De purgantibus oleosis : dissertatio inauguralis medica ...

11쪽

Quicquid horum sit, olea unguinosa blanda mora et sola largis praebiis scopo laxativo propinaro, in nostris regionibus minus usitatum esti

et merito quidem. Laudatur quidem e. g. OleUm lini recens pressum Sal larga dosi, ut nempe Unciae quatuor, seX, Octo, quin integra libra pedetentim absumatur, absque ullo purgantium stricte sic dictorum connubio, tanqUam efficacissimum remedium in il eo pertinaci et saeVo a claris etiamborealium regionum medicis, Sisio tento, q)

at multi tamen aegroti nauseosum talo medicamen tanta copia absque molestia et aucto vomitu vix ferunt, quamobrem de Haen' ') interno oleum amygdalarum, lini oleum vero in clysmalibus solummodo adhibuit. Universim vix suppetunt apud nos olea unguinosa tam grata Palato, tamque

12쪽

blanda ct insipida ct pretio tam modico, ac in

terris magis meridionalibus inprimis oleum oliva rum et amYgdalarum ex fructibus non vetustis, sed satis recentibus expressum. Ipsum oleum amygdalarum, oleorum in Officinis nostris prostantium vix non blandissimum, perraro tamen omni rancore caret, et minus adhuc oleo olivarum o longinquo ad nos advecti ulplurimum ea qualitas est, ut largum ejus praebium palato nostra tium arridere et absque nausea et vomitu subsequente ingeri possit, nec absque noxa inde me tuenda, si primae viae jam obrutae sint saburra rancida, biliosa aliave. Et hoc magis adhuc de oleis indigenis vilioribus valet v. c. lini, napi, Papaveris albi, fructuum fagi, nucum juglandium etc. licet talia, si re contia praesto sint et modica quantilato vel scopo domui condi δῆ) vel in connubio purgantium aut alternatim cum his exhibeantur,11 Cel. Rademachor in epidemia dysentericaoIeum PapaVeris mucilagine subactum gummi arabici idcirco eIegii, quia purum, insipidum et in odorum

13쪽

egregii usus esse possint, id quod in progressu hujus tractationis pluribus patebit.

His praemissis ad scopum meum PropriuS ac cedo et ad dicendum de insigni utilitato connubii purgantis qualiscunque medicinae cum oleo hoc vel illo dulci unguinoso in permultis casibus me accingo. Et talis quidem connubii exemplum natura ipsa nobis praebet in notissimo oleo Ricini, quod imprimis illud, quod ex America ad nos affertur, praeter oleum mite, Unguinosum principium simul acre et exquisite purgans in sinu vehit, et medicinam sistit multiplici usu comprobatam et incomparabilem, si genuinum et bonae notae suppetat, nec Vetustum nimis aut rancidum sit; de cujus amplo in praxi medica usu, si quis ullus, accurate et plenissime exposuit J. A. Murra γῆ ), et cujus succedanea solummodo habere possent variae methodi, oleum qualecunque blandum, unguinosum in connubio purgantium eXhibendi, de quibus in progressu hujus tractationis

14쪽

sermo sisit. Sed et hoc oleum Ricini, licet optima oqualitatis praesto sit, non ubivis scopo satisfacit, pluribus aegrotis, inprimis infantibus valde saepe ingratum est, et vomitum adeo haud raro movet, et in non paucis casibus, infra Passim Commemorandis, aliis purgantibus oleosis longe postha-bondum est; accedit, quod cariori pretio veneat neque hinc pauperibus facile praescribi possit. Ad penilius intelligendum, quibusnam in casibus connubium olei cum purgante e re esse POS- sit et indicetur, ante omnia de offectibus olei per se absque admixto purgante adhibiti, in corpus humanum vivum dispiciendum erit. Et hic quidem compendium laboris mihi fecit Ρ orii l. Ilii foland , praeceptor etiam meus aeternum Venerandus, qui in brevi quidem, sed materie gravi tractaturedo insigni olcorum in medicina usu, δ' u Praeclare ut solet, egit, demonstrans, illa rela-

15쪽

xante sua, leniente et mitigante virtute egregie convenire in doloribus et spasmis multiplicis generis, ad quamlibet sero vehementem et dolorificam irritationem localem totius canalis alimentaris, proin in cardialgia, colica varia, di arrhoea, dysenteria, alvi retentione, ileo, affectibus vermi nosis etc. inprimis etiam penes infantes tenellos, in irritatione quavis dolorifica, spastica, inflammatoria viarum urinariarum, in lithiasi, dysuria, Stranguria otc. - in colica hepatica a calculis biliariis, - in assectionibus pulmonum spasmodicis,asthmate, tussi, nonnunquam et in pneumonia, haemoptysi, - ad obtundenda omnis fere generis Venena - ad dolores post partum - ad erethismum partium genitalium in viris etc. - Cum jam in plurimis horum casuum morbosorum, quibus apta et Opportuna, teste experientia, est olei

blandi mitigans virtus inprimis iis, qui tractum

Primarum viarum et universim viscera abdominis

affligunt, medicina etiam purgante efficaci perraro

careri possit, purgantia autem natura sua non Sine irritatione plus minus valida effectum SUUm CXSerant, Proin, quandoque saltem, dolores et SpaS-

