장음표시 사용
21쪽
praestanti, & eximia, e me licet notia
Physico, neque assueto naturae specitatore, aut probato Venatore, quovis
rudi, & inexperto dicendi more, ac non nisi consulto hoc loco repositum , fuerit. Cum potissimum DEO fidomus, qui fari nescientium ora quandoque benigniter aperuit, id tuae Excellentiae non solum non nisi iucundum , videri poste, sed & ccteris ad vehementem admirationem, & non levem utilitatem cessurum, qui tanti propositi nostri vim, virtutemque ad commune mortalium commodum , deprompti. contemplabuntur. Qua in re quidem non mediocri mihi illud itatio fuit, quod omnia prius auspicatus irrefragabilibus rationibus, ac comite eXγ-rientia, rerum teste fidelissima, ad gravissimos simpliciunia investigatores, probatosve, & locupletes Autores r
. tulerim. Et id prosedili digne non tacus a me factum fuisse intelliges, ac si Μongi binium oleum hoc, de quo agutur, ex iis, & eorum omnium merito princeps esset, de quibus plerisque in , locis tam magnifice sensisse visi sunt.
Quamobrem non vereor quin haec ru
dimenta qui perlegent, yel eo prolixi.
22쪽
ri duci possi ni oblectatione, quod ea in
re me uti peregrinum hominem, probata tamen omnia disserentem, accipient. Atque ided non dissidimus asi re qui de incuria, neque ab re, me r darguissent,si naturale hoc,& praestam tissimum oleum non voluntario judicio, neque opinionis errore, ad commune bonum, ut variis corporis passimnibus peculiarissime conserens, pro ubrili mea non extulissem. Quae sane res etsi ad Physicam, Μedicamque pertineat , si tamen explicata pro humilitate mea suerit , non video quin aliud consequi debeam quam advenae qui magnificas ingrediuntur Urbes, ut novas quasipiam inducant Mechanicas, aut inventis etiam quicquam aliud praeclarum adjiciant. Nam primum , uidem ii ab omnibus laeta visuntur
fronte, amiceque eXcipiuntur. Tandem autem foventur, juvantur, & cari habentur. Sic itaque demum si sim.plicium omnium laborantibus corporibus succurentium singulare hoc, &;uvantissimum oleum , humi adhuc iacens, pro virium exilitate, iure in omnium Ora posuero, ac Hieris diverasis morbis conserentibus adiecero, vel
23쪽
ficile, & non sine causa anteposuero, non erit quin mea quidem sententia legi inprimis libenter, blandeque eXcupi, ac passim fieri omnibus acceptissimis debeam. Cum nostra maximEcum mercenariis illis minimE conferenda sint. Nam cum illae ad fabriacanda quaedam usu brevi terenda, &parvo duratura tempore instruantur, haec a nobis ad opitulandum,& ad pr servandurru, humanum hoc corpus, quandoque in Divini Numinis te plum a summo rerum opifice institutum, & ad ipsius ideae, ipsius inquam, incomprehensibilis imaginis similit dinem fabricatum, & animi omnium ad humanam cognitionem spectantiu capax effemina ante universorum, potissimum verb ante Celeberrimae Tuae Excellentiae oculos proponuntur. Cui
ipse quidem inscribere institui, imper omnem Italiae oram te nihil ei gantius , nihil humanius inveniri posisit, ac si pulcherimum foret de re tam eximia apud eum qui praestantissimae sit naturae, bonitateque, beneficentia mirifice splendeat, verba iacere. Pro. inde cui, proh Deum immortalem , lupusculum nostrum gratius quam tibi Prim
24쪽
Principutri sapientissimo esse debet Pressertim quum illa sub florentissimi,& iucundissimi oppidi Saxolii specimsissima ditione felix noster fons Oleum manet, quam de omni amplissimo, &.pacitico imperio tuo mature selegist i, ubi maxima anni parte regni curas sollicita dispensatione pertractes, quandoque eas aucupiis, venationibus, sive apricationibus intermittas, quod benigno sub sidere, & sub ea coeli parte
