장음표시 사용
11쪽
Oritur nunc quaestio, quibusnam ex Graecis scriptoribus haec ars familiaris uerit. Credo autem neminent oblocuturum esse, si primum in Xenophontis scriptis quaeram, si qua eius artis detegi possint vestigia. Inveniuntur autem tam certa, ut ipsum Xenophontem eam valde amasse non sit dubium. Atque verum est in Hellenicis nos quaesituros esse frustra. uod non mirum. Nam ut in bello Peloponnesiaco Thucydides, ita Xenophon in eo opere, quo illud Continuavit, parcus est de singularibus hominibus iudex. Sed extat An basis, PauCorum annorum Spatium et ipsius scriptoris sata complectens, in tua gravioribuS solutus legibus, quibus annalium scriptores coercebantur, libertu evagatur. EX hac eXscribam ea, quae de Menone II 6, 23 sq. dicit. Praemiserat autem ingenti Menonem auri cupiditate suisse inflammatum, quam ut Xpleret honores quaeSitSSe et potentiam. Deinde legitur
EX eadem has sententias palaestra provenisse, quam Agesilai caput XI, nemo non Videt. Sed etiam quo disserant patet. -VII enim plena enuntiata sunt inter se opposita et secundum alteram classem supra descriptam sormata, nisi quod seXti prior quoque pars bipertita est et altera septimi. Etiam particularum nulla varietas est, ubique μεν . . d adhibentur. Itaque aequabilitas sermonis hic molestior est quam in Agesilao, quod fortasse quia sensit Xenophon tres locutiones sibi opposuit VI idemque videtur affectasse in prima sententia. De tempore autem ex hoc discrimine nihil concluderem, nisi argumenti quoque tractatio Agesilai quam Menonis censuram maturioris arti esse argueret.
Contigit enim in Agesilao Xenophonti, ut in singulis partibus sententia rite procederet, neque, ut antithesis iusta efficeretur, ex aliena materia mutuari coactus est. Unum Xcipio IUenuntiatum, ubi, ut verbis ἀλλα θεοῖς χάριν ηδε sit quod e contrario respondeat, parum apte OD ανθρωπα ν περες ρονει Opponitur. De hominibu enim in hac parte non agitur Alias autem repetitiones vidimus dispositione Xcusari. uod secus est in Menone. am in continua disputatione paragraphorum supra propositarunt plura membra SenSus aequalitate peccant. Non valet hoc de prioribus singularum antitheseo membris, quae ita procedunt: I. Id quod sibi proposuerat, periurio mendacia fraude persequebatur. II. neminem amavit. III nullum hostem ridebat. U. hostium bonis manum non intulit. V. periuros et iniustos ut bene paratos contra insidias timebat. VI. ut alii deorum reverentia veritate iustitia, sic Meno fraude mendaciis amicorum despectu gloriabatur.
Inter quae I et VI, Il et I et V simillima quidem, tamen non eadem significant
Sed nunc ea perlegas, quae his membri oppΟSita sunt. I. sincerum et verum ei a stulto non videbatur differre. l. quem sibi dicebat amicum esse, huic aperte insidias struxit. III de eis, quibus lamiliariter utebatur, semper contumeliose loquebatur. IV. amicorum bona ut parum munita se optime putabat surari posse. V. sanctis atque veracibus ut ignavis abutebatur. I. is qui non ne sarius erat ei videbatur agrestibus et
incultis adnumerandUS SSe. Haec minus eleganter inventa esse patet. Nam ut oppositiones rite procederent in
petitionis vitium incidit. Ut enim I et VI, ita II, V et V non solum similem, sed eundem
Ouae cum ita sint, artificii quo in Agesilao scite et eleganter usus est Xenophon, videtur in Menone primum seci SSe Xperimentum. Sed vel haec discrimina ab eodem utrumque Criptum eSSe arguunt. am non solum sorma eadem est in Agesilai et Menonis censura, sed etiam eadem utitur sCriptor cogitandi ratione. Menonem enim ut hominem perditum depingeret, Comparavit et cum bonis et
cum malis hominibus cf. I, , VI. Reliqua autem iudicia II III, V Vil ut inveniret, usus
est simillimo adminiculo amicos et inimicos opposuit, ut, qualis suisset Meno, X eius cum utriusque generis hominibus Commercio appareret. Agesilai autem descriptionem si vel obiter percurres, videbis inventionis subsidia magnae parte esse eadem Nam ut de eis locis taceam, ubi aut sive boni sive mali aut sive hostes sive amici commemorantur, opponuntur in Agesilao inter se hostes et amici I, VIII XII η,
Et quoniam quidquid de Agesilao dicitur, laudandi Causa pronuntiatum est, vituperandi cauSa omnia, quae de Menone Xposita sunt, utriusque censurae singula membra haud pauca ita respondent, ut idem argumentum in contrarias partes vertant.
