장음표시 사용
41쪽
BIBLIOTHECA OR. D. PRAEDIC AT.
rantasia, de quo an. ir 76. & Alberistus Magnus in morte Regis Romanorum sumens pro themate : Ecce mittam eis Salaaurem, se propugnatorem, quiti rei eos . Plodrias p. I.
Manuel Caleca hoc anno venisse dicitur ad hoc Concilium Oecumeni- cum Liugdunense II. Philippus Labbe Societatis Iesu inter Auctores Ecclesiasticos XIII. Christianae cerae saeculo.
S. THOMAS AQVIN AS iubar sple-didissi inum , e nobilissimo Comitum Aquinorum genere in finibus Campaniae , oriundus , de quo Marraccius in Bibl. Mariana , Sixtos Senensis in B bi Sancta lib. q. de P. noster Grauina haec habent: vir inter Sanctos doctissimus, & inter doctos Sanctissimus cutuliquando de eo scripsit magnus ille Best trion Cardinalis Nicaenus,& Con- satinopolitanus Patriarcha)qui,Theologiae splendor, Theologorum parens, ingens virtutis,& doctrinae Thesaurus, riclesiae doctor incomparabilis, cognomento,& merito Angelicus, humanarum mentium lucidissimus Sol, sos integer, & illibatus ingenii, medulla sapientiae diuinioris interior, verus diuinae mentis, voluntatisque interpres,inter Theologos Aquila, passim ubique apud omnes audit. Est eius
scribendi genus graue, argutum, s lidum, purum, acutum, pingue, pa tens, exquisitum, & antea inusitatum, ut mirandum sit quonam pacto tam breui, quo vixit tempore , tanta pereurrere , intelligere , inem inisse , &tam latε manantia prosundere potuerit flumina doctrinarum Et ad plenam, absolutamque totius , tam diuinae, quam humanae eruditionis gloriam solus defuit linguarum, de eloquentiae usus, quem eruditi illius seculi, v pote sublimioribus studiis intenti, neglexere . Theologorum fuit, ac Philosophorum omnium, quos in hanc vΩque diem scholasticorum Academia protulit, sine ulla controuersia princeps . Quippe inii primus omnium latinorum philosophorum non minus
incredibili, quam felici ausu omnem Aristotelis Philosophiam commentari s lucidissimis illustrauit . In sacris
vero sincerioris Theologiae studes ita sapientissimo incessi proximus Augi
stino; atque ita mentem eius, omnes
sensus reconditos introspexit, ac hausit, ut iuxta Pithagorae Metenpsych sin communi doctissimorum omnium iactetur adagio, AuguHini animam migras in Thomam. In Scholasticis quique mistae Theologiae disputationibus
ita caeteris academiarum ducibus antecellust, ut uniuersali scholarum omnium consensu receptum sit,Thomam,
Seholasticae Theologit instauratorem, quatuor inter se implacabiliter pugnantia in diolubili pacis faedere coniunxisse ; nempe C iam , Breuitatem, Facilitatem, & securitatem; quas nulli unquam literarum prolatari, vel ante, vel post eum contigit simul co nectere potuisse. Ac primum tanta inest Aquinati rerum omnium copiosa ubertas , ut nihil serε ex uniuersis
Theologiae , ac philosophiae ambitu queat desiderari, quod non ipse diti iasinis scriptis suis fuerit copiosissima
varietate complexus. Brevitas deinde, cuius exiguis angustisis copiae ampliatudo contineri non potest, ea est, ut
quae tot veteres, ac recentes auctores
vix innumeris, & immensis voluminibus comprehendere potuerunt, hic inter unius strictae epitomes, hoc est , summae Theologiae compendium, is cupletissima breuitate plenissime, strictissimeque concluserit. Brevitati autem , quae obscuritatis est mater & in- diu idua comes, ita facilitatem, omniseclusa dissicultate, copulauit, ut o dinis dispositione, sententiariim perspicuitate, & verborum splendida claritate scriptores omnes longo post se reliquerit interuallo. Tandem, quod multo admirabilius est,cum in scriptis ecclesiastis multorum magni nominis patrum caute,ac suspenso pede sit progrediendum legentibus, ne in sententias quasdam parum tutas imprudenter impingant: uni Thomae vere diuino viro tanta assertionum , sententiarumque securitas diuinitus obtigit, ut in lectione eius lector, omni erroris suspicione liber, citra ullam offensam tutus, & securus expedito gradu, veluti per viam regiam, communi e clcsiasticorum Patrum incessit tritam,
42쪽
linige i deuiis illis particularium sectarum semitis, ac diuerticulis, quae saepe incautos in ambages inextricabiles , & errores abducunt irremeabiles, possit ex patiari. Haec illii Ortus estan. Iaa 4. In monte Casino, & Neapoli Campaniae puer est alitus. Coloniae in Germania sub magno profecit Alberto discipulus maior ..Parisijs
Galliae eadem die cum S. Bonaventura an . Ias S. creatus est doctor Theologus , ubi diu maximo omnium stupore ac discipulorum concursu de re qualibet disputauit.Bononiae quoque, Romae, Fundis, Fogijs in Apulia,Pisis, in Urbe veteri palam docuit; demum Neapoli, ubi caeperat, stipendio Caroli Regis,reliquum vitae tempus semper pbysicando peregit. Fuit definitor pro Prouincia Romana, quaeueadem tunc cum Regno utriusq; Siciliae erat , in Capitulo Generali celebrato Londini, in quo anno iaώ I. Beatus Humherius generalatu se abdicauit. Casti Dius I. p. lib. 2 cap.
