Memorabilia historiæ Luneburgicæ explicabunt Caspar Sagittarius D. Histor. Saxon. P.P. et Heinricus Gause Luneburgenses

발행: 1688년

분량: 75페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

quod adhue in quibusdam templis, Michaelitano praesertim, ce

lebrarentur missae, ac plurimi civium plenam sacrorum Pontificiorum abrogationem paulo insolentius urgerent, non multum 4berat , qui ros in tumultum erumperet. Congregabantur autem cives in aede S. Mariae, eoque ad se vocato Regio, cum eo'dem agebant, ne quis amplius Missae interesset, neve quis ex Pon'tificiis inveheretur in doctrinas Evangelicas earumque praeco nes qui secus faceret, a Senatu pelleretur urbe. Quia autem Re gius nomine civiur qui fratres se vocabant, ad Senatum verba facere paratus erat, id animum addidit civibus. Senatus videm in alium diem haec differri volebat, quod aliqui abessent

Senatorum sed civibus instantibus, auditus est: Regius , qui ci tationem omnium Pontificiorum, eorumque, ni parerent, dimi ssionem ursit. Senatui id paulo acerbius visum, ac idcirco mitiora proponere. Dum tempus extrahitur in consilio Senatui, Vrbanus Regius domum concedit, ad sumendum prandium, ci vibus in curia manentibus, nunc absente viro, cujus not est moderatio, tumultuosius agentibus. Res in sequentem diem dilata, a quando iterum ferocirent cives, Senatus eos pro vi rili demulsit, ac interea Em Regio privatim hac de re com

municavit. Quamobrem omisso illo de pellend: urbe Ponti ficiis consilio, res ad disputationem Vrbani cum adversariis de venit. Nimirum pegmate in aede S.Iohannis ante silminumal tare erecto, altera seriarum Matthaei diem sequente, Urban. cum aliquot collegis verbi divini ministris in eo consedit da lique a Senatu assesiores, Stephanus eriche Syndicus , Craba tus Medicinae Doctor, Ludolphus toleroggius , Hieronym.' i tetendorpius, Ludolphus Semmelbeccerus,& Iohannes Hackς

rus Senatores , itemque M. Georgius illigius Protonotarivi

Sed ex Pontificiis pauci comparuere pauciores ausi sunt . Urbano congredi. M. Henricus Lampius quidem aliqva 'medium attulit quaestiuncula. sed illas facile solvit Regius,' per bonam diei partem pro veritate Evangelica graviter j ς' ruit. Post aliquod temporis intervallum Augustinus Gotelς sacerdos Pontificius ita habet Hermamnusianielmannus ii

historia Reformationis Luneburgicae jussus est discedere LM

52쪽

nς burgo, nisi eripere vellit doctrinam Evangelii Is abiens Vςhementer accusavit Regium , tanquam exilii sui auctorem. Cum vero Augustinus ille ad quosdam dixisset, sedi ut aio pGsist cum Vrbano, hic amice eum evocavit sabum 'inductum

sinitus tum ab Ernest Duce, tum a Senatu promi acns. At spmicam collationem recusans, ad Caesarem provocavir Tan-dςm libellum pro quodam pontificia religionis articulo con-s riptum cum epistola ad Vrbanum misit per praepositum Co-l um. Huic confestim respondit Regius longior epistola Liu-Dςburgi 1. Iunii perscripta, quae habetur parte III. Operum. ες quia in ipsa hac epistola sci ibit Vrbanus, Gotelium antequam ipse Luneburgum veniret, Evangelium praedicasse, o iis verbo Domini servide usurpo phrasin Regii aut fallitur Hamel-

.mannus, aut ad vomitum is reversus est. Id certum , quando ec ad eum scriberet Vrbanus , hominem fuisse Pontificium: nςc fratrix tamen nomine pro urbanitate sua indignum censuit

Zςgius qui tandem epistolam sic claudit In ne addisci Veri- - relegari potest, vinci non potest. Paeso frater , si haec mea δε Trinae, quam praedico nunc impingis , quasi tui exilii causa sit ,