12쪽
Non dissicile est plura addere. Sed sufficiant haec. Nam hoc mihi videor demonstrasse Agesilai caput undecimum adeo esse et argumento et sorma Xenophonteum, ut si traditum esset anonymum, Xenophontis ei nomen inscribere sere cogeremur.
Sed etsi certum est scripsisse haec Xenophontem, non sequitur eum primum artem invenisse, qua ibi usus est. Atque iam pridem est observatum Xenophontem Agesilaum audantem vestigia pressisse Isocratis, quia hic se primum de sui temporis hominibus laudationes scripsisse professus est in Euagora l. Atque imitari Xenophontem Isocratem testatur etiam caput undecimum. Quod ut clarius patescat, exscribam ex Euagora Isocratis 43-46, ubi de regis Cyprii moribus in universum disputatur απακτα θῶε τον aeo, Οὐ διετέλεσεν ουδμα uiri ἀδικων, μου. 'ἐχρηστους τιμω καὶ σφοδρα μεν ἁπάντων αρχων, νομίμως δ' τους ἐξαμαρ-
τάνοντας κολάζων II νδε μεν Dμβουλων δεόμενος, - ω δε τοῖς φίλοις σηριβονλευόμενος III πολλὰ μεν τοῖν χρωμga'ων ἡττωμενος, παντα δε των ἐχθρῶν περιγιγνομενος IV σεμνὰς ν οὐ ταῖς του προσώπo σνναγωγαῖς, ἀλλὰ ταῖς του βίοι κατασκευαῖς V ουδε προ εν τάκτως ουδ μωμαλω διακείμενος, ἀλλ' oμοί- τὰς ἐν τοῖς ργοις μολογίας ονσπερ τὼς ἐν τοῖς λόγοις δια φυλάττων V ιιθα Ἀφρονῶν ovκ ἐπι τοῖς διά τε χν . αλλ' ἐπι τοιοῦ δι' αὐτοι γιγνομμοις Vi του με φίλους ταῖς ευεργεσίαις φ αὐτω ποιοίμενος, τους δε ἄλλον τῆμεγαλο ipvχία καταδο0λονμενος VII φοβερὰ ἄν ου' πολλοιοῦ χαλεπαίιει , ἀλλἀ τω πολ τὴν των αλλων νυσιν περβάλλειν IX γουμενος των ηδονῶν, ἀλλ' ou droμενος ὁ 'αυτῶν ν' X λίγυις πονοις πολλὰς ασrώνας κτώμενος, ἀλλ - δι μικρῶς ἡ-vμίας μεγάλον πόνove πολειπόμενος XI λω οω νπαραλείπων ων προσεῖναι δεῖ τοῖς βασι λευσιν, ἀλλ ἐξ κάστης τῆς πολιτείας ξειλεγμένος τὸ Ωτιστον, καὶ δημοτικος μεν , τῆ του πλῆθον θεραπεία, πολιτικὰ ὁ τη τῆ πό λεως oλης διοικησει, rρατηγικο δε ii πρῖς τον κινδννους ευβουλία, τ ραννικος Vulg , μεγαλόφρων Urb. δε τω πῶσι τουτοις ηια Igρειν. Rursus exordiamur a forma, quam apparet magis affinem esse Menoni Anabaseos, quam Agesilao Enuntiata enim, quae secundum alterius Classis CL p. 9 plerumque normam compo Sita sunt ut artiore vinculo cohaereant similioresque sint, a Verbo διε rnεσεν voluit USpenS ESSE Omnia. Particulae in opponendo adhibitae sunt aut μεν - ὁ aut ou - Ἀδά. Videtur igitur non taedio suisse Isocrati, sed deliciis aequabilitas, cuius studium etiam in singulorum membrorum structura apertum est et quae solvitur in fine demum descriptionis. Hoc autem et in Menone et Agesilao observavimus. In illius enim conclusione vidimus tria membra oculis cohaerere . ὁ . . dg in huius quinque Coniuncta esse per με . . di de . . γε ti idem extrema parte loci Isocrate deprehendimus, ubi Isi . . XCipiunt ὁ . . ὁ . JASed nunc argumentum videamus, quod conducet a tabula proponere P. nemini iniuriam inserebat P. bonos honorabat II. consiliantibus non indigebat III. suis cedebat
