장음표시 사용
451쪽
statuit, eumque in finem inmoliandiam profectus , tanta arte ac sagacitate usus est, ni Delphii citra omnem suspici nem non solum fuerit admissus, sed ita paulatim Auraiciar tiam adeptus, ut ab eo tamquam ex fidis suis in Galliam ad Andegamensem ob quaedam seria sua negotia mitteretur. Unde reversus , inveniens Auraicum decima Iulii anno millesimo quingentesimo octuagesimo quarto 1 prandio transeuntem emuno cubiculo in alterum , tam dissimulanter clopetum binis globulis armatum corpori eius adactum displosit, ut moribundus conciderit, subitoque expirarit. Iuccesserat praete ea post facinus perpetratum tuto eum domo exire ac moenia attingere, sed tanta erat multitudo Prosequentium , ut non fuerit potens ultra progredi, ac fuga salutem quaerere. Cumque apprehenderetur, non magis se commovit quam si nihil deliquisset ductus postea ad supplicium, quod diversis ac exquisitis modis, immanique ac barbara crudelitate per complures dies quo tarditate cruciatus augeretur de eo scit sumptum, tanta animi quiete constantia, vultus serenitate , ergaque Deum affectu ad finem usque populo sese sp
ctandum praebuit, ut ipsosmet executores, totamque turbam ac multitudinem circumstantium haereticorum, in summam admirationem ac stuporem conjecerit. XXVII. Acciderat praeterea antea alius casus, quem comsulto tardius pono, ut deinceps sine interruptione praecipuam hujus libri materiam enarrem. Obiit Castro Fri ' Dux Aad gauenilis decima Iunii, fuitque mors illa unum ex accidentiabus, quae uisum extra metam quieti trahere Poterant. Erat enim ob eandem mortem Henricus, avarrae Rex haereticus, primus Princeps Galliae ac Regni hilere necessarius ,. Regem absque liberis decedere contingeret, quorum nulla jam erat spes, nec etiam ob enervatas corporis Nires longevae vitae indicia. Et quamvis aliter evenire posset, summi tamen
existimabatur apud Guiso plurimos Catholicos periculi, quod successio illa jam ad haereticum legitimo titulo esset cl
voluta. Estque adeo tritum omni ore proVerbium, magis adorari Solem orientem quam occident , ut non dubitaretur ,
quin si Nauarrus aliquanto tempore pacifice uti posset Pra rogativa illa quam morte Andegavens acquisierat, tantum .eιιum in Catholicorum numerum ad se esse attracturum, ac in tantum
452쪽
spem acrius successionis corroboraturum, ut adveniente R gis morte, nulla lassiciens opponi posset contradictio, quominus, quamvis invitis quam plurimis, ad Regnum admitteretur. Quod cum Grufis, aliisque Catholicis exacte ponderaretur, necessarium ipsis visum , legitimo debere judicatum fuit, tam evidenti Religionis Periculo quoquo modo tempestive occurri. Unde tumultus, qui ante hanc oblatam occasionem , nullo alio niti potuissent fundamento, quam Regis immoderatis excessibus, eoque solo, justitiae satis ad evitandum rebellionis notam quam abhorrebat Gusus habituri non fuissent. Hoc ille nactus Religionis fundamentum, ad cujus conservationem nihil esse credebat quod moliri non liceret , animum ejusdem ad arripienda arma componere coepit. Accessit denique ad hoc, quod Rex, qui nihil magis appetebat quam citra omne obstaculum in deliciis agere, videns jam nec Pario sibi sore haeredem supremum Hugonottorum Ducem, qui eosdem in quavis occasione ad quidvis
tentandum paratos habebat, metuens ne tandem nactus pra
rogativam, novi aliquid armorum via, quod regni quietem turbaret, moliretur, uti multoties fecerat, magnifica legatione ac magnae amicitiae, laeticiaeque demonstratione ob tantae successionis jus ad eum devolutum, obviam ei ire ac c*ngratulari decreverit, ut sic si forsitan turbidum quid ac hostile animo volutare coepisset, deponeret, secumque mutuo amicitiae firmique foederis vinculo Cut decebato connecteretur. Desinatus ad hanc legationem Dux E pernonius unus ex int, mi illis ab Rege nuper in altum evectus, qui maximo obblium comitatu sumptuque splendidissimo ad Navarrum venit, Cujus legationis vix fama est divulgata, cum subito Gusis , illisque qui Religionis periculo , etiamsi forsitan remoto , occursum volebant, judicatum fuit, Regem certo decrevisse, Navarrum tamquam haeredem colere, eique tempestive viam quietae successionis praeparare quod demum Guisi animum prorsus ad arma sumenda, ad Religionis Regnique incommoda ac pericula praecavenda, accendit. It, que exinde nihil nisi de viis modisque cogitatum, ac tandem expedire visum, certis conditionibus foedus cum Prisiminire, in eum finem, ut Nauamus jam tum impediretur, ne
