장음표시 사용
11쪽
opo. Alienum ait ab omni use antiquitatis, ut presbyteris liceat chri Lis ma fronti baptizatorum illinere : quod Episcopis reservatum est , ut
is presbyteris concesta est unctio in vertice. Has ergo ut novitates amo-
- liatur , lectionem Binii retinet, quae repetendam chrismationem demonis strat: suamque ipse interpretationem adhibet in hunc tensum . Nulluso presbyterorum aut diaconorum, qui ad aegros vel laborantes accedunt A baptismi gratia, absque chrismate progrediatur : quia id constitutum is est, ut baptisma ab iis non administretur sine chrismatis unctione; quamis freneI tantum conserant, nulla alia scilicet extra baptismum chrismatione, , illis permissa, quae tunc ab Episcopis administrari debet: Si quis autem is in baptismo chrismatus non fuerit, Episcopus ea de re tempore ConsGis mationis admonendus est: nempe ut baptizariam arceat a Confirmati iane,& ad presbyterum remittat prius chrismandum in vertice . ipse
is enim Episcopus ejusmodi chrismationem praebere non potest , quia si chrismatis ipsius nonnisi una benedictio est, ut loquitur canon, id estis chrismatis Episcopi , seu chrismatis episcopalis, quod ab Episcopo in Confirmatione administratur . Esici autem duplex benedictio,, illius chrismatis , s prius vicem ejus quae a ministris petenda e
M rat , deinde suam cxpleret . Ceterum a ministris expetenda est pri- ma chrismatio omissa, quia necessaria est repetita chrismatio, nem-- pe prima illa baptismalis, & sccunda quae ab Episcopo adhibetur in
se Confirmatione . quod eo non pertinet, ut chrismatis baptismalis oniis ,, sonem sola necessitate contractam, cuiquam obesse, aut chrismationis δε episcopalis vim minuere velit Synodus: sed ut sine ullo ejusmodi prae si judicio repetita chrismatio, seu chrismatio duplex neccssaria habeatur. δε Absurdam 1 ane, inextricabilem, A sententiae Synodi contrariam expli- is cationem nobis obtrudit Aurelius: quia vitium lectionis a Sirmondo
si Ceterum Hficii mir amplissinins ut de castigatione canonis a viro,, doctissimo asserta dubitandum non esset, ita de mente Synodi ab eci,, proposita amplius deliberandum cenieci . Etenim vix suspicari possumis Gallicanos Episcopos ab eo ritu consignationis administrandae discessisse, is quem ab ultimis temporibus Occidentis & Orientis Episcopi custodie ,, bant, manus imponendo baptizatis, deinde unguento delibuta fronte , cum solemni formula. Hactenus Pari sensum magnus ille Archiepiscopus: qui mox suam de illius canonis sentia mentem exponit. Isaacius Habertus doctor Sorbonicus, Ecclesiae Parisiensis Theologut, ac postea Vabrensis Episcopus, in doctissimis Observationibus ad Pontatiscalem librum Graecorum, de chrismatis ritu differens, postquam notavit, in veteri quidem lege traditam scripto fuisse chrismatis institutationcm S: usum, non item in legis novae instrumento: eosilue hallucinari qui Apostolos in libro Actuum Confirmaste cum chrismate autu-- mant: Praefracte id, inquit, contra summos Theologorum persuaderenititur Petrus quidam Aurelius, quom honoris causa vellem quidem , sed nominare non possum: cum nec veri sit nominis, &, ut verbis
Apostoli utar, si Dor ως, fis nominis stantia . Acquiescerem
Aurelio, s sorte, quod ipse magna cum modestia putat, comparandus esset prisciς illis Ecclesiae & scholae principibus viris, longe aliud sentientibus, Baslio, Hieronymo, Cyrillo, aliis SS. PP. quam plurimis:
S. Thomae, S. Bonaventurae, Scoto, Durando, Gabrieli, Ricardo, scx-eentis aliis veteribus Theologis: quibus universum recentiorum agmen non adjungo, ne in eo Suarem aut Vatquesum conspicatus, divini morbi sui, ut solet, extrema patiatur. Et aliquanto post: Ego vero non
12쪽
ulterius in hanc controversiam progrediar: quam ad Arauscani Conci- lii Canonem asserendum duplici Antirrhetico exhausit Omnium eruditorum judicio de literis meritissimus Sirmondus : cuius doctrinam quia Ulaudavi , quam alii mirantur 3 in odium & obtrectationem atrocissimam
Aurelii incidere mihi gloriosum duxi ..... sententiae tamen meae rationem Wapud aequos judices exponere non detrecto : imo sponte Provoco ...
