde in
243쪽
-. sali ' i troa conuersio non est probatiua argumentario
De regulis commvn bus bona ingumem rationis .
o flvitae,& forte pIures,qua sit opus, iri solent afferri reguIae a Summu-
Iistis pro bonitate consequentiae, noS ver ex his pluribus utiliores, ac uuiuersalioresse legemus. l. prima reguIa est , quod ex antecedenti vero in bona consequ entia semper sequiis eur c onsequens verum,ex possibili possibuIe,ia ex necessario necessarium. Fundatur
vero haec regula in illo uniuersalissimo principio apud Dialecticos , Non potest in bona
oonsi uentia dari antecedens verum ,
coinquens sal um ,seas antecedens est v xum,etiam S eonse ens , quod principiu 'est naturae Iumine notum , Pam cum COI sequens trahat post se antecedens ratione connexionis,qtiam habet veritas colaqueistis cum veritate antecedentis , idem plane est ponere antecedens verum,& conseques saltum, quod ponere antecedens non abso late verum, sed ex parte falsum , quia consequens est quasi pars quaedam ems,& Cum EO connexum, quare si daretur antecedens verum,& consequens falsum , iam daretur antecedens verum,& non verum, quae sime contradictoria. Eadem etiam ratione si an-
τecedens est possibile,possibile quoque erit
244쪽
consequens,nam si anteceden 'st podibila , iam poterit esse verum , - so consequens nequit esse impossibile , quod nunquam veri sicari potest, alioquin in aliquo casu pos set dari antecedens verum , & consequens falsum. Qua demum de causa si ant cedens 'est necessarium, et consequens neceuarium erit, quia si antecedens est necessarium semper est verum , ergo & consequens semper debet esse verum , atque ita necessarium , alias posset in aliquo casu dari antecedens verum,& consequens falsum.
Sed obijcies hos syllogismos , quibus eae
antecedenti necessario deducitur conseques
contingens, V. g. Omne currens mouetur,
omne currens est corpus,ergo aliquod corupus mouetur. Item omne album est color
tum ,omne album est corpus, ergo aliquod corpus est coloratum, iam patet in his sn-kigismis praemissas esse necessarias, & con- clusionem contingentem. R. propositione de tertio adiacente in materia contingenti supponeve existentiam subiecti, quae expliaeatur per allam propositionem de secundo adiacente , ut v. g. Petrus est albus , sensus , Petrus est.seu existiti est albus,v de quaelibet talis propositio in materia coia tingenti est virtualiter copulatiuabam veris, eract. Praeced.cap. 6. dictum est ad veritate, di necessitatem copulatiuae requiri Vtraque partem esse veram, &necessat iam; quod si una pars sit falsa,vel contingens, talis etii euadit rori propositio 3 cu igitur illae pyp. missae sint in materiaconi ngenti, ut Paleede illa, Omne currens mometur , dicendum
245쪽
Ualere huic, omne eώrrens eli,seu existit; θ omne tale mouetum, & cum prima parS t lis copulatinae sit contingens, tota copulati.