453쪽
Is 8 . taque potentia caeteris Catholicis Provinciis, vel potius tinorbi Christiano sese metuendum reddere Philippus cui justae causae non deerant, ob injurias ac invasiones Gallisae cum contra ad conservationem beneficiumque Gallici imperii ipse Regem auxiliis juvisset contra se tentatas, uti supra dictum. Num quidvis contra eum machinandi ' haud etiam ignarus, quod tuis. Regina ater statim post obitum filii, palam sibi Cameracum Ed i. vindicasset, ipsosque Belgi rebelles fovere non desisteret,
in Q. unde majora oriri potuissent incommoda, nisi illis tempest, ve occurreretur quin etiam considerans, ea quae propondi hantur, bonum publicum Religionis concemere, consultiusque ducens , siquidem bellum gerendum esset, illud in Gavillae visceribus, quam in suis Regnis geri, uissus, aliisque Gallis Catholicis, qui ab eorum partibus stabant, tactare se a conjungere decrevit, cilicitusque mittere quo vellent, qui cum ipsis suo nomine ea de re convenirent, Gai as cum fratre De M ne, cum iam Ian eo animum induxissent, Praetextu negotiorum privatorum Iemilam quae est Gufi ad fines Lotharingiae in Campania oppidum sese contulere, ibi quem Philippus mitteret exspectaturi. Nec diu moram traxE-
re quin adventaret Moreus, nuntiatum eo venturum Bernar
num De Mendoca aut 'stium. Ille per aliquot tempus legati Hispaniarum munus apud Reginam rigliat obierat Iespouea ipsa aestate, nescio qua de causa a Regina intra dies quinde cim Regno excedere jus us. Itaque prosectus ornaeum ad Parmensem, paucosque ibi dies moratus, relicta Gra fingae. familia, cum paucis Lutetiam Pari orum prosectus est, eo praetextu publico, quod vellet ibi mandata Philippi superdiscessu suo ex Anglia, opportunius expectare. Postea men satis apparuit longe aliam ejus adventum habuisse camsam affectabat enim legationem Galliae, neque id tam occubie, quin ornaci Parmenses, animum ejus intellexit ut nee postea ipsmet ejus famuli id celare potuὲre, cum apud Tassam diverteretur, qui eum smul atque advenerat: domum nam deduxerat, perque totas sex hebdomadas, quo poterat hinnore ac munificentia: tractarat. Caeterum media quibus ut batur, erant Reginam intremin Gasum separatim lapitis con enim, amborumque benevolentiam, multis promissis in
illius bu quo institaeum servi tandem
454쪽
ladustria eo res evast, ut inter se convenerint, mi Bernardi I38 .m per celeres equo vulgo postam' quam posset celerrimε Philippum versus proficisceretur , a quo securius id fieri Posset, daret Regina cursorem regium, qui ad fines Galliae usque Bernardinum comitaretur, Prout fecit. Itaque cum ad Phiιippum venisset, facila et ejusque ministris persuasit, neminem melius se, quidquid utrimque agendum foret, ad optatum finem perducere posse. Tasus cognita mente Bernata m, ut Regi de ea quoque innotesceret tempestiv curarati Praeterea cum jam annos quatuor eam lagationem sine Legati titulo obiisset, eum sibi dari per litteras sollicitarat, addita hac conditione, qua Mid eri nequiret, malle potius a Legatione summoveri, quam diutius inservire qua utentes occasione complures qui Bernardino summopere Duebant, facile ejusdem coepta duxere quo expetebat. Quocirca A vestigio per celeres equos in Galliam est remissus, Tasoque mandatum , domo sua ut ante illum exciperet. Re-linae Matri nil asserebat praeter speciosa, bonamque spem prae ferentia verba, quibus cum bene animum mulieris demulsisset, finxit necesse sibi esse, ob privatum quoddam Flandri cum negotium, in Belgium quam celerrimo se transferre, verum brevi rediturum, habebatque in mandatis, cum Bel, gium attigisset, quam simulanter posset Ρηuilam ' contendere . Lege atque finde consecto cum Guisis tractatu foederis , Lutetiam Ioinvit- reverti ac legationem Gallicam administrare. Sed accidit cum '
jam esset in itinere, Moreum missum LGusanis ex Rutilia ad
Philippum, eo adventare paulo post discessum Bernardini, qui ouis iacum statim a Rege interrogaretur quemnam revera Guisiaris Francem magis gratum ad foederis hujus tractatum bene conficiendum Ἀβη 'mederet futurum, ipseque dixisset Mum, continuo id Regis d. . .
