장음표시 사용
81쪽
s Gens fertia Thusciae Trans minia, miniis diffunditur ad pistorium. In his Voltu
sena sub radicibus Cyminiis iacens cogno ne Etruria : a lia tres gentes Etruriae appellan rur. Etrusci ut a communi metropoli: & ager E- Uuscus,antea Vmbranus dictu ubDVmbri O .ri. In eo agro Feretia.Tromolii ,Μeonia,Μec muri, Turrhen Volturna sub Volturrena, Arsi tes veteres eognominecam illarii, Logius Bl te Olena Tussa, Nana, Larthe&oppidum: Sal Vmbrona. Cori Noma Cort-Enebra mons C rati, in augis Cyminiis. E regione mons Pli
ficon quae di arx Iti,Volsinae,pelij,propite, sentanas , Clusium vetus , pugna: se. duce C
mersici,naome&Tumniates, sora, soana. Non procul, Saturnia lapides a Ioue compluti in at . 1 Umani Herculis contra Lygures Etruscos G-tantes,a nlio dicti Lamones. Amnis Pelia,mos Pelius mons Tumni , Rosella Umbro in monte, Sena Colonia, Phocenses. Pastorium. Umbro
amnis, Stellates, Fluentini, qui & Arnienses Clusium nouum unde Clusentinus transiitus Hambalis Aretium, Crotan a Crotone socio Herculis condita. I Apeninus mons Italiam in duo steat: R dices sub Penino transitu Hanibalis.Inalpibus a Nicea ad ipsum ferme Peninum in latitudianem ex enduntur : dcvsq; ad Μ a m Ligures
molitant incoluiri: a Macra item ad fontes Ti-hptis ad .inferum mare Thusci ad superum, Galli Aureliani.& miliani. 'IA fotatibus ruaesitas Tiberis ad Narem Umbri inhabitant. Princi
82쪽
pauerunt exceptis Typherno, Elisio, Hysipello, Fulsineo,& vetusta Veiorum prole, quam Veia Iubram, id est Veiam prole, anticam Vmbram dicunt in quibus principes sunt, Spoletum,Tuder Meuania, & Ameria ferme nongentis annis ,ri amplius restituta ante Persae bellum a Veis Etruscin antea condita duce Ameroe At- Iatis Itali ex Pleyona uxore filia. A Nare posero amne usq; ad Equiculos tenent Sabini, a Sa--bo conditi Sabatio, Saligni genti Ii edito. Inde ad fontes Sarni amnis Sabelli Sabinorum proles incolat Sangni gentilem Sabi pronunciant - Sabini: Sactu in.Romani: Sagam. Barbari, a quo
& Sagi primi Thusci, id est pontifices, & sacri
expiatores. Ex quo patet leuitas cum loquacitate Graecanica qui a Lacedaemoniis ortos scri- bat Sabinos,& Graeca origine a Seuo me dictos. fingunt. Sed Roma tum rudis erat cum relictis literis & disciplinis Etruscis mirabunda Gr cis fabulis rerum & disciplinarum erroribus ligaretur quas ipsi Etrusci semper horruerunt, neq; ob id Latinas quidem voluerunt suscipere usq; ad Cecynnam Volturrenum magistra quadriagarum, dc augurum principem, patrem Menippi,& auum Men odori, quos ante illum pater e-aus Volturrenus aliusq; Titus,& proauus Tu Ilienus semper Romanis principibus carissimi
renuerunt, cum ad eas recipiendas urgerentur.
