장음표시 사용
2쪽
unoquoque delicto vitiositatem actus ab effectu, hoc est, ipsam l gis violationem 4 damno alteri per illam illato probe discernendam esse, rectissime monet GRO Tius de Iure Bellio Pac. L. 2. N. -llam ἀ-I7. I. 22. Illi quippe poena delinquenti imponenda respondet, ad quam is hactenus obligatus esse censetur, ut de injuria conqueri non posui, si ob malum actionis malum quoddam passionis eidem infligatur. Hujus vero contemplatione ad damni dati reparationem legum temerator tenetur, cum alias Vanum sit praecepisse, ne alter laedatur, si, ubi
de facto is laesus fuerit, damnum ipsi gratis sit devorandum, & qui laesit fructu suae injuriae secure & citra refusionem gaudere queat. PVFENDOR F. de re Nat. Grati LI. c. I. s. a. Quae uti in se plana sunt, nec ulteriori demonstratione indigent: ita & in riveto, quod consistit in fraudulenta rei alienae contrectatione, invisto domino facta, locum habere, furemque non ad poe-
3쪽
nam solum, sed & praeterea ad rem subtractam domino restituendam naturaliter obstringi, manifestum f. II. Tantum vero abest, ut jus postivum Romanum duplicem hanc, quae ex furto oritur, obligationem improbavcrit, ut potius utramque perspicue confirmaverit, atque per Varia, quae contra fures concessit, rem
dia civilia insigniter stabiliverit. Quinque enim acti nes fiarii nomine juris Romani conditores proposuerunt, quarum duae poenales, ut actio fur ad duphuri' vel quadruplum, nec non accusatio criminali adcitionem publicam, tres vero rei pers hendae caua comparatae sunt, ut actio ad exhibendum, titi Vindic: tio & denique Condictio furtiva. .s 'm. . Quod igitur Condictionis VocauuIum, de quo pauo in genere praefari juvat, attinet, nec Iustinianeos novos latere potest, in sensia laxiori orianes in personam actiones eo nomine venire, & a condicendo, quila est denunciare prisca lingua, ita appellari s. roquoniam enim veteres Romani rus mamibus colebant, opus erat, ut actor reo certum diem, quo eum ipso lisse agere 'ellat, diceret seu denunciaret. reus autem condiceret live simul diceret atque consentiret Et quamvis mos ille denuntiandi in actionibus quoq- realibus olim usurpareturr ' attamis condistinonis no rhen Iolis personalibus haesit, panim quod astritam in rem peculiaria esset mus, manus ni immi tansera
tio, rei prehensio& vindicatio, a quo illae Vm --, nominatae, panis quod deminuatio qu-- m per
4쪽
Iersonalibus actionibus magis, quam in vindicationisus usitata esset, cum in his res magis, quam persona conveniri videretur. O . EvERAR D. OTTO, Vir Clari in Comment. ad Inst. e. F. IN. de Action. B R I S S O N. RS. Doe. Condicere. In significatu vero strictiori clandictionis vox certis tantummodo in personam actionibus applicata est, iis videlicet, quae alio, eoque speciali nomine destituuntur, quales sunt Condictio ob causam datorum, Condictio ob turpem & injustam causam, aliaeque, de quibus in .. Lib. XII. & XIII. diversis Titulis' agitur, quas inter etiam est Condictio furtiva, utut Rreliquarum Condictionum indole nonnihil deflectens, prout ex insta dicendis dilucidius apparebit. I. IVo 'Describitur autem Condictio furtiva, quod sit amo perfinalis , quae datur et , cui res furto surrepta est , corum
furem vel ejus heredem , ad rem ablatam ejusve aestimationem resisuendam, omneque damnavi resarciendum. Est illa ad exemplum aliarumeondictionum vel Certi vel Incediri, cuius partitionis ratio ac fundamentum in objecto potissimum quaeri & collocari debet. Quemadmodum enim, auctore u L P I A N O- s. pr. - de Reb. Cred. celeti Condictio ex omni causa, atque ex omni obligaritione, ex qua certum petitur, competit, certum porro, praecipiente CAIO ini. 7 . I. I. de V. O. Vocatur, quod ex ipsa pronunciatione apparet, Quid, quale, quantumque sit, veluti si specites, seu, ut Platio phi loquuntur, individuum determinatum, aut quantitas deter uapetitur: ita Condictionem furtivam Certi in casia, quoeeitum quid iri actionem deducitur , locum habere, a
5쪽