propositum immutatum jussumque ornardino tradere ais d. ρνει-1cripta monimenta, quae eum in finem secum ex Hispania paurei attulerat, asso vero uti ea ab ipso acciperet , a quam citimi posset Regibus valediceret, ac Barnardino legationem traderet, uti moris quando legati mutanturo ac Penusiam se transferret, eamque Provinciam in se susciperet quae Ber- Min commissa fuerat. Utque non ingrate Videretur actusnoum Uio cujus singularem fuisse in in ea legatione operam ama pia satis expertus fuerat creavit eum quaestorem gene-
455쪽
I 38 . ratem Flandrici exercitu vulgo Medor Generat is commendam ampliorem ea ouam habebat. Qua munificentia, etiamsi longe majora ab Hege sibi deberi intelligeret, jussis parens, tandem Lutetiam reliquit sexta Decembris octuages, mi quarti atque ad arcem Samson, quae prope amurcum sita est, se transtulit, ac inde statim post festum nativitatis Christi Bassomum est profectus, mi exspectans Moreum aterat conventum , qui ubi advenit, simul enuitam profecti sunt, ubi quod sequitur confectum est foedus decima sexta die Januarii, octuagesimi quinti, etiamsi instrumentum Calendis ipsis asserat confectum. XXVIII. Adstrinxere sese praeterea Gui ius ac Dux - rispeculiari scripto Antonium duci curaturos aliquem in locum Regii Dominii, atque ibi tradituros cui Philippus vellet, dummodo promitteret Taissius, nihil in ejus vitam, vel a Rege vel alio quoquam Regis nomine, intentatum iri Cardinalis etiam Borhoios suo confoederatorumque omnium nomine gratitudinis ergo, scripto alio particulari pollicitus est, quantum in se esset essecturum, uti Philippus potiretur iis regionibus quae sub Regis Nauarrae erant imperio non subditae Galliae regno, prout tenebat reliquam mare partem; I eas armis vellet occupare, ipsi auxilio futurum quibuscumque posset viis ac modis quae duo peculiaria instrumenta, ut nihil lectorem latear, bic subjiciuntur.
