장음표시 사용
121쪽
annis renouare satius ac tutius erit, siquid εpauca sunt, quae inueterata rancorem non redoleant quo fit ut calorem nanciscantur traneum. libi non cogenitum. Ubi et tu sicca tuerint semina arculis ligneis reponantur in locis siccis facile enim cotrahunt iocorum humores. Haec Matthiol. QIaecunque fruticosa V, Hsunt, qualis Lichas est trixago,polium,abrotonum, absinthium, seriphium absinthium, hyssopus. aliaq his similia uis seminibus prae nantia legi oporte Dioscor. DE OLLECTIONE ET CON- seruationes, Iuum ex MatthioLCaeterum fructus, quemadmodum pruna,serica,myrti baccae, cydon a mala cerasa quae vulgo marascas vocant, corna,s Orba,fi- us,punica mala, talia id genus, quae in modiculae usum reponuntur, operaepretiu est ut maturi ex arboribus decerpantur: quan quam sorba,ut siccentur immatura decerpere conueniat. At animaduertendum tacuod ubi astrictione repressione stopus fructus astringentes ut paululu potius
in malumsuam secus, temetantur oportet.
Porro iuglandes,amygdalae, pistacia,nuclei pinei, 3cauellanae non prius ex arboribus
122쪽
excutiantur, quam plane ultimum matur talis gradum senserint.Id autem recte cognoscitur,cum extima inuolucra sponte sua dehiscunt, se arbore concussa una cum fructibus deeidunt, alioquin insolatu contrahuntur sesiderantur Ex his igitur,qui siccati alteruantur,capsulis ligneis potius quam
saccis reeondantur, ne extraneos humores concipiant. Qui vero per annum recentes reponuntur, aut maiori ex anniparteie durant, in locis siccis, minime asperginem
redolentibus appendantur, vias letde uis, pyris malis cydonij. punicis aut super paleas expandantur , ut fit cum malis, sorbis ac mes pilis aut hordeo vel milios
peliantur,quemadmodum medica, aurantia mala,Matthio.
Fructas legi debent,inquit Dioscorides,
Lentiscum arborem quae masticheserti& triplici fructu tria tempora monstrat randi,Germania ignorat. Malus medica regionibus calidis per totum ferὸ annum , si cura adhibeatur,floret atq; fructificat. Cirroncnilimonen in pse Seminibus fructibus omnino caren apud nos December,Ianuarius,Februarius x Ma
123쪽
IN GENERE S iee Martius.Aprilis paucissima nee solita colligi ut hepaticae terrestris & cyclamini ita lassisis)prorert. DE RADI cIBVS co luemi LRadiees duas seruari oporteat.radicumque succos,&cortices,incipiente plantis illis foliorum defluuio erui,excipi de ause ri oportet: e per se puras locis ine humore,ut erunt, siccari: lutosas vero aqua prius
lauari,Dioscor. Et paulo ante, sciendum cherbarum camentis durare ad multos annos so-
candidum Sc nigrum veratru eliqua ad triennium tantiim habere usum. De oste ne adleum ex oti . Radices omnes incipiente soliorum div suuio legendas,8 coelo sereno,censuit Dio. scorides, cui in quibusdam Galenus aui scentia Melae consentiunt,in alijs diue M a sentiunt. Sunt contra quibus placet m linis.radices es se legendas priusquam in cau
124쪽
prope tota erumpat. Desiuentibus autem folijs, eas esse fortis animalibus surriles, hoc est velut semianim es ac multum imbecillas, nisi si quae tantum habebant vi Ium, Ut et am earum satis retineant arefacto caule, ut scilla quomodo valida animalia etiam scem adhuc robusta perimanent, nisi dicas etiam in illis quae vivarae veteri radice repullu- Iant saliuam vitalem plantae velut sanguis nem per caulem priusquam arescat, in rad
Ces,licet non totum, renuere, ut in arbor bus fit.