Cum euocatus a Gregorio X. R mano Pontifice ad Concilium Lugdunense II. iter in Galliam meditaretur, in Caenobio Fossaenouae ordinis Ci- sterciensis prope Amaseniim Campaniae fluuium ad Deum feliciter emi- grauit anno reparationis humanae ii die 7 Marti j Aetatis suae anno L. . Relatus suit in Sanctorum numerum Anno MCCCXXIII. Eius corpus, Urbano VI. Pontifice , delatum fuit Tolosam. Scripserunt eius vitam graeco sermone Demetrius Cydonius, Fri Tho-inas de S. Germano Brixianus ordinis
nostri, Prouinciae Lombardiae in Epistola ad Cardinalem , & Episcopum
Albanen. D. oldradum Neapolitanuapud Capreolum editum anno II 89. Vincentius Bellovacciasis lib. 26. Det arat. ca'. Tq. Thomas Canti pratensis
ipsius sub Alberto Magno condiscipu
que coaevus Henricus Gandauensis cap. s. libri , heu Anendicis descriptoribus eci DPicis. Aegidius Columna Archiepiscopus Bituricensis, S. Ant ninus Florentinius Archiepic. Ioannes Capreolus, Ioannes Trithemius, Six-
tus, & Antonius Senenses , Leander Albertus, Ferdinandiis Castilliis, Hieronymus Vielmius ex Argolicensi Asmoniae Episcopus, Nicolaus Ian senius Belga, Hyacinthus Coquetius, Abraha BZoulias,Henricus Dodanus, Odol. ricus, Raynaldus, Posse uinus, Bellar- minus,AlphosusFernandeχ, Philippus Labbe , lo: Andreas Albertus, & alii. Multa praeclarissima scripsit volumina, quae ut S. Hieronymus de Sancto. Cypriano testatur sole sunt clariora , ut superuacaneum videatur eorum indicem texere & hoc admirabilius est in eo ut adnotarunt Dem trius Cydonius, Sixtus Senensis , Alphon sus Fernander, Philippus Labbe, ac alii γ quatuor inter se implacabiliter pugnantia in dissolubili pacis *dere ut dictum est copulasse ; videlicet, copiam, B euitatem , Facilitatem, &Securitatem. At de his satis, superque diximus in elogiis. Consulantur in H plotheca Theophilus,& Basilius Pontius Legionensis.
tes, Primam partem, prήmam secunde, fecundam secundae, or tertiam partem, continentes s I a. quaeritones, bis mille sexcentos quinquaginta quatuor articulos.
Demetrius Cydonius graech vertit primam partem , ac secundam dictae summae, & libros quatuor aduersus Gentes , qui Veneti s in Bibliotheca Marciana teruantur. Edidit quoque:
Summam contra Gentiles diuisum in Datuor libros.
uassiones Bsputatas, quae divisae sunt
in tres partes. Sisodlibera XI. Quatuor libros magnos super quatuor libros sententiarum. Derum super quatuor libros sententi rum breuiter ad Annibaldum Cardinalem noBrae Religionis,de quo anno I 272. Rursi super primum librum sententiarum , qui dispersus eri. Hunc composuit Romae, ac per aliquod temporis asseruatus est Lucae in Hetruria .
Ita fatetur F. Ptolomaeus Episcopus Altinensis prope Venetias in Chronica , qui fuit discipulus Sancti Thomae.
43쪽
OR D. PRAEDICAT.36 BIBLIOTHECA
Dicitur scripsis te in Genesim sch Iasticam quandam Postillam, quae sub
nomine eius inscripta circumsertur. Et incipit: Non recerit. Hanc tamen
S. Antoninus Archiepiscopus Florentinus , Sixtus Senensis lib. . Bibl. &alii assirmant editam ab alio quodam Thoma eiusdem ordinis,uiro quidem erudito , ac pio: sed neutiqtiam Thomae Aquinati styli facilitate , ac sensus grauitate comparando. De quo
Aliud Genesis Commentarium typis consignatum ab Antonio Lusitano Anuersae anno I 7 a. est D. Thomae. Lege Plodium p. a. lib. I. Hocque postea recusem fuit Pari s , de Lugduni. Composuit lucidissimos, &doetis. simos in totum librum Iobi iuxta lit
ram commentarios , qui caeteris commentationibus , ab eo in vetus testamentum editis, eruditione, germana,
sinceraque historiae explanatione praeferuntur. Horum initium est: Sicut in
Edidit quoque in primos quinquaginta , & unum Psalmos, pia & erudita commentaria iuxta literalem, &anagogicam intelligentiam , eodem interpretationis genere, quo in commentarijs in Iob fuerat usus. Expositionem vero in reliquos psaltatos morte praeuentus, absoluere non potuit. Libri exordiu est: In omni opere sevo,M. Scripsit in CanticaCanticoruni Postillam , quae incipit: Sonet vox tua.
Postillam in Ella iam, cuius initium est: Scribe visum, se explana &c. ob eruditionis inopiam plerique arbitratur non esse suam . Lyranus a studioso quoda ex eius dictis assierit concinnata.
