장음표시 사용
321쪽
3ο B E L a I c AEDomini filio , equo conjugio duae filiae
natae. quarum primogenita de Marchi natus haeres, nupsit Hei manno Comiti
Iherenbergensi. Berglienses hi Marchiones, praesertim postremus ille, quem in Hispania insigni parricidio necatu diximus , ut plurimum agebant in arce Wo dana, quae milliare unum aut circiter abest ab oppido. Hanc ordines provinciarum generales multis bc validis operibus communiverunt; sed prodita fuit a prinsidiariorumLegato anno cIoIILXXXuII Parmensi Duci: dc multis annis latibulum praebuit latronibus de piratis , qui ut tro citroque inter Hollandiam dc Zela diam navigantibus ingentia damna s perioribus annis intulerunt; donec a Principe Mauritio anno cIOIycvi arx reciperetur; qui munitiones illius omnes disjecit, re arcem cognato suo Hermanno restituit, ea conssitione ut neutrarum esset paruum, pariter cum arce Hobsestratam.
Porro oppidum Bergense situm est in agroBrabantino, e regione insulς Toleno Boruitq: olim longe lateq; commerciis navigationibus in longinquas regiones, postquam Brugarum in Flandria fortuna vacillare coeperat; unde dc publicis privatisque ςdificiis supra modum suit decor ta; quorum hodie exigua tantum vestigia super
322쪽
Dv sc Rr P aer Θ 3oysupersunt, adeo belli rabies & rerum viaces oppidorum quoque faciem mutata oppidum est situm ad fluentumZomann quod haud procul hinc in orientale Scaldis brachium descendit: distans ab An werpia virgas Rhijnlandicas octoc Io de
ma oppidi quondam pene orbicularis fuit, ut videtur, aut pentagona; sed longa nec admodum lata appendice aucta fuit versus portum & Scaldim; ut so ma jam anomala sit, non tamen ideo minus situ valida, quia prominentem hanc Partem utrimque adjacent palud sa dc alto coeno impervia loca. Portus illius aditum tegunt utrimque munitiones ; quarum septentrionalis & portum adeuntibus laeva exigua est, se aditu difficilis, australis justae magnitudinis quinque propugnaculis munita , dein fossa, rursus lorica, & propugnaculis binis, & lata denique fossa praetexta. Ab hisce munitionibus duplex canalis spo tum veterem & novum vocant ad oppidum ducit; quod tot tamque validia propugnaculis intra & extra fossam, tot aliis operibus, quae recensere longum esset, jam ante dc post postremam obsidi
nem, omnibus modis adeo permunitum
est, ut nihil jam addi posse videatur. A
323쪽
3os B E L C r c AEcedit, quod post ultimam obsidionem, quam sortissime aliquot menses adversia maximas Hispani copiam sustinuit, &felicissime elusit, varii colles & altiora loca, e quibus in oppidum 3c munitionea illius dispici poterat, sunt complanata; dc post opera illa inter Steenberga& oppidum hoc perfecta, etiam aditus ad oppudii hoc praeclusus est ea parte, quae mari me violentiae hostili videbatur opportuna, eique aditum ad portum occlude dum iacere. Postremo Scaldis ramulus, . qui inter Brabantiam dc Totam Zela dior labitur Vossemaer appellatur ali quot minoribus castellis ad or m communitis , securam nostris ad oppidum ultro citro e commeaudi opportunitarem subministrat. Praesidio ut plurimum valido tenetur, atque aliquot cohortes equitum hic perpetuo agunt, qui magnam Brabantiae partem hostibus inti tam reddunt, atque adeo usque in Lut-zenburgensem agrum prie labundi si lent excurrere ; & non raro opima j lia ab hostibus reserre. IL
. C Teenberga oppidulum Brabantici soli, Baroniae Bredanae pars,distata Be sis, ad Zomam virgas Rhijn dicas bis
324쪽
D E s c R I P τ r o. 3or mille septingentas recto itimere; ab urbe Tola in. Zelandia bis mille quingentis quadraginta quatuor; a Breda octo millibus quadringentis una & viginti. Oppi dum exiguum diu invalidum, quodque
ita situm este crediderant ut permuniri non post ei. Itaque varias vices superioribus bellis sui; expertum, semel atque iterum ab hoste captum, & evilem facilitate a nostris recuperatum. Nam quum Illust. D. D. Ordines confaederati Belgii desperarent ita muniri posse ut obsidionem aliquandiu toleraret, nulla opera adiicienda putabant; idque tantum caUGrant, ne, ii laustis illo potiretur, excur sionibus piraticis inter Zelandicas insulas omnia infesta faceret, valido munimento ad oram steti Zelandici structo ιquod quinq; habet propugnacula, di scis sam duplicem,aliaque opera militaria, dc quo tutior ad illud estet a nolitis partibus