Quouis tempore colligi possunt, quae hominum cultu .satione crebra in omnem anni partem vegetae incidunt quales sere sunt hortenses,alimentosae, ut api,vulgaris, bu ossi utriusq; betae,iactucae, in t bi, OXa siciis, raphani,napi,pastinacae,ssari, cari,panacis, cepae,porri, iiij di praeter has errat cae, lauci,gingi iij, caucalidis,ari, dracunculi, cyclamini,periclymeni, cotyledonis: nam
hae quinq; ut bulbosae quaedam aliae, etiam aestate siccatis solijs, plenae iant, frequenter autumno regerminant, alimenti pinguis& crassi copia. Q , vero solius naturae sponte crescunt, aut semel a nobis tempestiue seruntur aut plantantur, sere sunt optimae solo aut vere,
125쪽
aut ut dixi autumno, paucissimae aestate ut hyeme. Quin de hae quas multis anni partibus communes diximus , sunt praestantiores cena tempestiue satae adoleverunt Sc, gent: alijs vero teporibus ignauiores, quando vi quadam Sc holitoris opera cirrigatione coguntur adolescere sub coelo sibi parum propitio, quale aestiuum est ac autumnale de hyemale. sic vere ipso quando primum germinare incipiunt, nobis leguntur in annum inula
Augusto, paulo post,althaea, iris, acorus, symphytu,ruscus, Ellebori albi radice vere colligit Aetius)asparagus, petroselinum, apium, sceniculum,bryonia, cyperus,rubia, saxifraga,valeriana; eryngium, tormentilla. Paeonia utraq;, polypodium, gramen,idium: nisi recentibus aliquando sit opus, sed quae omnino erunt imbecilliores, quam sto a tempore recentes colligi debent inurum venissent. Haec omnia Sylvias. Et rursus, Radices autem legendas cum solia cadunt, etiam censet Auic canone 2.&Platearius in Aristolochia inuaedam tamen alijs temporibus Salἀdicta leguritur. veris fine, aut aestatis initio, acoruS, yenriR-na aut mense Augusto, quando et ana spina
126쪽
D E OLLECTIONEMba vulgo edegar,ruscus, bryonia, cype
rus,iris,enula campana, dictamn vulg ris, raeonia,glycyrrhieta ut septembris incedanum Octobri cyclaminus recenso siccus efficax Decembri eryngium, ijsdem legat, rur. Haec ille. u tempore radices eruendae, quot
Padicum vires, sicut usi nim stirpiunt,
partium,non eodem anni tempore aeque in
omnibus reperiri quandoquidem si hoc tempore, ii vero illo humore praestia naei deprehenduntur. T meis non desint,qui baudquaquam infirmis rationibus innixi, radices a terra eruendae saerant semper utumno, cum videlicet soli decidunt 3 caules co tabescunt ali vero ineunte vere, priusquam folia concrescarit liquidem hisce emporibus, dicibus maior vis inest,quam et teris partibus sedit ingenue in nac re satear, quid sentiam, crediderim ego omnino maiorem succi ubertatem inueniri in his qui vero effodiuntur , quippe quod plantae nondum caules . solia, neque flores emiserini.
127쪽
emiserint, a quibus omnis radicum succus exhauritur. Sedoc rationi consonum mihi
videtur , autumnales radices omnes, tum
paucioris, tum imbecillioris Te succi, quavernales, quod scilicet pauco ante tempore&caules,&folia,&fructus ediderint. Non tamen inficiari velim, quod quae vere leguntur, copiosiore, quam par sit, humore redundantes, illoque longe sinus concocto eo, qui in autumnalibus habetur, putredini Sccorruptioni non sint magis obnoxia, praesertim i si longo asser aeratur tempore. 'larea Dioscoride ani imaduersa, is sanEiussit stirpium radices estodiendas esse cum sti pes pis folijs exuuntur. Quod cum varijs' anni temporibus eueniat,pro natura diuersarum plantarum, curam impendere opo tet, ut suo tempore unaquaeque radi integre,si fieri potest, cum omnibus sitis adnatis euellatur, Mi h locis at i sub ea coeli constitutione , quam maxime familiarem habent.