Ita pariter Postillam in Ieremiam,& Threnos, cuius initium est: Hic eis fratrum amator, or populi, propter doctrinae sterilitatem non creditur esse Thomae. Ita Sixtus Senensis.
Collegit Vrbani Papae IV. iussit excentonibus Latinorum Patrum, & ex rapsodijs graecorum authorum quas latine curauerat transferri, nobilissimum opus explanationum in quatuor Euangelia; quod Continuum in quatuor Gangelims inseripsit: Recentiores vero Catenam Auream vocant, cuius initium est: Sancti sima, ct Beati spmo,d . Scripsit Lecturam Scholasticam i
Matthaeum, quae incipit: Ma thaeus ex Iaca ero Et Lecturam in Ioannem, cuius initium est: Vidi Dominum. Trithemius asserit scripsiste Sanctum Doctorem etiam in alios duos Euangelistas. Aegidius Romanus disi ipulus S. Thomae in q. dintinct. s.& Sam palus
dicunt illum quoque scripsisse: Expositi nem in libros Machabaeorum.
Edidit quoque in omnes epistolas
Pauli Lecturam, summa erudition a resertam; in qua caeteros si holasticos enarratores longo post se interuallo reliquit. Huius initium est: Vas electionis.. Scripsit etiam in omnes septem epiastolas Canonicas, libros VII. Exordium quarum: Iacobus cyc. In Apocalypsim volumen ingens , quod incipita. Vox Domini, praeparantis cernos isc. Aegrotus, & moriturus in coenobio Cisteretensi Fossae nouae in Campania secundum in Cantica Canticorum Commentarium ad Monachoriam edidit preces, stylo, ac eruditione diuersum a primo, utpote breuius, longequi pium . I ii hoc Commentario eum ad verba sexti capitis peruenisset, quae illi fuerunt nouissima, Veni dilecte mi, egrediamur in hortu erectis in coelum oculis, repenth sanctissima eius anima de mortali corpore egres , in hortum
sempiternae felicitatis ad dilectunt suuanno aetatis suae L a Christi vero natiuitate et a7q. peruenit. Exordium op ris est: Salomon inspiratus tuis piritu.
Studiosus quidam expostioni Sancti Doctoris imposuit finem:
Super Porphirium. labrum Perihermenias, o Posseriora: Opii scula multa, quae uno magno, &insigni volumine continentur. Cum .
Sumina totius Logicae, &tractatu Lux aris. Veneths i 98. in solio.
44쪽
De C O , o Mundo 'De Generatione , ct Corruptione . Super Metaphsicam inlisaretis.. Super D. Dion um de disinis nomianibus , o de caveisi sierarchia . Saper Boetium de Trinitate , o deIμιdamadibus. Os tam corporis Grim , ad mandaram Vrbani Papa IV.
Super Oeconomiam Ari Hotelis. per Octo Gros Potituorum. In X. libros Ethicorum.
I, librum de sensu, o fensaso.
Librum de memoria, ct remini entia. De somno, o vigilia. In tibram de Causis . Sermones inadragesiales, ct octo Γ-bras Concionum.
Et quamuis cauillator, cui satis, superque responsum est post Grauinam, a doctissimo veritatis vindicatore D. Vincentio Batonio nostri ord. Praessi septem tantum libros D. Thomae cum Aegidio agnoscat legitimos, vel cum tro Rogerio in Summum Pontifice titulo Clementis VI. electo, viginti, siue quinquaginta, &octo cum nostro D. Antonino, siue centum, & vigintic 'o iuxta calculum eorum, quos editioni Romanae Theologorum praefecit
Pius V. vel eentum, & septuagint' iuxta aliorum partitionem, semper verum est D. Thomam tot miracula perpetrasse, quot scripsit articulos. Ex editione Romana, quae iussu Pii V. consecta est anno I s7o. tomis septemdecim eius opera continentur, videlicet. Primus tomus complectitur υἰ tam . S. Thomae ex plurimis Auctoribus col. Commentaria in librum primum Ferihermenias, ct Po Zeriorum A abriacorum. Nam fecundam tib um Perihe
menias commentatus eis acuti simas Ca- manus:
Secundus tomus continet Commeniaria in libros octo Phracorum: in libros quatuor de Cinis , o Mando in omnibus i upradictis est translatio antiqua, &
In Gros don de Generatione cum antiqua,& Francisci Vat abii translatione. Tertius. Commentaria tu bisos qua-
ιιών Meteororum: in libros ιres de An ma , ct in parua naIaralia. Quartus. Commentaria in XII. libros Metaphrsicorum: Tractarum de ente , o essentia cum Commotar Graecis rani,ct Expositionem ia librum de Causis. Quintus. Cimment.in li os λ. Eih coram, o in libros VIII. Politicoram. Sextus. Commentaria in primum , ct
secundum Sententiarum. Septimus. Commentaria in tertium, o quartum Sententiarum.
Octauus.s Biones dis raras de P
ientia Dei num. X. De malo num. XVI. Unica. Despiriti creat. Unica. de Anima . Vnica. de Unione Verbi. Unica. De virtutibus in communi. Vnica. De Charitate. Vnica. De Cisrectione faurna.
Vnica. De Spe . Vnica. De Virtutibus Cardis. De Veritate. XXIX. 2.o Iurea duodecim.
