장음표시 사용
181쪽
Scipioni. Burghesio Cardinaltu Cho Aoni , Pauli ex sor. Nep.
Nunqtiam, ut Antisthenis voce illam probarem adduci potui, qui, cum inequestri pompa Platonem audisset, dilaudantem Equucrebro hinnitu excelsos spiritus indicante, pro- . pterea hominem reprehendit,quod instar Equi, fore aliquando ambitiosulum suspicaretur. Animum enim gloriae appetentem, modo eam si hi re tenetis, ac liberalibus artibus compara. re studeat,tanto aequius magnifaciendum se . per ex istimavi,quan id in illos acrius sum inue eius, qui amant ignoti esse, ut in otio, quod aiut tranquille vivant, hoc est, turpiter in desidia consenescant. Quam equidem ut ab hac ingenij mediocritate pro virili excuterem, vel a prima adolescentia dedi operam: decreuique in eo pergere,quotidie promendo aliquid: cum prae- uolantem aetatem nulla re videam tenacius inhiberi; quam si litterarius utcumque clauus infigatur Ergo habes undevigesimi huius anni li terariam Usuram alteram,quam rogo, Princeps - Naevole excipias securus laudum capaci0reabete modio colligendarum, si patrocinium Velleuissimae lucubrationi non deneges: quam si grauissimasobijcerem, quas mea tenuitas con-
182쪽
mis ingeniis requirat 3 a nobis certe non paruis conatibus parua molientibus, haud expectat. amobrem non semel humanitatem istam experti , Fe hoc munusculo appellcu e noli dubitauimus: quippe in spem adducti, fore ut non res,eres. .i non Artaxerxem modb Persarum Regem in recipienda Aquilla imitari consueu ris: verum etiam Pia II. comitatem ipse Pauli V., Nepos, ad viuum exprimere tibi proposueris: Cui ad Senenses proficiscenti ginarius custos, emuncta celeriter Vacca in ligneo vasculo lac potandum deferre non erubuit. Admisit genex us Princeps, & suo& Cardinaltu obequitantium ori apponi iussit. Laudauitque hominis angusta in reliberalitatem, qui largiter voluit, quique ne largius valeret, donariorum penuria meliorum maligne excludebatur. Vale Burgh si illustrisis. atque eandem caelitumundulge tiam te quoque obiturum cogitai quae tibi ait mixtus Hierarchae infulas, longa serie felicium auspiciorum pollicetur. In urbe.
Cauac ius noster ad me retulit,tum qu documque usu venit,ut praeclara ingeni3 tui monumenta in publicum edita ad ipsum perferen
da curaueris,& milia,quod & pressime praestitit,
183쪽
tuo iussu , qui meum iudicium nimium videris aestimare, legenda permisit: quod quam mihi iucundum fuerit, pluribus explicare non est necesse. Etenim & tua scripta; mirificam , & satis hominibus perspecta ,& laudatam praese ferunt elegantiam,&isthuc volutatis,& iudicij de me .
