B. Bernardini Aquilani Chronica fratrum minorum observantiae : ex codice autographo primum edidit fr. Leonardus Lemmens

101쪽

quae tempore necessitati8 Suομ famuloου non relinquit, toto corde ac montis dubitati ano laudavimus. Et unusquiriue ni Strum bonis unimo Se PraeΡura it ad Pugnam, non offenSioni8, sed necessariae doson Sionis. De muttitici pustuu in cui in No mauu ub uemulis ot udr irauniis outru fumilium excitu tu et des u*ione di iure et humans oontru

CAPITULUM 15.

Instabunt quotidio cum summo Pontilice aemuli nostri, ut cancollutis bullis Eugenii 8urreptitiis et nullius momenti, secundum quod iΡμi asSerobant, familia Rimpliciter sub obodi cutiaministrorum rediret; sed Sanctius seci SNunt Vitum Suam corrigere, quam bono ViVero Volentos calumni SO molestare. Fratres Verosamiliae auxilium divina providentia proVisum hoc modo habuerunt. Quidam s. 10 ) dominus Petru8 ste Noreto, Vir utique HaeculariS, in Saeculo Sociu8 Papae fuerat et ita dilectus, quod ab omnibuου qua8i alter Papa teneretur. Vidi Semel cardinalem

quendam reVerendi8Simum ad mansionem domini Petri humiliter acce'SiSSO, ut quam Volebat a rium in i Pontifice gratiam impetraret. Hic dominus Petrus quondam fratrem Archreus tum de Ponto Tremum, Vicarii generali S socium, miro compleXabuturam oro ; fuerant etiam in ηueculo ουοcii. Rogatus dominus Petrus a re orendo Vicario generali socioque Huo fratre Arcti augelo,

Cf. MARC. UL., i. e. , P. III, l. 3, eRP. XLI, et WADD. ad an. 1453, n. XIX. Petrus de Noxeto, oriundus a Pontremoti, celeberrimus fuit litteris ot Nicolai l seeretarius. Cf. de ipso GERINI, Memorie storiche α'illustri scritiori e ui uomini insignidi Lunsiana, t. Π Massa, 182: ), pg. 199: ε Fu d' illustre memoria e distinis. Egliessondo a segretario dei poni 'fice Niceolo V AaZZan 'Se, non pu a crederet quanto splendidamente vivosso pd onorato. n Mortuo Lucae 1472 celeberrimus invidiali seulpsit monumentum, in quo leguntur: o Petro Νοecto a multis rogibus et a Nieolao V Pont. Max. multis honorum dignitatumque itiSignibus Sua Virtute decorato. o

102쪽

CAPITULUM 15.

ad omnia, quae ip8i8 grata forent nostraeque familiae placitu, libenti animo se paratum respondit. Et quin pugna erat continua

et valde terribilis et aemulorum animi contra familiam duri, continuo indigebat auxilio remedioque οpΡortuno. Unde dominus Petru8 Vir. ΡrudenS DOSterque Singulariri amicus vicario generali dixit: α Ηοc agite, ut frater Archangelus omni die bis, mane videlicet et sero, ad me Veniat; et de omnibus Vos udVisabo, quae circa factu Ve'trii in curia contingent, ut remediare Possitis. , Et sic actum fuit; veniebat ergo frater Archangelus ;et quandoque pro nobiS bona nova ferebat, et ut moris est

omnes communiter laetabamur; quandoque mala, et contristabamur.

Somol rediit totus tristis et male contentus et coram Omnibus causam DXΡOSuit dicens, quidam frater PhilippuA do Muδεμ cum quodam domino episcopo sibi ' amicissimo dixit: α Si dominus noster non tractabit nos tanquam filios et suam

nobis gratiam denegabit et ad Petitionem fratris Roberti vel ,

alterius cujuScumque Sub obedientia ministrorum destructis bullis Eugenii, quae nobis ad I OStrum Salutem neceSSurino Sunt, reducere Velit, in Veritate nos ad concilium Conηtantiense uΡ- pellure per8entiet.' Illo Vero dominus opiScOΡus Statim Summo Ροntifici verba fratris referre curavit, de quo Summu8 PontifeX fuit ita turbatus, quod per Os suum ignem Videbatur emittere. Vocans dominum Petrum et Verba fratriS cum muXima turbatione retulit et multis sermonibus cum domino Petro de nobi8 Suam lamentationem exposuit; tristatur dominus Petrus et summo Pontifici Valde compulitur. Accedit Secundum morem frater Archangelus et dominum Detrum turbutum inveniensualdo fuit mulo contentus ; dicebat dominus Petriis : ε Ego Vos pro Viribu8 dolanSure conor, et nos Videmus Vi Smetipsi 8 Velle deStruere. γ His auditi8 communiter omnes fuimus male contenti.

