장음표시 사용
41쪽
12 dum. Spolia insuper opima de Rege, I Fcretrio Iovi manibus suis Rex reportavit. Sabinis proditae Portae per ρ virginem: s nec dolo: sed puella preti mirietet , 7 quam gerebant in sinistris , petierat: - dubium
et Nagnifica, egregia, ampla. opima spolia vocantur Festo, quae daX duci detrahit: eaque trina tantum contigerunt nomi ut Romano: pri tua , quaae dux Romulus de Acrone, secunda, quae Cornelius Collus de TolumnsE V lentium Rege e tertia , quae Μ. Marcellus de Viridomaro Gallo fixerunt. Vide Val. Nax. 3 , a, 3. . 1 Acrone. Acron enim , Cacninensiuio
Rex, 1 rege Romulo interfectus est. 3 3upiter dicitur quasi ii norater. sunt qui 3ο*em a ju pando dictum velint. Caeterum varia Iovi a Romanis cogκomina fuerunt indita : ut rupiter Elielus, Capitolinui. rialis , Pistorcs e. Sic hoc loco I Floio nostio 7-piteν Feretrius , λ ferendo pacem, vel feriendo hostem sui quidam volunt) dictus: vel potius a feretro instrumento , de quo suspendebantur spolia. Erat FeretrusH Ii neum instrumentum , ad id apte fabricatum, ut spolia secret, id est, sustineret. Livius i. t. Ro nutus, inquit, duce hostium ecciso, urbem primo impetu ea ir, indὸ exercitu licto,e duecta , ipse, eum facisis mir magniticus ,
tum factorum ostentator haud minor , Ipolia ducis hostium casi IDAre AE . fabricato ad id apia teretro gerens , is, capitolium ascendii ; ibique eum caui quercum ra toribus saeram deposelisei simul eum dono, duianavit templo 1avis fines, cognomιnque addici Deo: Furii eν Feretri , inquii , hic mictor tibI Romulus Rex regia arma fero , templumque . bir regionibu , ruas m 4ὸ animo metatus sum, dedico, fedem Opiniis froliis, quo Aegibus ucibusque hostium eaesi, me auctονem isquentei posteri ferent. Unde Aputrius Ioetaophoon vocat. De Iove Feretrio plura Propert. I. . El. 1 quam sic concludit causa Feretri, omine quod certo dux ferit ense/ucemis. Seu quia vidia suis humeris hae arma ferebant: Nine Feretri ἀisia est ara fure ba gavis. 4 Tarpeiam scilicet, Capitolio piaefecti filiam. Legendus Livius, Dionysus, Plutarchus, Val. Aiax. ς, 6, 3. I 'mulo regnaui e , Sp. Tarpejus arci Frxerat ; cujus stim et Drinem aquam sacris retitum e tra mornia egressa U, Tatius, ut arma os . Ginos in arcem secum reciperet . corrupit; mexcenti nomine pa Liam sua in finistri manibus gerebant. Erant autem his armilla, nvuli magno ex ponuexe auri. Ioco potitudi a me Sabinorum, puellam praemium sagitantem, armis ebruta, necavit e perin-
fraude, nec ulla malitia contra patriam. Nimirum Florus totari stat ab eorum senter tia, qui scriptum reliquere, Tarpeiam Sabinos potius circum-Vςnire volutile, quam cives suos. Cum enim mercedem proditionis pepi- . si isset, quo ia sinistris manibus Sabini haberent; noli intellexit se armillo es annulos , sed arm & clypeos ; ut sic intectos Sc nudos Romanis truci dandos objiceret. 6 Pνεtium hoc loco sumitur pro quacuuque re, qua aliud quid comparatur dc quasi emitur. Ita pretium mistoriae dixit, infra I , 7 , & i, ro, a. 7 Illud quam pendet ex prvcedente voce rei, quae duplicem hic significationem coinplectitur , ρνetivm i ei, id est, Pr
ditionis, dc iem, quam gerebant tu si nistris. a Sic supr1: Remul, d
42쪽
x clypeos, an armillas , Illi ut & fidem solverent, 1 3 & s ulcisceremur, clypeis si obruere. Ita 7 admissis' intra moenia hostibus , atrox in ipso ' foro pugna, adeo ut Romulus Iovem oraret, ut ' foedam storum fugam 1 i*Aieret. Hinc templum & 3 stator Iupiter.