Nam ipse Turrhenus patre Elbio Volturreno regum Etruscorum ultimo ad lacum Vadymonis caeso equidem ad reddendam urbem E--truriam sanno secundo Olympiadis 1 et . allici potuit: sed ad recipiendas literas Latinas, nun-
83쪽
DE ITA L. ANTE RO M. palatinum collem Rhoma Itali filia : sed prius Palatini Aborigines tenueriit,qui ex agro Reatino ad pascua ovibus qu reda illo profecti
sunt. Argumento est Vellia altera Palatini parsa vellenda lana,ante his monstrauim Etruscam tonsuram appellata. Capitolium dicta a capite inuento fluente sanguine, dum Iovini templi fundamenta iaceret princeps Tarquinus. Na antea Tarpeius, a Tarpeia ibi scutis Sabinoru obruta: sed prius Saturnus vocabatur Sub eo Ianus quadrifros: Quirinus a victoria Lucumonia a Quirino colle mouentis: Quirinalis, a Iunone Sabinorum Dea, quam illi Curitim, id est, hastatam Iunonem vocat: etenim hastam Curim dc Curinam proferunt, quia his simul & Hetruscis, non est littera, sicut Romanis , inde Quirites. . S E M P N I US, DE T I V I S I O- . ne di Chorographia Italia. Niversa Italia a iugis Alpium oria tur & in Leucopetram fretumquel siculum terminatur: Cingitur si pero & infero mari & secatur ', pennino, qui a Iugis Alpium o ius yc mediam Italiam a Liguribus ad Anconam porreetua, inde paulatim usq; Venusiam reflexus, ibi ex transuerso diuidit Italiam. Ex
altera parte, Brundusnim: altera, Vel iam attingens circum suum Urentinum, quo Ausones . primum, inde Aborigin.es, Graeci post Ocno trium Arcadem tenuere, a quibus magna Grae- .cia nuncupatur,in qua sunt Oenotri:,Calabres, Salentini. magna Graecia atque Brutij. ' rorco
84쪽
σ6 HIs T. ANTHE LIP. I. antiquitus Italia in medium Apenninum Ze In Apenninum ad inferum mare , & in Trans. Apenninum ad superum pelagus & in Alpes a
Netiis ad Ligures diuidebatur. SI DISIO ALmrv M. s a Lpes ipsitribus partitionibus secatur. Pria
ri ma Ligurum,quod ab eis oriatur, E Nycaea
ad Poeninum: sequens ab eo ad Ocram monte
Poeninus dictus Etransitu Hannibalis. Tertia Taurifana usq; in Histriam omnibus Alpinis
exceptis Liguribus notissima origo Etrusca
usto, praecipue Rhetiis. iE ῬεNNINI.: l Penninus diuiditur in Ligur s montanos. n Apuanos,Vmbros, binos,fabellos,Etruscos. η Ligures dicti sunt a Ligure Phaetontis filio: qui omnium primus multis seculis ante Graecos ex Attica colonias in Italiam transportauit: adiecitq; atq; miscuit antiquissimis It ' Iiae popaeis ab Ostiis Tiberinis usque Niceam.
. Hinc veteres omnem maritimam dixerunt Lis Suriam. Itaq; pars Apennini a Nicea ad fontes Nacrae,Ligures mqntanos alit,quibus origo est
3 Genio & Ligure. A fontibus vero Μacrae ad fontes Tiberis Apenninum , colunt Ligures Apuani, Etruscis orti, cognomine veteribus Gallis, ut Μ. Antonius Prodit. Portionem vero Apennini E fontibus Tiberis ad Nar inhabitant Vmbri: prima veterum Gallorum proles ut Augustus scribit. Ab amne vero Nare usque ad fontes Silaris: montes tenent Sabini quib. saga est origo: Nam satagni, gentilis Sabi fuit. Hi paulo ante ruinas Troiae, disciplinas Etru
sca didicere. & ius diuinum & humanum,
85쪽
Megale Turrheno perceperunt. Rursum a R tibus silaria ad fontes, Volturrheni di sunt Sabelli proIea Sabinorum) incolunt Milios Rh mani Samnites, Graeci vero Sinnites vocant. Portionem vero Apennini , , fontibus Sarnivsq; ad magnam Graeciam, Thusci tenuerunt: ta residua Graeci. Hactenus de diuisione Apennini & Alpium Ac origine habitantium in eo. is i IVISIONE. PL. -
CIApenninam Italiam flumina diuidunt &ibidem Transapenninam Padus amnis Galliam Cisalpinam primo discrevit. Cispadanam omnem , millis coloniis, tenuere Thusci. Doria Thus colu priina familia incoluit principio ab Asca colonia usq; Parmam a qua flu- uius Doria de regio prius Doria, nunc dimilia. A Parma item ad Bononiam Bianora, adiicernunc,Aurelia Flaminia. Item a Bononia ad Rubiconem amnem antea Felsina . principe Etruriae. Missis coloniis Lamonibus a I bicone ad Anconam, Senonum Gallia togata dicitur: ab diis qui duce Arunte primitia Italiam transcenderunt alpes: a quibus sensim pulli Etruseia Cispadana & Transpadana regione q nuc GaIlia nomen habet. Et quidem omnem Transpadanam regionem Thuscoru prolem fuisse inter omnes authures conuenit, manentq; vestigia: 'rbs Alantua. Lacus Etrusca origine dictus Larius , quod a patribus Volt renis cmnia ea loca principio possessa fuerunt usque Veiona. hine circa Larium lacum a principibus dicta vallis Volturrbena: N Veronia vera Thuscorulamilia & ab Atria cor dem colonia, fluuiua
86쪽
Verons argumenta seruanti. Nam usq; Atriani fluuium, qui limes est Volturrhenorum dc v xa etiarum ,tenuere Etrusci: & Venetias principio quidem phytontei, po stea Troiani eisdem misti coluerui. Haec de Transa pennina Italia dc
Apennino monte inter authores conueniunt.