103쪽

, Congregatis fratribus per Vicarium generalem et auditon VO, de remedio coepit opportuno tra claro. Venis deniquo tempus, quod magister Seraphinia' interrogatus a D8Bondero, debebat, et respondit dicens : α Patres mei l de hoc verbo omnes' contristamini; et ego . dico vobis, quod non fuit sub coelo Vesbum magis nece88arium. Et Puto, quod divina sapientia pro nostro bono li ac fuerit operata , ut summus pontifex hig auditis, quae in mentibus fratrum Ver8antur, Innmuriu8 iIn causu nostra Procedat. Et ideo dico vobis, qnod de isto Verbo et summi pontificis . turbati 'ne super Onil in, quae hactenus relina fuerunt, consolari debetiaris. γ Et in Veritate ego puto, quod summus pontifex jam multipliciter fatigatus ab aemulis nustris et amictuνjain bullis Eugeiiii cancellatis ad Obedientium Vministrorum familiam. reductam DSSe Volui8Set; Sed Scandalum timens prae- dictum importunilabi frenum imposuit. 'Frater Vero Robertus contra familiam indignatus et in . hoc facto inimicu8 emctus contra Illam did noctu9ue pugnaro publico et private nunquam .ce88nlint. Una dierum inter nos . simul congregatos habita locutio fuit, ut 'coram nobis vocaretur uudireturque, quare tuto scandalum contra familiam excitavit. Vocatus fuit oi Venit; requisitu8 respondit: α Ego dixi videre meum, quod familia sub obedientia ministrorum 'deberet stare. contenta. γ Dictum e8t ei, quare melius sub Simplici obedientia ministrorum, quam i8to modo ViVeret. Be8pondit: α Mihi ita videtur, et ita omnibus audire Volontibu S dixi. y Tunc magister Seraphinus dixit: α Vultis hunc Punctum disputare t , Binspondit : α Νοn Verri ad di8Putanstulit, Sed Vocatus a Vobis ad audiet dum. Et plura verba dixit, Praecipue de praedicatione, quod ipse uulsentico plus quam alius frater familiae Verbum Dontini praedicavit; ei Plura diXit, quorum memoriam mi-.

Videns denique, quod summus Pontifex juxta suum et patrum con Ventuali ulu deSidDrium non Procedebat, quia etiam

104쪽

'amici nostri in ista causa pariem nostram cum Pontifice defen- Sabant, an fius Se continere non Valens proce8Sit ad ImbIicum,

confidens in acceptatione populi et Dominum non timens f. 10'); et Romae in Campo Florum, ubi erant vinita millia hominum, nostram sum ilium esse in puccato mortali 12 rationibus probare

conatu8 e8t, Ucundum quod mihi relatum fuit. Et pauperculus eXCaecatus caecitate superbiae ' festucam in Ocntis BRuperum Videre se putans in suo nolebat aspicere trabem. Jn tali praedicatione mortalissime peccaVis contra caritatem fraternam, etiam, Si . suae dicebat, Vera fui8Sent; cum 'recte in caput et in conscientiam Suam mentitus sit. omnes. enim sunB rationes fundatae fuerunt in falsitate et consequenter nullae erant: . Rutobed ientia, quae mini8tris a fratribus familiae , non exhibetur et similiter Ρrocedere non Ρο88unt, quia Summus pontifeF li ac facero potuit; aut quod sit ordo diVisus - et. similiter non Ρrocedit, quia per bullas Eugenii ordo nulla potest dici ratione divi8uS, Secundum' quod inferius ' tutius .et clare ostendetus; aut quod bullae Eugenii sint surreptiliae - et similiter non procedunt, quia bullae canonicae Sunt et Sanctae. SuaS rationeου non nudi Vi. In tantum enim ille boniis homo frater Robertus amixit

1amiliam Suis Di qedicationibu8 Ρublicis, quia in omnibus Suis

praedicationibus aliquist contra familiam evomebat, aut PriVatis. Dum curialibus et rovianis civibus, quod Vix fratros familiae Potorunt reUirare et Vix panem in quae8ti8 in cilitate Romana Poterant invenire. Dominus tamen pro familia Viriliter pugnavit, et familia in sua imitate et bona 909ulorum οΡinione remanSit iΡSe Vero cum Sui8 Sequacibus Sisut Satan ad ima dejuctus est. Bone tamen paupercula familia de ipsis illud Isaiae dicere .potuit:. Filio enutriri et eruituri,. ip i aut in Ur erunt m . γ' .