Atque ut hinc exordium faciam ; in duplicis infamis paginae adversiis me conscriptae , ego viri hujus seculi clarissimi paucas lineas sed pretiosas remitto , quibus de illius cum Sirmondo contentione de-
ciditur. P. C. amico A. G. Ut ad eamnem Aris canum veniam, non miges AE
quid in Sirmondum tam acriter insurgat Aurelius: sie is unus est homo , seu , ιι Mod magis credo, constans ex plurium contributa opera, alio sorte bonarum litera- Irum in floruentia sydia, alio Eccisasticis notitiam historiae , alla se satis illism cori .
νοῦν πίρουσι μαχηταὶ . Sed nee 'se se ris eis homo iIridis adhue feniariis i & ad Hierou mi exemplum , bosia sus serrius His pedem. Ego mero Sm-ndi non rotam bonam serim Me in parte et sire , sia ellam liction m verissimam credo
ut non necessaria habeatur chrismatio repetita ) auctoribus antiri is codicibus cauonum illorum collectionum trium: adversus quae instrumenta adferri traditionem ' Asiae ab Aurelio miror : cum in hoe genore mores m pro temporibus in pro 'Acis fuisse marisi 'se agnoscat circ. 13. Oelos. I 633. Nec praeteriri hoc loco debet magnus ille Hieronymus Bignonius, rO-gatorum tunc doctissimus & integerrimus : qui in Gallica ad Hugonem . Grotium ' epistola . Aug. an. i 63 3. data quae quidem a V Grotio dicitur miri omni laude superioris aurea sane mi la , m animi, unde post Gμ ,
paritatem praeferens scripsit in hanc sententiam. Coortam Sirmondum Marinis. inter de Petrum Aurelium de duplici chrismatione concertationem, ex 'μ2. iiis . quas ad te mittit Cordesus , litetis cognosces. Mihi quidem sic i.
Videtur , In eo negotio non latis aequa lege agi , cum nempe antiquitas iit.
ad posteriorum temporum normam exigitur. Quae quidem viri praestantillimi verba satis indicant, cuinam parti Bignonius suffragaretur. Henricus item Ualesus , contentionis illius & ipse spectator , nec parum idoneus certe judex , Sirmcindum, ait tam luculente rem egit se, primum in epistola , deinde duobus Antirrhetieis libris, quorum ultimum , inquit, factione Aureliana diu suppressum esse meminimus: ut quicumque eos absque ullo partium studio legerit, Sirmondo victoriam adjudicare cogatur. Mox autem: Pudet me profecto , pergit vir doctus, 'interpretationis Aurelianae r adeo ab omni sensu ae ratione , & ab ipsis verbis Arausicani canonis abhorret. Itaque , fremant licet atque ob- strepant Aurelianarum partium sectatores , semper vera habebitur canonis illius editio & interpretatio quae a Sirmondo prolata est. Aurelii autem lectio & explicatio ab omnibus doctis bonisque repudiabitur . ita Va- 'lesus. μAtque ut nostris hominibus exterum quoque adiungamus 3 Lucas Hol-stonius , cuius celebre in literis nomen, in Dii sertatione de ministro Confiimationis apud Graecos , de Arausicano canone ait et Culus canonis sinceram lectionem , verumque sensum Iacobus Sirmondus eruditissimis suis Antiresiericis contra personatum Aurelium ita asseruit , at solem mero meridie lucere dubitet , qui de presbyterali Gallorum chrismatione vel minimum posthac ambigat . ita Hiastenti posthuma Dissertatio: quam aliquanto post auctoris obitum , approbatione Ioannis Bonae, postea Cardinalis, ornatam , Franciscus Barberinus , non minus literarum sacrarum studio quam purpurae ac dignitatis splendore insignis, Ro-
13쪽
mae typis mandari curavit , ipseque Collegii sacri decano Carolo Medi-
Nec pigeat fortasse Dallaeum quoque audire , insignem scholae Calvia
,, nianae theolgum : qui in tractatu de Confirmatione. lib. 2. cap. I. ita
,, scriptum reliquit: Hic Simondus ut ab illo P tro Aurelio ) solicitatam
Arausicani cujusdam canonis emendationem suam vindicaret ; duos Antiris rheticos libellos emisit : in quibus, ut erat candidus & ingenuus , multa de antiquitatis in hoc argumento scitis placitisque agncvit, quae Aure- ,, lius Maeretico & Orthodoxo editis verbosis lime consutavit: neque mUdo