V. in nullo officio rationem neglegebat et disciplinamVI. non eis quae casu ei obtigerant VII amicos beneficiis VIII non propter iracundiam
noXios iuste castigabat amicos consultabat inimicos opprimebat moribus gravis erat sacta eius cum dictis concinebant gloriabatur eis quae virtute sibi paraverat omnes animi magnitudine sibi devinciebat propter naturae dignitatem metuebatur
3 Accedit in Menone enuntiatum Ιl non bipertitum.
13쪽
IX. voluptatibus moderabatur X paucis laboribus multa commoda lucr batur XI. regalium officiorum nullum ei legebat
non paucis Commodis multos labores sibi pariehate omni civitate optima quaeque eligebat Popularis erat δ' uorικoe populi procuratione, politicus rei publicae administratione imperatorius periculorum cura et providentia, regius vulgatam seq-rJquia omnibus illis virtutibus prae ceteris pollebat.
Atque quattuor Xtrema membra undecimae antithesi adneX sorma tantum, non resibi opposita sunt. Undecim autem quae praecedunt sententiae bipertitae haud mediocri cum subtilitate Xcogitatae sunt. Nam sive priorum sive posteriorum membrorum seriem PerlegimUS, haerebimus nusquam, quia iterationes desunt, quae in Menonis censura molestae erant. Sed
vel talia vitavit, qualia in Agesilao monui, ubi IV c νθ oomo De non argumenti Sed eXplendae periodi necessitati debetur, vel XIV , quae non tam oppositio est, quam amplificatio. Oderat nempe etiam lares Agesilaus. Et sine repetitionibus procedunt membra Isocrate et verae ubique Sunt antitheses. ouas aut ita formavit, ut ea componeret, quae quasi diversis locis licuerat observare, etsi ad eandem originem sint reserenda ut III. IV alia aut negatione contrarii illustratur notio cuius rationis bellum exemplum habes . Denique etiam generali notiori opponitur Particularis, ut XI. Arte igitur praestat Isocrates Ouod nolim ita intellegatur, quasi mihi minus placeat Xenophon. Immo dum summopere delector veraci Agesilai descriptione X vita hausta atque consuetudine regis, taedium movet lucubrata Isocratis declamatio scholam redolens et oleum. Igitur hoc est commune Xenophonti cum multis Isocrate potioribus, ut aridum rhetoris ingenium veneretur eiusque praecepta diligenter imitetur. Ouod non solum formae, de qua vidimus, sed etiam argumenti congruentia demonStrat. Hic enim memineris velim, quae dixi de Xenophontis bonorum cum malis, amicorum cum hostibus comparatione. Nunc vides etiam hoc eum debere Isocrati. Nam ille sententia III familiares et inimicos Euagorae componit. Item II et VII quo animo uerit ergo amicos legimus, ubi oppositi sunt non tam hostes quam o Lao i. e. ei, qui non lamiliares sunt.
