Disputationem meteorologicam de ventis,

11쪽

Quicquid tamen de hisce sit. on satis Philosophicum, sed imbecillitatis signum eme videtur ad invisibilium

causarum opem confugere, cum causae naturales dari possint. Accedit, quod Venti nulla certa lege flant, sed eodem aliquando die, ter, quaterin saepius variant 3 modo etiam acrius, modo languidius ab eodem Hori-Zontis puncto venire solent . Quae irregularitas satis significat, non regi immediate ab aliqua Substantia intellectuali, in cujus operationibus constantia malor& I ex certior animadverti solet. Imo aliqui Ventitan. tum die, aliquitantum nocte, aliqui tantum Vere, aut autumno, aut alia parte anni flare amant; quorum ratio reddi non potest, si Angeli Ventos arbitrio frenant, aut laxant potest vero, si alia Physica statuatur causa. Ut

ita negemus,rerum naturalium operationes ordinarias

per Angelorum ministerium exerceri. Sed sicut ignis Calefacit, aqua frigefacit, de per alveum fluminum delabitur sitne opera Angelorum uella quoqueVenti naturalesin ordinarii fiant absque eorum ope.

Tu. IX.

Ke Ierin lib. . Harmon. c. r. putat Ventos e terr effari vitali actione, qua pulmones, quos in visceribus ingentes habere fingit, identidem dilatat contrahit. Vercim enimvero com terra anima non sit, quod tamen serio assirmat nec pulmones habeat, effectum hunc edere non potest. Quid quod venti saepe ab alto mari, aut partibus mediterraneis advolant, ubi terra nulla insignia habet spiracula, Neque etiam spiracula montium aut terrae in latus, sed sursum spectant: Ergo exhalationes, si quas emittunt, directe in coelum irent, non in latus reflecterentur Trom. d. l. ari: .

12쪽

T . .

plures contra nos quem lustrare uvat opiniones, Fronaondum adeat Hic enim causam em cientem Ventorum proximam esse gravitatem asserit od falsum Nam, uti antea Th. m. dictum est, causa em- ciens remota Ventorum est virtus Solis ac reliquorum siderum calore enim Solis exhalationes istae e X terra elevantur. Propinqua causa est frigiditas mediae aeris regionis iubium,quae sua j os natura leveso elevatos repellit, atque ad inferiora detrudit, initio qui dena leniter, deinceps vero vehementius.

TH. XI.

Finis Ventorum non unius modi Absolute universalis est, narrare gloriam Dei. minc ad concelabrandum DFuM abHiero psalte invitantur. Psal. a I v I Respective universalis, inservire genti humanae Si omnia propter hominem sunt,quidni Scienti

TR. XII.

Specialis&Particularis ventorum mi Varius. Primus dici potest aeris purgatio. rem enim movent, eumstigrescere,ut Seneca l. 3. q. d. 8 ait, non munt, sedo assidua vexatione uitum reddunt , ita sera tra- quo movetur, ninputrescit, quλim quod non movetur, inquit Arist. . Meteor. c. a. Et hoc experientia probat

facile enim vitiu capitat, ni moveatur aquae t e Ctrario autem fluvii non putrescunt, cumssint in continuomo tu, ac subinde quasi renoventus ac recreentur. Non

dissimile beneficium aer ventos subministrare, denuo Seneca c. l. asserit In hocm rum Providentia ac δρο- sitor ille DEUS aera entis exercendum dedit dritis ab

13쪽

TR. XII. Creteros Ventorum Fines egregie idem Seneca destri Dein Ventos adc diendam cQli terrarum temperiem, ade vocandas S Eprimen i quas,adalendo leate arserum fruct . quos maturitatim cum illi causis adducit ipsa ctauo attrahens cibum insemma, ne torpeat promovens. Dedit Ventos adulteriora noscenae , tu i lit enim imperitum animeso e magna experientsa re rum Homo, si circumscriberetur natriis folim Dedit ventos a romovend navigationes, ut commoda cuums

regionustant communia.