Transe is XXIX. nomine Domini omnipotentis omnibus pri sumptum , sentes litteras inspecturis. Cum nihil sit in hoe -- ώ is orbis Christiani theatro quod magis devinciat Reges, Primdὸ is cipes, atque omne Christianam Religionem profitentes,rMιteo. G, ac ea quae spectant pertinent ad Dei cultum, atque tuitiorum nem, ac conservationem divinae Legis, sectaeque ac Η-
μ' et reses a multis jam annis per Christianum orbem disperis,
I 1, i R is tantum incrementum secerint, ut maxima ejus pars vitium viarum contraxerit, ac penitus sit infecta , adeo ut in plurimis
is praecipuisque ejus Provinciis ac Regionibus videre sit m, ligionem Catholicam Apostolicamin Romanam summopere, esse affictam, haereticosque omni vi moliri, illam prori
456쪽
is extirpare atque exscindere; cumque aut res atque min, 438 . stri earumdem sectarum atque haereseon noctesque diesque advigilent, quibuscumque possent Metibus ac modis tam clandestinis quam publicis trahere in eamdem perniciem,
is quod adhuc divina gratia sa-m atque integrum est, cumque inter Principes Christianos , diei se ii atqua
haeretici, debeant haberi atque tractari tamquam comm ., ne Reipublicae Christianae hostes, ea parte tamen Galliae . Gallisque quibaenam idem milias, i, rutus, pensumi is usque adjuti fuerint, atque adhuc adiuventur in inserioniis Germania, ut aΜaximo, Excellentistano atque Potenins is o Principe ac Rege Catholico eorum Domino castigariis pro eorum meritis in ossiciumque reduci nequi texint. Quet M um rerum causam infrascripti Catholici di ita Galliae eis., asserunt, mala perversaque consilia quorumdam homnum. , privata potius sua commoda quam Dei honorem, Regis, obsequium communisque patriae salutem quaerentium eos. , que constet in eo proposito adhuc per verare atque is sistere in praesentia, magisque quam antehac exhortationse, bus pollicitationibusque accendere, quibus eos magis, is stinatos ac pertinaces reddant in eorum perversa senten
,, tia, adeo ut Catholici Regni Galli querantur de impodiis tunitate blasphemiae quam nominant libertatem conscien-- tiae ipsis concessa. Aliaque ex parte urbes, oppida castella, uas domos, familias, atque adeo totas Provincias populos, que expositos esse libidini, dominationique Haereticorum , . quam ob causam praeterquam quod reditus Gallia hoc, modo dissipantur atque exhauriuntur, tot haereticis extruun-
, tu castra ac propugnacula, quibus facilius Catholicis, noCeant , incommodentque Et quamvis hisce de rebus, multoties conquestum fuit apuamaximum, Excellentissi- mum, olentis imumque Regem ac Principem Christianis, simum Domitium eorum , tum in Conventibus Statuum, Generalium, tum per humiles libellos suppliees, ac minis motiones ' plurimorum Principum . aliorumque virorum Metagor, summae fidei atque authoritatis, ea tamen omnia nec ad commo, missa nec exaudita fuere, artificiis homitu nimis aman- - φης -
, liuin sui commodi, ut supra dictum idque in articulo sumini discriminis. Namque post obitum. Illustrissimi Prin- cipi
457쪽
158 . in cipis ac Domini Duris Andegavensis , ranceps Regiis,
is guinis , qui omni tempore etiamque in praesens est caput is Haeret oriun sumitque sibi primum gradum successionis is Regni Galliae, novo jurejurando iuravit&confirmavit, sese fore assertorem, protectoremque Hereticorum, non obstantem tam certo praesentique periculo, jammdem illi plurim, is rum urbium, oppidorumque inaugurariones sunt concesse,
quae injusto possidet haud secus ac si studio dataque operari resera dus, destinandusque sit hostili illo animo in veram, religionem successioni Regni Galliae, si sine prolemasenta Regem Christianissimum secedere contingat, quo paulatimis haud dubium Ecclesiae Dei praeparatur excidium. Et quain, vis sit in ejus divina manu dare Regi Christianissimo prinis lem, quandocumque ipsi visum fuerit, credibile tamenis etiam est eum posse decedere sine ea ,- tum sero cribis tandum esset de remediis quae adhibenda sorent certissimis, periculis quae praesens rerum status minatur, non Galliae, tantum, verum etiam universo orbi Christiano, quod jam, nunc omnibus manifestum esse incipit hasce ob caulas: , Nos Pu ILIPPUs Divina gratia secundus hujus nominis