Nec desunt mali bonique prodeunt o χρηστοί I , o ιξαριαρτανονεε I . ut quo animo erga eos re suerit demonstrent. Accedunt singulares sententiae Isocratis Xenophontearum tam similes, ut ab eodem videantur esse Criptae. Euagoras IlI. πολλά δε των χρωμένωνήττωμενOc. παντα ὁ τῶν ἐχθρῶν
ἀλλἀ ταις του βίου κατασκευαις
Iam vero Agesilaus mortuus est anno a Chr. n. 36 paulloque post edita laudatio. Quo tempore aut Anabasis aut Euagoras prodierint non constat Euagorae enim laudationis annum natalem viri docti intra annos 372 et 332 quaerunt, Anabasim quae Certe post annum scripta est, E. Schwartz, qui nuperrime de Xenophonteorum scriptorum tem liore docte egit, negat ante annum 36 editam esse. Itaque Menonis et Agesilai descriptiones ab ipsius Euagorae g*43-46 pendere propter temporum ratione negari nequit. Tamen ut ita censeamus Isocrate charactere illarum descriptionum non cogimur. Nam in aliis quoque Isocratis libris plane eadem ratione iudicatur de hominum moribus. Ita prorsus congruit cum laudibus Euagorae id, quod de Theseo praedicatur in Helena. Exemplo sit g 37 καὶ γάρ τοι διετελεσε τον βίον ον ἐπιβovata, vota ενος, ἀλλ' ἀγαπωμενος, ονδ' ἐπακει δυναρι ει ἐν ἀρχην διανυλα Troori αλλἀ λ τῶν πολιτῶν εννοίαδορν ζορονμενος, τῆ με ἐξονσία TDραννῶν, ταῖ δε ευε orεσιαι δημαγωγων. Patet ni salior has antitheses gemellas esse Euagorearum sed Xenophontis quoque Agesilai sponte surgit recordatio, si Helenae quae praecedunt, legimus: 36. on γὰρ σπερ τεροι τον μῖ, πονον Agesilaus XXIV . πονον μάλιστα ἀντἔχων ἄλλοις προσεζαττε, τῶν δε υνδονῶν ταιροι ἐδισrce πεῖκε auro ιμονος ἀπ .αυεν, Ἀλλἀ ,ον XXI. ονδεμια δοξης ζρα η ονκ
ἀπεδίδον. Sed enim in hac arte, clua per contraria homines describuntur, etiam alium discipulum
praeter Xenophontem licet ostendere, si quidem iure viri docti Praecepta ad Demonicum ab ipso Isocrate provenisse negant, quod mihi quidem certum esse lateor. Nam ubi gnomologiae huius auctor de patre eius loquitur, cui librum dedicavit haec dicit 9:
τους οὐ δε ει προσηκοντας IV. ηγειτο γαρ ιναι πρῖς ταιρίαν πολλω κρεατω φυσιν νομου καὶ τροπον γόνον καὶ προαίρεσιν ἀνΩγκης.
Ne admonitus quidem Isocratis in solito argumento artificium hic cognosces, sed Xenophontis more liberius adhibitum. Nam ut in Menonis sententia V bipertita prius membrum
14쪽
riirsus subdivisum est, ita hic in sententiis II et III altera membra sunt bipertita. Et ut in Menonis sententia I et VI, ita hic in III et IV ternae locutiones comprehensae sunt. Discipulum legis scilicet, non magiStrum. E quibus omnibus consectarium est Xenophontem in iudiciis, quae de Menone et Agesilao scripsit, non a certa aliqua Isocratis scriptione, sed e disciplina pendere Socratea.