Porro radices abunde nutritae sint oportet,ac omni putredine,3c labe vacimtes monita tamen, ut prae nimio alimento ex pingui solo ubi nascuntur,accepto debitiam 2 humoris copiam, corpulentiae metam excedant,neque ut eiusdem alimenti inopia in
128쪽
es, Se rugosa reddantur. Aod cum max inhperspexisset Galenus de iridis radicibus disserens libro primo de antido dis In uniuersum inquit ex omni medicinarum genere illae radices inutiles habentur, quae in
anes sunt rugo in Atque illae quidem d/
teriores sunt mediocriter nutritis,ac mediocrem magnitudinem nactis quae crassitudinis modum excedunt, Sc plus humoris in se continent, quam illis usu veniat. Haec
Caeterum ubi radices 1 terra fuerint, emptae primum quidem tandi aqua cla raelui debent, donec omni undique terra, vel limo penitus abstergantur mox deraditum a fibris, tum capillamentis omnibus, quibus uniuersiai scrό omnes comantum postremo siccari eas conuenit omni adhibita curata Quod si fuerint qualies scaeniculi, pq,
asparagi rusci, poli podij rubiae intubi
consimilium, in umbra, ubi orientales venti respirent diligenter siccentur. At oma oo cauendum est,ne sole ferianzur quippe quoniam potior earum pars ab eis procul dubio evanesceret, utpote rarisac et ibas. Verum enimuero si ex eis fuerin , quae natura crassae sunt veluti gentianae, hele
129쪽
nii, mandragorae , Noniae 3e id genus aliae, Mater sit nubilus, hyems, ne in umbras tu tabescant, ac proinde marcescant, in sole ac vento tuto liccari possunt. QuiOd commodius fieri potest , si frustatim disse . ira tenui funiculo trahciantur, ut partes non se coin lagant, aut cratibus impositae quotidie saepius manibus reuoluant Atqui curandum est, ante quam siccentur,ut lignea matrix, quae omnibus fere radicibus includitur, ipsis in longum fissis, integra ximatur quippe omnino inutilis est, nullamque vim obtinet, etsi gentiana cyclam nus, aristolochia rotunda,iris, bryonia, cenis tam rium maius nymphaea, aliaeque com- p ures absque matrice suas prae se ferant,
Siccatis radicibus, quod plan constet eas sine tabe, aeredine, per tempora asser uari posse.ijs reponantur in locis,ad quaesolares radi j non penetrent,neque fumo pate at aditu ac quae neque uliginosa snt,ne quo pulverulenta. Sit igitur locus eminens sccus,ad Septentrionem verges, vel etiam ad meridionalem plagam,quando scilicet radices ipsae non prorsus exiccata reconderentur adhibita tamen cura,ne eo tempore austra humidissimi latus admittantur. Ita de-
130쪽
nique reeondi ae seruari possunt tot annis. quot ab inanitate teredine, tabe vindiciiri valeant. Nam etsi quae tenues sunt,ut asari,ibu, asparagi rusci,& id genus aliae anno
duntaxat perennent, veratrum tamen ut
runque, quamuis radicibus constet tenui-bus,ad o. annum usque perdurat. Haec ex Mathiolo. Videtur sane radix quaeque melioranis te herbam vere, vel autumno herba denuo marcescente deinde ante caulem, tertio at re florem, quarto ante semen aut fructum. Quamobrem utile fuerit scire quo tempore
quaeque herbastoreat aua semen maturet. Videntur enim quae autumno florent&semen maturant, aut paulo ante maturauerunt,illarum radices colligendae uere conistra quae vere florent aut fructi licani, autumrior aut certe vere antequam floreant, cum primum scilicet germinare apparent .Porro quae media Pitate florent aut fructilicant, harum radices vere autumnoue colligas parum referre puto si tamen prolinas autumis num flos fructusue earum accesserit, vere potius radices colliges, Acontra. Denique nunquam florentium, radices vere autumis
noue colligi possunt,ut filicum herbae autem ipsu earundem . mense Maio potissismum