Tandem saevientibus ys intervenere raptae laceris co
mis. Sic pax facta cum si Tatio, 7 foedusque percussum : seciitaque res mira dictu, ut, relictis sedibiis sius, novam in urbem νὴ hostes demigrarent, & cum geneas ris suis avitas opes pro dote sociarent. Auctis
x scuta. a ornamenta brachiorum. 3 sabini. 4 Praestarent quod promiserant, sabini fidem solveriant tradendo, quae in sinistris gerebant; Mi emetipsos. quos virgo per speciem proditionis Roinanis inermes objectiliniverat, vindicarunt, obruendo clypeis. s Punirent. sic infra i ,3, r.
tam im itutum miuinis amorem ultus est ferro. 6 oppresserunt,
necaverunt. sic & ovid. re ite via Tarpeia M:li D, Duna pι na congesta. exuis armis. Tarpeia obruta clypeis ostendit, amari proai: eres, diran produnt, haseli odio, com pro isserunt; quod Antigonum dixit se Plui. scribit. Cum hostibus aditus esset praebitus. s Duo colles erant, Palatium dc Capitolium. In Palatio erat Roma: in Capitolio ol osita arx Tarpeia, quae firmo praesidio arceret hostes ab Urbe: ad Miam Urbem illac trans re necesse erat. Ergo arce tradita, ad moenia ui lite accesserunt: fuitque atrox pugna, egressis urbe Romulo cum suis, in ipso Urbis aditu, ad veterem portam Palatii, ubi postea Romanum forum fuit, cum crevisset Uibs.s Turpem dc effusam. sic foeda clades. infra a, a, 23. Io Stare faceret, reprimeret. Ir Exinde, ex eo. Ita auctor noster loquitur, clini alicujus rei caustinoriginemve praedixit: ut infra i , 3, 6. Exinde emamen. ia situm fuit in Palatii radice. Hic aliquando Senatusconsulta habebantur.
,3 Staiον flendo dictita est, quod Romanos, a Sabinis in fugam versos ,
sitierit, id est, corroboraverit, resistere ac firmiter stare secerit. Stator ergo
propite dicitur , qui aliquem sistit, id est, stare facit : est enim , supino
halum verbi sipo, quod est stare facio. retineo. Unde sistere gradum, fugam, Lehomo , id est retinere Sc comprimere. Siso etiam aliquando pro repra sento, de quasi praesentiam corporis exhibeo sumitur: dictum ab eo, quod non tantum comparere quis debet, sed etiam manere. Hinc Stator dictus nuntiuς Consulis, aut alterius jus dicentis: sc stata facrifieia, quae constitutis ac certis diebus fiebant. Praeterea quae supre, dicti scribunt de Iove Statore, lege Augustia. c. 33. de Civit. item Ovid. in fine 6. Fast. et Furentibus. xs rntercesserunt. is Sabinorum Rege scilicet post triennale belium , hisce conditionibus: ut Urbs a Romulo, Roma ; Populus a Curibus, T. Tatii patria, Quirites vocarentur: ut ivulieres , quae vellent cum suis maritis vivere, liberae ab omni opere Sc ministerio . praeter lanificium. haberentur. is Respectu animorum, quibus advenerant. Claudius apud Tacitum l. xi. conἀiιον noster Romulus tantum sapientia maluit, ut plerosque populos eodem die hostes, dein cives habuerit. Ita Cic. Remulin foede e sabino, Eueuit etiam hostibu/ νecipienaeis auferi hane ellitatem orouere. is A majo- Db.s relictas. ao Loco dotis conjungerent.
43쪽
brevi viribus, hunc Rex sapientissimus 3 statum Reipublicae imposuit : δ juventus divisa per 3 tribus, A in equis & armis, ad stibita belli excubaret: consilium Reipublicae penes S senes esset, qui ex auctoritate si
16 tres , ob 7 aetatem η Senatus , v0cabantur. His ita ordinatis, repente , clim se concionem haberet, ant E