is filiis , sed & haeretica esse magno strepitu , magna adversarii invidia conis tendit ... Scio Aurelium magnis clamoribus hanc causam sic agere , quasiis Sirmondus , & a perspicua veterum sententia per summam imperitiam is atque ignorantiam discesserit , & damnatam in hodierna Romae comis munione doctrinam sequatur . sed ille quaerat quibus persuadeat , Velis Sirmondum in Patrum scriptis hospitem & infantem esse , quem nos ex is Plurimis, & quidem laudatissimis ejus operibus scimus in omni eceseis,, siastica antiquitate atque eruditione versatissimum esse ; vel Jcluitam ea ,, sequi quae in Romana communicine noxia & intolerabita judicata sint . ,, Non abnuo Aurelio favere Gallicanum Clerum : cuius sumptibus excusari sunt illius opera. sed cum in illis partibus non aliae leges pro publicisis atque totius Ecclesiae communibus habeantur , quam quae sunt a Roma- is no Episcopo vel latae vel confirmatae; apparet Sirmondi opiniones, quan- , , diu nullum de iis judicium Urbicus Episcopus tulerit ; nondum autem ,, ullum tulit ; pro damnatis & a Romana communione alienis haberi non ,, posse .... Sane, si, quod plerique centent, Aurelius vere Sansigi ranus est, is notum est ejus, quam Sirmondi, de religione sententias multo pluresis habere in Romanis partibus adversarios, multoque majori invidia vulgo onagrare . haec Datheus. Ad extremum , notari dignum est quoque , cum Gratiani editiones quidem vulgatae, De Consecta Dist. iv. de Baptismo g. F. Canonem Arausicanum absque negante, de qua certatum , particula repraesentent , in Postrema tamen , multoque accuratillima & splendidissma, a docti-ctii limis fratribus Pithoeis emendata & Notis illustrata , Parisiensi editione , citari in Notis Pithoeanis veterem Gratiani codicem , qui sic legit: Pon praejudicans quidp am dico , sed ut non mc stria habeatur rechrismatis. RI. Euaepio de duobus Dion iis adeo vexata & pervagata est , ut minime opus si h c eam explicare . Si ondi autem opinio tam multos tamque Pra: stantes habet adstipulatores , ut illorum suffragia , imo & sola nomina, longum sit referre. Certe quidem compluribus annis ante dissertationem . ,, a Sirmondo editam, Petavius ad Heribertum Rotvveydum scribens: De . . . is, is Dionysio , inquiebat , Areopagita, tibi citra ullam dubitationem aflen- ,, tior et neque quidquam strenui illi patroni hactenus proferunt , Dαρρητον om*ν . Itaque frustra Parisientis ille cum Atheniens consen- ,, ditur L Ita & ο μακαρι ηες Fronto sentiebat , & hodie Sirmondus no rister , α quicumque reconditiores paulo literas attigit.
Tamzn, quod Hilduinus, ob Aravareitica, malae fidei a pleris lucpostulatur ; parcius ista abbati illi objicienda clarissimus Mabillonius admonet : ac Dionysi missionem in Gallias per Clementem , ante Hildui'
num proditam & creditam esse, pluribus testimoniis docet in miserum Ansilicio mi Tomo I. pag. 63. proinde in jus vocari non debere Hilduinum , qui bona fide argumenta undequaque collegit. Si qua autem in re hallucinatus videtur , dandam esse veniam illis temporibus , quibus ensoria natio a republica literaria penitus exulabat . Denique Hilduinum
14쪽
ab Agobardo Lusdunensi antistite , aequali suo , impense laudari ann lavit idem Mabillonius lib. m. singularis ac praestantissimi operis de
re Dylomatica cap. 3. n. t 1. Nos Verci haec aliaque plurima in utramque partem , lectoribus expendenda relinquimus.
Quod auaestionem triplicem attinet: harum prima & praecipua est De lege IV. Celebrandis x 1 Y. Cod. de Nuptiis : Quam legem solennem fecit , inquit
Iacobus Gothostedus , non obscuritas ejus ulla , verum ἐν arrui par stiuia .
