장음표시 사용
161쪽
yidus, fractum diicem, & extrema deditionis a tantem, per fraudem, & insidias, &, domesticos percusio res aggressus, hanc host i gloriam dedit, ut videretur aliter vinci non potuisse.
I Debilitamin. a Deliberantem. 3 Amico , similiare o cinores, quos pro pace coniequenda misserat. De facinore hoc sic scribit val. Max. 9, s. . Viriati et ais eaeues per idia accusatione is rece it : ira , et odeorum Φλι nil /s interensi tus edi : in sertilis c ac 'ione consiste. et M ii , Ieris huius auctor, impunitate promida, fuit: mictoriamet e nora Micruit,
a Numantia , quantum Carthaginis, Capuae, Corinthi 3 opibus inferior ; ita φ virtutis nomine & honore par omnibus , summumque, si viros aestimes , Hispaniae 2 s decus : quippe quae sine muco, sine turribus , modice C A P. XVIII.
162쪽
,ine. Hoc sic a barbaris acceptum , - quasi manus abscinderentur. Itaque statim, Megara viro forti illino duce, ad arma conversi , Pompeium proelio aggressi, foedus tamens maluerunt, cum debellare potuissent. Hostilium deinde Mancinum : hunc quoque assiduis caedibus ita q su geriint, s ut ne oculos quidem aut vocem Numantinio viri quisquam sustineret. Tamen cum hoc quoque foedus maluere, contenti armorum si manubiis, clim ad I in- ternecionem ' saevire potuis ent. Sed non miniis Numantini , quam ' Caudini illius foederis , stagrans ignomi nia ac pudore populus Romanus , dedecus quidem praessenti flagitii deditione Mancini expiavit: caeterum duce Scipione, M Carthaginis incendiis ad 3 excidia i irbium imbuto, tandem etiam in ultionem ex-s canduit. Sed tunc acrius in caliris, quam in cam-
mihil ex misitu mutat, fetae illi dura . D ve secun 'eniantur. 6 Piaeda. ν Univei salem cladem , c. - rei nulla se et auri exercitu o. Eph. Liv. 1s.s Cruflelit-r agere s vide supt, . i. 6. o Mancinus enim nudu a P. Furio Philo Consule, manibus post terga levincti , ante porta Numanimorum exposita, . ibique tu noctein I siis detrariis , ab hostibus non recemus, tristi spectaclito utrisque commiserationem movit. Purgavit, placavit. R maui enim hac Mancini deditione sese sati secisse foederi credebant. ia serit 3 Nimirum, ιιereri. 4 t prior estisium: ut loquitur P. Syrti,, i Evei ooe . is Exarsit, inc nius e i. si iii et Tacit. lib. 13. Au.
163쪽
PO, nostro cum milite, quam cum Numantino, prae-
xo liandum fuit. Quippe asti duis dc injustis & servilibus
maxime operibus attriti, ferre plenius vallum , qui arma nescirent; luto inquinari, qui sanguine nollent, iubebant iis . Ad hoc scorta, I calones, sarcinae, nisi
II ad illium necessariae, ε amputantur. s Tanti esse exerciatum , quanti Imperatorem, re proditum est. Sie redacto in disciplinam 4 milite , 7 commissa acies :quodque nemo visurum se unquam speraverat, factum 12 est, ut fugientes Numantinos quisquam videret. Dedere etiam sese η volebant, si toleranda 9 viris imper rentur. Sed cum Scipio veram vellet & sine excepti ne, victoriam, eis necessitatum compulsi, ut o demnata morte in proelium ruerent, cum sese prius epulis, quasi νοῦ inseriis, implevissent, carnis semicrudae, re cellae: sic vocant indigenam ex frumento potionem. 13 Intellectum ab is Imperatore consilium : it ue non
est permissa pugna morituris. Cum fossa , at
'a Cum nostris a Semi maximὶ Iaboribus militaribus , ad usum militiae pertinentibu . sensim debilitari. 3 servi militum castra sequentes, qui fustes pecebant, vel qui militibus subministrabam
4 Adimuntur, removetitur. Idem fecit A lexander apud Curi, ε, s. .s Scia Aet in mulis. manant exempta veroitum; vique isticum lituos, De mo ei castra sequuntur. Claud. de laud. Stil. i. 368. Hinc Liv. is. Huli tuai