Tu. XIV. Ast, quemadmodum nihil usque adeo est utile,

quin homines eo abutantur,&in aliorum iniuriam vertant Ita sese res habet cum ventis similiter, ut saepius laudatus Seneca dicere veritus non fuerit: Fod de Cae-ώre olim majore vulgo dictitat- est, a Tito Livio possitum, in incerto , utrum istum metu nasci Rei bl profu erit, annoni ci dici etiam de ventu potest eo,quicquid

ex illis utile senecessarium est non potest bu repenseri , quae

in perniciem suam generis humani ementia excogitat.

mc enim lases partem freti occupatura compti milite armato, ho em in mari antpost mare inquirit Vela dat ventu bestumparatura, peristitaturpericuli causa. TH. V. Ad distinctionem accedendum est. Dividuntur

autem com n Oniteriti Regulares θ' Irregularessuraticos Regnia res ilios V Ozant, qui certa ac desin ta mirustati. Inae mi , qui non spre rit ad certa ac ia-

14쪽

Cardinaus,qui spirant e Mundi aliquo cardine, nempe

Oriente,Occidente, Meridie,vel Septentrione. Ab ortu AEquinoctiali prona Sub sta=ius, de esivind. a. iFavoniussu Zeph ruster istaein a contrario cardine Occidem is procedit. J a Polo Arctico immugit. quis seu boreas, ter Nordii md Austerses tin, MGilduumd a Meridie prosilit. Atque hos quatuor tantum Veteres noverunt Iovianus istos duobus versibus sic complectitur: mmo Boren, Notin imo mira compo, Occasum insedit Zeph in verit Euinu abortu. Et Ovidius, . I. Metamorph: Eurus ad Auroram Nabathaea regna recessit, Persidaque orarii etaseubdita matutinis, Vester,ctocciduo qua litora Sole tepescunt, Proximasunt Zephro a Uihiam,Reptem triones Horrifer invasit Boreac contraria te

Nubibin assidui pluvioLmadescit ab Austro. TH. XVI.

De Collateralium, qui Cardinalibus ad latera adiunguntur,&significationibus numero Autores non conveniunt ut videre est apud Arist. I. a meteor. c. o. Se necam Nis. c. cf. θ/7. Aul. Gellium l. a. c. aa. Varenium Geograph. Gen. LI. c. ao.tropo I. 98.mam cum prima aetas quatuor tantum numerare posset ventos

Athenienses vasta ipsorum hinc inde cognita amplitudine, alios quatuor addiderunt. Et hoc nonnuui Andronico Cyrresti adscribunt, de quo Varro dc Vitruviiutradunt, quod turrim Athenis extruxerit marmoream Octangularem, singulis lateribus Venti unius imaginem insculpserit, insuper Tritona aereum versatilem collocarit, dextra manu 'Virgam porrigentem, qui a Vento

15쪽

vento circum astus indice virga eum tangeret ventum, qui flaret, non secus ac nos in aedium fastigiis amassiano camus,quibus ventorum flatus indicantur.

Verum insequens aetas, cum animadverteret, puncta ortus occasus Solis non esse eadem, sed diversa, ita ut tempore Equinoctii alio loco, alio tempore Sobstitit Oriretur, novam protulit divisionem, singulisque Cardinalibus duos Collaterales adjecit, unum ad dextram, ad sinistram alterum. Ideo Subsolano a parte dextra adjungitur caeciπι, ab ortu aestivo proficiscens si1-nistra, Eurin via musturnin , spirans ab ortu hyberno. Favonio additur a parte dextra aurinseu Corus, surgens ab occasu aestivo, simistra Afri qui flat ab occasu hyberno. Septentrioni spirat a latere deatro Sorein, me dius inter Caeciam&Septentrionem, asinistro olacius, inter Caurumin Septentrionem medius Austro ad latus dextrum adjaengitur Iurono in medius inter Vulturnum&Austrum, ad sinistrum Libonoim, medius inter Austrum&Africum. Hos ver si1bus hisce expressit non

nemo

sat Sub ianis, Vulturnino Eurus ia ortu Circius occasum, Zephyrus , Favoni assunt: Et qui de medio Notin haeret, Africin, stor: Conveniunt Aquilo, Boreas ct Corin ab Arcto.