Nonus. Summam confra Gentiles, cuCommentarus Francisci Ferrariemis . Lib. IV. Decimus. Primam Partem Summa Theologiae, cum Commentari s Card. G
nis nominibus. Undecimus. Primam a. cti 2. cum Comment. Caiet. Duodecimus. Graiam Partem cum Commem. Caiet.
Tertiusdecimus.Commentariain Iob. In primam qumquagenam Psalmorum. In Canii a canticorum.In Maia InHieremiam, o Threnos. Quartusdecimus. In Matthaeum, o
Commentaria vero, quas sto in cam , ct Marcum perierunt. Quintus decimus. Catenam Auream. Sextusdecimus. mmentaria in Dia Bolas Pauli. Sermones de Tempore, o de Sanctis, quorum originale custoditur in Vaticana. Decimus septimus. Septuaginta tria
incula, o scriptum secundum in quatuor libros Senuutiarum ad Hanuibaliano i Ordinis Cardinalem. Bellarminus tres facit obseruati
45쪽
nes circa opera Sancti Thomae. Vide
Scripsit etiam Sanctus Doctor Com. mentariam aliud in primum senteni rum, quod Ptolomaeus Lucensis Epincopus Torcellanus S.Thomae discipulus dilectissimus testatur in suis Chro. nicis se manu scriptum in Conuentu nostro Lucensi vidisse. Sed pr5 incuria i Ab oculis nostris euanuit 1 Camiliis p. I. lib. S. cap. 3I. resert Anselicum Praeceptorem scripsisse
Sremones quadragesimales. Item octo libro ι Concionum, quaρ dum Collationes.
At haec usque hunc diem haud prodiere in lucem. Antonius senensis Lusitanus in Bibl. dicit D.Thomam etiam scripsisse Ii per Ap.calypsim Ioannis. Ia EpiHolam Canonicam Iacobi .
In Canonisam D. Petri. In Canonicam Ioannis. In Canoni am Iudae .
De Commentario illo super Gen sim, an sit D. Thomae, vel non, Lege Sixtum Senensem , Lusitanum , D Antoninum , & alios.
opponunt D. Thomam mutuatum esse moralia I. a. & a. a. a nostro Vincentio Bellovacensi ins eculo morali Probant . Vincentius ini grauit e vita anno I q9. vel anno circiter I x 6. vi refert Miraeus in notii ad Henricum
Gandauensem. Ergo S. Thomas , qta iobij tan. I 27 . proiecit cx Bellovacensi, non vicissim . Ita obiecit cum Criticis Garrias. At his satiufecere Nostrates,&praesertim Magister meus Io: Paulus Na Zarius Cremonensis . obijt Vincentius non anno I 236. sed ia6q. ut diximus ad annum eundem verbo, Vincentius. Ita asserunt Fr. Ferdinandus Castillus I. p.lib.
antequam moreretur Sanctissimus no.
ster Praeceptor D. Thomas; nihilo mi uus Bellovacensis optime, & commo. disti me poterat e S. Thomae doctrina ,& scriptis aliquot Tractatus , quos in speculo morali apposuit, exhaurire , ac transcribere , cum per decem annos, & amplius ante obitum Vinccn-
tij Bellovacensis iam Parisiis D. I limmas primariam cathedram regeret, atque scribendis varijs quaestionibus operam daret , quas limatas, & politiores postea publici sticit iuris. Scimus enim D. Thomam anno I 23 Doctorem Theologum Creatum esse Parisi js, Aetatis suae an . et s. ita ex Breuiarijs Romano , & nostro : Viginti quinque annos natus, MagιHer eti appellatus, publiceque Philosophos, ae Theo logos fumma cum laude eri interpretatus.
At de his lege Naparium, Vincentiu Baronitim, Philippum Labbe ad Bellarminum de Scriptoribus Ecclesio alios. Fuit per alias Vincentius vir cruditissimus,de quo Trithemius dixit: post se nondum habuisse parem , si eius opera ex multis laboriosε collectata aequa lance ponderemus. Testatur id grande, & admirabile opus Speculorum , quod de omni ut ita dicere liceat re scibili in multis voluminibus
. a. Io: Paulus Nazarius notat Emianentissimum Caietanum duabus S. Thomae Lectionibus subiunxisse,quod superest Commentari j in Librum secundum de Interprctatione . 3. D. Thomas explicuit primum, A secundum Librum de caelo,& Mundo. Caeterum , vcl morte praeuentus, vel aliis lucubrationibus implicatus, non absoluit tertium , & quartum. Id enim peregit Fr. Petrus de Aruernia eius discipulus, de quo an. I 273.
Aristotelis, qui dicuntur Parua naturalia , nimirum.