105쪽

Tanta et tum muXima ista conquit'Satio fuit, quod non solum fratrin ob8erVantu8 et conVeniunt 'l tribulationem Nou-8erunt, Sed etiam Saeculi re8. Relatum fuit milii, quod intra domos saecularium in ciVituto Homunii orunt divisioni κ. omnesonim, qui orant contra familiam, hoc refugium et recursum

habebunt, quod fratres de familia invidia moti fratrem Hobortum sustinere non POS8unt; Vident enim, quod o8t ita acceptus et gratu8 Populo, quu8i QSSut ungoluμ Dei, et quin ipsi hoc habere non Ρο88unt, et praecipuo Principaliore8, ideo ip8um multipliciter

persequuntur. Amici Vero ni Stri dic 'bant: α Frater. Roborius egi juvenculus ot pro 'Sum Dino'us ct Vult dominari et sanctae obedientiae non vult 'ubmittere Uupiit; imo Persequitur istos paul)eres et fratribuμ con Ventuulibus il)Sos Hubmittero vellet; isti vero nolunt, quia non eXPedit eis. y Et isto modo ot similibus inter se erant diviμi, ita quod in cadom dumo orant partus. Imo in Trui tiberint uno riuro ciVes convicini coeperunt de fratribus habere Serm0nem, ut de VerbiS rationabilibus ad injuriosa Venerunt. ot domum ad arma; sed operanto Spiritu . Sancto Oorum rixa in bona pace quievit. Item una dierum plurimi cives Romani insimul congregati de his, quae Circa I OS Contirigebunt, fari coeperunt; et Sicut communiter accidit, quod unusquisque in Suo Sen8u abundat, unu8quisque dicebat, quae Vertebantur in animo. Quidam diccbant: α Etiam fratres invidi sunt; , quidum vero dicebant: κ Fatui e8Sotit, Si Silii jura non defensarent; γquidam diccbunt: α Non Sunt intUr eos viri docti, ideo indocti contra d0ctos persecutione' ex inVidia movent. y Finaliter quidam civis antiquus et senμntus Spiritu San 'tu inspirante dixit: . Miror

106쪽

CAPI TUI UM 16.

de vobis. Isti fratres observantes habent intra se doctos Viros. qui etiam toti eccle8iae praebent fidei, bonorum morum et Sanctitutis exemplum. Et sunt plerique iΡ80rum, qui XXX Vol XL anni et plus et minu8 in obserVantia Suae regulae Vitam macern-verunt. Et credere Vultis, quod frater Robertus, qui est juvenculus et noviter de conventu Venit ad obserVantium, magis ipsorum facta noscat ' et magis fratri Roberto de factis eorum, quam antiquis et doctis patribu8, qui Vitam in obserVantia con8um-Ρserunt, credere Vultis ' Profecto res ista non e8t rationabilis. Et ideo vos videbitis fratrem Robertum Superbum et elatum de Sua Superbia ruere in Profundum. , Et ita fuit. Et ista erat maxima tribulatio ni Stra: persecutioneS DOS patiebamur et infamati eramus, quod nostri persecutori8 Pei Secutore8 e8Semu8. Frater Robertu8 suum praedicationem Omnidio continuabat et coepit paulisper discoperiri, et ciV08 oculi Superire coeperunt et a Sua coeΡerunt deVOtione ce88are et fratribus familiae compassionem habere ; et fumilia coopit respiraro f. 11 ). Postquam Vero sua iniquitas discoperta fuit in conSpectu Saecularium, etiam ciVe8 ad Suas praedicationes continuo accedebant. Una dierum frater quidam ciVibus quibusdam dixit: κ Ecce t vos dicitis, quod jam fratri Roberto

deVotionem non habeti', quin, qualis Sit, ip8e seipsum , Stendit; 'qui responderunt: - Νο8 jam fratrem Robertum pro Sua eloquentia, quia ita bene loquitur, ei non Ρro sua deVOtione sectamur. η Et ita pauperculus se ipsum confudit et familiam multo labore quaSSRVit.. Demum pauperculi fratres Post innumeras tribulationes habitas in curia Romana per diVinum gratiam actum fuit, quod dominus Nicolaus papa V auditis ut perceptis salsis informationibu8 adversariorum familiae, et nihil de bullis Eugenii penitus mutato, ad Stans Pri Vincius non Sine magna consolatione redierunt divina gratia eVidenter adjuti. Et quia de fratre Roberto Ρlura scripsi, nemo eX iniquitate

107쪽

Valde, dum bono Se 8Sit, me illum dilexisse fateor; sed

Ρομtquam contra familiam qua8i se capitalis inimicus erexit, servens caritu8 tepe8cero cocPit. Et nomo Putet me mendacia Scribore Voluis8o, imo de Plurimis sactis suis cuntra familiam pauca collegi. De cuturi8 factiμ sui8, et quae . nudiVi et quae novi, nillil dicer ' Volui, sed tantum de aliquibu8, quae contra familiam ge88i880 liquet. Γostquam Vero a Persecutione familiaccus8avit, magister in Sacra theologia factu8 08t, magiSiorque.