accestiis, ex adversio ad apposita elicis, ab oppido venientis, ripam, minus castellum, cum duobus propugnaculis agitin aversus, & fossa. Verum anno demum cla lac xxv II ratio suit inventa oppidum hoc muniendi, dc agrum omne qui inter hoc 3c Bergas ad Zomam interjacedab hostili incursu defendedi: in quem finem tres paliades , quae utrumque oppidum interjacen AEqsa c6junctae, dc terna V 2 cas D
325쪽
3o8 B E L c r e AE castella, qua maxime suspecti aditus, po sita; septumque immunitum; quod sub moenia Steenbergae situm, in exteriora agri ex Flita sid nomen ad Steenbergam alveo est 3 immissis aquis in stagni speciem versum;oppidoque ea opera adjecta quae hodierni belli usus invenit, ut jam
inter munitissima oppida.censeriqueat. Ager illius fertilis, multaeque in vicino alluviones superiorib. annis aggeribus clausae, magnam omnis generis stumemti & aliarum fiugum copiam serentes: quarum quae oppido proximae, comitis Henrici alluviones vocantur, vulgo G. Hendrispoliar; maximae autem Principis nomen reserunt, vulgo Princni Iand: quae ut a subitis hostium excursionibus tutiores essent, in vicino & in aggerum nexu reductus aliquot dc minora caste,
3 Uoum locum iii ab urbe Anmedi pia milliaribus, Anme iani jam MN
te annum cIa Io LXXX1v muniverant,
ut navigationem per Scaldim tutam pra starent, eique munitioni deIectos ex urbe cives imposuerant. E regione item
illius in altera fluminis ripa in Flandria inerum munimetiram , cui Liesce
326쪽
D Es e R I P et et o- λον lioechae nomen, excitaverant. Quod quum nondum ad eam altitudinem perductum esset ut defendi pssset, Parmensis Antiserpiae obsidionem moliturus eo mature Risbolium niarchionem cum Vr cIop tum mittit.Prςsidiarii locuna dedere cum ad defensionem sep rarent,displosis statim ccc tormentorum ictibus una altera oppugnatio tentata.
Primo repulsi regii,dein asia usi Itali qui Gasparino Lucenili Duce vim suifiebant, currus foeno onustos ad id paratos incendunt, & sumo praesidiarios str utante eos loco pellunt ι atque ita Parmensi qui
forte supervenerat, animos militi faciente, munitione potiuntur. Deprehensi in
ea omnes trucidantur. Ioannes Pettinus Atrebas , qui praeerat, fide & rei militaris peritia clarus, post certamen ab ipso Ruborgio interficitur, multum succensente Parmens.Multi in flumen praecipites se dederui; pars aquis hausti, pars
natando evaserunt. Id in eundem quo Arausionensis caedes, diem incidit. C sus is Ant verpianoruin studium acuit :quγ Lilloae metuentes, quae tantum cxxx praesidio tenebatur, cohortem ex urbana iuventute eo mittunt, ac Lxxx delectos ex saginariorum collegio.'Lilloam d inde missus cum Gallorum cohorte Odetus Lanovius Telinius, Lanovit captivi
327쪽
dignissimus filius , qui jam in illa aetate
magnum virtutis paternae specimen ea 'obsidione edidis, & experti ducis jam tum in illa aetate vel Hispanorum & It lorum judicio meruit. Adeo ut hostis,
supra bis mille suorum in il obsidione
desideratis, eam deserere coactus seerit. Postilla arx in fide confoederatorum Ordinum permansit, dc post deditam Ant-vierpiam multis operibus communita suit; dc altera quoque e regione munitio Liesmoeckena denuo excitata; quae utrinque nostris Scaldis navisationem tutam, hostibus infestam iaciunt. Crevit ex illo Lilloa, & justi oppiduli formam induit. Magnum autem discrimen adiit anno cII Iac xxvo; parumque abfuit quino ab omni subsidio e nostris provinciis abscinderetur. Rem gestam hoc modo. describit Grotius. in obsidione Grossae cum annexis illius anni. Transfugae sim quit 3 spem secerant, invadi posse Bevelandiam australem, dc aperto ad Irsicam aquarum septo, & persossis quae ol st hant, oppidum Coelam atque ei proxima mergi,partem vero insula: Hontet adsitam etiam retineri, defensam quippe suis aggeribus, qui olim in pace structi ad coercendam eluviem nunc pro belli m ni mento erant valituri. Anni effluxerant dian euectatur tempur idoneu quo ex