quoddam inter eam aliasque leges nonnullas codicis Theodosiani variae conciliandi viae a viris doctis dudum tentatae r frequentissima jam illa quae magnos , fateor , auctores habet, quamque nuper Triplicis auasionis auctor , uir de literis optime dudum merituet , amplexus est , ' novisque insuper conjecturis ipse firmatum ivit : qua videlicet in falsi suspicionem lex illa Celebrandis adducitur, atque a Triboniano tantum non fabricata creditur . ita Iurisconsultus ille insignis , in Dissertatione, quam eodem ac suam Simondus anno edidit. Ipse nihilominus legem illam Arcadio Imperatori tribuit, & falsi suspicione liberare conatur. De Codice Alariet Retis, sive Codicis Theodosiani Breviario , idem Gothoiredus modo laudatus, docte admodum disseruit in suis ad codicem' 'Τ Theodosianum protegomenis cap. v. ibique cum Sirmondo censet , Codicis illius neque breviatorem , neque interpretem fuisse Annianum , sed recognitorem duntaxat & subscriptorem . resoriae Pria stinarianae cujus scribendae causa & occasio quaenam ne- U. rit , obscurum non est ) veritatem ac fidem , si non omnes , longe plurimi certe doctrina insignes viri suis suffragiis comprobavere. Unum hic laudabimus, ceteris dignitate praestantem , Raimundum Capisuccum , pridem Sac. Palatii Apost. Magistrum , postea Cardinalem: qui in Disserta tone de haereticis Praedestinatiariis , quam Innocen- 'Vtio XI. jam purpuratus obtulit, se utri rue partis argumenta lygenter ac risia. I. sne ullo partium stulo expendisse contestatur . ac primum , Postquam plures eruditionis laude illustres viros , qui Praedestinatianam haer sim quinto seculo revera extitisse, cum Sirmondo prorsus asseverant I atque in his Ioannem a S. Thoma , & Natalem Alexandrum , Dominicanae familiae Theologos libris editis claros laudavit: tum ipse, Assirmativa , inquit, sententia tot attestationibus & priscorum auctorum te- stimoniis munitur, ut de ejus veritate non videatur superesse locus dubitandi. Atque hanc deinde assertionem vir amplissimus copiose exponit, ac liquido demonstrat. Imprimis vero quae ab adversariis ad convellendam Synodi Arelatensis III. auctoritatem ; item quae contra Fausti S: Lucidi epistolarum fidem excogitata fuerunt, plane diluit, tanquam nebulas, ut ipse ait, quae splendore meritatis clarius assulgeme facile assipantur. Etsi autem haud adeo ipsi placet id , quod Sirmondus aliique plures censuerunt, haeresim illam in monasterio Adrumetino natam esse; hoc tamen probabilitate omni non carere, semel iterumque assirmat. atque ita porro concludit : sere omnes antiquos, praecipue quinti secust scriptores, pro reali existentia baresis Praedestinatianae 1 stimonium ferre: ae mirum esse quod non
nulli r centiores, Com lsi Iany ny Aprensis Episcopi suspicionibus acti, antiquorum
auctoritate con impia, In contrariam mertantur sententiam . Deinde , quod Si
mondus illam haeresim in Gallia per Gothescalcum monachum renovatam fuisse confirmavit; id quoque Cardinalis Capisuccus, tanquam sententiam lac cussis fundamentis lanisam, pro cones Me ltatuit, apertissimis resilimniis probat: Gothescalci dicta expendit, senium haereticum eruit, Syncidi Carisiacae de Valentinae adversus ejus)em Gothescalci errores capitula conspirantia exponit. Denique ad geminam, quae a Gothescalci
15쪽
defensoribus profertur , contagionem fidei ab eo monacho editam ;respondet , neminem ignorare haereticorum mersuriam in callistarem , qua in fidei
formulis edendis ita verba componunt, ut suum errorem occultent. Id quod plurimis veterum etiam haereticorum exemplis comprobat vir maximus ; deinde Gothescalci speciatim, fraudem & impietatem convincit. Ac compluribus annis ante Sirmondum , Joannes Maldonatus ita seria psit ad Franciseum Turrianum t praedestinatiani, haeretici fuerunt, qui iidem olim de praedestinatione , atque nunc Calviniani , senserunt. In Africa primum nati sunt, ut Prosper & ipse Hincmarus scribit, in mo- nasterio Valentini: qui ex incauta lectione librorum D. Augustini, erro
ri rem hauserunt. quem imperante Lot hario renovavit Gothescalcus monachus
is orbacensis id est monasterium apud Remos ) & nostra memoria Ioan- nes Hus & Calvinus propagarunt. Contra Africanos illos seripsit Auguis stinus librum de Gratia & libem arbitrio , & librum de Correptione & gratia, & epistolas xlvi. & xlvi i. Adversus Gothesealcum scripsit Hinc-
,, marus , eodemque tempore Concilium Valentinum in Gallia, ex quo habemus nonnulla fragmenta. Primum Praedestinati vocati sunt, ut aliis cubi apud auctorem Commentariorum in psalmos , qui Arnobio falso,, adicribuntur: quem ego suspicor fuisse Faustum Galliarum Episcopum .is nam stylus hominis Galli est , non Africani r & Augustini temporeis vixisse certum est. Certe idem quod Faustus de Praedestinatione sentit.,, Post Praedestinatiani dicti sunt apud Hyginum , Hincmarum , Remigium , is Sigebertum. quasi vero tu ista non legeris , &c. Ita Maldonatus et cujus epistolae , cum ea typis nondum edita esset ; illud segmentum
manu exaratum Sirmondo dedit Petrus Puteanus vir clarissimus.