tui testimonium ad meam dignitatem magnopere arbitror pertinere. Itaque non sum ratus committendum, ut toties prouocatus, diutius sileam, neque tibi gratias agam,quam maximὸ fieri potest, liberales, certioremque faciam metui amantiorem , aut studiosiorem esse neminercum meae beneuόletiae,& studi j caussa a tua vi tute profecta sit; ac si mea opera uti opportunuduxeris me tibi officio nullo tempore defuturu. Quid autem sentiam, non de tuis laboribus f ne luculentis, id enim fatis explicaui,sed de latini sermonis, quem praecipue colis, peritia, Sevis; dicam meo more liberaliter, nulla me v riore assici voluptate posse, quam cum in ea me lingua aut legere, aut scribere aliquid 'contingit citi praesertim quidpiam inusitatum insit ni- , toris,& gratiar, quae omnium linguarum,omniugentium,omnium seculorum,meo quidem iudicio, facile obtinet principatum. 4id enim ei
desit aut ad exprimendas res efficax;aut ad usiiustatem concinnum, aut almaiestatem dec rum,& splendidum , in mentem non venit,imo vero abunde omn-t supra ceteras; nam i
metsi commu fit Ac onsensione ea potissimum inualuit opinio, ut , Graecaque lingua
184쪽
Io BAPTIsTA A LAvRr aut locupletiores, aut elegantiores, aut certὸ significantiores fortasse videantur: tamen nescio qua ratione factum sit, ut nihil amabilius, nihil gratius meis auribus instillari possit,
quam argumentum illud, quod latinis characteribus conditur, seu illa sit consuetudo P aut propensio naturae quaedam, seu quod ratio soni
Hebraei, Graecique sermonis a nostro usu vehementer abhorrens, ad latinam me suauitatem conuertat. Quo m agis commoueri me sentio,cuaudio quosdam, qui latinas litteras insensi r spuut,& plane improbat,quaru vim,& pulchri rudinem non intelligunt, ijsque hunc, quem
communi consuetudine usurpamus sermonem,
aequiparant, atque etiam , si Superis placet, impudenter anteponunt. Quasi verb, si quid ma-' gnifici, ac splendidi in familiari huiusmodi nostro idiomate continetur, non illud e latinis f itibus derivarint maiores nostri ; atque in illa temporum colluvie, qua inuadentibus Italiam Barbaris,una cum dominatione & potentia, nae Artes interiere, in hanc nostratem linguam, quoad per eos fieri potuit, haud totum contui rint. Etenim nihil nostrum habemus,quod laudem mereri possit, omnia extera, aliena, per grina ipsa doctrinae,&sapientiae arcana,nedumesoquentiae,ad imbuendos animos, e Graeco penu in Latium manarunt ue e Latio in nostros usus translata sunt. Quod si ex hoc maxime inquiant,
ut sanὸ faciunt,huic genereditionis, quae vulgari usu recepta est, Philos iam, nec non reis
185쪽
' Ep t s T. CEN T. I. renditarum quarumcumque disciplinarum inistima, consignata fuisse mysteria, acpropterea superuacaneum esse latinis litteris operam da re,in qui us addiscendis hos, & ver aetatis frustra deteritur: n in inficiar, eam esse conditi nem scientiarum grauissimarum, ut exutae latianitate proprium decus,& maiestatem tueri munime posse videantur, & Roginas plebeio vestia tu iudutas, ac sordidas repraesentent: imo inro,neque Integre neque significanter nostram linguam referre posse eiusmodi sente tiascen
sto, quae in latina suum quasi corpus proprium habent. Quamobrem si peregrinam , nihilque
ad nos pertinentem orationem latinam existiam ant, neque potius domesticam, de cognatam
nobis, sed fato quodam ereptam, quid est,quod
ab ea tantopere abhorrent, cum peregrinas v stes, externos, atque alienos mores Itali homi nes tanto studio prosequantur, de induani3 Et nim ita usu comparatum est, ut quae olim natio omnes imperio sine controuersia superauit, ca' nunc specie quadam illecta quietis,& lucri,uno seruiundi desiderio flagrare videatur. De Lectione, nisi pertinacius agere Velint adue sari, conuictos medius fidius se esse fatebuntur ; de . Scriptione fortasse maior quaestio. Nam qui Iatine scribant I scribere eosdem aiunt admodum. paucis, Sc gloriam suam angustius coercere,cu ea cognitio arctis sane terminis nostra aetate c6clusa sit. Aberrant tamen in hac quoque parte
toto Caelo, nisi forte latius patere statuendum
186쪽