De memoria, o reminiscentia . De omno , ct vigilia. Desomn s, ct de diuinati e perhomnium . Reliqua non compleuit. Quam ob rem idem Petrus deAruernia vltimum coloph nem apposuit scribendo Commentaria super libros Aristotelis de motibus Animalium. Librum de longitudia
De respiratione , ch inspiratione. De iuuentute , ct senectate.
dam tribuunt Thomae Anglico, sicut& quaedam alia. Ita credidit Sixtus
46쪽
Senensis , cuius verba si . Bibi Samme funi; Huius Thomae Anglici esse creduntur Commentaria in Genesim , in
aram , in Ieremiam , in Di Dus canonicas, inlacastum, oris Boeιtismde Phitis phica consolauione Ucripta n Them cum magna est inter Anglicum, est Angelicum iscis ilitudo. Haec ille. At sufficiunt mihi S. Antoninus, Antonius Senensis Lusitanus , di alij aD serentes expositionem in Ieremiameia se Angelici Praeceptoris. Idem censendum de Threnis , seu de Lamentationibus Ieremiae. Expositionem in Matthaeum , di I annem reserunt esse Petri Scaligeri Dominicani Episcopi Veronensis , de quo anno Iabr. Id liquet tum , quivi non concordat cum Stylo , spirituue, aut diligentia, quae in suis scriptionibus adhibet S. Thomax. Ita obseruat Posseu inus . Tum etiam, quia Petri Sealigeri nomine prostabat Veronae
in Bibliotheca Caenobii S. Anastasiae ,
cum Hieronymus Vielmus Uenetus
Dominicanus Episcopus ibi ageret tymrocinium. At de hoe dicemus an. I 28 o. quan .
do de Petro Andri ea si discipulo S.
Thomae agetur. Hic enim comment
ria sui Sanctissimi Praeceptoris in Matthaeum ex ore dictantis exscripsit; quae ab Angelico lecta , ab eodem approbata suere , ut sua. Poterat etiam Scaliger easdem expositiones, dictante S. Thoma, transcribere , & apud se conseruare , sicut plerumque solent discrupuli. Quicquid obloquitur Petrus de Alua cum suo discipulo Perea in C tenam Auream Saneti Thomae, ridiculum est , nee curandum. Impudentissime turbas post quatuor ferό iaecuta pacificae possessionis enixi sunt c6- mouere . Nec puduit eos de manibus
summi Pontificis Vrbani IV. cui illud
aureum opus, attestante Urbe, ac Orbe , nuncupauerat Sanctus doctor, temerarie sumirari.
Aliqua dicenda sunt circa opust la, quae sunt numero LXXIII Circia II. quod est Compendium Theolegiae, ad Fratrem Reginaldum socium suum charissimum.
Compendium Theologiae, quod in-eipit : Aeterni Patris verbum circ. diuiditur in duas partes, quarum prima complectitur 2 6. capitula . Secunda vero , quae imperfecta est, & mutila, partitur in capita decem. Est D. Tho- ita Lusitanus in Bibι p. 237.
Ex hoc opusculo aliquid sub nomine S. Thomae dicitur produxisse Ri-
Nostei Henricus Kaltei senius, de quo an. I 6 s. in Replica ad Viri cum Hussitam, quae eum Basileensi Concilio edita fuit S. Rectat cyc. putat hoc opusculum non esse S. Thomae,
sed nostri Virici Argentinensis,de quo
Praeterea S. Antoninus reijcit etiam quoddam comisndiu Theologiae falso adscriptum Sancto Doctori. Uerum enim vero non det hoc compendio ambigitur, quod pro constante habetur esse Angeliei Praeceptoris, sed de alio quodam Compendio. Nonum opusculum desticulis rentum , ct octa sumptis ex opere noctri Perri de Taraniam, Responsio, ad Fr: Ioannem Vercellensem Generalem Magistrum Ordinis Praedicatorum. Sunt qui de illo dubitent ; ideoque minoricharactere excussum. XIX. Contra impugnantes Dei cultu ,
cst relutonem, Mendicantiu Religiosorupropugnaculu , turrisque validissima. Noster Petrus Pruxiensis in magni Alberti vita cap. 3 o. allegans Iacobum de Zuzaro veterum ordinis nostri Chronologum aifirmat librum S. Thomae contra Guillelmu de Sancto Amore, qui in opere opusculorum S.Thomae habetur, aliud non esse, quam recollectionem eorum, quae B. Alberintus magnus Anagniae coram summo Pontifice disputans aduersus temera
rium librum Guillelmi protulerat. XX. EII de Regimine Principum,libri quatuor ad Regem Curi. Bellarminus,& Miraeus in Scholus ad Henricum Gandauensem de Scriptoribus Ecclesiastis με s. hos multis de causis suspectos habuerunt. At his fecere satis Iot Paulus Nazarius, Sebastianus Macius Durantinus libro primo de Historia
47쪽
XXXII. De naiara materia,' O dia LXVII. De emptione , ct venditione
mensionibus interminatu. XX XVIII. De demoniaratione. O XLI. De natura accidentis . XLII. De natura Generis. 3 XLIII. De potentys animae. X LIV. De tempore.
XLVII. De nai aDuom erum . . .. XLVIII. Totias Letitae Ari u retis
X LIX. Defensi. respectu gula iam,
ct int Pectu respectu uni estium . .
LIII. De interum , est istelligibili. . LIV. De quo eis, ct quod ea. LV. De υnixesilias Tractatus Pria
LVI. Tractatas II: de uniuestibus. i. LVIII. De venerabili Sacramento ALiaris in capita XXXII. di tributum . Hoc opusculum habetur inter opera diui Thomae diuisum in capita inter opera B. Alberti M igni nuper
impressa anno I 63a- partitum in sermones. Ego putarem hoc opuscissum esse Alberti , apud : quem fusius lego illud a & D. Tliomani , cum discipulus ageret , transcripsisse, & aliquas periodos omisisse in fine, quod pluries legi, & obseruaui apud D. Augustinum, iHieronymum, & alios Patres ex priscis, apud quos, eosdem sermones,&homilias lego iniuno, &in alio, &non raro apud tres, & quatuor. Care-hant tunc praelo . &rescripta huc, illuc transferebantur: hinc contigit poestea opera unius fuisse alij adscripta;&pluries pluribus eadem . opusculu. LIX. De Sacramento Euelarinia ad modum decem Pradicamen-rorum, ad petitionem quorumdam Pr
LX. De Humanitat OhrimDui no . LXI. De dilectione Chrini, or proximi. LXII. De diuinis moribus. LXIII. De Leatitudine . Lane. De modo confitendi , ct de paritate crescientiae.