& opusculis merito sane scripsit tunc vir doctus Philippus Brietias : Doleis VII, is bit semper posteritas , quod tam pauca de Nummis antiquis scripserit, in is quibus dignoscendis, lesendis , explicandis Antiquariorum omnium sole
is tiam , & industriam superavit. Sitim accendunt & acuunt , quae ulti-Mmis Vitae temporibus , & jam annos natus nonaginta duos , libellis tribus vulgare compulsus est. Mirum autem videri potuit, hominem is aetatis tam provectae, Perpetuum mentis vigorem retinuisse , & poste-M riores ingenii partus senis nonagenarii , elegantia atque venustate pares Diis , quos quinquagenarius emiserat .
VIII. Quo anno publicae paenitentiae s floriam Srmondus emisit , ubi , inter cetera , docuit poenitentiae publicae olim obnoxia quidem fuisse graviora peccata ; sed tamen ea duntaxat quae publica essent & manifesta ; eodem anno prodiit Ioannis Morini De Dis lina in admia rarisne Sacramenti poemtemia Commensarius L ricus i in quo vir eruditissimus publicam poenitentiam criminibus etiam occultis antiquitus impositam fuisse , pluri
mis veterum testimoniis probare contendit: sic tamen , ut secreto confi
tentes, ad publicam pro crimine occulto poenitentiam cogi non possent. 'Ceterum , non sum nescius , inquit Morinus , multos & insignes docto νγ res contrarium sentire , & opinari poenitentiam publicam pro peccatis Moccultis imponi jure non posse . Habet proinde utraque sententia qui sibus se se auctoribus tueatur: ita ut neutri nota ulla merito inuri pollit. Quanquam autem Petavius Morino suffragari visus est cum animadversiones Epiphanianas seriberet: ipse tamen cap. v x. lib. vi. Operis deparnitentia publica, pro certo & perspicue demonstrato affirmat, Augustini quidem aevo , & sequentibus porro seculis , quandiu pcenitentia Publica viguit, non omni peccato lethali, sed iis tantum quae graviora es
sent & publica , poenitentiam publicam fuisse impositam . Quod igitur olim
16쪽
olim dixerat: saepenumero propter occultir solum in ab Ipso , DI comm ferat, ' sponte prodita , palicam esse indutam paenistiuriam: atque bujus rei Mim facere antiquissimos canones imprimis Basilii, in epistola ad Amphilochiam : . Cone. O
debere illud intelligi de iis qui sua sponte se osseretiis paenis utia publicae: cum 2:
nonnulli etiam , quantummis nullius gravioris noxa rei, eximis quodam ' irentia
studio incensi , intre publice paenitentus nomen darent . id quod ipse Sirmondus toto libri sui capite v. non fatetur modo , sed etiam probandum suscipit.
Pro Sirmondo adversus Morini sententiam plura qui volet , habet accuratam iane & uberem ' Dissertationem viri docti Jacobi Petili: qua ' H . . ille, eum Theodori Cantuariensis Archiepisco Renlientiale in lucem emitteret, magnum hunc Ecclesiae Anglicanae antistitem defendit adversus Morinum qui publieam de occultis criminibus poenitentiam a Theodoro Cantuariensi sit blatam suilse assirmaverat. In ea autem Dissertatione tria haec copiose prosequitur eraditus auctor, I. Patres plane negare, morem pernisendi
publice de peccatis occultis, Ecdesiae decreto sancitum fui se . II. Eossem in are, mrem Messiae si isse de peccatis occultis secreto paenitent. III. Paenitentiam Anique pablicam omnino pro 'blicis tantum eriminibus ab Ecclesia constitutam fisse. Deinde, quae Morinus pro publica de occultis etiam sceleribus paenitentia
Quod trium criminum veniam poenitentibus olim negatam suisse docet Sirmondi liber, idem censent S: alii complures viri docti: atque in his Cardinalis Bona, qui hoc ipsum iisdem prorsus, quibus ante Si Gmondus, argumentis declarat lib. i. Rerum Liturgicarum, cap. xv r. n. & lib. 1 r. cap. x x. n. 4. Ac polleriore in loco, num. s. de Communione peregrina differens vir praestantissimus, postquam varias doch rum hominum sententias recensuit; tum quid ea de re Sirmondus in Historia poenitentiae publicae cap. ult. & Albaspinaeus lib. i. Observa
tionum Eccles. senserint, exponit, eorumque argumenta expendit. mox-
que: Probabilis quidem est, inquit, Sirmondi & Albaspinaei conjectura: μoptatem nihilominus eamdem solidioribus magisque perspicuis ex anti- quitate argumentis fulciri. Demum vir modestissimus: Quid igitur, ii ης quit, vere sit peregrina Communio, libenter discam a peritioribus: mihi uenim non liquet. Attamen Sirmondo plane assentitur, peregrinam Com- ςς munionem nequaquam per sese poenam fuisset imo , solatii potius &ornamenti loco esse advenis & hospitibus concessiam. Quod optaverat Sirmondus cum di fluisitionem do Aomo emitteret, ut, si IX.