ique adeo tune demum itistitui posse consequitur, si dominus rem ipsam furto ablatam, de cujus substantia, quantitate dc qualitate sufficienter conflat, fure vel ejus herede repetit, unde etiam ipsorum Corporum Con dictio dicitur in II. pr. ω. de Coia furt. E contrario mcut incerti Condito sis accommodatur, qui incertum, id est, docente v L P I A N O in I. V. pr. . . de T O. tale quid persequuntur, de quo non apparet, quid, quale, quan eumque sit, quo imprimis genus, sive individuum va gum , aestimatio, id quod interest, possessio & similia referri consueverunt: ita & Condictioni furtivae incerari locus est, si vel dominus ad rei furto subtractae, quae extincta aut confirmia est, aestimationem agat, unde id L δ. pr. m. de Condict. Gn. Condictio aestimationis Condictioni ipsbrum Corporum opponitur, vel si b. L possessor possessionis bona fide acquisitae & per furtum in temersae restitutionem deposcat, arg. L a... de Condissivitie. vel denique si Creditor rei sibi oppignoratae de furto ereptae possessionem repetat. l. Ia. s.fω. de cim dict.iun. At cum memorata distinctio exiguam, prae sertim hodie, utilitatem habeat, eaque, quae dicta sint, intelligendis Iuris Romani textibus hactenus sufficere possint: non est, quod prolixiori ejusdem explanatio ni immoremur, vel etiam in sequentibus nimis scrupilo se eam sectemur. 6. VH
originem Condictionis furtivae quod attinet,inter
Interpretes non satis convenit, utrum illa ex Iure Civili, an Praetorio repetenda sit. Posterius tuetur H o T ON AN N vs ad F. de Action. sed rationibus parum
6쪽
validis. primum enim provocat ad instriptionem L gum titulo .. de Condictione furtiva subjectarum, quarum nonnullae ex Commentariis P A V L I atque u L P I A. Mi ad Edictum transscriptae sunt; deinde singularem hujus condictionis naturam urget, eo, quod detur domino, eontra rationem Iuris Civilis, negantis domunum rem suam condicere posse. Verum enim vero cum plures aliae leges sub eodem titulo reperiantur,
ex ICtorum libris Quaestionum, Digestorum, Disput tionum S similibus collectae, nec inibiens, ea quae cerato Iure Civili constituta sunt, in Edicto repeti atque
confirmari, l. I. pr. .. Commodat. Et tandem vitiosa adia
modum illatio foret, si quis exinde, quod actio quaedam singularia nonnulla habet, illico concludere vellet, eam ex jure Honorario promanasse: hinc, quati, parum roboris argumentis Hotomanni insit, in aprico est. Verior igitur centienda doctrina eorum, qui
condictionem lartivam ex ipso Iure Civili processistastatuunt, ex' quo fonte etiam reliquae Condictiones profluxerunt. O L D E N D o R P. Claus Az7. assi .
aenam vero ratio juris Romani auctores pedimoverit, ut praeter Rei Vindicationem, quae Domino contra quemcunque rei ablatae possessiorem competit, condictioiuem furtivam quoque introducerent, nunc porro inquirendum est. Scilicet actione ad simplicem restitutionem, qualis est rei vindicatio, dominis contra fures non satis prospectum credebatur, quoniam cepe eveniebat, ut res furto amota non amplius ext ret, aut deterior Rcta esset, quo casu, quanquam con tra
7쪽
tra ip in furem, qui vid atur dolo desiisse possidere, iactio realis adhuc moveri poterat, vindicatio tamen im a tuitu hecedum eo casu prorsus cessabat. Ad haec do- , minus rem ablatam vindicaturus molestam, & ut plurimum impeditam, dominii probationem sustipere te-nebatur. Quamobrem ut & dominis plenius consis Ieretur, illique onerosa hac probatione sublevarentur; de fures e' magis pluribus actionibus tenerentur, Com adictio furtiva inventa, αodio furum simul effectum 'est, ut durius longe teneantur ipsi, eorumque heredes, quam simplices rei possesseses, de qua re mox dissere tur copiosius. is. VII. Proximum est,iut immediatam causam Condi, ctionis nostrae investigemus, de qua acriter admodum disputant Interpretes. Equidem extra oleas, quod vnt, vagarer, si explosas pridem eorum opiniones retare, tasqueresellere sustanerem , MLeondiuio, nem flutivam ex dominio, saltem ex parte astoris, d scendere cum sA L IzRT O α D V AR E N Ouontendunt. vel eam ex possessione cum GLOssA derivant. vissiCLUD. de Condiae Drne. αδ σμ' ita Iure quippereali
Monem petibnalem prout estondictioserti .pr fuere, ὲ principiis durisprudentiae Romanae penitum
8쪽
a quibus non multum dissident, qui ad quos contractum
ejus originem referunt, V. SCHILTER. Exerc. ad ... XXIV.