LX V. De O cis Sacerdotis. LXVL De Eustione Missa
ad tempus, seu ad terminum. Ad se. Iacobum Viterbiensem Lectorem Florentinum, qui fuit Archiepis eopus , de quo an. I 273. LXVi I. Dictola breuis exhortatoria ad quendam. In qua proponit idoneum modum salubriter acquirendi scientiam,sive diuinam, siue humanam De hac epistola, & de omnibus alijs opusculis allegatis Philippus Labbe , ac quidam alij vel negant, vel dubitant esse nostri Angelici Praeceptoris . Allegant hanc epistolam non esse Sanisti Thomae ex 'quia in ipse Romana editione mindribus charaeteribus excusa legitur.Sic etiam in dubium trahit opiscula . LXXI. De Glys,se virtutibtis numero quaternario proce.ens. LXXII. De
concordan se dictam, in quo concordat se V m i- ρ bus apparenter contrarys LXXIII. De Oris in communi , ct
Scriptum fecundum S. Thoma in quatuor libros fatentiarum. Ad Anni ualdum Annibal densem Romanum ord- Praed.& S. R. E. Episcopum Cardinale. Commentaria quoque in Genesim, in libros Machabaeorunt, in Dictolas Canonicas, in Apocalysin, ct in Boethium de Asiatione Philosephia. Haec enim ad Thomam Anglicum patria Vallensem, seu Gualensem, cognomento Iorgium ex ordine nostro S. R. E. Cardinalem titulo Sanctae Sabiniae ,: quem Trithemius ad annum I oo. reuocat, & plures Lecturas in Sacra Biblia scripsisse asserit, vel ad aliquem alium speciant. At obiectis satisfecerunt nostrates,& praesertim. Io. Paulus Naetarius, Ioannes de Sancto Thoma, Vincentius Ferre exregens Collegij Mineruitani inprobi a. r. & ali I pene innumeri. Nec super his miror Petri de Alua , Bellarmini, Labbe, PereZ, huius modi aversionem a Thoma, sed doleo Garriam , de similes paratos suscitare, nisi Leviathan, rixas.
PENNA FORT, seu deRupe Forti se
48쪽
ti genere hobdissimus , utpote sangui-
me iunctus in Regibus Aragonensibus , & cum antiquis Comitibus Bamcinon. ex Diago , Borsello, Plodio p. a. lib. I. &Marchesio. Nascitur anno Dominii I Natione Cathalanus, patria Barcinonensis , utriusque iuris, praesertim Pontifici j scientissimus: Legerat plures annos Bononiae si cularis. A Berengario Barcinonensi Episcopo eius Ecclesiae auctus suit canonica tu , paulo post Archidiaconatu eiusdem. Habitu nostrae Religionis tandem induitur . Quare autem id fecerit , a nostro Petro de Palude in q. sententiarurefertur ι nempe , quia ipse diffuderat cuidam, ne ordini nostro coaptaretur. A Gregorio IX. summo Pontifice factus est paenitentiarius maior , eique fuit a sacris consessionibus , necnon Capellanus , anno I a 3 . Sacrae Romana, Rotae Auditor, seu aduocatus,pauperumque'expeditor causarum. Mortuo Beato Iordane nostri ordinis II. Generali , & concurrentibus in prima, secunda,& tertia electione votis aequalibus in Beatum Albertum Magnum, tune Vicarium ordinis Generalem, &in Beatum Hugonem Carensem, Prouinciae Galliae illo tempore moderatorem, apposita est ultima manus controuersiae ,& unanimiter summa tranquillitate, ac pace Capituli Generalis Sanctus Raymundus anno I 238- Bononiae in Sacro caelii, absens , &inscius, sua tamen luce omnibus praesentissimus, eligitur Magister orae nis
Generalis . Fuit in hoc munere exesecendo sedulus, prudentissimus, & regularis obseritantiae vigilatissimus culator. Biennio elapsis proximo in sequente Capitulo Generali , Magistratu , quem aegre,& reluctando inierat, maerentibus omnibus sponte se abdicauit. Archiepiscopatum Tarraconensem sibi a Gregorio IX- summo Pontifice oblatum, constantissimErecusauit. Item Archiepiscopatui Bragesi in Lusitania, atque Barcinonens in propria patria renunciauit. Castillus p.
Fontana in Theatro p. I. cap. q. ita '9. num. a. & Clemens VIII. in BullaCa-
Ipse Sanciissimus Pater, Rex Iac
bus de Aragonia, & sanctias Petrus Nola laus, reuelante Beatissima . Matre Dei,Religionem B. Mariae de Memcede Redemptionis captiuorum, quε Gregorius IX. Summus Pontifex Anno Ia 3 s. die i8- Ianuarii confirmauit, instituerunt. Breuiaria Rom. die II. Ianuarii, & Dominicanum. Cum es Iet Ordiois Generalis , de iterum postea, cum illa se abdicaucrit dignitate, Angelico Sancto Thomae,
ut componeret libros contra gentes ad eorum confutandos errores, instantis
simε persuasit. Ex Marchesio in Diario.