nem semper fermὸ ν caenii esse finitem. Conseis id etiam sunt Numantidirrorati enim post cladem, an non pudore suffunderentur, quod ab iis si petra essent, quos ipii ante toties superarant: Responderunt, fateri se easdem eae oves, sed alium iis praeesse pastorem. 6 Militibus. 7 Proeliatum est. a Numantini. 9 mr sirnificationem hic habet follitudinis. io siod conditione, sinE i illa pactione. ii Pro concepta, praeposita. ia sacruficiis, quae inferis solvuntur. mi mortem sibi consciicere volunt, ut omnem . sensum ubi doloris adimant, solent vino sc epulis largius indulgere; sic enim homicie, ad quidvis suscipiundum audaciores essici tutur. Atque hoc fecisse dicitur Brennus, qui Gallo, in Graeciam duxit. Nam cum profligatas res suas cerneret, taedio ac desperatione victus cum se mero ingurgitat set, manus sbi attulit. 13 Non plane cocta . cella est cerevisitae genus, seu ν tua ex frugibus confectus. Est item cella Apuliae oppidum. is scipi
De. 16 Timebat tam paucos Numantinos tanto ex citu instructus sciapio . & quanquam proelio victor, urbem vi tetitare ausit, non fuit. Eam
bitur diutius, quam per annum integrum, undique circumsepsit, ut quam suorum vii tute obituere se posse desperabat, 1 tame obsessiorrum impetiaret victoriam.
164쪽
que lorica, quatuorque castris circumdatos, fames premeret ; ab duce oriates proelium , ut tanquam 3 viros oecideret, ubi non impetrabant, placuit ε eru-I ptio : sic i conserta manu plurimi occis : dc cum urgeret fames, aliquantisper si inde vixere : novissim E
eonii lium fugae 3 sedit: sed hoc quoque, ruptis equorum
cingulis, uxores ademere, summo scelere,. Per amo-
Is rem. Itaque ' deplorato exim , in ' ultimam rabiem si roremque conversi, postremo mori ' hoc genere destinarunt: duces suos, seque, patriamque, ferro de veneno , subiectoque undique igne peremerunt.
a 6 Macte sortissimam , dc, meo iudicio, beatissimam
in ipsis malis civitatem l asseruit s cum fide s ios , populum 'si orbis terrarum viribus sultum, sua manu, aetate tam longa, sustinuit. Novissi inE, maximo duce oppressa civitas, nullum de se gaudium 7 hocii reliquit. I Unus enim vir Numantinus non fuit, qui in catenis duceretur. Praeda, ut de pauperibus , nulla: arma ipsi
cremaverant. Triumphus suit tantum de nomine.
x vallo de argere. a S ipione. 3 Fortes multes. Nam ille aliter 'reundi modus vilissinio bilissimosque non distinguis. senserunt hoc Alexandri milites, elim que oeniux in cie sciem , non is hoste delamis i se alueuiem aqua ςονλ e et tum ese. Curi. s, ς. Cninimpetu egressio. E urtio enim est, cum milites est urbe impetum in holi., ciunt. 1 Postquam conflixissent. 6 Ex cadaveribus occisorum. N amnit vale . Max. r. s, i. ext. carta iam urbe eφ'turo in ventos, art- membra tru a ιο in corporum sinu suo rest rei. 3 Ad extremum. PDeuit, fixum atque ratum fuit. 9 Desperato eventu, Ne supra a. ;. is. Deplovatis rebus. 9 Extrem m , summam. a Theogenemq endam huiu, facinori auctorem facit vat, Μax. 3, a. 7. ext. ii Ammis, piadii . ix littet cerunt. ne scilicet vici fortissimi novissimum
si iritum per ludibrium se contumelias in indere cogerentiit. simili furo e a victorum potestate se sitaque vindicarunt Astapenses, Liv. a , t a. Cantabri,insa a. sci. Cappadoces , iust. 36, 6, . Ca rhaginense . Floriis a. s. i . Valer. Mox. 3, a. s. Cimbricae seminae . ins , 3, 3, 39- iudae, Ioseph. de bel. tua. s. is, ac . is. Thalenses, sal. in ivg. ec plurimi alii. 33 Mactis. idemen, quod maeis auctus. soli autem vocativu utriusque mimeri est in usu, Ene ac tu pl. 3 cti, quibus pio: te utimur, cum aliquem ob rem mene coeptam laudamus, Ac ad 1 erficiendum adhortamur. Viig. Macte nova ii sute puer. I. iv. Hacti ruirtute, milite Rom iese Defendit. ii summi fidis, bona fide . fidei iter. Intelli pendum hoc do orbe Romano.1 Appianus tradii scipionem. quinquaginta ad triumphum selectis, qui . rara niaximE specie eis eat, reliquos sub cotoaa vendiduse.