Eo perveni quo volueram. Nam demonstrasse mihi video Agesilai caput undecimum neque dispositione carere et sine dubio conscriptum esse a Xenophonte. Sed scio contra eius originem Xenophonteam etiam ha argumentatione pugnari: totum aiunt Xtremum caput supervacaneum esse, quia inde a capite tertio de eisdem rebus disputaverit scriptor, quae undecimo molestissime iterentur Oua re quid valeat haec argumentatio breviter Xaminemus. Atque verum est Xenophontem postquam manifestas res ab AgeSilao gesta C l Ilὶ narravit, transire ad eius virtutes laudandas C. III: cci ταντα ἐν et εἴρητεω - ωι ἐκείνου ἔργων μετὰ πλόίστων μαρrvρων πραχθη . . vi δε την ἐν τῆ 'νχ' i ro αχε τὴν πειρά- μαι δηλον P. Primum autem de fide Agesilai atque pietate agit capite tertio, quarto eum a lucri cupiditate, quinto ab omni libidine alienum fuisse exponit. De sortitudine Agesilai et prudentia capite sexto disputat, septimo demonstrat non solum Lacedaemonaeum amasse sed totam Graeciam, odisse autem Persas Comitatem regis gravitatem victus modestiam octavum laudat et nonum. Atque ita claudit hanc partem decimum, ut Agesilaum exponat recte vivendi Xemplum proposuisse hominibus qua re non decere de morte eius queri sed laudare potius non interituram egregii viri memoriam. Quae cum ita sint, caecutirem equidem, si capite I similia tractari negarem. Nam prima eius pars I-VI respondet capiti tertio et si Xceperis unum caput Septimum, omnes virtutes, quae C. IIΙ-IX laudantur, tanguntur etiam in undecimo. At primum non casu actum est, quod unum argumentum septimi capitis in undecimo est neglectum. In illo enim, quo animo fuerit Agesilaus erga Lacedaemonios Graecos Persas narraverat. Huius autem rei in undecimo capite non potuit mentionem sacere scriptor, quia legem hic sibi posuerat, ut de historia prorsus taCeret. De reliquis autem Agesilai virtutibus, quae tractantii cc. IlI-VI, VIII IX, poterat duplici ratione agere. Poterat enim aut sustus de eis disserere easque relatis singulis actis confirmare aut sine ulla rerum gestarum commemoratione ex intima hominis natura breviter definire.
Atque illud consilium est mediae III-IX , hoc extremae XI partis. Nam si illam examines ubique invenies Xemplis uti scriptorem e vita ductis. Conseras enim quod . III de Spiridate Cotye Pharnabazo, ut sides Agesilai probetur, sive quae . IV de A id et Tithrauste, ut innocentia eius clarescat, narrantur. Ne abstinentia eius relegamur
ad Megabatis historiolam c. . c. VIII-IX de legato Persico Calliam Lacedaemonium pros quente, de filia Agesilai de Cynisca eius sorore resertur. Ea autem, quae C. VI de imperatore
et sorti et prudente dicta sunt, etsi ipsa nomina ex historia Sumpta desunt, bellorum tamen, quae geSserit, memoriam CCuratiSSi me repraesentant. inserta autem sunt haec Xempla copiosae de rebus demonstrandis argumentationi. Perlegas enim, quae ego eXempli Causa ex hac media parte petita pro sero haec IlI 2: πω dici ἐτι ἀπισch, . . βον κομαι IV l . . πολλοὶ Που.λωμο2ώγουν 3. π αι Τις αν Γον εἰκοτον αἰ ια- σαμ . . ib T δ' . . . D καὶ τοDτο μεγα τεκμηριον tarte δ' 'ρεῖτο de Agesilao dictum πῶ Ουτος ου ἄν . . , I ποία 6ηδονῆο ιδ τι υγησώπιον τr 9or 3 ω δε σννε- λοντι εἰπεῖν ' Ἀγησίλαο . . : τι μεν δὴ πολαμβάνονα τινες . . . D ἁγνο- ἐγὼ ti τοι VI l . . τεκμήριά μοι δοκε παρασχεσθαι, νισrάμει oc . . VII, . o μαι ἀρ Dδεν εἰναι των
5 ἐπαινο δε κἀκεῖνο ἐκε7ν γε μην ast v δν ἀγασθαίη te. Vides scriptorem libere Xspatiantem, disputantem et contra adversarios suas piniones defendentem Persuadere vult uaque Commendare. Prorsus alio consilio caput undecimum scriptum est. Xempla desunt et ratiocinatio. Non scriptor, res loquitur. Non disputatur et persuadetur, praecipitur velut ex tripode Sentis alia hic agere scriptorem atque in media Arte. Iam vero ea est harum partium condicio, ut easdem sententias non potuerit non iterare scriptor quarum accuratiore enumeratione nolo taedium movere legentibus. am vel
ex paucis exemplis studium Xenophontis in iteratione intellegitur locutiones variandi. Tale est, quale adhibetur ab eo, qui se de eadem re is loqui probe conscius est. caput XI. IV, 2. έγησίλαοὐδἐὰν μονον λιι ἀποδιδοναι χάριτα ἄδικον κρινεν, ἀλλὰ καὶ o
15쪽
οι μηc, UIX Ἀγαπωλιιμηe Iεν μεγάλανχον ους αν id τιc, τῆ δε φιλομοργον καὶ θεραπενεικὰν - νιλων καὶ ι ζητων κατενοησεν ἄν. Non solum variationis studium haec exempla probant, sed iterum Vides, quantopere omnia, quae praecesserant, in X capite in brevius contracta sint et in generalius. Ouae cum ita sint, iniuria mihi videtur e media parte pugnari Contra Xtremam. Immo sustinet altera alteram et supplet Versamur enim in initiis eius artis, qua clarorum virorum memoriam veteres litteris retinere Studebant, ne quaeritur, utrum nobis Placeat neCne, sed quaenam uerit.