Centenarius Anno Domini D7ς plurimis clarus miraculis Festo Epiphaniae dominicae migrauit ad Dominum,quem postea Clemens Papa VIII. Catalogo Sanctorum Anno hominis reparati i6or. solemni ritu adscripsit. Quatuor defunctorum extitit suscitator in vita , triginta sex vero post mortem . Ex testimonio Sacrae Congreg. Rituum .
Rogatus ab Episcopis Regni Aragonensis composuit. Librum pro Praelatis de modo visitandi Ecclesias, gregem esse Pro mercatoribus edidit librum Demodo licite negotiandi. Mandato Cregorij IX. Pontificis
Maximi Decretales in uno compilauitu lumine , in quinque libro4 partito, quo in Iudiciis, & Scholis nunc omnes fideles utuntur. Castillus Ili tib. 2.cap. I7. Lusitanus in Bibl. Franciscus Penia hi si anus in vita S. Raymundi cap. 8.o9. refert ipsum compleuisse hoc opus anno II 3y. Constitutiones nostras in duas di stinctiones, sicut in praesentiarum habentur , distinxit . Prius enim erant se. tis confusae. Castillus I. p. lib. a. cap. 16. Lusitanus in BiόL pag. ro 6.
Suasu nostri Patris F. Sueri,sive Sugeri j primi Moderatoris illius Prouinciae ad informationem, & directionem Fratrum, & omnium audientium confessiones, composuit Summam de Ca bus admodum villam , quam summam Ra mundi appellant.
Haec suit prima summa super hane materiam scripta. Castillus I. p. fib. a. cap. II. & Marchesius in Diario. Ex
49쪽
hae summa anno iso a. Coloniae quirudam ex nostris contraxit breuiorem, ineipientem: Summula des inma Ra mundi tr. ,t ina. Item aliam summam de Paemulentia, O sponsalibus. Praeterea tractatum de bellis , O uelis, Lusitanus, & alij . Scripserunt de S. Raymundo Franei seus Diagus Dominicanus in hist xi a Prouinciae Aragonensis , Ambrosius Taegius in Monum. ordinis, Lusitanus in Bibl. Plodius de viras ilia In Ordinis lib. I. Bellarminus descriptorisbus Etae 'S. Antoninus, Maluenda , Leander Albertus, Franciscus Penna, Antonius Vincentius Domenecus, Henricus Gandauensis cap. 8. Bellam minus pag. 3 7. Philippus I abbe, R ctius, Marsilius , Marchesius Ianuarisi die VI. Brouius in Annalibus, Fontana in Theatro. & alij, Lege Elogia
nostra para. I. g. I. Molanum in M. S. Biblioth. fati Mariana tib. I a. cap. 8.
Bursundus cum esset decennis, Parisijs anno iras. Religionem nostra ingreditur. Habitu Dominicano indutus , in virtutibus cunctis ita profecit, ut non tyro, sed miles veteranus omnibus appareret . Emissa professione, Philosophicis, Theologicisque disciplinis adeo est imbutus, ut doctissimi viri vendicauerit sibi nomen. Theol giae scholasticae, ac sacrae scripturae cathedram Parisijs summa cum sui, &ordinis laude moderatus est. In capistulo Generali Lodini celebrato Ir63. in otio inter illustrissimos Patres fuere definitores pro Protriticia Romana. S. Thomas Aquinas, & pro Gallica F.
vartholomaeus, qui crat a sacris confessionibus S. Ludovico Gallorum Regi, B. Humberto Generalatui renuntiante, datus est in Vicatium o)d nis neralem. Castillus I. p. lib. a. c. 68. Prouincialis Franciae fabiis est, quo munere absoluto , Luadunensis Ar- cliiepiscopus a Gregorio X. creatur anno Ia7a, Anno sequenti iapa. od
tarantasiensem Ecclesiam, & ad episcopatum Ostiensem, ae Veliternum attollitur. Deinde anno Ia7ῖ. ab eodem silmmo Pontifice reaunciatur S. R. E. maior Paenitentiarius. Indicto Lugdunensi II. Concilio ad illud anno Ia 7 . accessit, in quo Presbyter Cardinalis creatus, maximum decusareulit ordini. D. Thomas Aquinas, dum ad hoc concilium pergeret,in itinere extremum diem occlusit. Interfuere tamen ex nostra Religione assumpti tres Cardinales, triginta Epis copi, & ingens, valida ine Theologorum caterua sub Magistio Generali F. Ioanne Vercellens, qui eodem loci , & temporis comitia Generalia celebrabat. Hos inter eminebat noster Petrus a Tarantasia, tum Cardinalis, qui die 7. Iunii in Concilio perorauit,
assumens pro themate: Leva in circuisu ocuus tuos ,invide , omnes Hri cevregati sunt, venerunt tibi. Die 6. Iulii iterum orauit coram Concilio incipi do: Iuuminans te ere. Hie V. sessione die sextadecima Iuli j Oratorem, siue Legatum Abagliae Regis tartaroru cliduobus socijs solemni ritu baptizauit. Eisdem Summus Pontifex Gregorius X. vestes purpureas Latinorum more donauit. Ab hoc quoq; Albertus M gnus secundus eidem Sacro Concilio praestitit operam suam. Duce igitur potissimum Tarantasia cum Alberto deuicti fuerunt Graeci: hinc abdicatis erroribus , & schismate, Romano Pontisci se subiecerunt. Erepto S. Bonaven- iura Episcopo Card. Albanensi e vivis in eodem Sacro Concilio, Missam solemnem coram Summo Pontifice, i laque synodo pro eodem, Tarantasia celebrauit, & inter Missarum solemnia sermonem habuit elegatem incipiens :Dole ver ie d. Frater mi Ionatha. P ter Gregoriu X. affuit Imperator Graγ- corum per Graecos proceres, & cohonestauit exequias. Latinus vero Oric
tis Imperator Balduinus II. per seipsa.