165쪽
CA P. XIX. x T A ctenus populus ' Romanus pulcher, egregius, plus: m sanctus , atque magnificus , reliqua saeculi, ut granῆdia aeque, ita vel magis turbida & foeda ; crescentibus et cum ipsa magnitudine imperii vitiis : adeo ut si quis hinc
tertiam ejus aetatem transmarinam, i quam ducentorum
annorum secimus , dividat ; centum hos priores , quibus Africam, Macedoniam, siciliam, Hispaniam domuit , ε aureos, sicut Poetae canunt) jure meritoque se 3 teatur: centum sequentes, ferreos plane & eruentos, dc
si quid immanius : quippe qui Iugurthinis, Cimbricis
. Mithridaticis, Parthicis bellis , Gallicis atque German cis , quibus f coelum ipsiim gloria ascendit, Gracch ο nas, Drusinasque caedes, ad hoc Servilia bella miscue runt: de ne quid turpitudini desit, Gladiatoria. Denique, si in se ip: e conversus, Marianis, atque Syllanis, novissime Pompeii, & Caesaris manibus, quasi per rabiem,s &. furorem, dc nefas , 7 semet ipse laceravit. Quae etsi
a Quae hoc capyie continentur, patent ex ant hibitis Ic Dsthabendis capitibus. Prossequitur au:em luxu iam per Asiat os triumphos in uisem invectam , exi
rarum gentium metu amoto; virilitam Romanorum inelin. m, ac in villa d reneiantem. Lege Liv. 6. Iustin. 36, 4, in. Iuvena . sat 3 s .&e. res. ass.&e. 2 Vide infra 3 - 1. Adde sal. Cat. cap. 2o. Sest ubi laιαγeat-
cuncta maria terrae rue ratebant ; fovi una I. i e ae miscere e i. eis tr.3 supra Prol. num. s. . Ex variis boni oram moribus quatuoi aetates Poetae effecerunt. quibus pio morum qualitate a mera i iis nomina imposueruat. Pinma euim uxea fuit appellata, quod optimi, moribus illo t. mpore, qnosa- tuiniis regnavit, homines floru rint. secunda , qudd, quo tempote coepit regnare Iupiter , in vitia homines inclinare coeperint. Tettia Area, quam bella occnparunt. Qua ra Ferrca, quod in ea E nullo crudelitati r nere homines abstinuerint. Lege Ovid. Het. i. Fab 3, 3c . s sic Daphnis Vir gilianus usque at si iera notur: Ecl. s, 3. 3c aen. i, as . de Iulio Caesare :1 nram terminat oris. 6 Contra se. Iustin. η , Σ, a. de Hispanis: si ex-
166쪽
involuta inter se sunt omnia atque confusa : tamen quo 6 melius appareant, simul &, ne scelera virtutibus obstrepant , separatim proseremur : priu qtae, ut coepi miri, justa illa, & pia cum exteris gentibus bclla, memorabi-- mus : ut magnitudo crescentis in dies imperii appareat:
tum ad illa civium scelera, turpesque dc impias pugnas
a Tenebris offusa , obscura. a vult Flores, nollo se internimpere set emtaudabilium coi leniolatione foediotu: n. Eodem contilio ov d F v. i. i. Homihi aina seniri, totis har nita alii a , Ne seνi Iar, errent. a Ct iles. ita claud. in Rus. Imria te iamisa vocar a cive toncitata contra Remp. quae patentis instat est Qua de causa Imrii etiam dicuniui, insidiautur p. incipi: ut apud Curtium is pius in causa Philo: r.