Percipi nius autem et qua in re pendeat ab Isocrate Xenophon et quo disserat. Ille enim promiScue Euagorae modo res gestas narraverat modo narratis usus copiose de meritis disputaverat. Solum ubi de regiis eius virtutibus egit, suo ille artificio usus est, cui Menonis et Agesilai censura se adplicavit Xenophon. Xenophon autem tria haec laudandi rationes ita separavit, ut diversae libelli partes inde Xsisterent. Prima enim narrat I-Ηὶ altera exemplis usus disputat III λὶ extremam autem XIl voluit antecedentis laudationis quasi summarium esse et subtiliore arte X politum quasi flores decerpere. Itaque in initio huius extremi capitis libere latetur se nunc velle priora ita breviter repetere, ut virtutes Agesilai, de quibus copiose hactenus disputaverat, Summatim nunc comprehend t: Πονλομαι δε καὶ ἐν κε να λαλι ἐπανελθεῖν ἐν ρετὴν Pro P. Simul autem causam addit, cur haec laciat: ως ν ἐπαινο εὐμνημονεστ*ω la'. Duae Verba Cur tam misere vexata sint a viris doctis non intellego. Sunt enim apertissima. imirum vir utilitatis ubique studiosissimus etiam dermonis elegantias, quibus delectabatur, noluit ludos putari iocosque ruCtus XPertes. oua re ad extremam partem ubi transit, describendi genus, quo nunc Surus est, utpote utili simum eis commendat, qui dilectissimi viri indolem quam brevissime velint percipere et quam firmissime retinere.
Sed iure nunc quaerent, qui quaestiones adhuc tractatas mecum reputaVerunt num haec unica Isocrate characteris specimina in Xenophontis scriptis extent. In Ana basi certe, in qua praeter Menonis aliorum quoque hominum mores haud raro recenseantur, latere talia veri non est dissimile.