quibus haud satis persuasisset id, quod perspicue tamen libro suo demonitrati putabat, videlicet Latinam Ecclesiam multis seculis pane fermentato in mysteriis usam fuisse; saltem alios ad praeclaram ipsorumque studiis non indignam investigationem excitaret; id omnino pro viri optimi voto contigit. Duobus & viginti post annis doctissimus Mabillonius in praefationc ad Acta SS. ordinis S. Benedicti, qui VIII. Chri isti seculo floruerunt, ad verius Sirmondi sententiam satis multa differuit. Praestantissimus vero Cardinalis Ioannes Bona, biennio ante illam Mabillonii lucubrationem; cum in suis rerum LisArgliaram libris sententiam Sirmondi exposuisset, usum fermentati videlicet in Ecclesia Latina ab ipso susceptae religionis exordio coepisse , & multis exinde seculis perstitisse : Et mihi . quidem, inquit, hoc valde probabile visum fuit, priusquam illius tracta- ω tum vidissem: & in hac sententia confirmatus sum , cum rem ipsam re intimius perlustravi. Cum autem hic operis Liturgici locus quosdam commovisset g opti m. q. r
17쪽
mus C ardinalis, tum literis datis ad Mabillonium , qui eas vulgavit ';
n. ,-- tum Monitione quam in altera operis sui editione apponi curavit , sententiam suam a ceu rate defendit. Ac primum , certa ab incertis , &dogmata fidei a ritibus Ecclesiae secerni debere. minime dubium esse quin Christus in ultima coena panem arymum consecraverit e aut quin valida sit tam azymi quam fermentati panis consecrario. Praeterea, co Venientius omnino esse Eucharistiam in aetymis , Christi exemplo, conficere: at ex Christi facto colligi non posse, in solis azymis confici debere : cum Orientales utantur fermentato I praecipiantque Constituti nes Apostolicae , ut nationes suum singulae ritum servent. An vero Ecclesia Latina fermentato usa si aliquando, rem facti esse, nec ullo modo pertinere ad dogma , sed ad ritum, qui mutationem & novitatem admittit . atque hanc in rem Algeri verba refert ex libro D. de Sacram.
corporis & sanguinis Domini cap. x. Utrum ex o mo an ex fermentato pane corpus cirsi confies debeat, inter Latinos in Graecos marea concertatis es ;
cetur: tum quia utrimque panis est, tum etiam quia quamvis Iristus de net opaue corpra sum feceris , forsitan non quia res quae febat, Me exigebat, sed quia
caena in qua hoc factum es, panem alium non exsibum . panem tamen fermematum non prohibuis. Ceterum verisimile censet Cardinalis Bona , Apostolos pro Varietate
locorum , gentium , temporum, nunc azymo, nunc fermentato usos
esse. qaocirca monet , non excludere se usum a mi : sed probabilius videri sibi, Latinam Ecclesiam pluribus seculis azymo & fermentato promiscue in re divina uiam esse . in quo aliquantisper discedit a sententia Sirmondi, qui existimasse non videtur, Latinos antiquitus azymis usos esse In epistola autem ad Mabillonium, superius Iaudata, quaecumque vir doctissmus objecerat , diluit accurate , suaque & Sirmondi argumenta vindicat idem Cardinalis . cumque aliquot post mensibus Mabilloniugeruditam de Pane Eucharpis momo in fermentare issertationem suam ad illum misistet, in qua antiquiorem apud Latinos usum azymorum, Con jectaris& argumentis pluribus adstruere conatus erat: nihil tamen ipse de pristina sententia remisit: quin eamdem confirmavit fusiori disputatione , quae Rerum Limeticarum libris postea inserta est i in qua Mabillonii nova pro azymis argumenta dissolvite vetera usque ad seculum nonum testi- semonia diligenter conquirit r tum, Neminem, ait, virum doctum, &is in his studiis versatum futurum reor, qui non ingenue fateatur, nullumis testimonium huc usque productum esse quod perpetuae & in omnibus is Ecclesis Occidentalibus usitatae a1ymorum consuetudini clare & legitimen suis agetur. Mox id ipsum de ix. seculo demonstrat. dein pro tua opi- ,, Dione rursum compluribus testimoniis & argumentis pugnat. Demum attento animo & a praejudiciis opinionum libero cuncta ex pendi postulat. Nimirum hominibus, qui sola in altari aZyma conrueri,