Tu. XVIII

His denuo alii quatuor Venti additi sunt, ita ut

semper inter duos Cardinales tres collatex ales interlocati fuerint Et hunc numerum Fromon duS . . meteor. c. I ars. . abunde sum cere putat ad observationes sus Ventorum in terra. Sed nautae, quorum valde in

xςrost, quo praecii sim si a vela impleant, terrae imaris'

16쪽

one superficiem triginta duobus ventis distinguunt in. enim duos quosque Cardjnales septς collatera'es

interponunt. Eorum nomina, quae a Carolo M. venta creduntur, atque ordinem aliquo modo adiun

i sunt, qui statis ac certi ganni temporibus spirant; unde anniversarii dicuntur, quod singulis an-2g didem tempus redeant Tales sunt l. ornithia, ab avibus, seu Chesidonia, ab hirundinibus, seu vero Rho dono, a rosis sic dictia Venti mites&placidi ex Favo nus, qui spirant,quando hirundines&aliae aves ad nos redeunt,rosaeque florere incipiunt, eamque ob causam ΗGrati, Veru mura dicuntur. II Prodromi quasi praecurseres, qui sunt Aquilon 'x'

eul exosita placide flare solent. i II ea anniversarii proprie ita dicti Hi sunt venti Boreales,

17쪽

qiii lingulis an os biduo post Siri omina quadraginta

dies contini, spirant, Solis aeritum, sideri caldore, mi natum, molliunt hominibus pec radibusque grati ac salutares. Tertia diei hora oriuntur, hinc etiam mmculsa nautu o delicati appellanta r quod nescI ljur gere, se noctu destinant. Seneca c. II. Causam horum ventor cuin cis existimant 1 quationem nivium

glaciei, in montibus Septentrionalibus factam a Solis magno aestu, qui tunc temporis maximus est, propterea, quod nan per aliquot menses continue fere illos montes si1 ne occasu illustravit. Vide plura de his venias a'pud From Ond. c. o. art. Varen. d. t propes Mali

o Sa

Irregulares non a certa mundi plaga oriuntur, sed undiquaqne cum impetu oberrare videntur vocantur alias turbuleat i, seu tem pus: Suntque vel cum igne, vel sine igne. me ignescanit vel cum piset iis, veloesis vis. Sine piavit Ecnephias seu Procelia Germ Mitam iamd/5cT hons sive virbo, Germ. - libebas ind. si est ventus rapa ac vehemens, qui e multis

exhalationibus densiis atqtie confertim acervatis collectus sumimavi, sisne circum gyratione iam en&inflam. naarione e nube erumpit. jus generationem si quis scire amat, Senecam adeat, qui l. v. c. a. eam sit cdsicripsit Cum magna imaqu/lita se dissim iuri corporum, quae vapor terrenin emuttit, insublime eas, ct alia ex his corporibωsiccasnt, alia humida, ex tanta sordia cor-Iorum; Eterse pugnantium, cum in unum congsibata sint,

ver si is es, quasdam cavas effici bes, intervam in istu relinqui Nulos, ct in modum tibia angusta. His interv tenuo intrecluditκ ὴ irim,quimam sider Ἀν

18쪽

satiam eam everberatim e sumarum Ilero incaluis, se hoc amplioris scinditi cingentia, o eram hin ventu, qui vere procellosis est , quis pern demittitur Erinnos

cadit vehemens θ' acer iter sibi Ciactet parat

Typhon est ventus repentinus, qui effracti nube erumpens,& in gyrum contortus, obVia quaeque corri. pit, sursum attollit,& instar rotae versat. at hic ventus est impetuosissimus, nautisque maxime noxius Non enim vela tantum&antenna), sed ipsa quoque navigia magn1 vi contorta,atque in gyrum rotata frangit,&pe nitus disrumpit. l. nat. hist. c. I. De ejus generatione ita laudatus en .cl. c. s. scribit Hoc loco , siti.

hi videtur quaerisobset, our turbo ML Evenires umi. nibus'let, ut 'am sine impedimento ferantur, plex ac re tum eis, itersi, ubi incurrere in aliquod iaxum ad latus rip prominens retorqueantur, o in orbem aquas exitu secyant, ita ut circulatae insesorbeantur ovorticem efficiant: Si Ventus,quamdiu nihilo ut it,vires uruessundit ubi aliquopromontorio rvrrcussus es, aut vi loco.

rum coeuntium in canalem convexum tenuemque coilectus, septu in se volutatur, similemque iris, quas diximus conmerti,aquisfacit vorticem. Hic ventu circumactus, undem ambiens locum, se in ipsa vertigine concitans turbo est Differta Procella, quod ille recto cursu feratur, hic Vero in circulum.