Qqre eam judicas falsam, te per omnia eritatem habere, nos ςrrores , non detrecta misum congressumo contionem in rissimis sinitionibus oblatam. Vbique et id ris et alienam culpam mihi cinere , vel tacite meam doctrinamperstringere. Age experire hq cominus, pro sum. Et ad Gerhardum Herberdingium ministrum Christi in Evangelio Luneburgi in Ecclesia D. Nico- -i, ita scribit Literas Augustini Gotelen mi i , legi. Luxcb--ε m venire recusat, nod parum tutus sit eo loci, ob quorundam Ad Cesarem provocat mihi vero illa excusatio non flacet. P εmiferam securitatem fumptus. Et ubi magis conveniebat 6mica collatione tractare pietatis negocium spam in ea urbe, ubi cuimus ambo pare me ad Caesarem mittat, forte non est obfr rum. Suis enim in aula Caesar s est, qpi non cupiat me extin-u'm 8 Ego nihil tale optabam et stino , sed obtentas a Sen. - populo plena securitate , volebam cum homine de contro- V si nostrae religionis dogmatibus citra iram, turbatione is

viam animi,tantum veritatis manifestandae sudis co&qpt. Scripsit

53쪽

etiam Regius postea contra Vester ilioμent e dum, uti vocat rconantem unam speciem Eucharistiae tueri xxxiii propositiQ nibus L neburgi in templo D. Iohannis anculum assixis. se gi scriptum itidem exstat Iarte III. Operum Latinorum Fama fuit, Gotelium quoque libelli clancularii auctorem haberi quod Regio non si verosimile. Ex praefatione ad Ministros EcclesILuneburgensis scripta apparet, anno II Io XXXI v. non paruin multos Papistas Lune burgi delituisse. Praeterea cum ipso Prae posito Luneburgens Iohanne Colero de milia Papistica per epi stolas decertavit: quae una cum aliis titulo Mortis e sepia Ar missa Papisicae , in operibus Vrbani comparent. Colerum Vr banus vocat, Tirum eximium, hominem docttim , συνιhidia conum, penes rem hactenis rerum Ecclesiasicarum potesas fuc it Luneburgi. Et re vera doctus isodestus vir fuit. Ex epi stola ejus atl eram nonnulla , lectorii ceu spero non ingrata Hactenm annis triginta plus minus in hujus Luneburgensi, rei ic

gocio terra martyre exercitus , atqpe adeo , valetudine parum prospera accedente , corporis ae animae viribus ferme desituti f)aequo animo fere tuae Dominationis candor , s meae imbeci it

iis mihi probe conscius , hujus fabes Perilato polim , nam actsi esse malim, intra meapomeri pla dum ut qpe molestum me cohibere. Et rid demum columba in iis rebui dismillim unctione sua doctura perfrafura re sit , avide expectare malim Certu veram S unicam in Deum fidem ae eo pertincη Τhau pagram humanis viribus , sed Dei pore gratuito contis gere. 'Pae verbo Pidem externo proponi , intus e/, smacis in lubriter absque spiritus unctione accipi neqpa am poste sciens volensqre non refragabor, pariter omnem salutis te M

saporem passionisque meritum, integram certamque bolidam fore, sedulo considam. Eundem poθ es in humanam seriam bonitate ispiculam suo sanguine pretiorismo ede si quando per maciter non aberrat, demum non des turum in suam caulam benignissime reductarum. - asula ' fra xviI Maji Anno D II XXaei. An celserit aedibus PraepQ tutae Colerus, nondum habeo Trmare Anu ci i Σ

54쪽

I. die Octobris ac iterum anno cia io XXXIII. VII die Januarii ex Praepositura Divi Johannis scripssit Regiusci sed eodem anno se via vi post Fabiani, vocat, non suam. Vale, scribit ad ridericum Henninges ex Praepositura non mea. Obiit Colertis anno crinio xxxvi ac Senatui lcgavit nugnem scyphunc Rrgenteum inauratum, variis numis distinctum, addit. hac Epi-

x di veri liten imago ejus spuciabatis ust in aede B Virginis, ς m euganti carmine, quod in Luneburga sua repetit Lollius. b operibus Resu Germanicis Tomo III habetur Cons , Se. tu Lunebui genu inscriptum os in usus bona Ecclesias ς sint coispe, tendar an bas a Canonico ad S. Mi haelem sic rapianam Reformationem in admissuri , boni, ut cedant, Usum si id quod negat Vrbanus. CXIII. Sic iginti per divinam gratiam, ac sedulam bani opem Ecclesia Lunebur ensis tranquilli ter e Optatam obcinuit. Ac meretur utique tantus vir principem inter Sisci intenderi re Lune burgenses locutari. quem postea ad praesens usque Num, vita pietate , doctrina ac prudentia conspicui ornarunt. Certe pro primo Superintendente Urbanum nostruma