x Alibi hoc vocat, stainare : Iustinus Fornrare. a Iuvenes divisi. 3 Ttiplici modo vocabulum T b. s usurpatur, aut pro loco, aut Pro hominibu , , aut pro jure. Qitando Pro loco ponitur, tum partem quandam ui bis Romae tigui hcat; quando verti p: o homi uibus, tum partem quandam civitatis Romanae, vel civium notat; pro jure acceptum, jus quo donati sunt illi, qui in talum aliquam civitatis partem rostea fuerunt i Ceu soribus distributi. Erant igitur Tribus populi Romani partes distinctae locis iti Uibe di- Versis, sic appellatae, aut 1 3 ibu ιο dando, quia P. Romanus in Tribus divisus tributa conferebat, aut quia pii md tres tantum fuerunt in. ι β e quarum nomina haec sunt ita, ni is, Tat .cnsi , di Luceres. I amne is dicta fuit a, quam conscripsit ex Albanis iis, qui secum eo ab Alba convenerant di Palatium tenebant. T. ιι enIis a Tio Titio . Sabinorum Rege , qui 1 Romulo prculio victus, ab eodem in Uibem Romani & Imperii societatem receptotait. Luceres vel a Lucumoni, ιs . id est, Thu scis; vel 1 luco Asyli, in quem multi fuga delati, civitateque donati fuerunt. Qua libet ex Tribubus decem Curias continebat, unde 3 o. Curiae colliguntur, quae de uoni inibus Sabinorum appellatae iunt. Cuin equisic armis ad bella subito orta vigilaret. s Coa- siderabat enitia Romulus parva este solis alma, nisi iii ccn: ili uari domi: feci νο-
.esse torii e e Menuum , filio λιι nite et imitiai, ut ait Val. ma X. l. a. c. s. legit itaque senes , qtobres eorpus annis in i usu M. ingen:uni farientia Maliadum craι, ut loquitur Sal. in Cat. ex quoium alictoritate omnia ageret, quae publice sibi iuscipienda existimat et . aen. bus eniλλι labores corpονιι funx nri-
amicos, O Iuventute; a. et maxi λιὰ Icenis uolieari cons Ho pru emia q i amplurimum a re lene. Cic. l. i. Ossi c. 6 I aiei proprie isὸ icitur, qui Mi- quem geuuit. Quidam deduci volunt a Graeco nomine ν τηρ su .a παν- τηρsti, id e i, ιι.n κ seriat. I ater etiam nomen reverentiae est: unde dicit hoc loco Flo iis noster seniores istos appellatos fuit se Pa: νes exatustioritate sive
ab honore. vel f ut Sallustii vel bis utar) curae I militud ne. quia ita Rempublicam administi abant, ut patres familiam solent; unde vel siculi isti: utro
nore. Varias hujus appellationis causas adserunt Plut. in Rom. dc Dionysi senium: unde aeuiores dicti iunt. 8 H. aec fuit prima Senatus lectio maj rumque gentium; qui verci cum progressu temporis sub lecti sunt, Par es co scrip ιi appellabantur. Ita Sal. in Cat. quibus corpus annis insiνη m , sapicnita et alidum erat , Rei p. consultabant. At haec aetas fuit inter Quingit agesimum&Sexagesimum annum. 9 Orationem, verba faceret ad populum. ι ne o enim tria significat: primo ut hoc loco, orationem i psalli, quae ad populum habetur. Cic. concionem tuam, nihil illa s. pleni ius. Secundo multitudicem populi congregatam ad audiendum aliquem orantem pro utilitate communi. Sal. Iιaque concione advocata , huiusceni ui orationem habuit. Tertio denique suggestum , seu locum ipsum, unde Verba fiunt. Liv. l. 3. Votato ad concionem populo , in concionem
Ucendii. Aconcis fit concilium, id est, multitudo populi consalendi gratia
44쪽
urbem apud Capreae paludem e conspectu 3 ablatus 1 est. θ Discerptum aliqui a senatu putant, sob asperius ingenium : sed si oborta tempestas , 7 Solisque defectio 3 consecrationis speciem praebuere et cui mox 18 9 Iulius Proculus 'fidem fecit, visum a se Romulum
amrmans, O augustiore forma quam fuisset: mandare praeterea, ut sex λ pro numine acciperent: Isnum in coelo vocari, placitum Diis : 6 ita δs gentium Roma potiretur.