C Isapennina vero ad inserum mare veteres :ita partiti sunt per amnes. A Nicea enim . ad Macram .tenent Ligures montani origineπPhetontei. Α Μacra item ad Arnum & portum Ligurnum incolant Etrusci cognomine Ligures Apuani: quos sequuntur Ligures Etrusci: Populo iiij a Ligurno portu ad caput. Etruriae a quo ad Tiberim sunt Etrusci, Ligures, Turrheni. In quibus sunt campi compluti lapidii, clari pugna Herculis, adhuc Lamones dicti ab ipsius Herculis filio Lamone. Pari forma ab vltima Italia in Tiberim Romamq; percurrendo a Velia ad Silarum fluvium Lucani da Samnitum duce Lucio orti tenent.. Ab eo ad Sarnsi. amnem Picentini habet. A Sarnu vero ad V o turnum fluvium incoluerunt Cumani, quos ab . agro nullis viribus Etrusci quamuis toti Italiae
imperitarent, potuerunt dimouere, aut in pO- . testatςm redigere. A Volturno amne ad Sila-
rim Etruscorum.vetustissimus ager fuit in quo . Prius. Oscam dicta,postea Capuam c0diderunt.
Α Lyri autem ustri. Tiberim Saturnio cum .
priscis Aboriginibus fuit origo ab Vmbris de Camesenis editis 3 ubi best mons Capitolinus . dureo seculo Saturno. habitatus ubi & nunc intaRRhoma Iaratu caput. Quamobrem para
87쪽
DE ITA L. ANTE ROM. 6'' eons derate quidam scribunt Rhomam postremis ac nouis taculis a Rhomulo condita Sc appellatam, atq; coeptam cum nullum ex his tribus verum apud maiores inueniatur memora tum, sed sint ab eis cotraria prodita. Non enim
Rhoma, Rhomulo nonae habet, quippe quia
geminis no Remus es Rhomulus nomina posuit Faustulus Etruscus S regius pastor,sed Rumulum 5c Rumum. Illos ab euentu appcllauit, quae sunt nomina Etrusca, alioqui Rhomae nomen & nominis origo vulgata esset, atq; manifesta, quae occulta esse salubetrima religio sanxit, ne si origo nominis Rhomς claresceret,eius deus , in cuius tutela Rhoma est & ὶ quo deriuatione habet, gentibus pateret,& euocaretur ut caeteri. Quamobrem dc Angerona silent ij dei ante Iani festos dies colitur prae foribus ut ne
cui liteat illud palam efferre quod ad salutem
Reipublicae veteres ore obsignato intra pectoris arcana voluerunt contineri, cuius violatae
religionis poenas primus luit Soranus. Non igitur a Rhomulo Rhoma, sed econtrario stipia potius Rhoma, cuius adeo est occulta derivatio,Rhomulus nomen habuit: quae ante ipsum Rhomulum coepta legitur coli annis paulo mimis viii. c. ab Italo in Aventina Capena & filia eius Rhoma in Palatino colle dc ante hos plus-qua ς cc. annis aureo secul. a Saturno ubi nunc Saturni ades ad radices capitolini collis. At Rhomulus sol tu ex oppida o Rhoma in Palatino colle quadratam & regiam reddidit, cuius
quatuor portiones erant: Rhoma, Vellia,Gei
mallia, ubi ficus ruminalis & aedes Rhumuli dei qcculta derivatione: postmodu Rhomuli. Sempronius L 3
88쪽
condidit autem eam accitis amicis vatibus T. truscis qui fossa ubi caput Erti tauri est, pome rioq; ad prudentis vatis auspicium sacratis ci cum palatinu collem sacro aratro cinsi iussit. Undecimo Kalend. Maias, hora inter. ccudam. εc tertiam, Sole in Tauro, Luna in Libra, Saturno, Venere, Marte, Μercurio in Scorpione,ω-ue in piscibus: ut tradit Lucius Tarrulius mathematicor u peritissimus. S unt qni tradant illa conditam Ir. Olympiade : placet aliis octaua e septima quibusdam: sexta compicta, non ullis. praeualet omnibus his gratosthenis inuictare gula viarunt. Sed cu Pomponius Atticum c tam sena tu atque doctissimis viris coserret Grae- eorum certissima tempora, compertu est quos ab AEnea & Troia excisa per tempora regii Latinorum usque ad Rhomusum regem iam creata fluxerunt anni circiter 4 3o. Quare haud dubie codit a est Rhoma Olympiade teptima: aut eius anno secundo. Condita autem fuit primum in mole Palatino. Inde sabinis & Tuscis in foedera couenientibus. incoluerunt Sabini quide