det L situs, his versibus: Rhegius Iobanus docta pietate celebris Hae S perintendensprimus fuit urbe v rendus. Fuerunt autem Superintendentes Luneburgenses hi m. Paulas rhodius, Christophorus Hegendorfiniis M. Fodericus Hennin-ῖς , M. Johannes Eichenbergius, M. Caspar Godcmannus, Petru Ebei ingitis, Sigismundus chercrigius D. Petrus Rehebin- ς rus, Caip.. Hermannus Sandhagen de quorum meritis, ut& nonnullorum scriptis, alibi erit disterendi locus Vrbanus Refixi anno cio is 1 r. vita functus est. Egregia ex ejus scriptis docvimenta coli sit Theologus summus,Elias Vejelius, Vimae iccus.

55쪽

m annus lichius Ste in heimensis, Prorector ex Papatusit perstes Henninges Blocius.

Tulichium secuti sunt M. Iohannes Bathelius, M. Alberi. Lenicerias, M. Henricus se tulejus, M. Georgius Bachmaniau, suauius Blocius, M. Andreas Retherus , M. Caspar sagittariu 'dulcissimus Pater meus, M. Nicolaus Zimmermannus, Ionani ςβGeorgius et tenbeii, M. Iohannes Reis ius, M. Christophor i Henricus Lauterbacta. Inter prorectores celebre Wondam no men habuit Lucas Lossius,atavus meus maternus.

' CXV. Anno CIO xxm. Luneburgum sex numeravit Consules, Harimi cum Stoleroggium, Ludolphum Da illa lium , Leonti ardum objngium , artrui cum Schoma Lerum Hieronymum irZendorpium. Henricus Gari optum.

Nempe sosteriores duo prioribus senio confectis adjutor dati sunta

CXVI. Gravis hoc tempore coturoversia inter Erno stum Ducem, a Senatum L Uracburgensim de jure patro

natus monasterii ad s. Michalem agitabatur 1 quas Henricus Dux Meliten burgensis modis omnibus studuit componere. Et vero sic tandem est transacta, ut Abbas Collegae monasterii Evangelium amplex scholam ii eoenobio conderent , ac vicissim bonis sui sis reditibus

pristinis fruerentur,. Ad Chytraeum Saxoniae Lb. III L. quem exscribi Dresser. in de Germania Vrbibus. Meibomius in Appendice Historio BardeWici 'eformatum esco egium ab An sit ejus loci ii 'bordo ab Holis, 'hannis T. GPite Saxonico , sinceram Gangc doctrinam amplexo , quipastorem recte dorentem, scholam AE S. Michaelem instituit, librosi rituales a normam ressi diri

emendaPit anno M. D. XXXIV.CXVII. Anno Cisio xxxiv. magnum illud Drotu dum propugnaculam portui Elmenoxiae vicinum exiissi Loepit,

56쪽

psaepit, elapsbblemato absolutum Dae tuti grandis sic, urris , serte ortuna pyrii pulveris vi funditus disjecta

magnam urbi adem a titulit. Istud infortunii natum ex pulvere pyrio ad solem siccato ignem concepit. Tormenta in turri disposita in sublime se-yς diatur , ac cum ingenti impetu procidebant. Horum aliqua periere.

CXIIX. Pestiqens qui grassabatur morbus anno Cio I 4 ' L. Superintendentem, quinque Senatores,a Rectorem chola Johannitanae sustulit.

Christophorum scilicet Hegendorsinum, Ludolphum Sto- ςxQgium, Brandanum Zarstedium, Iohannem Brandes, Henri-ςVrr. Mittigium , Henricii Gronhagium ' Hermannum ichium.