x Al. caprae. a Evanuit e medi is civium oculis, nullum prorssis mortis suae vestigium relinquens. Sic de Amilcare, Carthaginensium Rege, legimus apud Herodot. l. 7. econis stu si iocum ablatum , neque iis quam gentium aut vivum aut mortuum comparui se 1, frustra Gelone ipsum quaerente. Factum saepe antiquitas, ut intercepti hominem in ergastulis iupprimerentur; ut scribit Suet. Aug. c. 3 i. Regnavit Romulus anno, 37.dicbus 77. 3 Ereptus. Atque is dies caprotina dictus est, eli qu id Romulus, exercitum eo die ad capreae paludem recensens, amplius non comparuit. Variae sunt de Romuli morte sententiae apud icii proces. 4 Dilaceratum. Alii non ici Caprei palude, sed in Vulcani templo dilaceratum tradunt, clim sorte Sen tum coegisset, de Republica coniti. turas, dc e Patribas 1 v. in quemque Regis partem in sinu clam abstulisse. Lege Val. Max. s. 3, i. Ovid. a. Fast. s Alias discerptionis causas Dionys. l. 2. c. s. dc Piut. ia Rom. tradunt I. Faltiun, cum contumelia conjuncti im, fuisse intolerabilem ; cum assibilitas dcinodestia res eius stabilire potuisset. a Quod piartur consuetia dinem, inconsitito populo Vejentibus obsides reddidisset. 3 Contemptum novorum civium. Crudelitatem in irrogandis suppliciis; quae Caligulas, Neiones. Domitianos , aliosque innumeros mucionibus i bjecit. 6 Foite, repente exortae hanc enim vim quandoque in composition:bus habet ob particula. Sic apud Liv. l. 13. Obnata νipis saliri a. Solis obscuracio. Tei solis de Anni in unius Romuli historia factum legimus: pcimium quod AE conceptus dicatur et alterum Natali urbis die, cum prima fundamenta jacere tuc: tertium cum in vivis Romulus esse desiit. s Apotheosis, sive quod in Deorum nume orna esset translatus speciem secerunt. 9 Hic fuit nobilis ac clarissimus vir, Alba oriundus. Io Effecit ut credecetur. Nam tacere siuem est elim re ut credatur. Vide infra 3 , is , 6. Plebs enim cum facibus ad Curiam decursans a Iulio Proculo revocata est, ct in ejus orationi fidem adhibuisse Is enim primarius in civitate vir, se Romuli in in monte aspexisse dicit, ut qua hutnana augustior forma divinitatem at secutus esset. Simile quid Suet. Aug. c. im. Nee uel uix ruir praeιονiuι , qui se effrimm euntem in ciritimis--sset. Plura hucpertinentia congessit Freiushemius: quibus adde Gruterum ad Liv. l. i. c. 16. ix Μagnificentiore. I a Loco Dei. x3 Rationes
appellationis hujus varias adfert Ovidius i. Fin. sive H iri seu furi, id est . M a , quod hasta assidue uteretur: sive at Curibui, opesentissima Sabinorum urbe: sive a uuirilibus. qui tamen ab ipsis nomen acceperunt. x Id est, si hoe secerint, si se Pro numine acceperint. is Populos sub potestate sdam redigeret.
45쪽
R De Numa Pompilio. α et Uccedit Romulo ι Numa Pompilius : quem 6 Ci R Oribus Sabinis s agentem, si ultro petivere, ob 7 inclitam viri ' rel gionem. φ Ille facra, & δι caere
monias, Omnemque cultum Deorum immortalium
x Numae gesta scribunt Liv. l. 3 , is , dc seqq. Eutrop. I , i. Val. Nax. I . a , i. Plin. 33 , 3. 34, 1 a , Is , 29. Ovid. Metam. is. Fab- - . Virg. An. 6, sos. Plut . tu Vita Numae. Dionys. a , s9. a In Romuli locutri venit. In hoc capite Numa Pompilius a Curibus Sabinorum . eo quod a quitate prudentiaque excelleret populi in tu, Patrum auctoritate evocatus alter Pop. Rotii. Rex creatur et qui etsi nulla belli laude nobilitatus sit, tamen pacis 3c religionis virtute foruit: idem Pontifices, Augures, Flamines, Salios. Vestales, aliosque sacerdotes primus creavit. Verum notandum est, post Romulum tepente sublatum, interreges Rei p. praesuisse, id eii, ce-gnasse Patres, per vicissitudinem decuriarnm, eo, quo Livius Prodit, o dine, annum unum. Interregnum velo, intervallum illud temporis, a te vocatum est, quo regnum vacavit a. demortuo Rege ad succendiis proximi creationem. Interrex ille dicebat ut, qui intereri regno praeerat, donec successior designaretur ; sed Interregia potEsto quinque dierum tanti im erat: quibus exactis, alter iterum creabatur Interrex. 3 Nuam di tus est τῶν νόμων , id est, a legibus, quas instituit. Pater erat Potnim Pon pilius. Non multum a quadragesimo anno aberat, cum regnare inciperet. ψ Cu-ves Sabinarum vibium iunc opulentissima : unde suJHι es dicti Platantur , ab trastra scilicet, quaa Sabini cures vocabant. s Degentem, veri autem, habitantem. 6 Sponte , non lacessiti aut moniti Numam Regem fece riint. Sic ultrd ν num Diur Tusio , infra i ,3, i. et Celeb em dc magni aestimatam. Sic incliti armis Romani 3 , i, i, s . Sanctitatem. Id veroci in aui eo saeculo primum obliuitisse volunt, ut ad regnum neminem vel generis dignitas , vel ambitio popularis , sed spectata virtus pioveheret. . Sen. Ep. o. Inter homines pro 'numa es optimu/. Animo itaque tune vestor eligebatur. Iatioque fum e selicitas eνat tenetium, in quibuι non poterat potentior esse nisi melior. 9 Numa Pompilius. io Ritus sac. os, res divinas, omnia quae ad divinum cultum spectabant. ii sacrificia. Ceνemouia generaliter apud Latinos disuntur omnes ritus sacrificioruin , 1 c rete uti φ, teste V l. Max. i, i,io. ra Reverentiana, ve rationem.