Atque primum de vita moribus regimine Cyri copiosa disputatio I, 9 et Clearchi censura obvenit II, 6, - is) Sed enim illa potius media Agesilai parti similis est, non
eXtremae haec autem singulari quidem charactere condita, eo tamen alieno ab undecimo Agesilai capite. Nam Clearchi primum vitam accurate narrat Xenophon, ut belli eum suisse amantem comprobet, deinde singulares eius militares virtutes deinceps et ponderat et argumentis Confirmat. Sed sequitur Pro Xeni censura II, 6, 6-2O), in qua tandem post brevem narrationem g 6 47 ecce Isocrateae artis vestigia manibus tenemus pertissima, membrorum dico aequilibrium et quaesitam sententiarum reSponsionem. Conseras e gr. καὶ νοβουμενο μῶλλον ην νανερoc τοῦ ἀπεχ9άνεσ9αι τοι orρατι ζαι ξο σε ρατ ται τὰ ἀπισεειν κε oi ro ὁ ἀοκειν προοῦ λ ἀοχικον Λαι και
Proxeni autem censuram excipit Menonis illa II, 6, 2I-293, de qua supra vidimus. Utuntur igitur haec duo iudicia eadem forma mam hoc quoque media tantum pars
Isocrate more formata est Adhaerent ei et initium et conclusio diversi characteris cs. II. 28. 29J. Ouod cur ita sit ex ipsa artificii natura intellegitur, cui, quia ad iudicandum, non ad narrandum inventum est, accedant oportet aliae orationi partes, in quibus acta X ponantur, quae illo recenSeantur. Unde denuo apparet etiam Agesilai conclusionem seorsum Criptam SSe non OSSe, sed, ut membrum corpori adhaeret, cita unum esse cum antecedentibus libelli partibus. Iam vero etiam de Hellenicis breviter dicendum est in quibus parCum Sse monui Xenophontem hominum iudicem. Immo ea est illorum librorun ratio ut ne admittant quidem tales morum delineationes, quales in Anabasi et in Agesilao leguntur. In his enim libris id sibi proposuit scriptor, ut totam destincti viri praestantioris vitam recen Seret eiusque quasi summam conficeret. Neque historiam Curan neque res, quas ille perpetraVerit, Ctiones omnino non X plicat, sed agendi modum vel rationem neque ibi id studet, ut quae gesSerit, certiores fiamus, sed cur gesserit ea, quae sciliCet aliunde nota esse praesumit.
Huic scribendi rationi plane contraria utitur Xenophon in Hellenicorum libris in quibus nullius viri plenam absolutamque imaginem nobis proposuit adeo ut vel in eis locis, ubi de primoribus hominibus verba iacit, nihil aliud agat, quam ut historiae neXum X plicet hanc enarrat, virorum quisquis sit fata neglegens. Atque sciens ita scripsit et consulto legem enim hanc eum sibi imposuisse non excogitavi ego, sed ipse Xenophon verbis disertis latetur. Ubi enim, qua gratia apud milites floruerit Teleutias, solito accuratius descripserat, haec
16쪽
γα ἐδη πολHῶν χρωάτων και κΩδννων Αολογωτερον ἀνδρο εργον ἐσrίν. Vides Xenophontem postquam Teleutiae morum suavitatem pluribus descripsit, sentire Se peccasse. ua re ipse se excusat illis verbis. Itaque nihil est, quod miremur ne eorum quidem hominum, qui illo tempore gravissimas Partes egerant, naturam accuratius ab eo describi. Perlegas eas paginas in quibus de Iphicrate et Epaminonda VI, 2, 27-32. 39. VII S. 8 sq. 8-I0 insolita verbositate eXposuit non hominem haec spectant, sed militem nempe quia studiis rei militaris summopere est deditus modum excedit), et artissime se adplicant ad res gestas, de quibus modo rettulerat. ouale autem fuerit ingenium illoriuia, qualis vita domestiCa moreSque lauStra quaereS. En causam habes, cur ne Agesilai quidem, licet huius temporis praestantissimus vir fuisse scriptori visus sit, in Historia graeca indolem depinXerit Xenophon. At vero una sane extat in Hellenicis explicatior hominis descriptio, quae tamen, etsi propius abest ab Anabaseos et Agesilai lilirorum consuetudine abstinentiam illam ceteroquin observatam non violat. De Iasone loquor Thessalorum principe Inest enim eius descriptio in ea parte operis, quam digressionem esse Xenophon aperte confitetur CL VI, , 9 εγω δεπαλ, ἐπανειμι οθεν μ' τα περὶ γα Poc rore Me ἐν iiii , deinde non Xenophon ibi loquitur, sed inserta est orationi Polydamae Pharsalii. Itaque legibus, quas in narrando sequitur Scriptor, Xemptae sunt paragraphi lasoni deditae VI, I, 6 et 3. Similes eas esse Agesilai capiti undecimo diXi. Tamen non sunt plane eiusdem artis intus. Qua re si Isocrateae artis in reliquis Hellenicorum partibus ne minima quidem inveniuntur