Rex Castellae, Leonis, Arragoniae, Portugallia Navareae, , Neapolis, Siciliae, Hierosolymae, Majoricae, Sardiniae,
, Insularum Indiae , ac terrae continentis maris Oceaniinc,
Archidux Austriam, Dux Burgundiae', Lotharingiae Br is antiae Limburgi, Luxemburgi, Geldriae, ediolani in Comes in burgi, Flandriae, Arthesiae, Burgundiae, n, latinatus ,&Hannoniae, Hollandiae etelandiae, Namurci., Zutphaniae, Princeps Sueviae, inrchio Sancti Imperii, is Dominus Frisiae, Salinae, Mechliniae, civitatis oppidi is territorii Ultrajectensis, Transinsulanae Groeningae, o Dominator in Asa rastica α cupientes quantum in is nobis est, summo praesentique Religionis Catholicae peri-- culo subvenire. Et nos Carolus Cardinalis Barboniae, pinis mus Princeps Regii sanguinis in Gallia , legatus Sacro-- saneti sedis Apotalicae in Comitatu Mentonensi. Prim
is ius Normnaniae, Archbepiscopus Rotomagensis &α --, siderantes quam arcto vinculo devincti simus , prima, Prineeps Regii sanguinis, legitimusque succeta Regni, Galliae cupimus occurrere, nosque opponere periculis as, flictae
458쪽
, fictae Religionis, ac manifesto instantique dicti Regni ex Is8 . is idio Ludim s Cardinalis Guisiae, Amilapiscopus&Dux
Rhemensis, Primus Par Galliae ; Henricus Lotharingus, Dux Guisaein Chevreuse, Dominus Castelli Regnauit aeis territorii, ultra citraque flumen Mosam inde dependentis, Princςps Ionvitae, Comes D' , Baro de Lambesk, orgon, Ε-rliers, Par Magnus Magister Galliae Guberis nator Fraefectus Generalis Regis Christianissimi Provin-- ciarum Campaniae Carsus Lotharingus Dux Mayenne, Par Magnusque Cubicularius Galliae Gubernariis, ac Praefeetias Generalismajestatis Christianissimae, Pro-- vinciae, Ducatusque Burgundiae Carolus Lotharingus, Dux Aumalae, Par Magnusque Venator Galliae Caresus Loth A ringus, Dux D'Elbeuff, arridem, permoti gelo Reli-- gionis Catholicae, uti Principes Mimanos decet, haudis detrectantes adesse saluti communia Patriae tamquam praeis Cipua eiusdem membra , praesertim in tam extrema atque is insigni necessitate, ubi agitur de honore cultuque Dei, con , servatione fila Ecclesiae, ac populi sui salute, cum nostraeis reces atque admonitiones toties repetitae nil prosecerint, is omnes unanimiter impulsi puro ac vero gloriae ac honoris
stimulo, atque implorantes pro felici successu tam sanctio Epti Sacrosanine Deiparae virginis omniumque Sanct
o rum suffragia, unanimi consensu tractavimus , conclusi mus, ac statuimus, tractamus, concludimus, statuimusq- hisce praesentibus , uni nem ac foedus 'ffensivum ac de sensivum, perpetuumque semper duraturum nobis nostrinis que succetaribus, ad tuitionem tantummodo ac conse
is antiam Religionis Catholicae &Apostolicae Romanae, ejus, is que instaurationem, omniumque sectarum atque haeresum, totius Galliae . inseriorisque Germaniae extirpationem, idque legibus ac conationibus subsequentibus., XXX. Primum dicti Principes laederati curabunt nomo, nari successorem Regni Galliae supranominatum Cardis
, lem Borfinia, ut si ex Christianissimus discesserit sine legitima prole mascula, ipse constituatur Rex legitimus, Regni Galliae, tamquam Princeps Catholicus, primus ex, sanguine Regio, cui competit jure ista successio excissis is in perpetuum omnibus Principibus Regii sanguisus in prae- Tom. II. Par a. Lu is sentia
459쪽