46쪽
LIBERI. 17 docuit : ille Pontifices , Augures , 3 Salios, caeterosque per φ sacerdotia , ' annum q ioque in duodecim menses , 7 fastos dies nefastosque
I Pουιifex vero appellatus est vel 1 posse dc sacro , vel sut Varro adit in apοκte faciendo : nam h Poti icibus sons ligneus seu sublicius prina ian cst ac postea Hepc.restitutus, nec non caeterorum Pontium cura iis clata. Erant autem λrajores N Minores Poneti cer . inter quo, unus tum mi , qui Pontifex Maximus dicebatur, 1 Numa Pompil:o institutus, quod ma- imarum rerum , quae ad sacra & religionem pertiuent, index e t. Pontificuin ossicium erat, de ceremoniis ac relag:one cmgnoscere, leges ferre de sacris, quae nondum scripta essent, nec usu recepta: Sacerdotes anquirere. Ipsi nulli iudicio mulcti ve erant obnoxii , neque Senatur, Deque opulo dictorum factorumque rationes reddebant. 1 Hi abavi uria obtervatione nomen habent. Hocum oficium erat, non av:nm tantum sed
signa omnia divinitus inlisa interpretari. 3 Sacerdotes Maim , dum ancilia ferrent per vibem, salientes. Sali: teste Livio D. in ina Numa constituti , & Marti Gradivo consecrata, qui totidem ancilia perui beni cum saltibus gestabant atque tripudiis: unde dc nomen habent. Sacerdotes vocantur omnes, qui quae ve res sacras divinasque tractabant,
T qui biis aliquot singillis Diis operabantur , aut Promiscue omnium De Wim rationem habebant, de qnibus jam diximus, Pontifices. Ex iis , quisngulis Diis operabantur , , Numa instituiti rent , salii Flamines tres, quorum qui Iovi operabatur , malis, qui sis, qui Quirino, Qui tinalis dictus eii, quae vestae sacra curabant, Vesta
Tacito per e obor es , per manipulor covi onere. FDe hac re vide Plui. in Numa. Ovid. Fast. i. Notandum hic, Kalend ii corrigendi curam penes Repes, vel Imperatores fuisse; sic enim post Nuinam legimus C. Caesarem fastos correxi . 6 Per. Sic infr1 1, 6 , 3- in clam populus Tomanus. Numa, cum annum in duodecim menses distribuisset, eundem etiam in certa dierum genera divisit , ita ut quidam dies ement Festi ; alii Pνοsem , alii In te cisi. Fe i dicebantur , an qui biis vel sacrificia Diis offerebantur: vel epulationes celebrabantur, vel ludi in honorem Deorum egebantur, vel seriae obse: vabantur. Pro, epi . qui 'roininIbiis ad adni misit dam rem privatam, publicamque concem erant. Odicti sut ait Festus in quia pkocul sint Aalii, erant Fapi , quibuς Praetori licebat fari lcia verba sollennaa. Do. Deto, Adiseo: Da se licet egena: potestatem ;id est, adjudico rem, de qua agitur. ibus contrari sun
enim non licebat Praetori tria verba solennia fati.
bus licebat Oim populo agere, si R ii Q ς' inavenire solebat ad ferendum suffragilim,
cum populo non potest : Comitialibus utrumque potest . Unde Ovid. i. Fait. Ille ne fastus erit , rer quem tria ruerba silentur : Fastus erit, per
vivens irae G bit ari. Ini eicis dicti , in qu :bus Deo: n simul atque hominum Ies agere licet: nam mane ac vesperi fari, id est tu tur; medio tempore inter caesam hostiam dc porrectam sata, sive ius dicς:e Fermittitur. . Denuivit , racvitu
47쪽
I scripsit. Ille Ancilia atque Palladium, I secreta quaedam imperii pignora ; st Ianuinque geminum,
et mirum breve dc rotundum: de quo Virg. ancile grecbat. Dimim est .Ancile ab ancis Onc, quod si ab omni parte veluti areis iam Sc 1
tundum. Ovid. Isque ancile vocant. quou ab Orint rarae recisum elo e Greem- oculis, angulus omnis abes . Frein hein ius hic citat Plutarchi I cum in Nuina cap. tr. qui Anci a vocat: sic dicit, quoniam ιγκιλὸν τὸ τημα ποιουσιν, id est, cur a vi figuνam Iaciunt. F runt, re nante Nilina , breve scutum atque rotundum de coelo lapsum: de quo Ovid. 3. Fast. Eccensi sciat uva mersatum leniteν a uva Deciuii: a Forulo cla .ιθν qu astra mente.