sola in scholis & exediis audire azyma solerent, dissicile esse, sicut jam
Sirmondus admonuerat, de superioribus temporibus aliud suspicari quam si de suis. Inde adeo fictum , ut omnis multitudo, inquit Bona, pro azy- ,, mis stet. Sed si ex veterum Patrum monumentis magis quam ex subtilioribus scholae argumentis veritas sincere & sine partium studio investigetur,. perspicuum fore ait, priora inter & quae secuta sunt tempora. multum interesse. Porro contentionem hanc omnem posse componi Augustini verbis in controversia simili Graecos inter & Latinos de Jejunio sabbati. Sit lina fides universae, quae utique dilatatur, GA a tanquam intus in ηmmbris; etiamsi
18쪽
ipse frit unitas quiliniam δυσμ observationibus celetratur , qu sis nullo modo,
quod in me verum est, impeditur. Pariter enim in azymi & fermentati causa, nihil de fide, nihil contra fidem esse: neutram partem certam, neutram falsam diei posse: neutram censurae esse obnoxiam. Quod Sirmondus fermentum ἰ cujus in Melchiadis, stricii & Innocentii Romanorum Pontificum decretis mentio est, non ad eulogias ; quod Camdinali Baronio aliisque antea visum erat; sed ad Eucharistiam ipsam referte hanc ipsius interpretationem prorsus approbaverunt doctissimi & -- clarissimi viri, Cardinais Bona, Rerum liturgicarum lib. i. cap. xi 1. 'ac ' num. 16. Christianus Lupus, ac Ioannes Mabillonius , qui eam novis & illustribus testimoniis confirmavit.
Ansilua Inferi lanis explanationem Sirmondianam , Romae typis edi curavit anno 16r . Francticus Augustinus , & Antonio Mariae Marchioni Salviato nuncupavit . atque in praefatione ait: Sibi antiqua monumenta scrutanti venisse in manus e visceribus antiquitatis effossum lapidem aut lapillum potius & gemmam thesauris Arabum anteferendam: quae cum diu, inquit, multumque inter rudera urbisque parietinas latuisset, ad . extremum eruta, ne agnoscebatur quidem pro gemma: priusquam Iacobum Sirmondum e sodalitate Iesu, virum insignite doctum, & literaturae
cujusdam remotioris apprime gnarum nancisceremur, qui ductus in tempraesentem, de lapidis pretio judicavit. Censuit haec esse incunabula quae- . dam Romanae linguae, quae sic habuit suas aetates ac progressiones, quemadmodum habuit imperium. &c. Eamdem explanationem eodem anno Patisis excudi curavit vir illustris, Nicolaus Claudius Fabricius PetresΚius, tacito Sirmondi nomine, ob viri
modestiam. at auctoris nomen PeiresiuΚς non reticuit, cum, mis statis
quoquo versum exemplaribus, literas ad amieox dedit: sicut ait qui haec narrat in Petres Κii vita Petrus Gallendus. Porro Tanaquillus Faber, ulteruditionis non vulgaris, notavit ' , interpretem omisiste in laser ilina drtiteram A. quae lignificat ariem e quae vox olim initio sententiae ponebatur. ita hodie πι enim, inquit vir doctus, nunquam nisi post vocem aliquam scribimus: quondam aliter fiebat, ut exempla multa apud Plau- tum, quaedam apud Terentium fidem faciunt. MNota esst doctis viris quae Sirmondum inter & Petavium extitit de XI. anno Sirmiensis Synodi, deque fidei formulis in ea editis controversia. Nempe cum illius Synodi Baronius alium annum, alium postea petavius in Animadversionibus Epiphanianis, statuissent; Sirmondus pro Baronio Digeriationem seu matribam scripsit : in qua praeterea contendebat , duas in ea Synodo promuIgatas suisse Atmulas fidei: unam , qua damnatus Photinus, orthodoxam; alteram vero impiam & Arianam, quae a S. Hilario blas phemia Osii nominata est: cum unicam Sirmiensi quidem synodo Pe tavius tribueret . qui & suam deinde isententiam uberius explicavit in
Dissertatione de minim baretico, quam attexuit Rationaris temporum, cum illud tertio typis mandaret. Huic Dissertationi in tres partes seu capita tributae, alteram Sirmondus matribam totidem constantem capitibus oppo