a Icta ad Occasum His nia,populus Romanus ad orien- V tem pacem agebat ; nec pacem modo, sed inusitata ac incognita quadam selicitate , relictae regiis haereditatibus
a opes,dc tota insimul regna veniebant. Attalus, Rex rergamenorum , Regis Eumenis silius, socii quondam commilitonisque nostri, testamentum reliquit: Populus R- maum boa ru meo tim haeret esto: 3 in bonis Φ Regi fue-ε I mctim, simul. 1 Quae bre de Attali habe
xiit a Plin. 33, 33. Val. Nax s. a. 3. ext. Frit. Liv. s , de s '. ruit, 36, s. Eii: op. 4.3. Adverter uin. Asiam , bello capiam . Attalo Regi mittetis jocoro sidenda in populum Romanumit, ui se . ece. Lere vat. Ma . . 3, 4. Attalus enim concia Philiri um , Macedoniae Repem . dc contia Antio hum Pro P . Puyn velat. 3 Hares is dicitur. qui disincto succedit in ius unia vel sum, quod habebat: abb- enii. qni'am dictum putant. quia qui his rei est. hae es seu pioximus est illi. vj st Quidam hoc nc in-n ab herus derivant, ac pertim lex e cui bendum . ut ut . que a fiat bonotum. quae ad eum perveniunt. Se Mutiui res dicitur, qui hostedi instituto substituitur, ea lege, ut ii Rior haereditarern non adeat. devolvatur ad secundum. Atiali Al. in bo nis hae fuerunt. Alii existimant post haec vel ba deesse multa , sc. legionum , vibium , aliarumque diri cnum tu mina , quae in haereditatem venerant, aut in boni, fuerint Atiari. Convenientior tamen mim sectent alest. qtii adsureriora liae. resei lint; sc. τηια : imu/νegna ioiebant , se paulo post , Populus Romanus bonorum meorum ha ei esto. vult enim dicere rIκ ώοnia . quorum Attalus in restaminio mention m fecit, fue a ni haei fa . ic. νu ina. A lioqui non omnia regna ita scut Regum, ut eoium haeredem eaternum aliquem iustituere Polliat.
167쪽
3 rant. Adita igitur haereditate , provinciam populus Romanus , non quidcin bello, nec armis ; sed, quod est aequius, testanumi iure retinebat. Sed hanc, dissicito dictu est, utrum facilitis amiserit, an recuperaverit. Aristonicus * regii sanguinis ferox iuvenis, urbes, i Regibus parete consuetas , partim facile Φ sollicitat: paucas resi- stentes, Myndum, Samon , Colophonem, vi recepit. Crassi quoque Praetoris S cecidit exercitum, si ipsi inque cepit : sed 7 ille memor & 3 familiae , de Romani nominis , custodem sui barbarum virgula excoecat: 9 in exi-6tium sui, quod volebat, ita concitat. Mox ' Perperna domitus. dc captus. & per deditionem νὴ in vii
culis habitus. M Aquilius Asiatici belli reliquias cons cit , mixtis snefast ) veneno fontibus ad deditionem.
quarundam. Quae res ut maturam, ita M infamem fecit Iictoriam : qiuppe cum , contra fas Deum moresque majorum medicaminibus impuris . 3 7 in id tempus sacrosancta Romana arma violasset.