IX. Fervente anno Cis in XLai. Iohannis Friderici si ' pnia Electoris Philippi Hassiae Laiadgravi adver- V Henricum Ducem Bruns icensem bello, Luneburgen-:ς militem scripsere , acceptis quoque Lubeca via durgo auxiliis. CXX Anno cio in xLiri Sibylla,Francisci Saxoniae te i R is conjux in Ducali domo enixa est filiolam , quam krydericus Henninges Superintendens in templo S. Ioha

baptiZavit. Parienti adfuit mater Catharina, Henrici Saxoniae Ducis i Ra,.qua gravidam filiam Lune burgum evocavit. Inter su-sςςptores nomine Senatus fuere , artWicus Schomaherus ocitari iciis Gartopius OsriCXXI. Anno CIOIIxLvrI. Senatus Luneburgensis ad ue Carolum . Caesarem, Electoris Saxonis victorem Hallis gentem legatum misit Nicolaum ioteroni urri. CXXII. Anno Cioso LII. domus misericordiae ina Cratos a dicta, magnam partem lubiedit ac corruit. Domum illam olim condςre coepit Conradu Langius,

57쪽

perfecit Henricus Cron hagius An a puerorum incondito clam re nomen habeat id quod opinatur Lollius' aliis dispiciendum relinqyo. Mihi nondum liquet. CXXIII. Anno Cio III is novum oro anum musicum in aede S. Iobaniri per Batavum artificem fuit constructum

Primus organoedus fuit Michael Neddorstedius , alter Iodocus Funccius Hodie hanc partam magna sui cum gloria ornat Christianus Flor, quem honoris causa nomino.

CXXIV. Anno Cloio Lv. Herbordo Abbatis Michae Iisdem ortu successit patruelis Eber hardus ab Holle, qui postea Verdensis iubecensis Episcopus sui factus. Rique hoc demum anno monasterium S. Mariae a triga, quae supererat monachorum Senatui sui redditum , viten plum, sacris Evangelicis coenaculum superius,Biblis' theca publicae, inferiora potissimum viduis miraistroruio Ecclesiae dedicavit ..

M onachi duo cum possent in urbe habitare, tertii cis erat Iohannes ienburgiuso instinctu Halberstadium concessere quorsum Senatus pactam illis pecuniam quotam is transmisit Bitaiotheca ista non vulgaris est , certe egregiis bis s. abundat quorum atalogus ut cum erudito orbe communicaretur,dign esset. Multum olim in hac Bibliotheca ordinanda desudavit

CXXV. tinno C ID Lxir later Henricum D ilhel natam fratres Duces Bruni ico tineburgenses , Ernesti filios, Tune burgum p concordia fuit restituta.

Exstat Lucae Lossi Poema, quod inscribitur Narratio Acin folenni Pac cationis inter I ustri . incipes. . Henricum σGPilielmum Duces Lunt burgenses,oinc tam civitatem Lunebin gam Sitae, confirmatione, facta anno Io II LXu. xix August.

CXXV l. Anno C DLxix mense ullo novus repor tus est modus aquam salsuginosam ex puteo hauriendi. Ipsa annalium verba repeto tenta. Iulii steti ciciu Suo

58쪽

CXXVII Anno Cloior xxviii. cum obpestem hic gras sentem Academia Salse dium transferretur, sex cives Si u-diosi Lune burgenses eo quoque concessere,Caspam Boueri convictu usi. Ex his ibidem diem obiit, acina de oppidan sepultus est Ludolphus a Dasset Ludolphi Cos Lune-hurgensis filius. Hac de re brevi plura dicemus in Historia a feldensi r quae

nuper ex magno variorum Ss thesauro non contemnendam R cepit accessionem.

CXXIIX. Anno Cio Io Lxxix Formulae Concordia ' θῖν subscripserunt Ecblesiae Scholarumque ministri.

Horum nomina repeto M. Caspar Goedeman Sup. Nicobus Fabri Senior , M. Fridericus edet indus , Hermannus v asinani , M. Hieronymus Henninges, M. Hieronymus cr-hςr lingk, Johannes Poli Zemius, Johannes anchmeris, M. Ge-Drgius Starche, o locus Matthias P. .ulus Calenius , Ieronymus Rhia denus , Stephanus Schus en M. Albertus Lenicerus, Lucas ostias Senior , Christophorus Praetorius , aspar utexndrinus, Petrus Gerstent Uria, Daniel itanich, Johannes Ottho, Christianus Praetoricis.