Occidualis vero Imperio tunc vacante, adsuit Iacobus Rex Aragoniae. Praeter hos interfuere Patriarchs Constantinopolitani, & Antiochenus, Cardi nates uniuersi, Praesules ex Archiepiscoporum, & Episcoporum ordino
50쪽
quingenti. Abbates sexaginta. alii minorum gentium Antistites, ac Sace dotes supra mille, Regum, & Principa Oratores sacri , & politici ordinis
homines innumerabiles. Concilio a soluto, cum Gregorio Pontifice Maximo Petrus venit in Urbem,eique semper obsequium exhibuit gratum . Postremo ipso Gregorio X. e vitiis sublato, in eius locum Areiij in Tuscia in Conclaui apud nostros Dominicanos habito ς. Kalendas Februarii Anni Ia 76. Innocenti j U.nomi ue assumpto, cligitur Summus Pontifex. Facia ei ctione , Romam reuertitur, ubi die a a. Februarii in festo Cathedrae Antiochenae apud S. Petrum solemni ritu coronatus est . Statim , ut adimpleret quae patris, copiosis donauit pauperes clemosynis. Incunctanter ad reddendam Italiae pacem, & recuperandam Terram Sactam suum totum applicuit animum . Eapropter ad omnes Christiani Orbis Principes, & Praelatos, eos adsu menda arma in Saracenos exhortaus rescripsit. Duos s. R. Ecclesiae Cardinales ad Lucenses Populos, & Pisanos inter se dissidentes, ut illos,armis positis, reuocaret ad concordiam, misit. Oratores plorentinorum, qui astricii Ecclesiastico interdicto tenebantur , benigne admisit, & absolutiouem ab illo Florentiae satis, superque humani ter impertiuit. Ciacconius, Platina , Tempesta, Carrillus, Illescas, Fernan dea in Concert. Praedici Nicolini,& alij. Dumque Venetis, ac Genuensibus inter se praeliantibus constituere pacis foedera niteretur, laborum suorum praemia percepturus die a a. Iunii eum lauit in coelum Sedit menses quinque. Lege nostra Chronologiam an. I 276. Panuinium , Tempestam, Bellar minum, Illescam, Martillam, Coriolanum, Ciacconium, Carrillum, o Gn-rext. Praedis. Feria an deg.
Tarantasia igitur vita, moribus,&doctrina excellenter decoratus,magno ingenio, omniumque grauissimarum artium capacissimus, quem optimi in
res , egregia educatio, Christianae . quentiae praestantia, publicae tranquillitatis studium,& praeclara pietatis inditia supremoPontificatu dignum rod-
didere, a Dominicano Martyrologio reponitur inter ordinis nostri Beatos Consessores his verbis: Vir p. simus
Eius vita deseripta suit 1 Platina Γί Ponti foum,a Genebrardoii Chron.
dro Alb. iis. 3. a Bibl. Luntani, Taeg. p. I. Monum. Ord. Alphonso Ciaceonio in vitis Poxu um, Plodio de viris illu-Πr. Ord. lib. q. a Betovio in Annal. Eecles ad an. I 276. num. . ab Ughello in Italia sacra inter summos Ponti res, s isopos octienses, Gallia Christiana inter Archiepiscopos Lugdunenses, Spon-dano in Annalibus ad anu. 76.nu. II.
a Fontana in Theatro Sixto Senense lib. . Bibliande a Nobis in noIIra Chre. noinia an. a 276. ct in Elogyipari.I. Seripsit doctissimus ' Pastori Super Genesim. Exodum, Leviticam, Numeros, muta
I, Psalmos librum Unum. I, Cantica Cantisorum. In Euangelium Lucae. Super omnes epiBolas Pauli lib. t :Vas electionis, cst . Item in Bibliotheca Dominicana Bononiensi,& Toleti in Conuentii nostro S. Petri Marryris videtur: Et deis P Billa in omnes Pauli epimus manu scripta , cuius initium est: Illuxerist
In quatuor Libros Sententiarum. Tractatum de unitat/formarum . . De Materia Cali. De Aeternitate mandi. De intellectu , o Toluntate.
Compendium Theologia. At hoe alii tribuere Magno Alberto, quidam v ro S. Thomae, incipit: Veritatis Theologicae o e.
LL,is quoque aliqua χεο libera.
Totam Doctrinam D. Tboma redegit in Compendium. Lusitanus in Bibl. Castilliis r. p. lib. I. I. p. lib. I. cap. q.ο. Plodius demi/is iliactr. Oxd. tib. q.