s. 7. Pro qua assiertione corroboranda sequentes potis. simum rationes adducuntur, I) quod dicta condictio actioni ex maleficio diserte Opponatur in L Io. g. a. πίδε Compensiat. Et a) haudquaquam famosa sit. l. ω. de Obc o Ast manifesto, uti putant, indicio, illam .. ex delicto non descendere, cum si ex furto, delicto maxime famoso, oriretur, condemnato non possit non
. infamia irrogari. 3 Quod contra heredes furus &quidem in solidum detur, id quod fieri non posse sibi
persuadent, si causa actionis immediata furtum esset. Tralatilium enim esse asseverant, nullam regulariter actionem ex delicto contra heredem competere, qua vis illa sit rei persecutoria. l. sqq. de ali ' κα. Fud. mut. causiact. vet etiam ex delicto aliquid ad heredem pervenerit; nam hoc casu amonem in factum quidem, in quantum is locupletior factus sit, non vero actionem ex . delicto locum habere existimant 4 quod contra illum, cujus ope consilio furtum factum est, non detur,. l. s. π. Iun. cum tamen is revera ad furtum concurrat, pro stire habeatur, atque actione furti, quae ex delicto procedit, teneatur. odsi igitur condictio furtiva pariter ex fluto
esset, necessario, uti quidem rentur, ad illum quoque, qui opem auxiliumque tulit, debuisset proferri. ει quibus, tandem S concludunt, quod licet furtum in hac,actione praesupponatur, illud tamen magis ut cautas me qua non , quam ut causi essiciens actionis consi derandum M a
9쪽
I. VIII. His.tamen non obstantibus condictionem furti vam ex ipssi furto nasci, hocque proin illitas proximam esse atque immediatam causam verius videtur. it Sicut enitia actio furti, fatentibus omnibus, ex delictci est, furque ideo ad poenam tenetur, quia rem alienam in. vito domino fraudulenter contrectavit: ita idem simul ex eadem causas quod icit rem alienam alteri stillit, ad eam retaendam jure naturali pariter inci, vili obligatur, neque ratio aliqua suppetit, quaerim diat, quo minus ex uno delicto obligatio vel actio α ad poenam & ad damni reparationem oriatur v. s. I. Facit pium, quod as, qui hac actione .experitur, a n' aliud intentionis suae fundamentum in ' libello alleget, quam quod res a reo, aut si contra hered agatur, ab illo, cui isti siccesserunt, fuerit. surrepta, quo probato raonmem dubitationem condemnatio, 'el non να-hato, abselutio sequitur. υόI U. s. a. .. de Dn. Eo EHMER de Λει- f. a; mininamvis ergo admitti possit, legem adsti ingere Gheredesve ad iret ablatae restitutisnem , tamis ligatio ista non immediate a legis, sed mechate, in ira diante videscet furto, producitiac 'Hinc holanter vox ANVS m in. de cond. n. tum concedit lini
Cum actione rerum amotarum expris
10쪽
oc de illa, quod ex delicto nascatur. diserte 'as ruitur'
s. IX. Neque vero sententiam nostram euestunt ea, qu β. 7. in contrarium allata sunt. Nam quoad I) cit. LIo. s. a. iri de Compensit. nobiS adeo non contraria est, ut potius novum, idque egregium, nobis argumentum suppeditet. Ait v L P I A N v s: 'quoties ex Mescio oritur actio, utputa ex causa furtiva, ceterarumque maleficiorum. s δ ea premimiequor, compensatio Acum habet. Actio. 'nem ex ea: af Aa -- communiter explicant Inter pretes de actione surti, quae cum ex delicto descendat,
condictionem furtivam se promanare dicendum est, cum de se ivam Mea,
Ia agatur, praedicetur P. I. praeci Pergit VLPIANus rum est,us conincatur excavo furtiva: fedσ qui vix KIudicis conuenitur, compensiuionem opponerepotes. atque eo condictionem furtivam expressis verbis inter exempla actionum sx maleficio descendentim resere, neutiquam vero his, ut dimentientes volunt,
Goad et plane non stquitar; a is non est semota. E. non est ex delicto. Cum enim ς'ndictio liutivarem solum persequatur, insuasi se poenae se, non potest condemnato exavi actione infamia tauri, si secundum naturam actionum rei