Consulti deinde harii spices respondeiunt ibi suiu .um totius o bis imperium. ubi scutum illud servaretur. Quo accepto res potis O, dc honoris ratia, ocqub idem tutius servaretur . ne ab hostibus turri .i posset. Ni ima Pompilius ia- alia ad similitudinem c clestis illius fabricat i sussit, quae in templo Martis 1 posita fuere: de cum ir. adolescentes sacerdotes Nunia ipsi Matti Gr. vido delegisset, jussit ipsa coelestia arma, quae nominavit, suspensa collo ab illis Pec urbem portari, cum satratu atque tripudiis carmina decantari eunde Salii dicti sunt a filiu , teile Ovid. 3. Fast. Iam dederat Saliii a saltu
nomina ducunt in Armaque, acta certor et ex ba canenda modos. Inter corteia
carmina hoc fuisse dicunt, veterem Mamurii memoriam e quia cum Numa accivisset undique fabios, qui scuta alia coelesti simillima fabricalent, inventus est quidam dilaniutius, qui aded similia fecit, ut a coelesti discerni non Possent. Iussus itaque praemium petere quod vellet , nihil aliud petiisse dicitur, nisi ut salii , Ancilia gestantes , per urbem canerent in veterem Mamurii memoriam. a Palladium erat simulacrum Palladis, quod Nneas post excidium Troiae, , Diomede acceptum in Italiam transportassς dici inr. Quem ideo Penat iterum vocat Ovid. bletam. s. 3 Fata appellat Plautus: quibus nempe manentibus salus populi salva esset. Pignus enim dicitur omne illud , quod rem aut causa in securam facit, quoniam ea pignoris Proprie dicti virtus est. Sic pignus coniurationis appellat ur sanguis humanus ι- , i, 4. Ita Capitolium pignus impelli Vocat Tacit. Hist. 3, 2, 1. supercilium Consulis Pisonis pignus Reipublicae. Cic. pro Sex c. s. Secre a vocat , quia illi maxime abscondebantur, nec tractabantur, nisi rard , & ab hominibus ei rei sacri . Ergo Pignora Iviperii ideci vocat, quod voce coelitus missa exauditum est, civitatem omnium fore potentissimam , quamdiu Ancile de ceelo delapsum in ea mansillat. Oraculum etiam de Palladio redditum erat, Urbem fore sempiternam , si id simulacrum extra minuta non postaretur. 4 3anua dictus est 1 senuit, quod januit praeesset. Primus docuit Italos vinum re far ad sacrificia , Ic religionem magis , quam ad esum de
rotum. Appellatur verb Geminur, ob singularem prudentiam, qua praevi-σςrit futura, dc praeteriis sciverit.
48쪽
LIBERI, . 79 fidem pacis ac belli 1 inprimis focum Vestae virginibus colendum dedit; 3 ut ψ ad simulacrum coelestium siderum , s custos imperii flamma vigilaret. si Haec om-
x signurn , arguinentum quod indicaret, pacem ne haberent an bellum Romani Μortuus enim Ianus inter Deos relatus est, templumque habuit Romae Numa Pompilio positum, cui ira portae tempore belli patebant, pacis verbiempoce claudebantur. Hinc Ianus i atutilus. hinc clusus cognominis tur. Constat autem templum hoc aer fuit se clausum; primo regnante Numa alteriim , poli bellum Punicum secundum ; tertio post bellum Actiacum. Vide l. a. c. 3. dc l. . c. ia. Hujus autem claudendi vel aperiendi templi ratio varia est. Alii dicunt, Romulo contra Sabinos pugnante, cum jam propε vinceretur , calidam aquam ex hoc loco erit piise , quae fugavit exercitum Sabinotum. Hinc ergo tractiam morem , ut pugnaturi aperirent templum,