16쪽

mos non possint non exasperare, a priori jam elucet, quam aptiam et Salutarct connubium eorundem cum oleis blandis in plurimis casibus osse debeat, et tanto magis quidem, cum olea talia perso itidem alvum Iaxent, hinc purgantis remedii offectum nullo modo - veluti Opium et varia antispasmodica alia - infringant aut impediani; quod quidem ratiocinium numerosis medicorum practicorum testimoniis et experientia quotidiana confirmatur. Licet maxima pars hujus effectus salutaris oleorum tribuenda ulique videatur eorundem in partes vivas sensiles et irritabiles actioni blandionii, mitiganti et relaxanti, non praetervidenda lamen ollam est oleorum actio resolvens vel menstrualis in materias peccantes morbificas, non tractum solum primarum Viarum occupantes pituitosas, biliosas, atrabiliarias Olc. sed alias etiam; de quo argumento eximie, me judice, in peculiari disser- latione commentatus cst J. G. Leidetis rost δ'

14) Do oleorum dulcium virtute medica resolvento recus. in Ej. OPusc. VO I. I. P. 109.

17쪽

professor quondam Duisburgensis et medicus practicus patriae meae, regionis Scilicet ad Rhotium inferiorem per semisoculum famigeratissimus. Consoniit Perili. Hufo larid μ') innuens, non ex solo irritationis lenimino, sed ex chemico etiam in materiam et organis alionem influxu efficaciam oleorum explicandam ESSE.dam in eo erimus, ut Varias methodos tum leniora laxantia, tum efficaciora purgantia cum oleis unguinosis conjungendi et formulas huc portinentes a celeberrimis practicis commendatas Iustremus et quodammodo dijudicare tentemus. Et quidemq) quoad connubium oleo rum cum salibus, occurrit mixtura A. G. Richtori φρ) in hornia

incarcerala ex salis Sed licens. Uncia una in novem aquae unciis soluta et aliqua olei lini recentis portione remixta, refractis dosibus, ut ne vomitum moveat, scilicet ad cochlear Unum quovis horae

18쪽

quadrante exhibonda. Oleum lini adjungit Vir ill . scopo spasmum levandi, intestina Iubri eandi et scybala en1olliendi. Si medicina haec vomitu rejiciatur, addere jubet granum unum opii. Aliolo eo idem Auctor potionem commemorat ex aqua chamomillae, sale anglico, oleo lini, opto et Syr. papaV. rhoeados. Opium tamen in tali miscet a procul dubio essectum purgantem impediet,

et me judice illud, id quod suadet Κaomps δ')

ealharticis oleosis praemittendum, Vel potius cum Galloshyo μ' penitus omittendum. - Caeterum experientia Salis comprobavit, salia media, etiam oleis juncta, in pertinaci qualicunque alvi obstructione perraro sufficere nisi efficaciora purgantia accedant aut praeeunte Ill. C. A. W. BorondsRς 17 Chirurg. Eibliotheli B d. VIII. p. 224. Quam in

novissima libri do horniis editions An tangsgriindo derWundaranethurist Dd. 5.) Rictile rus communicat, for-mUIa, quae praeter Priora ingredientia insuper succum citri continet, inconcinna videtur et ex sibi nimis Contrariis mista.

19쪽

loco olei lini emcacius oleum ricinicum sale amaro mixtura combinet . 2 Connubium olei unguinosi cum manna. v. c. Stollius φ ) laudat in ileo man-lnae sesqui unciam cum olei amygdalarum unciis duabus in jusculo carnium et Quarinus μῆ) in Iolica pictonum itidem oleum amygdalinum cum manna consociatum sed crebrius et large optimo 2 ectu dedit. In pertinaci tamen alvi retentionea mannato tali remedio vix notabilem effectum Ixspectaveris; in dysenteriae vero iis casibus, ubim morbi initio blanda Iaxativa conveniunt, tale connubium mannae cum oleo blando valde commodum videtur.3 Connubio olei cum rha barbaro nil epugnat, rarius tamen in scriptis observatorumllius mentio fit. Sic v. c. Loiden frost μ') itiariis, inprimis chronicis abdominis affectionibus

20쪽

miscelam talem commendat ot Grissit h*μὶ itiliaemorritagiis internis ventriculi, intestinorum, viarum urinae, Pulmonis, Praemissis praemittendis, plurimum extollit oleum lini frigide expressum cum sufficiente quantitate Tincturae rhei. 4 Connubium olei cum resina j a lappae sistit oleum laxativum Voglori cuia jus formula haec:

U. Diesin. Jalapp. gr. IX. Sapon. Venet. gr. iij.

M. D. cochleatim. quod quidem remedium Auctor tanquam succedaneum persectum olei Ricini laudat, quin huic piacla rendum arbitratur. Carpit tamen eum acriter CT O d o R si ob hanc assertionem, cum sit solutio imper secta resinae purgantis, nullatenus oleo Ricini naturalet genuino aequiparanda, quae etiam est sententia