31 sentia haereticis atque relapsis, o caeteris autem - ., bus. eiusdem Domus, iis tantam quo mamista ac palamis constat esse haereticos aliis non item, is ut milli Miserico is fas sit remare, ne eis sit, O, Regio expiro paleiemr, i licam hineticis ini nitarem incedere, qui si s - ,, oipibus haereticis ad Regnum aspirantibus, ommisi e is eorum mactanationibus , mnibus Viribuβ ,rimatumque is ini serit, atque etiam armis si opus fiterit, sese in is ponent. Et si done erit Regem Christianissimum jam se in gnantum quod Deus mereat, eumque conserved dee is dere, iamque Dominus Cardinalia Barismis Galliae R . gnum adeptus herit , renovandus, confirmandusqua erit, inter dictum Regem Catholicum, dictumque Dominum, Cardinalem, aut inde eorum succetares re ectve causa is mortis, tractatus pacis urimae inter ambo regna initaemio, , nupesimo quingentesimo quinquagesimo nono in ca iso Cha - -brasim , uti ea pax anim sit firmior ac diuinrmor,teau , xxx Exterminabuntur publicis edictis aliisque vi, C bascumquet modis toto Regno Galliae, nullo ejus angulis: ' , excepis, omnia sed rum atque haeresum exercitia, usi , quae alia Praeterquam verae hel innis Caaholicae Mo- , licae de Romanae pesmittenda. Nullae civitates oppidaveis , reticorum fidei, sectariommque committenda : quique, eorum non voluerint resipucere , seseque hedienti , Ecclesiae Catholicae, Apostolicae , Romana sabmittere, , omni rigore persequendi ac prorsus ἡ medio totandi sunt. , XXXI Utque sanctae Religio ab omni oppressione as., servetur ac vindicetur, non solum quod ad haereses, vertim , etiam o abusus istos mores attinet, praedicti Princi, pes Galliae faederati juxi desiderium quod eos jam duo dum inicitos habet, humilesque preces quas saepissima, Regi Chrissianissimo obtulare, in Math cumbunt observari, sanctas Conmtutiones Canonesque decretosa San Gomo cilio Oecumenico generali ridentulo. - tu minutiabunt gorius dictus D. Cardanalis auo, ejus diccemr, atque etiam rincipes faederati, amicitii., foederibusque initis aris contractis cum Tusca, nequis, posthac poterun cum eo nusque successhribus inire alia, findera aut comadmia in praejudicium usitantillum ia
460쪽
Catholicis. Messabunt statim omnia latrocinia, Pyrauca, o maritimaeque apinae, omnesque alia navigatiohes illicitae. , Indiam, Inlatisque ei sus, ab ea indipi enensas quae lant, domini Ilagis Catholici, quae nis attones posthac non
,, XXIV. Rex Catholicns , etillis Gilat se maximois per gravari Vifillitti lamptibii, atqi expensis, quos com is inuis gravissimi ne bellis Geraeanis, inferioris impendit, contra haereticos, lassiciet tamen dim Principibu Gallis, faederatis quoad necessaria erunt arma ad restaurationem, Religionis Catholicae in Gallia, aut ad occurendum coeptis, machinationibusque Gallorum , in gratiam ac lavoremis sectariorum, haereticorumque Germaniae inserioris, quin, quaginta millia aureorum Italicorum in singulos menses, impendenda dispensandaque in subsidia belli, quod belliis ordinarium subsidium numerabitur, ubi palam ad arma
, ventum fuerit., XXXV. Sed quia necessarium valde est, ut tam sanethes , Propositum coeptumque selicem exitum stritatur, tanti belli, Principia magnis viribus copiisque sulciri, Rex Catholicus is ominariam anni primi summam sexcentorum millium, aureorum primis sex mensibus spondet daturum , qui in cipient 1 crastino die ipsis calendis Ianuarii anno triglhsimo , quingentesimo octuagesimo quinto, idque ductus terminis, quorum prior ultima die Martii, millesimi quingentesimi is octuagesimi quinti, alter ultima Iunii insequentis., XXXVI. Utque caeteris mensibus cinde sequentibus, non desint facultates prosequendi cursum tam sancti prinis positi, promittit addieitque illis sub finem illorum mensium.., videlieet anni millesimi, quingentesimi, octuagesimi quinti, is altera quadraginta aureoriun millia Italicoriis in sumptus, secundi anni.
o XXXVI Efficietque it Dominus Dux tithar gus illis, promittat asseveretque hanc ultimani summam qua&ingen- , torum insilium aureorum praescripto tempore haud dubiε, tau viti iri. Et si bellani protisahatur ultra faedictum Hana m seriimum , istem Rex Catholi eus similiter dictis Ll a , Pri