Tu. XXII.

Cum pluvia est Θdrias Ventus vehementissimus impetuosiissiimus, qui e nube impulsa erumpens cum imbribus aut grandinibus grassatur,in obvia quaeque prosternit. In hoc differt ab Ecnephia quod plerumque cum nimbis grandine sit conjunctus xlacus flu-nimaque exundare faciat. ΤΗ.

19쪽

Tu. XXIII.

Cum igne spirat Prester, ventus ex parte ignem comm pienso Maide sic e in s , des resae nubis specu erumpens,

prosima quaeque rioia solum prosternens, sed etiam ambureas Seinecae dicitur igneus turbo Longanim vertigiae, ui Fromondi loquatur, I. a. Meteor. c. .

art.I. quapartes interse confrican/ur Turbo concipii sum. mam, o trosit in Preserem; hinc Lucretius, I LFit qhoque ut interdum venti vis missa ne igne. Igne attameni lacio longosue meatu. Differes, Fulmine l. quod fulmen plus habeat fiam

mete, minus flatuum Prester contras plus nimirum flatuum, minus flammae. a. ateria fud minis est subti- Iior, Presteris spissior. 3. Fulmen non nisi praeeunte tonitruo gignitur. Commis. a. l. e. 7.

Tu. XXIV.

Sunt vero&hi venti tempestuos quibusdam in locis periodici, alii magis, alii minus frequentes&,ehementes. Et Ecnephias camidem frequens est in mari AEthiopico, inter Brassiliam& Africam, inprimis ad Promontorium Bona Spei. Coelo nempe serenissim super monte quodam excelso,quem ob fastigii planitiem Tabularium, Germ. de Rahiberν vocant,tra conspicitur nubecula, quam oculum bo ob simi-ditudinem dicunt; maec colens paulatim aucta st super planitiem montis extendit; quod si fit, navigantes dicunt: diea af mn ut gid sit quoniam non aliter apparet, ac si mensa sterneretur ,α cibi varii in patinis apponerentur. Ex hac igitur nubecula procella uno impetu prorumpit,ut vix nautae vela colligere,&navim contra venti saevitiam munire queant, fluctibus modo Ad 'vet adscendereis moὸo ad Tartara praecipitari visis.

20쪽

organtis Brixianm e uita e Goa , Ust scribit,

Typhonem in plaga orientali, Indico mari saevire maxime. Nam a Sinarum regione in Japoniam navIganti blas tantae semper tempestati, incensorem esse ut illo flante non nisi miraculo naufragium evitari possit, si vel unam perduret noctem vesa etenim quantumvis egregie firma,discindi malos abrumpi, quamvis te sirosς solido partes quoque navigiorum, quae ab quis eminent, distisivi ac demum Mima, oneratae non sint, etiam ab undis in aera elevatas efferri ultra retus unde facile collisione rumpantur. Prester rarus admς

dum esse dicitur, nisis quod interdum exploditur, teste In mare de coeu tanquam emisses column

TH. XXVI

Tromon ἀ- c. carp. 7. dividit ventos IL in Pr vincisus, ins&Auras. Sunt Mustem Prouxnciales, qui certae alicui provinciae familiares sunt,&quasi iridi, genae, urbini, ut Seneca . c. l. c. ε'. habet, non es a teremundi impetin. Hujusmodi est Circius Galliae Natb nensii, Boreas Thraciae, Iapyx seu Caurus Calabriae ;/tabalus Apuliae Carbasus, qui putatur Africus Sici, liae , proprius dcc Quin imo nulla fere regio est , quae non suos peculiares ventos habeat

Causae Ventorum Provincialium sunt I. eora reverberatio. Unde gentes quaedam appellarunt e tos montibus seu aliis locis, ad quos status epercutiuntur. Sic Olympias ventus ab Olympo, Scyron a Scyroneis saxis, quae Scyron Latro incoluisse perhibe.