quod in eo loco fuerat constitutum , quasi ad spem pristini auxilii. Alii dicunt . Tatium dc Romulum , fata foedere , hoc templum aedificasse. unde Sc Janu; ipse Auaes facies habet , ut ostendat duorum Regum coiti nem ; vel quod ad bellum ituri debeant de pace cogitare : quo tuto pos sint severit. a Quae Vestae Deae sacratae ferant. enim fiales dime sunt . quod vestre lacra curarent. 3 Ut , sicut sidera inernum lucent , sic virginum assidua cura atque opera hic ignis luc re deberet ; qui si forte per negligentiam suisset extinctus , nequaquam alio ex igni reparare fas erat, sed accensa per somites ex sole flamma. purus 3c coelestis ignis Hicebatur. Alii dicunt, quod ideo servabant , ut significarent se ita perpetuo puras ac iuviolatas ei se debere , sicut inviolatus servabatiir ignis. Ad exemplum , exemplo. more. s P tabant enim Romani post extinctionem , Urbis ac imperii eversionem is cuturam. Vide quae diximus ad Salust. p. 6a. dc Ovia. 6. Fast. 3c Rosia. Antiq. Rom. l. 3. c. 19. Primus aeterni Ignis usus fuit in Ecclesia Iudaia Q. Ab his procul dubio , ut alia, religionem hanc mutuati sunt AEgyptii. Di . sic. Hinc Persae dc Chaldaei ; de quibus Curi. φ, i , et . ad quem locum videndus Freicishmius , dc qui ao eo citantur. Ab his habuerunt Giaeci. Nam & Athenis de Delphis ignem aeternum servatum fuisse legimus apud Plutarch. in Numa. A Graecis accepere nostri Romani , tanquam conditoribus sitis. 6 Μulti veterum gnari, rem ad multatitudinem imperitam de rudem et scacissimam ei se superstitionem , & fi cum Diis colloquia , saepε hoc dolo usi sunt. Scipio Africanus Iovem ici Capitolina cella consilere dixit. Μinos leges, quas ferebat, Iovi adscri-
Psit , ut violare eas homines vererentur , quas a Deo existimabant profectas. Valer. Max. l. i. a. sic etiam Mahometes simulatioue colloquio cum cum Gabriele Angelo suos contia totum orbem armavit. Alii res ruat , etiam colloquia cum columbis simul alse ; ut Sertorium cum cerva alba. Val. Max. l. i. c. r.Tlutarch. in vita Sertorii. Sic Caligulam invenio apud Suet. congressus di colloquia simulasse cum Iove, Lucina, Castomac Polluce.
49쪽
nia quasi monitis Deae Egeriae, quo magis λ barbarist acciperent. Eo denique ε ferocem populum s redest, ut, quod vi & si injuria 7 occupaverat η imperium , religione atque justitia ' φ gubernaret.
se. Hanc ab Nercndo dictam vult Festus, quia ipsi sartificabantra x . u.intes , quod earn putabant tacite fictum nreso egere e. Istam Ererrain consulete Numa sese super in tu reli gionurn & cxte:noniarum institutis similiabat : ut po 'ulti iri nil erit itione capturn ad ea , quae colninentab iur, faciliorem haberet. De hoc commento Numae sic dicit Liv. l. . Om-
primum νem ad mutili uis inera Dis heritam, illis saeculii rudem efficacis mam , Deo Vum metum in elenium valus est, qui eum descensere ad ἀπ nos sin E al:q: o eo Hanen: o miraculi non , simulat sibi cum Dea Egeria congressus noctu nos e e , eius sese monitu , qua acceptissima Diis et unt ficra, i tituere. Et panto post: Lueus emi, quem meatum ex opaco
vestiι ad contegum Deae intercbat , camornis cum cucum faci vir, quoa Dearum f. bi constia cum con jure sua Heria essent, oe Dii Fidei sic me ns Auli. De Egeria etiam Ovid. 3. Fast. dc Net. is. Cic. t. de Leg. Val. Nax. l. i. c. a. Dionys. l. r. Plutarchus in Numa. 1 Appellat ita, quod iudes ac feroces fuerint, nullis cultioribus institniis mitigati: quod Floriis noster tangit infra i , ra , t. sive quod ex Balbaris, id est, non G iaecis , orti essent. Barbari enim dicebautur Gretcis omnes alia gentes, etiam moribus legibusque cultissimae. Cato apud Plin. 19, t. nos quoque scilicet Romanos Graeci barbaros die Iliant. 3 Suscipei eat, non respii rent. ψ Iud initum,. rum . s Deduxit, compulit. Ter. Eo redigis me, ut, quia ex 'im , egomet nesciam. 6 Iniquitate , injustitia. Invaserat, si bi ve dicaverat. Cic. Tiberius regnum o arare conatuἷ es. 3 Regimea. dis ctitate. io Regeret.
C A P. II L. De Tullo Hostilis.