sit, quod unius Italiae finibus circumscribitur, quam quod per uniuerias Christiani Orbis pro uincias largissime peruagatur ; scriptoresque figulis potius, ac tonibribus, quam vim doctis, & eruditis suam industriam praestare velint. Ceterum eis vel iniuria temporum, vel ignauia, & socordia praeientium hominum deducti simus, Ut non modo politiores litterae, sed studia propemodum omnia, quae sapientiam pariunt, conticescant, obsoleicant: Philosophiam magistri viis qui attingat, aut nemo reperitur aut oppido pauci Sols fortasse Leges nonihil I ci ac comodi apud nouissimusesulum videntur
inuetoisse:quippe quq in re familiari tu defendo
da,tu amplificanda versantur ut plurimu: no nim,quae virtute inducat, sed quae censum augeant, eae artes suspiciuntur. Indignum vero, nisi cum venalibus animis sentiamus,flagiti; genus, mentem instruere disciplinis, quae nobis ad bene, beateqtie vivendum, a Deo immortali singulari beneficio traditae sunt, ut corpus vilissimo ac sordido quaestu ditetur,& pingueat. inaratione autem sapientes isti Leges calleant, in-tςrpretentur, administrent, sine pudore dici vix .potest; cum absque litteris plerique , ac lati ni sermonis expertes, omnem barbariem in subsed Ita,& fora traducant,& buccis ambitiose infatis, solos paragraphos sonent, &digina; quae tamen minime digesserunt, ac fortasse non degustarunt. Nam si sapientum responsa,& leges
illas a summis viris dictatas vidis leui, ac memoriar
187쪽
E PI s T. CA N Τ. Id limoriae mandassent, haud profecto in tantam, vocum fatuitatem corrumperentur, &nobilis simam facultatem non inquinarent ; curii illae lcandido,atque eleganti sermone,illustribusque 'in primis dicondi formulis conscriptae sint. Satis habent hi, si posteriorum scriptorum riuos attingant ; fonteS perhorrescunt; nimirum co- lsilijs vG plurimum ad quaestum magis, quam ad
veritatem accommodatiS,nunc demum uniue
ia prope Iurisperitia continetur. An vero ania imas incorruptas, immortales ad beatis em dia lyinitus procreaxaS, corporibus postponendas, , iudicandum est 3 vixtutemque auro posthabe dam 3 Ita sane contendunt. Litteras praeterea aut nullas vWlgo attingunt, gut fastidiunt plu- fimi, atque in eam Vaecordiam adducuntur, ut litteratos homines explodendoSputent, eosque , plane ineptos, atque inutiles in Republica pra dicet; litteratoru aute c0natus,& opera rissi secur irrideant, ac si essent furentium deliramenta,& somnia aegrotantium. Qua verb de re in Aulis, in Foris, in Civili secietate, atque amicorii 'consuetudine inter se hostes isti Musarum, &Mineruae strenuiadmodum colloquatur, pudet .
commemorare. nam cui sententias. e nobilibus 'disciplinis erutas, liberalis cognitio neutiqua . subministrat ; ille in obscenos,invignosque sera. mones degeneret necesse est ; aut bene loqu i ne' sciat male loquatur; ac tum demum summam gloriam sibi adeptus esse videatur, cum hon rum itudia, sortunam,mores maledictis exagia
188쪽
modi dedecora utinam non plerumque in suam perniciem) Sed uniuersus terrarum Orbis prinpe iam consenuit;bis pueri Senes; puerorum autem illud primum ac potissimu elementum est, vi litteras odio habeant. Tibi quidem, Laure, gratulor , qui ab eorum instituto longius abes, neque insanas huiusm'di inimicomitas VoceS, sertissime, reformidas. Ego quoque eandem tecum viam inirem, si aut ingenium, aut otium suppetctet ; sed cum meas vigilias attentius in ' tueor;animo me oportet plane concidere. Nam nisi ab Aula quietem impetro,desperata reS est, nihil perfectum, absolutumque de meo Vnqua penu depromere licebit:adeo multa, eaque Varia temerKquod Iuventutis est vitiuo inchoa- ta sunt a me, in utraque lingit a utraque oratione tum ligata,tum soluta,praesidia futuri nominis;quod quemadmodum parare possim in tantis virium,as temporis angustijs comminisci nea queo liIud saltem fortuna permitteret, sin munus meliora,at non deteriora ut secernere vale
rem,atqtie aliquo delectu testari posteritati, me inertem,ac desidiosam vitam quasi fortuito non agitasse. Tu,ques ingenio plurimu Vales,cumque ad apte, torna2que scribendum tuostylo nihil desit, facilitate nihilominus dicendi iacturam temporis redimis,quemcumq; aditum adsummum litteraris gloriae fastigium & appetere,&sperarepotes.Vale.Ferrariae X.Kal.Nouemb. An. EPIST.
