Disputationem meteorologicam de ventis,

3쪽

su PRAESIDIO Viri Praecessenm,nec non Praeclarisimi

cultatisPhilosophicae Adjuncti mentissimi,

DN PATRONI PRAECEPTORIS OMNI

Placido Eruditorum Examini subister

IOHANN FRIDERICUS PEUSCHELIUS,

Culmbacensii Francus.

4쪽

Nobilissi mo,MaxuAn renuo at e Magnifico

DN IOHANNI CHRISTO

Comiti atqueICto, Serenissi Principis ac Domi

ni D CHRISTIAN RNESTI, Marchionis Bran denb gici &c.&c.&c Consiliario Intimo, Sacri Con sistorii Praesidi, Ieudorum Praeposito, nec non ad S. R. Imperii comitia Legato gravissimo,&c.

Maecenatia Patrono Maxumo, Cognato ad instar Parentis omni filialis observantiae

honorando.

5쪽

Maxume Reverendo, bilissimo atque Magnifico.

go celeberrimo, Consiliario Intimo, Eccle

sae Serenis . Aula Concionatori supremo juperioris Marchionatus Superintendenti Generali.

venerandi Consistorii Bamthini Adse ri Prima. rio,in Illust Gymnasiii CHRISTIAN IR-NESTINI Directori solertissimo &c.

Maecenati ac trono Summo,atque omniania mihb-ssione devenerando In signum debitae observantiae Multerioris

Favoris atque Patrocinii incitamentum

Has , qualescunque sudiorumPrimitias dat lateat, dedicat.

cliens humillimus

6쪽

Nter cetera, quae philosopho

rum Coryphaeus Aristoteles reliquit memoriae prodita, haut minimi esse momenti illud arbitror, cum in fronitispicio liba. Metaph. hunc in modum

τα εύσω. Quibus innuere voluit , ni hil hominibus a natura adeo esse insitu atque implanta tum, quam cupiditatem venandi cognoscendi earum Terum causas, quae in hoc mundi pro scenio offerunt se. se quotidie, atque ostendunt. Etenim hoc ipsum testatum abunde faciunt non ii tantum, qui literis plan nullis tincti atque imbuti, sedin qui Musarum in castrissipendia merere solent, eoque nomine in celebriorum

hominum ore versari gestiunt, cum in rationes eorum, quae accidunt, sensibusque externis deprehenduntur,im

quirant sedulo. Ea propter minimam me subiturum Vituperationem spero, si ego progenii cingenii mei

modulo e scientia, quae naturale corpus considerat, aliquid pertractandum praesumam. Diu autem n tuli uinque cogitanti, quam nam pCtissimum materiam seligerem, atque expensa ejus natura benevolae eruditorum Censurae exponerem,VENI ORuM doctrina, quae sub Disputationis incudem referretur, digna inprjmis habita est. Quantumvis vero me non fugiat, tanta at -- Curreredissicultare ait Philosophia ipsa balbutiro vi. Inare

7쪽

m re habeant maximam qui Uim e r

igno am , tamen aliquid existi mavi spe fretus certissima, apud aequum at bene Volum Lectorem veniam me facile impetraturum, sinucleo ignorato circa corticem saltim verser,&ubi cognitio no concessa distincta,confusa sim contentus. liquid enim nihilo praestat, in magnis voluisse sat est, suffcitque esse auloedum, citharoedus qui nequit. eve IODeum T. O. M supplex invoco, ut Spiritum tuum S. velis clementissime conatibus indulgere, laborem divina benedictionis rore irrigare, eudemque provehere feliciter atque secundare. sit ergo B. C. D.

Tu Esis . Nostro satisfacturi officio necesse habemus,quod

nobis discutiendum sumsiimus argumentum, certo ac convenienti ordine pertractare. ma autem pergemus methodo,ut inquiramus i. Venim. a.)ponamus eiusdem causam Materialem. 3. Formiaem.

ι. Efficientem. 30 Anaum. 6.L Divisones. T. Tantaem Assectiones in coronidis loco eorum signa non- nussa o praesagis.

Tu. II

Desinit autem schola Peripateticorum VENIuM, quod sit meteoron aereum genitum ex exhalatione calida sicca,astrorum virtute elevata, clateraliter mota,& cui quandoque vapores sint admisti, ut ejus motu aerventilando perpurgetur ita salus animantium promoVeatur ac conservetur. Ponatur Generis loco quod sit Meteor corporis enim imperfecte misti,nempe exhalationis, impressio est 3 quidem aereum, non tam ideo,quod fiat in aere ,ho enim aliis quoque con-yenit meteorjs,std potius,quod proxime ad acris natu-

8쪽

tam accedit, ita ut facile in illum resolvi possit, 3 cum

aeris agitatione semper est conjunctus, dum enim exhalationes illae hinc inde in aere pelluntur, moverim

lique aerem simul in propatulo est. Differentia desumi, tura Materia, Forma Effciente Iine.