sita sit, quae rerum omnium copiam ad humanum usum optimarum perpetuo anni tempore procreat : ibique merito excelsiam arcem Samitanas ,. ceu Capitolium alterum longh opulentius , icinge magnificentius, quam amtea ista in regione consuetum esset, imstruxeris, unde ipse vitream, & limpudissimam Situlam fluvium defluetem, uti regiam piscinam, despicias, unde per ipsius labra canoros avium concentus, & dulcem, ac suavem undique spirantem auram eXcipias, tot arbusta humilium ferarum latibula discernas, tot subflorentium pratorum tra jus, tot pinguia soli iugera, tot patentium camporum aequora irriguis deffossioni
25쪽
bus vitibus coronatis,distincta,per quo magnanimos alites tuos, mira divini ingenii tui arte mansuefactos, praepeti Penna, unco rostro, & tenacibus umguibus armatos, ad sidera scandere , ibique supra caput istud tuum sapie tissimum ad praedam accinctos adst re, & ea visa purum aera findere, ea que ungue, uti fulmine, ferire, ac se ingenti vi, & animo potiri, moxque tuo iucundissimo conspectui dono dare n5 mediocri admiratione concernas. Tot sertiles colles, pomariis,ficulneis,oli votis, vinetis vestitos, ac adeo formosam
viridariorum faciem,Elysiu proph prinspectum, incredibili delectatione ata mireris, & unde sacri Μonzibinii collis istius humeros, qui salutari hoc leo in magno nomine, & gloria est, a solio enim isto tuo Saxoliano, & splendidistima Ducali Aula ad secundum , tantum distat lapidem ad meridiem ,
contempleris. Ex qua quidem re facile fieri posse considero, ut nimirum id gratius Tuae Excellentiae,cariusque eL se debeat, quod de tam excellenti simplici merito memoriae proditum est,&quod tam dignam opinionem tuam ,
magnificare, & illustrare uspiam pos-
26쪽
sit. Quale hoc idem est, de cu)us situ,
vi, viri ute ille, ut paulo post accipies, serio tractare incipiemus.
Montiis ussus, ortus, vis, viri que. INter montana oppida, quae Mutinensi in agro sita sunt, Monetbius est. Idque non quidem vulgare; nam felici admodum insidet promontorio, tum coeli benignitate, tum secundit te glebae, tum autem vini praestantia, ficusve, atque oleo. Quarum rerum copia utique in immensium , claret. Monteneti bibum priscos ob uvae eleg tiam quondam vocitasse serunt. Inde vero syncopari concinnius visum esse. Ad ejus radices quidam decurrit rivus, qui ex ingenti olim ruina ruinarum si bi epitheton comparavit. Ac in Nir neum, Floraneumque derivans a3ros, pronus Curtianam in sessam dilabitur, per quam quidem verso cursu Sectam in flumen ad septentrionem tandemst condit. Veruntamen nullam sibi rivus Originem agnoscit, nisi quam ex
occidentis selis plaga ingruentes plib
27쪽
vias, raraeque, & deliquatae nives d circumsedentibus collibus sese evolventes , ad quorum defluit pedes, faciunt : Quo fit, ut incolis dubium relinquatur . torrentem ne an autem rivum appellari sati us sit. Quippe, qui ut e tam felicis oppidi conspectu Momtibinia intersecans pastua ad orientem lapsum continuat mirificam olei fod, nam adesse, ob ejus vehementis spiriatus, & odorificentistimi emissionenia conspicari cogit, eamque ad laevam Montenribinium aspicientem ostedit. Nam praerupta sibi rupes, detonsaque immi t,& juxta rivi alveum ultra,cutraq; atram prς se fert ad sex ulnas ol astris terrae faciem. Hic scrobs est,sive sens redii lis ad pedem altus, cuius dia.
