Nicolai Vigelii ... Methodus vniuersi iuris pontificij absolutissima, in quinque libros distincta. Ex qua patet, in quibus ius pontificium cum iure ciuili consentiat, in quibus ab eo discrepet, illúdue distinguat. ..

11쪽

ceptis consentit,& ad causae statum iudicem recta sine logis ambagibus perducit. Superest de argumentis propositis iudicandi ratio, in qua mea Iurisprudentia, ueteribus ciuidem Iurisco sultis non incognita, nostris hominibus noua uidetur,estii, ut ingenue saxead hoc casu a fori consuetudine seu corruptela potius prorsus aliena. Licet enim om- Mers fa teantur,litis contestationem iudicij sundamentum esse; quid tamen litis cpntestatio sit, & qu0 modo lis conte- st i d nemo intelligit,de ita in ipso iudicij sun d mento aberratur ab omnibus: ex quo errore litium longaruitas deincertitudo, de q'a ginues hoc seculo querelae existunt, originem trahita imp p. Seuerus & Antoninus Augusti:

sum iudex per narration qneso ij causam audire cyeperit. Quorum uerbὀrsi sensus hic est Litem contestatam uidς-ri,cum per actionem,exceptionem, replicationem alia huiutinodi cauta argum lata, in Iure viri iam proposita, iudex id in quo causa consistit, seu statu causu cognoscere coeperitinec eni m

12쪽

p R AE F A T I O. audire eausam alio spectare potest,quatit iudex statum totius negoci cognoscat. Quo cognito,uel actio, uel exceptio,vel replicatio,vel duplicatio apparebit controuersia:& aut de iure,aut de facto ius lis erit. de qua re alias copio sus disserui. Quod isitur in iudicio actio proponitur, excipitur, repli catur, duelicatur,&c. omne eis pertinet,ut iudici status nesocii constare possit. Nec, enim iudici, quemadmodum aduoca. tis, qui argumenta ad causam ase dami ac defendendam quaerunt,ad circum,

stantias causae, sed ad causae statum in iudicando respiciendum: nec causa illi in porsonia & temporibus,sed in re iuerso consider da,&hypomesis d thesin rquocanda est. Quod & Ciςe

'ro testatur his uerbis: Omnes contro-

uersias ad uniuersi generis uim di nami r in rςserm item dum ait: Nullam esse

t ς usam, in qua id qψ'd in iudicium ue

l fix,φη rςorum personis, aς non generq ipsorum univorsa disputatione quaer/l xux: H cxatione usi ueteros Iuriscon-l sulti,non uerbosis consilijs, ut nunc fit,

sed breuiter de iuro sistiti sunt respon-

13쪽

.P AEFATI . . dere,ut expandectis constat me stat,qubd in suis responsis, quemadmodum Imperatqres etiam in suis rescriptis, saepe certas personas &res nomia natim posuerint.Ex hoc enim non coiiiiincitur, eos in respondendo ac restri,

bedo ad facti speciem, seu ad personas tempora potius quam ad penus uniuersum respexisse:ctim nihil intersit,u triam res,ondeatur, Titium, qui suci seruum calendis Mariij dare promise rat,' Sticho ante calendas Martias site

dolo & culpa Titii mortuo liberatis hi esse: an sic, Debitorem speciei interitu ipsius rei debitae liberari, si dolo Mevia pa Gret nec in mora soluendi fuit.Nec item obstat, iub d iudici interdum a te sibus initiungitur,ut pro qualit te fermnae de causae duriore uel humaniorem sentendam serat.hoc enimin ijs causi. obtinet 'uti imagis ex arbitrio iudicis Euam ex cereale sunt authoritate pendent, iii quibus litis cotest tione optis non est, nec iudex ad statum causae alligatur. Haec ueteribus Iurisco sultis noli fuerunt incognita, sed hodie nouaui-

14쪽

quando in usum reus centur,scit ira de litium longaeuitate & incertitudine . iudicijs extirpanda in Comitiis Impe- xij consuliatur. Reddidi breuiter meae Iurisprudenti ae, quae in iudicando magis quam in disputando consistit,rationem:quam ad Reuerendissimam Celsitudinem uestram, tanquam sacri Romani Imperij per Germania Archicam cellarium,potissimum perscribere uolui,ut Principes Viri,dcij qui penes eos sunt utelligant,me lucem non subter fugere,& gratiam potius eorum quani indignationu meis sumniis laboribus, quos in iure excolendo exhaurio,me reti. Nec dubito, si tali Iurisprudentia iuuentus in scholis institueretur oc exerceretur,eam actionibus foresibus magis idoneam euasuram, & tadem euenturum id quod in priore huius operis

praefatione,quae nunc inter alia mea orpuscula exta promisi,ut progressu te potis tales uiri ad iudicia accedaist,qui uno anno plures causas uel certiore i dicio expedire queant,quam nunc decem annis expediuntur.Quod uerb ad

prisentem Methodum attinet, eam Re

15쪽

P R AE F A T I O. oerencsissimae Celsitudini uestis dedico,in qua omnia quq in Iure pontificio reperi, fideliter ad sitos redegi locos, & cum Iure ciuili contuli: ut facit. apparere possit,in quibus pontificium 'Ius a Iure ciuili discrepet, in quibus caeo consentiat illud de distinguati de ijs quae a nostris hominibus in controu. Dam ded icta sunt, liberum cuiq; suum iudici ui' relinques. Quemadm uinenim in iuris ci filis Nieilio dolita quoque in hac meum non interposui iudicium: cum hoc mei instituti non esset. Illuὰ autem optandum censeo, ut tantum prudentiae & iustitiae ciuilis studium in animis hominum exciIetur, quanta de religione hodie est contentio: tunc enim res humanae Ilange L. i molius sese essent ha-