vestigia in Iasonis descriptione adsunt quidem, sed tecta et parvola. Nam quia de j v
Iasone ibi loquitur Polydamas eiusque quasi agentis auditoribus effigiem repraesentaturus est, non potuit eam ea arte X polire, quae ad defunctorum potissimum mores describendos
Iam vero in Hellenicis haud ita raro personis, sive primum in scenam prodeunt sive decedunt sive ad graviora se accingunt, brevissimae adnotationes eo consilio adfiXae leguntur, ut de indole anim in universum admoniti sint legentes. Talia dico ut IV, I, 2I λυριππίδαρ ἐπιθνμων λαμπρόν τι ἐργασασθαι , 2 δ δε ασμενο iρκDII ac ἀκον- καὶ γαρ ει φιλαπόδηιso ἰν 8, 3 . καὶ 69ραμβο Ροκος μεν δὴ scia δοκων ἁνὴρ ἀγαθὰ εἰροα ουτυα rQuvτησεν V, 4, 6S Νικόλοχον μάλα γρα-ν ἄνδρα s. VI, 2, 39. 3, 7. Docemur ita aut quo animo uerit aliquis certo temporis momento aut qualis fuerit aut qualis aliis esse Visus sit. Atque haec brevissima sunt. Accedit autem interdum secundum tertiumVe membrum καί Particula additum, ut V, 4, 25 λλεών ιι oe, ηλικίαν τε Qων τὴν αρτι ἐκ παίδω καὶ μακαλλισι ό τε κα ενδοκιμωτατος των ἐλίκων. VII, I, 23 APκομήδη γε νει τε υδενῆ ἐνδεηcχρη,ασί τε προσήκων καὶ λλως νιλοτιμοc Sed alia etiam eiusmodi Xempla sunt, quae
Xenophonti magis videntur placuisse. uibus hoc est commune, ut ipsa oppositione membrorum sormata sint. VI, 3 3 id Callia adueho): ην δε υτο οἶο μηδεν irrον ῆδεσγαι g αττου π' ἄλλων ἐπαινουμενoc. III, 4 29 Πείσανδρον, νιλότιμον μεν καὶ ἐρρωμμον τὴν hvχῆν, ἀπειρο Γερον
Hos postremo locos si perlegimus, sponte nobis in mentem incidit recordatio antitheseon, quibus Anabaseos et Agesilai iudicia distincta erant. Itaque eius artis, cuius perfecta absolutaque illic nitent exempla, hic quasi rudimenta quaedam tenemus. Sed ad finem propero, etsi multa sunt, quae ad continuandam hanc disputationem invitent. Prae ceteris autem an descriptiones socrateae ipsae quoque a Gorgia pendeant et quaenam sit inter Thucydidem et Xenophontem in his rebus necessitudo, quaerere distuli
et in aliam occasionem reSerVRVi.
17쪽
His more academico praemissis ad gravioris muneris officium ProperamuS. Namque proXime instat laetissimus et exoptatis simus
Augustis sim Imperatoris Regis GUILEI MIHI dies natalis. Et in com
munem omnium civium laetitiam univerSaeque patriae gaudium pio e lubentique animo consociari ut testificetur Academia nostra Christiana
Albertina, in magna aula die XUII mensis anuarii hora I post meridiem sollemnia celebrabuntur, in quibus Alfredus Schoene philologiae
professor publicus ordinarius oratione patrio Sermone habenda Communia omnium Vota auspicatissima pronunciabit. His sollemnibus ut prompto propenSoque animo intereSSe Velint, eo quo par est obsequio atque observantia HENRICUM Principem domus Borussiae generosiSSimum, academiae OStrae faventiSSimum, magistratuSImperatorio Regios perillustre et Civile et militares, magistratus huius urbis summe colendos, Sacrorum antiStite maXUme re erendOS, gymnRSuscholaeque reali superiori praeceptore honoratiSSimo ne non ViroS spectatissimo ornatiSSimosque qui aliquo officii vel studiorum vinculo cum universitate nostra Coniuncti Sunt, denique urbi incolas et quicunque patriae OStrae favent cupiuntque, rogatu inVitatos esse volunt Rector et Consistorium academicum universitatis iliensis. Dabamus iliae olfatorum die xli lanuarii DccsLxxxxv