Da erit contingens , & sic de alijs praemissis discarrendum est, ac negandum , quod sint
9i Secunda Regula est, qnod ex antecedente falso in bona consequentia sequitur falsum, & etiam interdum sequi potuertit, Qxemplum primi, i homo est asinus , ergo est rudibilis, exemplum secundi, t homo est asinus, ergo est animaI; sic etiam ex iri
possibili sequitur impossibile , ut homo estseo, ergo est ruggibilis; interdum sequi potest possibile immo, & necessarium, ut homo est equus, ergo cMrxit et est animai,Sic demum ex contingenti sequitur continges, ut Petrus curri t,ergo mouetvv, ubi consequentia est utique necessaria , sed conse- uens in se spectatum est possibile tantum, xc contingens, sed interdum etiam sequi po test necessari uim ut v. g. PetruS sentit, ergo in animat,nam praedicatum, quod eontingenter conuenit subiecto antecedentis, &est medium in consequentia P potest habere Necessariam connexionem cum praedicato consequentis, & sic illud inferre, ut patet
in allato exemplo.Hic tamen aduertendum
aest, quod quando ex falso sequitur verum , ex impossibili possibile, & ex contingenti necessarium ad non ita fit, quasi praemissae
falsae,impossibilas, aut contingentcS, veruratem , possibilitatem inc neccistatem deri uent in conclusionem , nemo .n. dat, quod
246쪽
3 habet 3 sed fit ex certa ea im diίpos iae,riam sic,&sic dispos Pirmissis se, itur ConsequenS verum,postibile, aut ii Taxi iam , cuius sequela utique pendet exs prae m issis, non tamen eius veritas , aut imbuitas,vel necessitas, sed aliunde in serum est, possibile,vel necessarium,ut pa-t in exemplis allatis. 91 Tertia Regula, in bona consequetia, cui posito antecedenti ponitur conse-UCnS,non C contra ita ablato consequeti, hi sextur antecedens,non e contra, quod a-
ijs verbis dici solet valere consequentiam positione in ferioris ad positionem supeioris, non e contra 3 & rursus Valere a ne- Iatione superioris ad negationem inferio-iS, non e contra, v. g. homo est antecedes, x inferius respectu animalis, animal cos quens,ia superius ι valet utique dicere , Asthomo, exsto est animal, non tamen E cotra, quia potest e sse animal, quod non sit homo, sed equus, aut leo; rursus valet dicere, non est animal ,ergo non est homo , non tamen e contra, non est homo, ergo no est animal, quia in plus se habet animal, quam homo Idi cum iis c regula sit tritissima mirum est , quomodo Blanc.lib. . sect 3. sit hallucinatus dicendo, quod sicut posito antecedenti
ponitur consequens,ita ablato antecedenti aufertur consequens , quasi arguere V Ieat a negatione inferioris ad . negationem
superioris Quarta Regula , in bona consequentia quicquid sequitur ad consequens essςntia liter iumptum, & absoluto. supponens, sequi
247쪽
eFritur, t 'ntecedens illius, quod aliis verbis dici 1blet, quod valet consequentia primo ad ultimum , quam arguendi sesemam Graeci vocant acerualem, nam fit aceruatum tribuendo antecedenti praedicata quae competunt consequenti,V.g. homo est
animal, animal est corpus corpus est iu Baalia &c. ergo homo est corpus, substan-' tia,&c. & sundatur haec regula in illa ante-Prrdicamentali, quando : alterum de altero Praedicatur, &c. & intelligitur sicut illa.
inlatandem est , quicquis repugnaz
consequenti essentialiter sumpto, & absolute supponenti in bona.consequentia, re-Puanat & antecelenti; quod alijs verbis diaci Iolat, si ex antecedente sequitur consequens, ex opposit o eonsequentis sequitur Sppositum antecedentis. Ratio est, quia si ex opposito eonsequentis non sequitur oppositum antecedetis, ergo poterit stare o Positum consequentis illius , quod verum supponitur,cum isto antecedente;& sic dabitur antecedens verum, & conseques fa sum ι N hac regula frequenter utimur ad ostendendam bonitarem cosequentio procedendo a contradictorio consequentis adeon tradictorium antecedentis. 92 Petes, quando liceat argumentari et lippositione impossibili, ScotuSIn r. d. I. s. a.sub A. docet modum,quo licet uti h
iusmodi argumentandi forma , esse quod stippositio impossibilis ita fiat .vi non se
quantur ex ea contradictoria per locu intrinsecum nam ex suppositione impossibili contradictoria aliquo modo sequi semper
248쪽
per nece sse est ) sed una par. , tradicti