in civis arili vitii plano alvρ plano alvi parsa aua pe
odumbratus, l,Scaldi traicitati accedi Pirae vael
328쪽
hausta praesidio Goesia nudam insulam
praeberet: quod evenit, dum principem& exercitum muniendae Grollae cura rotinet , & audita pridem per explorat res hostium consilia sui vetustate in ota livionem venerunt. Ergo Ant erpiae contracta vis scapharum, & quae alia n Vigia plano alveo facile vadis insidunt. Pars adacta per aestuarium quod retro
Lilioum multis uliginosi soli scuticibus
obumbratur, pars curribus eodem perfecta: quinquaginta omnes; bis mille instructae militibus. Per mersa terrar minter Scaldim IIoniamque Bevelandite australi accedunt, captato tempore quo maxime vacuus ager , ad solemnem Coeta mercatum prosectis inhabita lium plerisque. Sed mare sperato citius recedens inter eos qui advenerant & B velandiae australis aggerem medium fecerat spatium, quod gravi coeno tenax, nec schaphis nec pedibus transiri faciale : Attamen egressi scaphis pedem inse- Tebant, quum militum pauci emissi opiapido, humenti extra aggerem solo semet ostentantes, & in ipso aggere vexilla, quibus ad publicas voluptates indigenae uti sol&, pro signis militaribus collocata, falsa imagine veru metu fecere. Interim conciti plures festinabant,nullo religionis
discrimine, quum Romanensibus plena
329쪽
3B E L G I. g AE ut regio, communi cunctis sua defendere. Queis; illi visis, cum se scaphis reddidissent, apud Rillandiam unam ex minoribus insulis expectant aestus, qui limrentes levaret, reditum; & proprio Scabdis alveo subvecti insulam advenere -- dicam, Sc tantum pecori nec multo puscendo utilem, proxime sub eum locum in quo Scaldis Hontaeque divortium est. Hoge ervae huic insulae nomen est, cuius parte dextera quod fluit Scaldis, Aggeram, altera, Cromflitam vocant. Hic quarto augusti die castellum excitavere, mox & propius Atarram receptum, quo trajectus muniretur, initia preme di undique Lilloi. simul Saninitae caste, tum magna mole ac specie, propugnacula ei septem destinabantur, I aggeri veteri, qui firma terrarum ab alluvionibus dividit,adsitum; aliaque in itinere An ine iam, partim in quae diximus consilia, parti otinendis militum excursubus e Bergis ad Zomam, dc parandis quae utilia, si quando eius oppidi obsidium placeret: quo sine dc fossa duci coepit a castello Crucis, quod non longe
Antinerpia est , Stabroucum ac porro Sanissitam versus, qua commeatus tuto ac levi impensa transirent. Sed hos conatus δc fortuita dc hostium molitiones
haud parum turbavere. Nam primum
ius lilyseia objacet, ubi ellum id
330쪽
DE sc Rryτ1 3rybe obiis secundo die in Saninitiana m nitione improvisus ignis tuguria & qui
quid flammam alere natum inerat a sumsit. Insta Lillam aestuaria complura ex Scaldi introrsum susa alluviones varie interrumpunt. Proximum ex his Blaugarium dicitur, unde agger novus ad Lilioum pertingit. In eo aggere re inter aestuaria Batavi cuncta munimentis implent, quo & hostem arcerent & amni latius incumberent. Quod imitatus hostis & ipse in ultima ora, quae Saninitae objacet, ubi aestuarium Stoia nomine. castellum locat; sed dc huic dc caeteris Hispanorum operibus, ipsi etiam aggeri veteri qua Stabroucum fert, multum n cuere fluctus, praecipiti jam anno violemtiores. Ac Princeps cuncta quae ibi gerebantur edoctus, insulam, quae maxima inter Stos ac Blaugarium aestuariis cim mist amni imminet,justo castello,cui progugnacula quatuor & intra fossam munitiones duae,occupari,S propius recepto flumine contrahi ejus spatium, ac militari aggere ambiri jubet. Imperio successus adfuit; quanquam qui Sanesia tam magnis cum copiis tenebant, & tormentorum iactu & praeliis operi intentos incursabant. Atque ita hic arx, quae Frederici Henrici nomine insignitur,