x cem igitur pro haeredemulus Ronianus se gessisset. Notandum bre biter. adire haereditatem, de immisere δε haereditati quosdam ita distin uerst, ut qui alieni sint, hoe est, qui non sunt filii, nec filiorum filii r nlii vero sive filiolum filii imm7seere Rhar. Liati di utur: sed lia cco
Dindlintuta et Erat enim Eumenis, cui Attalu sicceiserat, filius. Ejusdem commuis locus enim illo, quem supra habui mirea, ii, et . Forti imum nobilitatu 3 Plutarch. in Ant. Orientales vocat . mines μvire assuetes, . repvari quaerenio. Α In suas partes pertrahit. s Profligavit. 6 Crassi . Idem Val. Nax. 3, 2, ix. 7 Crai tu . 3 Non, sitiam agnatae, Muciae scili4-t, unde arue:anis appellarus est ;10Iebaat enim Romani adoptauris quidem assiimere nomen. sed dc suae familiae reiicere. s Nam balbarus ille latus Crassi sica coasodit. io Marco praenomine. Meminit hii jus Perpernae vale . Max. 3, , s. qui consul fuit . 'atequam civis, bc Cratio in Asilaui successit: hic Aristonicuiniecenti victoria grassantem dc exultautem inopinato proelio aggressus fudit ac in fugam vertit. rvi Victus Aristonicit . 1 a Caprivili detentus est. 33 Manius Aquilius ensul, Perpennae succetar, Att li gaetas Romam deportavit, de de victoria a Irius ia te parta. triumphavit. Aristonicus in calcere jussu senatu t:ucidatus. Idem fecerunt Atii contra Ciuionem. Lucav. . 36o. s Tu Pem. Is Veuenis. Sic Graeci, interdam. μακον ac repitur. ir Ui e
M. is Puta, impolluta, nullia stagitiis inquinata.
168쪽
I 'Ac ad orientem : sed non ad Merid: anam I pla. gam eadem quies. Quis 3 speraret ε post Carili i L a tinem aliquod in Actica bellumὶ Atqui non levi ter se Numidia , concussit : dc fuit in Iugurtha , quod
si post Annibalem timeretur. Quippe Rex callidrium populum Romanum armis inclytum, & invictum o bus 9 aggressus est : dc citra spein omnium fortuna ' cel-st, ut Rex fraude praecipuus , fraude caperetur.3 Hic avo νι Masinissa. dc Micipsa patre per ado2-
sellum, quod populi is Romanus cum Iupuitha restit. J ex pellice, a stabilis filius, M stiluaemidiae R , Scipioni AEmiliano, rem cum Numantini sit: cumque ibi res magno feliciter de sortitet etiam ad Μkiosam datis testamur, Rex enm, filio, hibεret, tamen in hiinm Dpis ix con-
ria Iugurtham gesto , exstat liber integer Sallustii. Erit. Liv. O . A LIq.
ta hostem eliqnem metuenflum ei se, qui hostium maxime erat 'imi
te rit m venianr. s Commota, tumultuata est. 6 t. a.
169쪽
tionem, cum interficere i fratres statuisset, agitatus regni cupiditate, nec illos magis, quam Senatum populumque Romanum, quorum in fide dc ι clientela regnum erat,
o metueret: primum scelus A mandat insidiis : potitusque Hiempsalis capite, cum se in Atherbalem convertisset, isque Romam profugisset, missa per legatos pecunia traxit in s sententiam suam Senatum. Et haec siit de nobis3 eius. prima victoria. Alisos deinde, qui regnum inter . si illum Atherbalemque dividerent ; similiter 7 aggressus, cum in Scauro ipsos Romani imperii r mores expugnan6set, inchoatum 9 nefas persecit audacilis. sed diu
non latent scelera : corruptae nefas legationis erupit:
7 placuitque bello persequi parricidam. Primus in Numidiam Calpurnius Bestia Consul i immittitur: sed Rex,
peritus, fortius adversus Romanos aurum esse, quam 8 serrum , pacem emit. Cuius flagitii kq reus, cum interveniente publica fide a senatu accerseretur, pari audacia & venit, &, competitorem imperii Masinistae et ' Massivam, immisso percussiore, η confecit. Haec ait aa contra Regem fuit causa bellandi: igitur sequens ultio
mandatur Albino. Sed hujus quoque pro dedecus l)
x Atherbalem Sc Hiempsal ni. x Impulsus, instigatus. 3 τii tela. Per
'insidias ex ' litur. sic Iustin. s. s. eism principes, Melut e tumatorias , inte cisdum in riis mandassent, o c. 1 Palte suas. 6 Iugurtham. Adoitus. s Insii ta vicisset. Scaurus enim Majorem absim ventiae & verae vittiatis fuerat specimen e hac autem ab ejus tramite defecit. Verum igitur illud Cic. ver. i. N ihil iam sanctum es, quod non et utari; nihct raris munitum , quod non ei purae ri Fecunia pessit. 9 Scelu , facinus.