nis per locum intrin iccum, auera vera per locum extrinsecum dumtaxat; ratio huius est, quia ut talis forma argutiaetandi sit bo--na,requiritur constantia luppositionis, seu consistantia, non consisteret autem , si ex ipsa per i oculia intrinsecum liatim sequatur utraque pars Contradictionis, v.g. ex ista su p positionci impossibili, si Petrus non esset anima esset h mr, non possumus argumentari, quia homo formaliter , &intrinsece i cludit animal, atque ita ex illa suppositione per focum intransecum 1 equitur utraque pars contradictionis, Tanimal, oe nonania uenat, unde non poneretur in eo casu conia
stantia suppositionis, sed formaliter, S ii arinsece seipsam destrueret; inquit igitur Doctoriquod lice ositio, quae statim ex intellectu suo ineludit contradictoria, non admitti, qualis est allata, tamen illa,
ouae ex intellectu suo tantum Vnum cotradictorium includit,& aliud non,nisi per c sequentiam accidentalem, vel per locii extrinsecum, bene videtur posse admitti, quia tali positione posita possunt sustineri regi lae disputationis,potest .n. concedi sequens consequentia essentiali,& negari repugnasssi autem inferatur aliud repugnans sequens per locum extrinsecum , vel consequentia accidentali, negandum est illud sequi, quia propos tio illa,per quam talis consequentia
tenerei,destrueretur ex positione: unde ex
ista suppositione impostibili ,si Pereus nomesset risibilis, esset homo, possumus argumentari,quia circumscripta risibilitate pone
249쪽
doremur n esse hominis non ponuntur contradictoria ex primo intellectu positionis, sed tantum alterum, quod Petrus sit homo. reliquum vero, . s. quod non sit homo, non ponitur,nisi ex consequentia accidentali, & per locum extrinsecum ex remotione passionis remouendo subiectum, &ideo ista positio non sic includit opposita , quin possit admitti . & hunc dicendi moduamplectitur Hultad. disp is. Metaph. sect.
cursus aduertit Doctor ibidem , quod etiam ex remotione impossibili unius prς dicati ess cntialis, quod no sit ratio inhaere tiae alterius praedicati, possumus argum e tati ; quia adhuc contradictoria non sequerentur per locum intrinsecum,v. g. ista lup-
postio est admittenda , si per imeossibile
homo non esset animal ; & esset rationalis , adhuc discurreret, & ab equo distinguer tur,ratio est, quia esto animalitas sit prsdicatum essentiale hominis , tamen quia non est principium formale discurrendi , nec distinctiuum a brutis , ideo etiam supposita animalitatis carentia bene adhuc infe tur per locum intrinsecum, quod homo dia scurreret,& ab equo distingueretur altera autem pars contradictionis , . s. quod non discurreret , nec δb equo distingueretur, non infertur,nisi materialiter.& per locum extrinsecum,ex identitate . . animalitatis curationalitate, ex qua per concomitantiam sequitur,quod si homo non est animal , nec etianis st rationale,& per consequens,quod uon discurreret, nec ab equo distinguere-
250쪽
jDe regulis bosrae arguu et Isturi& sequitur hunc dicendi mndum Vasisque 2 p.p. il*. 147.c. I. Utritatique Vesis a probat post longum examen Casilius lib. 3.trael. 2. c. vlt. quia re vera uterque recidixin idemi& huc collimat, quod valeat argumentari ex suppositione impossibili,qua do ex ea non sequuntur contradictoria per locum intrinsecum: valde autem notanda est haec arguendi forma,quia finis eius est , ut Vasque et aduertit, perscrutari rationem formalem rei, unde apprime inseruit ad distinguendam causam tormalem,& praedic tum quodcunque intrinsecum a conditio nibus,& praedicatis extrinsecis.
9 Uia inter omnes argumentationis species Inductio , &Syllogismus principem obtinent locum , intantum V taliqui eas agnouerint pro veris argumentationis speciebus abinuicem essentialiter distinetis . idcirco de his specialiter ag mus, de Inductione quidem in hoc capite, de sy llogismo autem in sequentibus. Inductio itaque, ut dicebamus cap.χ. estillatio propositionis uniuersalis ex suis sinis gularibus, ubi singularium nomine, ut notat Tatar a. Priorum Q. vlt. 6. dubitatur priamo,intclliguntur non lotum ea , quae sunt vere singularia, sed etiam quae sivit minus uniuersalia respectu magis uniuersalium, iapartes respectu totius ι sicut enim a si gula