meter non cis duas se extendit ulnas. In eum igitur aqua oriens per subte raneas venulas scatet, quae sero lacteo
visu similima. Eam quoq; vicissim fluutantes sese oculi ostendunt, qui mirae sunt, & inaestimabilis pene vis Oleum. Quis id facise crediderit ρ aquae,& oleo eandem vim fragrantiae esse. Ex atra quoque illa oleastri terra glebas estodiunt , in frustulave sensim findunt, eaq; pereo tepefaciunt alieno, & loculo obsi
28쪽
obserant Ianeo, ac praelis idem ex iis
exprimunt oleum. Illud autem noriste lateat, Sapientissime Princeps, qud ad umbilicum rimata omnia esse intel
ligas, quae ad rem attinent, rupen
hanc, de qua sons hic sacer oleum manat , neq; herbam, neq; arbustum, neque arborem ullam, ad sagittae jactum 1upra circaq; se emittere, sed ibi tui
demum raras admodum iuniperos, raras myricas, vepres' raros, & perraras sese efferre ulmos , veruntamen herba quςdam,cujus generis nunquam
me alias vidisse memini de ingenio ad declive rupis initium sit bolescit, quam etiam incolae Fu manam vocant; haec hortulano tithimalo fere si milis e st, ni quod illud simplici haec autem ramo1Osubrustoq; sese erigit fuste , florem p riens chamomillae flori parum dissimilem, ni quod illud intumescens, quale in chamomillae flore albis seliolis uti corolla pulcherrime cingitur, hic de- tumet, & ad selliculi similitudinem , desessum est, quasi in eo , ceu siliqua reclusum semen Queatur. Ac veluti nullum odorem spirat, ita, & vanum,& insipidum saporem degustantibus praebet, ac si fatua esset materia, quae
29쪽
in tam sterili loco, & in subpallido rupis vertice, unde i ngens ad fontem praecipitium de rivatur, uaturali nescio quo fato, oboriatur. Quum ergo ipsius olei adhuc incogniti ollula Martio mens proXimo ad me esset delata , ac ejus odoris suavitatem intentionemq; Vehementer admirarer , protinus sane obstupui, considerans tantum gratiarum non sertu illi quidem conferri, quantum hoc loco nobis terrae flatu profundebatur, sed caesitus miserico diter depromptum , & incredibilem rem quodammodo credibilem seci. Nam ex Castellariano StroZZa praeclarissimo oppido, ibi enim quum siri
Praetor designatus, facile CO IDC contuli , quo ea in re naturae Vim Virtute nasque cotemplans quicquid humano usui necessarium, ac memoria dignum adinvenirem pro ingenioli qualitate praesentibus, & posteris palam iacerem quo tamen facto de vasis, & in herbo-ta rupis calce, ut paulo ante eum in rivum , & de ipsius terrae visceribus tam pretiosius, tamve salubris, coelorum indulgentia, subargenteus nobis distillaretur liquor . Et quemadmodum varii, diversiq; de eo sentiant, qui
30쪽
naturalium vias indagare innixi sunt, pleraque subjiciens iuvamenta, quorumajorem vidimus partem, Iionnullave ab iis qui partem experimentati sunt, partem autem ab iis,qui in aliis videre, fideliter accepimus. Sunt ergo qui forunt oleum nostrum de Asphalti illius clarique genere esse, quod apud Babylonas emanat, quemadmodum subiblissimo illi simplicium investigatori S rapioni , & antiquissimo illi, ac non m diocri Physico Dioscoridi, qui esse optumum ex Asphalti speciebus affirmat Quidam acutissimo ingenio aspiciunt, es esse Petrolei illius albi , dc Diaphani
speciem, igneam habentem virtutem, non ambigunt, quam concreari, tunc maxime sulphureis in locis, cum te rea aqueaq; pinguedo igneas in partes, caloris actione, immittitur, eleganter describunt. Complures Mesuae scripta
de Petrolei subalbi qualitate subtiliterct arguth disserentis considerant: olei tamen proprii similem essentiam esse, quod a tam claro Philosopho, S gr vissimo Medico Philosophorum oleum non indigne appellatur, re in quo priscos concordasse, Secretorumq; secrotissimum esse coasirmat, di iuvamem