Excipit Pompilium Numam x Tullus Hostilius
t sequitur, succedit Pompilio Numae Tulle; Hostilius , tertius Romano inimpex, populi jussu, Patrum auctoritate creatus , militari iterum disciplina
armisque senescentem robuli Romani virtutem acuit. Albanos terseminorum Horatio: uiri pii na in potestatem redactos. Alba diruta, Romam traduxit. a Hiluc Livia, dicit nepotem fuisse illius Hostilii, qui fortiter pirgnans adversus Sabinos , in lacum Cuitium lapsus est, qui delude lacus Hostilius dictus est. Rernavit Hostilius annis 3 . Fulmine ictunicum regia, uxore, filiis, omnique familia conflagrasse , ex Plinio ac Dionysio liquet: qui de hoc incendio ditas attere opiniones, dc dicit incensam domum alios putate per fulmen . ob qu Diadain sacrotum intermissonem: plui es tamen humanis insidi is ei se factunt; id opus Anco Martio, succes bri suo , adscribentes. Vitam Tulli Hostilii Regis scribunt Liv. i , et r. Dionys. l. 3. Eutrop. i , 6. Val. M . 3, . x a I- ε, i, ', ia, t. Virg. AEn. si, Sis,
50쪽
r Culi; in honorem 3 virtutis regnum 4 ultro datum. 2 s Hic omnem militarem disciplinam , artemque bellandi condidit. Itaque 7 mirum in modum exercita ju- Ventute, ' provocare atrius Albanos, gravem & diu principem populum. Sed cum G pari robore i frequentibus proeliis ys utrique t ψ comminuerentur,x s mis-
ω in compendium bello , Horatiis, Curiati iique 3 7 tergeminis hinc atque inde fratribus, r utriusque po-
i Tullo Hostilio. 1 Propter. sic ultionem : infr13 , II, r. In honor mmortuo um 3 , s, io. 3 In Numa religio, magnum cujusque status sulcimentum: in Tullo virtus specta a fuit. Consei se n. FPist. qa. At quomodo potuit, ii sub Numa duoiuili dc quadraginta aunorum pax fuit Sed de avo ejus id reserunt Livius Dion visus: ni ita non tam in honorem fuit in . qui Virtutis avitae regnum accepi isse videatur: licet adeptum postea Praeclare ad- ininistraverit. Sponte. Reserenda haec ad iocum superioris capitis, num . r. s Tullus Hostilius. 6 Perpolivit, coirexit, L qnasi ex in tegro restituit, & in talem splendorem bioduxit, ut pio novo haberi pollit. Sic Augustus coaediuit imperium I. . c. 1a, 66. Gentem Tyrio itin Alexander. I iij in. i 8, , i. Imperium Carthaginensium Mago, Iustiti. 39, i , i. Pulchre in hanc rem Alexander Severus: Disci lina Drajorum tenet rsi 4ilia Ai r n men , O impe rum Urtet eandem disciplinam Papirius apud Liv. l. s. cum ipsi ereptum irent. Q, Fabium Rullianum , qui conti a mandatum illius, i cet Pro Pere, cnm famnitibus pugnaverat. Vide dc Val. NAH l. 2. G. s. qui disciplinam militarem acriter retinendam dc retentam Romae, Romanum imperium, ortum e R mali casa, totius terrarii orbis fecisse columen scribit. 7 Valde, optime.s Exercitatis juvenibus. Sic exercurem corpuε. sal. in Iug. 9 Sc. au pur- n. n , id est, lacesse te. Albani enim ex Romano agro praedas agebant. Lege Liv. l. i. io Gnia Alba conflita fuit ab Ascanio , hineae filio, ante R inam annis o diruta sub ho T. Nostilio A. V.C. 27. Stetit ergo res Albania aanis . Prinei rem populum . id est, qrii reliquia plus posset polleretque . ideci vocat, quia Zc Romani Albaaoium coloni erant, dc genus ac geniem Romani etiam patricii magna ex parte ad Albanos resecrent. I 1 AEqirali fortitudine. ia Crebetis, mullis conflicti bru rc certaminibus. ia Albani ci Romani. i Debili tat entuc. sic l. r. c. s, 23. Itaque sic rarace - is , ut, qui frangi irr lenon potevat, mora comminueretur, id est, delibitaretur. is Paucioribus uti inique demandato bello. Si emortis periculo plures erepti sunt, d im pauci se illi exponunt. Apud vi pilium Tiouus M AEneas certamiae singula i decertant, atque eo modo res definire matrum esse judicat AEneas. Lege i. sam. c. 37. Ioseph. Antiq. l. s. c. i. Herod. s. i. Si initia exempla collegit Z ingeriis Theatri Histor. Vol. s. l. 4. P. aii 3. Hora: ios Terreminos pro Romanis, Curiatios pro Albanis pugnaue plerique testantur. i Tribu, eodem partu editis utrimque fratribus. is Romani ac Albani populi fortuna, quae iaci decreto desti nata est, commissa ac tradita est. Antequam vero hoc fieret. foedus ictum iu-tec Romanos de Albanos est his lesibus: ut utrius Populi cives eo certainiae
vicissient, is alteri popatu cum boaa Pace imperit et, Liv. l. i.