Capitoliu di Quirinalem in quo Numa postea
habitauit. Rhomulus Jc Rumnensus, Esquilianum: Palatinu,& Coelium, Tusci: Luceres, viminalem, & subsidente convallem usq; ad aedet. saturni oc radices Capitolij. Rumo fratri, Aueatinas aetate omuli, mansit. Ea: ssint verae tam priscae Italia quam urbis Rhomae antiquitates & origines: quibus quoniam psu res Gr ei postremis tempori Misin Italiam comigrantes commisti fuerunt, ob id a se principio ema vase Italia Graecia falso existimauit graeca tum leuitas tum sabulositas. Quis enim ex antiquis
Emis non scribit a Iaao Ianiculum, di Etruscos
89쪽
veteres Gallos eonditos. Et tamen plures Grς- eoru tradunt E Turrheno Lydo qui fuit nuper. de heri positos. Quin etiam o Turrhena Thuscorum regiam no puduit eos Rhomam assere-reaanta videlicet impudentia cum eorum iactantia est,ut omnium gelium.& imperiorum. atquevrbium prael carissilinarum se conditorea. esse apertis saepe mendaciis conscribant.
secuti,fr origine urbis Roma,ac vocabulis eius.
Taliae imperium penes duos popi NU .los principes extitit. Posterilis, Rhova mani: principio, Thusci sub Iano
coeperunt in aureo seculo. Aurea ae-
- tas primo ortu generis humani mira sc dicta quod posterioribus seculis comparata: aeque atque aurum inter metalla effluxit. Eam coepisse sub Ogyge ante Ninu anis circiter 2s o. Xenophon atq; maiores prodiderunt. Is Ianus sub initium aurei seculi laeuum latus Tiberis in Etruria tenuit. C A ΜE S E s vero ac S A-T V R N V s circa finem eiusdem aetatis dextra
incolueriit:ea aetate nulla erat monarchia,quia
mortalibus pectoribus nondum haeserat ulla regnandi cupiditas. Principes quia iusti erat de religionibus dediti,iure habiti dii & dicti. Non enim arbitria illoru ab quinuci populus a iure in naso discedebat. Nullo tuc vindice aut metu sed sua sponte retinebant fidem & rectum. Pudor ipse regebat populos: & ius principes. Domus illis non extructae vel ornatae luxuriaq; insignes erant & splendidae,sed vel cryptae aut v minum tuguria, dc caua arborum ligna erant.
90쪽
Viistum sponte nascentia praebebat: aut in die victus querebatur venatu. Vinum & far primus illis docuit I A N V S ad sacrificia & religione magis quam ad esum & potum. Primus enim aras & pomeria & sacra docuit: & ob id illi in omni sacrificio perpetua praefatio pi aemittitur,farq; illi ac vinum primo praelibatur. Uxor illi fuit V E S T A,qui prima facrorum regina sempiternum sacrificiorum ignem virginibus credidit. Bella tunc non ignota modo , sed ne cogitata in mentem venerant. Ad pudorem &sanctimoniam domorum primus valvas,seras,& claues excogitauit: & inuenit: &ab eo di- Ianum Olympo regio Etruriae fanoq; sacrato duodenis coloniis totidem pomeria, arasq;
sacrauit: & ad continendum recentes tum colonias in ossicio aureo, virgas, facesque singulis Psingulas dedit. Vnde ipse in manu virga & clauem, subque pedibus bis senas aras habet. Circa finem aurei seculi primus omnium Ninus rex
Assyriorum hos aureos mores noua regnandi
cupiditate mutauit: & primus limites transgressus bella finitimis mouit: & totius Asiae
populos perdomuit sub quo C Α Μ E s E sprqfectus fuit Aboriginibus. Et paulo post frementibus undique contra se armis toto prius
pererrato orbe s ATVRNVS ad Ianum se contulit. Eum comi hospitio Ianus receptum Latio & Aboriginibus praefecit.Et more quanuis tunc finientis aurei saeculi intra fines suos sese quis'; cotinuit, Ianus in Etruria: Saturnus in Latio, Tiberimque fines imperij esse instituit: intra enim suam cuique patriam tunc de more regnum finiebatur. Limea igitur erat intex