CXXIX. Anno Ca IIIIxxxvr mense Iulio Luneburgi si convenere Fridericiis L Daniae Rex, Christianus I. Saxoniae , olorine Georgius Brandelaburgicus lectores, . Iiachimus ridet laus Archiepiscopatus Magdeburgensis Administrator, Philippus Dux Bruns ico Luneburgeniis, Johannes Dux Holfatiae , aliique Principes. In hoc Ponventu Regis Navarrae legatus auxilia petiit contra'

geni Galliae, Pontoederatos Pontificios. Adi Chytraeum Saxoniam. X II. ex cryo quaedani mutua tu Drcscrus .

59쪽

. s. CV c. berhard Abbati iesia esitano ite . Iulii

demortuo su esta dabatur Conradus amothmar. i,s CXX XL Anno Cy Io I xxxvri turri S. Nic at novum ac elegans instigium fui impositum.13 o CXXXII. Anno corax c. ebrii coctores in Sulcia Lu neburgensi gravem excitabant tumultu in qui tamenes hausta, in quo occupabantur, cere visia, resedit. 13 3 CXXXII l. Anno CiDUxCiii permittente Senatu no bile institutum fuit exercitium, civibus ex tormentis O lubrinis ad cenucio scopum globos emittentibus id quod factum per duas hebdomadas, Praecipum praemium na etiis est Conradus ei erus. CXXXIV. Anno cin xcv inter viduam ilhelmi Ducis Doro heam Danicam, & Senatum Luneburgensem dissicilis orta contentio de venandi jure. 11 8 CXXXV. Anno CID IIxCviri die xvi. Septembris obiit Ioachimus a lilius es. V. D. Caes. Maj. Consiliarius, Syndicus Luneburgensi 8. Vide Hardevi igi Dasselii Ic Carminum lib. III pag. v. ino CXXXVI. Annis Cisio CV. Qui Brunsmicensibus ab I Q Henrico Iulio obsessis suppetias tulere Lune burgenses.

Vide Aetorum Bruns censium Tomum III.

3do CXXXVII. Anno Cis Io CviII murus superior calcise εας rum montem cingens dissiliit annoque proximo moenia pone Sulciam concidere.

iacuit aeserta, reparari coepit. Aliquoties ista fecit vitium ob salsuginosae aquae ductu subtus meantes id quod ante paucos annos iterum contigit' Ante Re formationis tempora longe fuit spationor, ac pars is ubi conspici arui turricula, frumium fere occupavit.

60쪽

CXXXn . Anno cinis CXWr. vii Augusti Conradus ῆῖOthmar, Abbas ad S. Michaelem obii C L. Vae non ita pridem inter Senatum ac popUl im, potis sirrium de tributis nata controversia annoctoi iii ς ix Cellis seliciter suit composita. CXLI. Anno cis Io cxxiv. Ferdinandus in Imp. privi-kg; Luneburgensium confirmavit. Eodem anno Sulcia

ῆς rimentum cepit ex undis piscinae proximae ter Raru'su ui lce Vocatur salsuginosis quaeductibus se insinu--ntibus. At detecto fonte, malo tum fuit obviam. CXLIL Anno Cis IIcxxxvi. Suecis ex improviso urbem uel 'ggredientibus tandem fuit dedita. Praesidiariis p erat inmerus, quo nomen habet pons pone molendin βς idtoria. Sed anno sequente Georgius DuX, Occupat a' bζ, Stam merum compulit montem calciferum dedere: d quod hic capite apud Suecos luit. CXLIII. Anno C: Iocxxxix. externa regiminis Lune i hVrgensis sorma non parum fuit immutata, ac ter sa' d. ibus definitum, ut pari numero Patricii ac ci cre-

rin Senaturii cooptarentur. Consules tum erant Ludolphus Lasserdes codem anno 'Ixdus Franciscus mittendorpius , Ludolphus itiners τ' 'mas Tobingius Syndicus, Tobias Helial in Senatorς , V xistophorus &Johannes obtingit, Statius Fridericus V itren- pH , Georgius ret=e, Nicolaus Dustei sopius , Joachimus: xxi herus, Iohannes Elverus , Georgius Stoleroggius, Chri- - u. Bulchius Ioachimus Reuterus, Franciscus Schnit crus, Johannes Oudorpius.

censis

CXLV Anno Q Ucxi viii novus poris adportam ve- , τ

SEARCH

MENU NAVIGATION