16쪽

ΗM Lector uniuersi Iuris Ponti- sic Methodum,adeum fere orae, nem,quem in Digessis Iuris ciuisis obser uauico riptam:nis quod ea quae de haereticis θabenturun hac Methodo accus nonibus publicis subieci: or ea quae de

matrimonise habentur, inter actus ecclesiassicos relub. moniam canones mirrim iam inter sacramenta 'eferunt: or tam causas ectasiasticae iurissctioni subiiciunt . Signum autem hoc M. L ci quodpassim occurrit, Methodum meam Iuris ciuisis denotat. Nam diligenter Ius Pontificium cum Iure ciuili contusi, o si quo in loco Eus hoc cum lago concordat, uel ab eo disrepat, ista e diuinguit, anno roritaeo saepim Methodus mea Iuris ciuis hocsigno mihinuitasiegada.quod

ut inusii res, iam te hoc loco admonendum duxi. Vale.

17쪽

C A T A L o G v S CAPtum huius Methodi.

De Iuris Iesum ; diuisionibus ac speciebus. LDe rescriptis Principum, & decretalibus episto

De Magistratibus. sDe publici iudiciis in genere. σQuid ueniat in iudicia publica,seu de poenis. 7

D actibus & adiunctis puVlicorum iudiciqru. Duentus S cons uetia iudiciora in publicorum ' reo ab luto.

a uentus & consequetitia iud.phblicorum reo da

innato.

De poenae remissione 3e ab lutibne: item Ε. --. tus &consequentia publicor. iudicionim rei, restituto&poenaliberato. De adfinibur publieoitam iudiciorum ec accida

tionum remediis.

18쪽

iudiei spriuatis. . iDescriptio iudiciorum generalis Cap.r

De postulantibus & aduocatis. 3Dς procuratoribus. 4De actore&reo,necnon derelitigiosa. sDe in ius uocando & uocati contumacia coercen

De edendo. 7 De dilationibus. - η De exceptionibus dilatorijs. , . . 'De reconuentionibus. i Io De litis cotestatione, deq; iureiurando ob calumniam dando,& alijs huiusnodi iuramentis. II 'de probationibus. Ἀ

De testibus. De cosessis &interrogationib.in iure faciessis. Is De iureiurando. De ordine coenitionum ec ossicio iudicis. 1 penayonibus. . De sententia dc re iudicata. De executione rei iudicata deq; expensis sitis, re, portulit iudicum ac manistrorum. 2one compromissis. Hpe traiiractionibus. 2A

re ecclesia sti . . Ide ecclesijs in stenere. Cap tim ecclesia uacante. a

19쪽

s De clericis &monacliti upenere. 3De clericis & monachis orcinandis. qm ossicijs clericorum, quibus non praestitis ci ricatus amittitur. sDe priuilegijs bc rebus clericorum ac monacho

rum.

De praebendis & dignitatibus. De episcopis,alijsq; pranatis. l . a De iurisdictione praelatorum. ' sDe lectione praelatorum. Io De praelatis alijsq, persenis ecclesiasticis in si scie. De rebus ecclesiae in genere. . In

De decimis,primitijs & oblationibus. De iure patronatus. a Do rebus ecclesiasticis corporalibus in specie. πL1BRI MI ARTI D EactibH recte minust. De side&doctrina Christiana, necnon deco cionibus & orationibus. CV.I. De diuinis ossichs dc sacris mysterijs.

De sacramentis. De consecrationibus &benedictionibus. De poenitentia. De peccatis. De eleemosynis & ieiunio. Deserijs ecfestiuitatibus. De sepulturis. De uoto 8c iureiurando. De sponsalibus. . - De nuptijs.

De exception us aduersus nuptias desumptis Caeperson

20쪽

persenis nuptias contrahentium. . uDe reliquis exceptionisus aduersus nuptias. I De replicatibnibus praecedentium exceptionum generalibus. 1 De iure contracti matrimonij, quod est inter ui rum&Iucorem constante matrimonio. υς De actione qua uxor uirum.& contra uir uxorem

petit. ' De selutione matrimonij. ISDe actione ad ditas uendum matrimonium,&mammonij accusatione. De iure inatrimonij seluti. De secundis nuptijs. . De concubinis. De concilijs. cDe uisitationibus.

De iure persenarum. . De rerum iure. De censibus.

De causis iuris lucrativis & conditionibus. ne obligationibus & actionibus in genere. De contractibus & quasi contractibus. De delictis dc quasi delictis. De exceptionibus & liberationibus. De in integrum restitutionibus. De uerborum significatio libus.