CAPITULUM 17.

Ce8Sunto conqua8Satione Praedicta in curia romana plurimi fratre8 qui18i de omnibus Ρrovinciis nostrae familino ad conventu S fugere cooperunt. Et plerique nostri fratres fratris Murci. vicarii generalis duritiae ad8cribure Volebant, quorum ΡIerosque ea caritate, qua decet, redarguere Studui; non euim erat generali8 Vicarii duritios, sed fugientium mala voluntas; qui enim bonum Voluntatem habebunt, pei Stiterunt. His temporibus prima vice in loco με uoti Xi Otrei prope civi-3 Die 25 oet. 11ib electus est episcopus Aquinensis; die 22 martii 1485 ad oeelesiam Liciemem translatus, die 1η julii ejusdem anni iterum ecclΘSiae Aquin. praefi-.eitur ΕUBEL, i. e. , Pg. 10ι i. sty WADD. ad an. 1451, n. XXII: si Cum enim Νicolaus Pontifex pio paeis studio, Sed deteriori consilio sublatis censuris ab Eugenio latis in eoS, qui SpretiS SutS obser-Vantiae Superioribus ad conventuales transirent, et in illo8, qui transeunt reeiperent Rut retinerent, liberam transeundi fecisSot potestatem, passim et ubique hujusmodi re cursus flebant et discursuS. D

108쪽

tatem Sulmonis fui vicarius oloci is ad hujus nostrae provinciae saucii Bernardini regendum familiam. Et u fratribus capituli

Venerabilibus fratribus D. Lib ruto sto Aquilo, fr. Fruuet κω Plauto ut mihi plena potestas data fuit quod, si sitis Scandalonean posset, Sancti Hernat diui corpus relinqReretur.' AcceSsimus Aquilam, corΡuSqrie Sancti relinquere tentaVin ud hoc modo. Ad dominos regim nis Aquilanae civitatis, qui Quinque artium nuncul antur, accedentes proPosuimus, quod corΡus Sancti Ber-uardini aliis commendarent, quin Pro nostra Salute fudere non Videbatur in civitate morRri. Dure hoc Verbum tulerunt, et dudio in diem nos procrastinanteου tandem nihiI agere potuimu8 ciVeS enim de Strinxerant . et nulla nobi8 .ratione conSentire Volebant. Patreου Vero conventuales his 'auditis statim cursorum

Hi noniam direxerunt, ubi tunc uprum capitulum geueratDnctualiter celebrabatur, quae circa corpus Sancti Bernardini inter Πομ et ciVeΗ Ηgebantur, nubtiante'. Generale vero capitulumbavo Ρr6Visionem fecisηe probavi: quondam fratrem Laurontium de Apiritu, qui prius conventualis fuerat, deinde' de familia, et itorum ad conVentum rev sus, guardianum Aquilaui con-Vent 18 inStitnit, et ut puto XXXI circa, qui de Πομtra familia ad ' conventum accesserant, secum duxit fratres. Ipsorum intentio fuit Sancti .Hernardini corpus ad gubertiandum, quod ni S refutabamus , acclΡere, Auod nullo modo meliu8 facere P0880Ρut aut, quam sub obsorvantivo moribus ἰitum ducere. Et in. Veritato mihi fuit fratribusque meis tribulatio magna. COe-Ρerurit Praedicare, honeste Vivore, coli ventum bene Omeiare.

S. Bernardini apud conventuales in ecclesia sancti Francisci sepulti a civibus Aquilanis 'aliqui 1ratres observantes constituti erant cuStodes. si, Verum etsi SaeratiS-Simum pignus pluurimi facerent, non tamen absque molestia et taedio in alienis aedibus habitabant, et in angusto sacello divina' persolvebant Omeia. Ex 'conversatione et commoratione eum patribus conve niualibus . aliquid adhaerebat indulgentioris vitae. Statuerunt itaque post decennii elistodiam corpus pro uS relinquere conVentualibuS. D WADD. .ad nn. 1451, n. XXX m). i