Io Sie Claud. Nam lux alii ima fati occubum nihil esse sinis , ut eb seque p.r
omnes Intrat, ρο 4,fusi explorat fama recesius. Item Luciet. Lib. s. Nee facile est piaci Mn ac paeatam .esere et/ii am ; visui fanis eommunia foede pacis: Eisi fa/lit enim reuu/ hum numque, Peνpetuo iamen id fore clam, di silere actei. ii Coti upto tum scelu, legalotum divulgatum, d tectum est. ii Mandatur ei. iii in Numidiam impetum faciat. 13 Exper- tu . i. Accusatus. is Interpolita seu data fide , i ubina, id est, se, utitate promissa. rumuium, assectaioi m. competitoris dicuntur qui in magistratibiis , in ossiciis, in honoribus petendis coocurrunt: est enim , vel
c.mpeio, id est, simili peto. 13 Guluita filium . Masinissae nepotem. is Iu-terfecit.
170쪽
ita corrupit exercitum, ut voluntaria nostroni fuga vinceret Numida, castrisque potiretur: * addito etiam tur
pi foedere, in pretium salutis, 3 quod prius emerat , ε di-
IO misit exercitum. , Eodem tempore si in ultionem non
tam imperii Romani, quam pudoris, Metellus si assurgit: qui callidissime hostem nunc precibus, nunc munis ; iam simulata, jam quasi vera iuga eludetitem, ar
ii libus suis aggressus est. Agrorum atque vicorum populatione non contentus, ' in ipsa Numidiae capita impetum fecit, dc Zamam quidem frustra diu voluit; caeterlim Thalam, gravem armis, thesauroque Regis, ι dia et ripuit. Tunc urbibus exutum Regem, de iam x s finituri suoriim, regnique fugitivum, Per Mauros a
1 3 que 37 Getuliam sequebatur. Postrenab Marius auctis admodum copiis, cum pro obscuritate generis sui e
ras, exe eitum dimi-t. F cerat exercitum Albicii Iugurita, quem corruperae rei unia, iit facili vi ria potitetur. Alii reticendum ceusent, ut sit sensu . Primus Iuguithasalutem suam pietio te emerat, eorrupto Albini exerciatu; ne scilicet vinceretnt , Romanis: post iiii ipsi Romani, cum voluntariam
fugam fecit sent, turpi foedere in pretium salutis sancito, IIumiitha dimissi sunt; & ita salutem etiam redemetunt, quod prisisse erat tu aba. 3 Atil ut diximus) legunt, quςm riui emerat, id est, pecunia corruperat. Ita Valer. Mari. 9, s, ε. emere Ecloria . Abeundi potestatem dedit. ς Al. E. demuni tempore, id est, tum demnm , seid quidem , at tandem. c uiatiouem capessit, uti ioni accingitur: quod cοὐκ gere vocat: supra x, ia, 3. dc tr. 3- citius contrarium est olere . id est , otiosum esse , quiescere. γ Al. semili num. s Flaudibus, inventis callidis nativis ac propriis adortu 3 est. Haec exsai. Iug. 3, a. 9 in ipsa' Nnmidi π mbes praecipuas, Zamam scilicet ac Thalam. impetum dedit, irruit. io oppugnando tentavit. ii Al. thes uruque. ii ingurthae. 33 Populatu est , spoliavit. t Ualiabus regi, occupatis. 3 s E finibus suis regnoque suo fugientem. Ead in sotiu-na Darii, qui de se ipso apud Curt. , t. Q rie in regno exuuιο, crre, si Mi 2 p ii mei fugia- exi ηm . - - κω να- ' Vida ibi Freidi,hemium. Populos, Mauritaniam Africκ regionem occidentalem velitis Gaditanum fretum incolentes. 37 Afri e regionem. is Pauperes, vilissimo, , id est . eos, qui obnoxii erant ad pendeo3um censum pio capite. Nimcapite ce-ῆ dicebantur, qni pro suo capitellibuit uomine aera pendebant: sio appellati, quod ob tenuitatem rei famili ris nou κre, sed eapuibus eωρ --iu.. Cael etiam Servium Regem distinxiise ex crasu populit m Romanam , id est. ex facultatibus in sex cla e , i. libro dixi u . Hac de se tere Sal. Iu uita G, a. valet. Ma . a,