189쪽
Bartholomaeo T oriolatio: Io. Baptista Laurus S.IλOMnino praeter frem tuae mihi obuenerunt
litterae, di serti stime Tortolette : quae ebgratiores , quo expectabantur minus,putabam 'enim me Cauacepto excidisse,aut abesse ipsum Ferraria, a quo lex septem abierunt Menses tantum accepi binas .in his semel de te mentio, cum permulta de studijs, ac tu rubrationibus tuis posset,&,1 nobis rogatus, deberet, quae hic Cora receperat,quo tempore Roma a Cardinale vestro ablegatus, Gibertum Pium, cum suoruspledore natallu,tu Colum si nupero coni ligio florentem, immatura morte praereptu offendit, quem crediderat valetudinarium. Homini autecum negotium dedi,scriptorum meorum, cuiusque modi misisse, tibi. nostri amantissimo, indicandorum; meum non fuisse consilium, ut ex eo laborem scribendi yllum sumeres utique in ista Aula occupatissimus,inde opinor,licebat intelligere 3 quod ad te per eam occasionem verbum nullum:quem ego Artibus & facundia, excultsi quamquam rudi, ac ieiuna Epistola , opellare vltrb non dubitassem. amobrem magnas beneuolentiae in me tuae gratias ago , qua adductus, litteras ad nos miseris tam uberes, tam elegantes , tam veras denique de re,hac quidem
tempestate, ad miraculum , pqne dicam , negli-
190쪽
ΙΟ. BAPTISTAE LAVRIgenter habita. Etenim per quam pauci hic sunt, qui ut missos faciam eos, qui Philologiae,& Philosophiae haud quidem nunchim remisere, nam
aliquando agnovissent, sed sibi in totum inter dixere Tullij, meliorum vὸ splandidas,&omni
Gratiarum penu refertas cenas,desiderent:adeo
multi triuiali & famelica oratione contenti, vulgariter ac sordide conuiuantur. Aduersus quoS,sermonis elegantiae os ςs,aequissimo iurestrinxisti gladium,Tortolette cui tamen quan- db nullius iam rei uberior est annona, quam hominum,aruisis amoenioribus abhorrentium, nullus adijci ignis satis queat,ad hanc excetram exurendam, nullum fulmeni ad hos Salmoneos deterrendos,obterendosque Non possiim oblia
uisci spinosas quasdam, imis monstri similes ii
teras , quas legit mihi nuper Vir amicissimus, cumprimis eruditus &eloquens,ad se,uti dic bat, a quopia ab Insubria exaratas,qui Historia nescio quilim aggressiis est scribere. Lapides,ita
me Caelites ament, non Verba loquebatur: tum ut latinat orationis faciem non agnosceres, plastne asper,horridus, olidus, veluti e pistrino pro dijsset. haud certe Plautino,aut Apuleiano nam hoc ferendii in erat sed ex hircosa aliqua Aboriaginum caula, qui rancida omnia fuerant balba de nare locuti. Qui vero salebrosae Epistolae ledictione meas aures onerauerat,a nobis bona san*fide expetebat , ut cum illo dat a lixteraria syngrapha. periodos sic obuoluebat,& vocibus quibusda ab Oscis, & Volscis male corrogatis, interpolab/t ;