Diu luce caruerunt, tum Elenchus ille Petauit, tum firmondi ambae Diatribae. Ante annos autem abhinc quindecim Stephanus Balvetius, cum
Petti de Marca Parisensis Archiepiscopi opuscula, in iisque Dissertatio nem ejusdem illustrissimi antistitis de Synodo Sirmiensi plenaria publicaret; ad calcem voluminis adjecit, quae Dissertationi illi lucem foenerarent, tum Petavii Dissertationem de Photino haeretico, jam antea ex-
19쪽
cusem; tum ineditas adhuc Sirmondi Diatribas . etsi posterioris primum duntaxat de tribus caput edidit. Nos integram utramque Diatribam, &praeterea Petavii Elenchum , omnia ex ipsis auctorum autographis, repraesentamus nunc primum. Ita pGito erunt, quo lis illa plenius ac cerrius dijudicari possit, cuncta utriusque partis instrumenta. Legi pollunt etiam , praeter Petri de Marca praeclaram D Frtari em modo laudatam; qaa: ea
de re scripserunt, Henricus Valesius in Annotationibus ad Historiam Socratis: Antonius Pagius ad annos Christi s r. & 311. & si qui serte alii. Demum ad Praefationes quas ex diversis Sirmondi libris illic unum in locum contulimus, adjectae 1 unt ejustiem plures Epistolae criticae, phil
logicae, Ossiciosae, pleraeque nunquam antea editae. Cum autem sermonis munditia & eximius sane dictionis cultus ac nitor illas omnes comme dei r tum ex iis multae sunt eruditione quadam e xquisita resertae: adeo ut aliquae, imprimis quae de duobus Amalariis, de veterum ratione a
cambendi , de nummis quibusdam antiquis disserunt; Sirmondiani libelli
seu dissertationis integrae instar videri possint. Utinam autem plures nancisci licuisset: cum minime dubium sit, quin plurimas tam longo MVispatio vir humanissimus, & cum doctissmis aetatis suae viris literarum
consuetudine conjunctus scripserit. Nunc cas damus quas ipsius mana scriptas in schedis reperimus. Postremo aliquot carmina, P cipue m-dorporicam Lutetia Romor, cum a doctis viris, qui viderant, magni fieri cerneremus, desiderari noluimus.
Unum superest quod annotemus in s ne hujus praefationis. Sirmondus in Admentoria De suburbic. &c. cap. partis secundae, ait Cypriani aevo unicam in Africa provinciam ecclesiasticam suisse, quae Numidiam quoque & Mauritanias duas complecteretur, idque tum ex Cypriani epistola xl. confirmat, tum ex Concilii Carthaginiensis anno 3 8. sub Grato illius urbis Episcopo coacti prooemio , ubi sic legitur; Dei ergo nutu congreta I ad unitatem, ut per diversas Prosincias Concala celebraremur, universae promiscia Africae hodierna die Conciliam gratia αἱ Carthaginem meniret . quem
locum sic explicat, post Sirmondum, Carolus a S. Paulo Fuliensis abbas, ut per disersas provincias intelligantur provinciae civiles: per misersae autem provinciae Africae Concilium intelligatur unica Ecclesiae Atticanae provincia. Contendit vero Emmanuel Schelestiatius in suis de Africana Gol sudissertationibus, corruptum esse haud dubie hunc Synodi Carthaginiensis
locum, ac emendari debere tum ex codice ms Pilli , tum ex ea editione quam Lucas Holstentus ad vetus exemplar Vaticanum exegit: quibus
in libris posteriola verba sc leguntur: oes uniwrse erovincia Africae hodierna die Concilii gratia ad Carthaginem menirem. quibus ipsis verbis palam fieri ait vir doctus, plures Ecclesiae Africanae povincias fuisse. Verum esto, potior sit ac genuina lectio haec posterior, quam Labbeus etiam in P strema Conciliorum editione ad oram libri exhibuit; nec jam possir ex eo Synodi loco sententia Sirmondi ac Fuliensis abbatis adstrui: at neque pro Schelestratio quidquam potest inde certo colligi. quidni enim haec quoque verba: γ' uniters provincia Afrisae, de provinciis civilibus, ut superiora, intelligantur Sed controversiam hanc discutere, aut alia Scheles iratii eamdem in rem argumenta expendere, alterius eii loci, nobis
sufficiat haec obiter indicasse.
20쪽
CONIECTURAEAN ONYMI SCRIPTORIS
Eecistis. Auctore IACollo Si RMON Do societatis Iesu presbytercianno MDCXVIII.