109쪽

Τandem Dominus nos juvit; quia in Veritato non incedebant in brevi temporis spatio quasi furtim eVnnuerunt. Pluros etiam fratres de nostra proVincia ad conVentum reCedentes, ut Se ju8tificarent, no8 incuὲpare non Verebantur. Et erat maxima tribulatio; pro sua Voluntate mala recedebant, et nos Pauperculi insonte' patiebamur calumnium. Et ut ceterorum facta quilibet legens intelligere Valent, unum UXUmPlum ProPonum. 4uidam juvenis absque ulla necasione a quoquam Sibi data de nostra familia ad conventum acce88it; requisitus et revocatus et rogatus Plurieη rodire noluit. Una quidem dio consanguineus ejus me reperit et cum dolore cordis dixit: α In Veritate,

Ρater, plurimi cives de tanta fratrum f. 11') fuga mirantur

vestruoque duritiae atque indiμcreti aut communiter imputunt. Dixi: κ Non est, Verum, sed erit ipsorum mala voluntas. Et utilis aperte cognoSDRS, Vnde et ConSanguineum tuum, Datrem talem, Voca et dica' ei, qualiter ii Sum recipere Sum bona Voluntate paratu8; poenitentiam do defectu commisso dure nolo, Sed, quam tu dederiS, DX nunc accepto. Ille miratuΝ dixit: α Potest hoc esse i , I eplicavi: . Ita sum in Veritate contentu8. Tunc ille gaudens dixit: κ Vero ipsum ad te reducam. Di Xi: α Vere nou sucies. Dixit ille : α Ιtinuo. AcceSSit et consanguineum ruperit; et respondit sibi: . Usque ad tale breve tumΡus quibuSdam, quae DXPedituru' Sum, eX- pediti S Veniam. Ruperi amicum et dixi: κ Ubi est fratertillis Respondit: α Tali tempore veniet. γ Dixi: K Crede milli, quod non Veniet. γ Venit tempu8, et non Venit frater.

Reperi postremo civem ut dixi: Quid .tibi videturi est praelatorum vel fugientium culpa Respoudit: α Nunc fugientium

et non praelatorum culpam DSSO CORI OVi.

Νοnnulli fratres, qui de familia recu88erunt, speciale sibi uomeri Vindicare Voluerunt, ut frater Ire 'obis de Cirituto mouit frater et magister Muci ex de Donure, prOVinciae Marciliae : et loca pleraque cel erunt et sub obedientia ministrorum Vivebant,

110쪽

qui a patribus con Veia tualibus et a nonnulΙiis curialibus adjuti utinam ex caritate i - nostrae familiae tribunationem magnam dederunt. ΤaΙes fuerunt quamplurus, qui toti curiae nOS reddiderunt exosos Propior multam frequentiam in curia et prοΡter nonnulla Scandala Per ipsos Pei Petrata, quae nurrare non COI Venit. Magi8tur Sanctes praedictus dψ conventu ad familiam Venit et postea nil conventum rediit et plura loca de novo aedificavit et cum magna honestate cum suis fratribus Vivebat. Post mortem ejus loca illa ad Obedipntiam familiae redierunt. Hic Ρο8t bellum 'upra narratum, quo patres conVeniunt PS COI PUS sancti Bernardiui a civibus Aquilanis auferre conati sunt, non a nobis, quia nos ut supra dixi relinquere eramuS bona VO-luntate parati, aliud bellum movit. Cum magna auctoritatoreVerendissimi generulis Aquilam venit et maximum bellum nobis ingeημit. Nam sub obtentu reformationis conVentu8 Omnium Portarum cODVentus claves Sibi et fratribus suis fieri fecit. Tunc enim in conVentu Sancti Francisci corpus quiescebat, ' et ibidem in quadam Separata mansione fratres nostri ad cu8todiam Coi poris et Oiliciandum cappellam, in qua jacebat, continuo morabantur. Fratribus Vero nostris nullam claVem duro Voluerunt,

unde multae nobis inconvenientiae contingebant; et hoc totum ad hunc finem, ut taedio affecti corΡus relinquero Cogdremur. Item Omni 'ero Ρο8t completorium fratres de choro conVentus accensis luminaribus ad cappellum et corpus sancti Bernardini cantantes ibant, ut hoc modo animos civium . incitarent ad tradendum illis et quaSi posse'sionem accepi8Se VidorentHr. tum amplius se continere non Volens in PulPito contra nos nonnulla Verbis eructare coepit, quae omnia in caput Suum retorta divina Voluntate fuerunt. Item in hebdomada sancta ad dominos de regimine acces'it petens expre8se, ut Sibi corpu8 sancti truderetur omnino allegan8 multa; cui domum reSpol Si

Codex si conventu sancti Bernardini s.