TH. III.

Muraria Ventorum est exhalam calida ct cca terrestris ac macrior vel uno verbo, est Fum in expers pingvadinis. Quibus verbissimul quoque exprimitur materiae certa conditio, ad generationem huius meteori necessario requisita, nimirum, ut sit macrior, sive pinguedinis expers. Nam si pinguior sit exhalatio, calida quoque magis erit, atque ita non ventorum, sed potius ignitorum meteororum materiam exhibebit. Esse autem exhalationem Ventorum materiam, probant conimbr. r. fide meteoros.a.Itam exeo,quod tempore verno& autumnali plurimi ac frequentes spirant Veneti, quia tunc maxima exhalationum suppetit copia partim propter aperriones meatuum terrae, partim, quia

solis calor debilior non potest dissis luere illas, ac dissipare. II DIUt plurimum, cum nix liquescit,Venti excitantur, propterea,quod ei permixta est sicca exhalatio, quae dissoluta nive excernituro evolat. III Sole oriente exusti tantur venti; quia Sol calore suo moderato sopitas an tea frigore exhalationes evocat. IV. Cum Venti spirant,aut spiraturi sunt,rubedo interdum circa Solem Iunam conspicitur, non certe alia de causa, quam quia Ventus fumida ac torrida exhalatione con- Non autem Fumum ex terra macra provenientem

solum esse materiam Venti, sed sere semper vapores

9쪽

reor. c. I. art. a. Siquidem per integros menses quando' que eo se mari spirare, nautae suo cum damno saepius

ea periuntur. Hoc nempe illa est olla, unde Venti, vel, agmine facto, Qua Lia ρπta,ruunt, o terras turbinepe nr. Et unde est, quod pluviis nonnunquam exciteriturVenti 'Nam cum terra magno Solis aestu torrefacta exiccata est, nihil expirat Sin vero modica supervenit pluvia humectat eam Ladustionem corrigi Quare cum antea propter nimiam siccitatem expirare nihil poterat,jam propter modicam rigatione mo humectationem praebet materiam exhalationum, ideo expirat, ventis futuris subministrat fomentum.

Fuerunt non pauci Philosophorum, qui Ventum

nihil aliud esse existimarunt,quam aerem commotum, uti videre est apud Commis. tr. o. c. ti e teor o From. l. . c. I. art. I. Sed haec sententia valde est absurda Si enim ita esset, quae reddi posset ratio, cur uno tem pore plures venti spirarent,qu, alio aut cur ab una plaga plures venirent venti, quam ob alia ξ Deinde etiam cum tormenta bellica ingenti boatu resona explodun tur,nonne magn1 vi aer agitatur Similiter cam ingendi vi turres decidunt quis vero hanc aeri agitationem ventum appellabit

Forma Venti consistit in motu transverse dum enim fumus a frigore mediae regionis aereae repulsus re, silit, cita impetu lao deorsum vergit, propter institam tamen lavitatem magis sursumtendere aptus natus est,

fit hinc, ut nec sursum nec deorsum,sed oblique tande, di ad latera moveatur. 33.

10쪽

TH. VII

uicienset ansa universalu prima Deus es. πρην

duci ventos de thesaurussis,ut habetur Mys Creat ventum Amos sec daremota sunt Aura, quae exhalatione, vapores e terrisin aquis educunt: Propin MVero luxta Peripatetico Nubes,'frigiAt, media aeris regionis, habitum asei dentem repeti s deorsum t--ns. Quando enim calidus d siccus e terra exortus vapor sua levitate sursum ascendit, a nubibus d aeris mediae regionis frigore repercutitur ob inditam autε levitatem,qua in superiora contendit,&propter succedentes Ma tergo prementes vapores recta descendere nequit, tunc neutra pars incit, at vero quasi partita cos tentione neque sursum neque deorsum,sed obliquenuere cogitur, non secus atque fumus, qui per cam linnum linea recta quidem ascendit, sed a ventis obstantibus repercussus in obliquum fertur. TH. m. Bodinus liba.Τheatrici nonnuli philoiphi Lovanti, recensenteFromondo, statuerunt,Ventos esse Angelorum effectus, abiis semper moveri, excitari&gubernari. At enim vero, licet Dima opera Angelorum4n excitandis tempestatibus insolente motu ventorum utatur, ut Exod. o. v. n. Dominu induxit ventum urentem tota in die ac vine, o mane facto ventus urens levavit locustaν. Et Ionae cap. Dominu misi ventum magnum is mare, facta est tempesta magna in mari. Psalm. T. v. so Plagae illae Egypti vocantur m missionester Angelos malos. Daemones etiam permissione, etsii non jussu divino saepe ventosin procellas movent, ut Iob cap. I, v. Ip. epente Ventinuehemens irru