Petri Pomerani Casletensis De studiis sapientiae liber. Ad F. Ferdinandum Aualum ..

11쪽

lum M. Ciceronis, is enim L. Crassiim, ilia 5 dein de rebus, copiosissime facit disputam

.rem . Soleo ego, venerari subinde optimaemiturae, mirabilem erga nos propensio- mi i illa enim eum hominibus ea cumulate tribuisset, quibus possent hane vitam sine u - esiqua exigere offensione, praestitit mox , ut animi nostr1 soluti, incitati, acres, vacui sora cogitatione , extraicorporeum hoe domicilium longissme peregrinati, ad men- tem diuinam, facilem, haberent aditum. Felices animae, quibus haec cognoscere tan

Ins domos superas scandere , cura fuit.

12쪽

adolescentia iminime fili abhorrenc a cur

oculis abditas suas, quasi imperitum e do ctorum hominum familia exturbabunt et sed tu, permitte illos sim frui infama. 75 2 DIcta est Thysice, a natura:vertitur enim circi insitas earum rerum motiones, quae B vi 205

13쪽

' - parent sensibus. Nulla scientia neque pro- lixior est, neque e materia tam dissimili coagmentata r es arbitror ego hoe ipsum esse libeausa, quamobrem Aristoteles a priscis illis hominibus Δαιμονια sit vocatuS: IIcmo ' enim praecepta naturalia vel certius tradidit vel accuratius . muplex est Physice: una, quae ostendit qua lege & generentur,& ii

.tereant, corpora haec densiora et altera, quae docet rationem, causam, vicistitudinem, conuersionem coeli atque astrorum omnium.

Dessendum est, hodierno die paucissimos r periri, qui se ad haec adiungunt studia, cum nulla sit doctrina elegantior, iucundior, utilior . Olim certe: dc poetae istam tractabant materiam , dc erat familiaris omnibus prope eruditis, nunc autem in scholis atque in exedris vix quatuor inuenias pannosos, qui rerum naturalium vestigationem sun

14쪽

MAthematice, ipsius Thysices imitam, st

atque emula , adeo ut rite asseueratum a Platone sit, posse scientiam hanc , plaraque 'efficere opera , cognata quidem & assesia iis, quae edit natura: hinc tripodes vulca'nii, hinc statuae mercuriales , hinc columba lignea Architae, hine res prodigiosae illae, quas accepimus fecisse olim , Seuerinum Boethium . Vult Anatolius accepisse no-imen Mathematicen, a discendo: ea enim cum incredibilem habeat obscuritatem, eget certe doctore aliquo ae lumine . Subiecere ipsi authores graeci, partes quatuor. Semmetriam , Arithmeticen, Astronomiam , AEusicen . Explicat feometria, magnitudines orbis huiusce inferioris . Arithmetice,

numeros . rastronomia, dimensiones e testes , Musice, rationem enharmonicam, di condecentiam quandam vocum:. Addi-2 U. B iiii

15쪽

dere Opticen etiam rapollonius ae Vitellius : sed miror ego eosdem illos, de audien- di secultate, posteris nihil reliquisse: cum spidum sit biristotelem suis in problema- is, Dequenter de ea disserere

rmHecilogia, eadem est cum Metaph, Me iA docet autem Metaphysice, quid sit deus

inuid intelligentia, quid animus, humanus quae iacta fieri ab hominibus debeant, qua religiones gratae sint diis immortalibus, qui, bus ceremoniis elicere possimus aeterna numinis beneuolentiam ac morem .s guius disciplinae vix tenuei atque exile quoddam simulachrum expressit olim ristoteles. Plato vero multi& eam commentariis tr didit. 8c obtinuit simili industria, ,'ut λω summa omnium voluntate appellaretur. Ecce tibi, lihsaias: nunc 'sa P IE NTI AM

omnem

16쪽

omnem .speculatricem et recensui hactenus ossicia eius ac partes . Tu puer charissime, ita antimum inducito, nunquam te ad v E I Icognitionem euasurum, nisi his artibus verstigatis prius di auditis . Longum mehe cute ac difficile est quod aggredimur , ve rum si procul omnem eiecerimus mollitiam . seremus aliquando nostra certe Optata. Persona tua literas triuiales illas non sus

a sitis valli disserentiis, & lustrato iam

naturae totius opificio , conseres te eam

ad curam, ut possis illud etiam assequi. quid bonum sit, quid malum, quid aequum, quid iniquum , quid cum honesto conspi

ret; quae res turpitudinem habeat ae infa-

17쪽

dit, & abundanter , quid expetere debeamus, quid fugere: quibus legibus constia i , t enda sit domus, quid adiuuet mortaliumi virum, quae incommoda societatem huma- nam dissoluant ae labefactent. Disciplinam hia i talem,docui abire ego, treS in par res , quarum una solum instrueret homi-i nem : altera, familiam : tertia ciuitatem ti rempublieam . Ista omnia si animo hodie. FS complexus, quid nobis vel lautius est vel beatius Restat illud solum, ut tu quasi aliqua e specula obserues quidem ac prospicias, quantum iter sis ingressus, quam longam susceperis prosectionem, quot laboribus ingenium tuum exercere debeas ae su- bigere, si voles s a P I E Net I K opinione Ela rus esse atque excellens o Non sunt eruditi illi, qui pallium habent & supercilium ,qvi rixantur in Scholis , qui tanquam ranae quaedam stoicae n circulis, in foro, inconduiutis . odiosa S profluente sua loquacitate. omnibus sunt molesti , sed iudicabis in m miles

18쪽

D L STUDIIS SAPIENTIAE LIBER . . s

miles homines, ludibria esse populi, hostes

salutis communis, procellas odii ac iucun- ω dissipae tranquillitatis. EPILOGUS OMNIUM sa

. O. XII.

a Lle vero qui sibi Thilosophi appellatio .

nem vindicabit ac sumet , habebit Omi- . vi ea quaesita, lecta, tractata, quae grammati- . ei, dialectici, rhetores quae Physici & Mar

thematici, quae historici ac magistri vitὰ

infinitis docuere voluminibus . Deus , spi- ritus aetherei, anima, sol, Zodiacus, di cuius ambitu terra late includitur coelum, ad- haec elementa , plantae, lapides, animalia, quicquid iacet in terrae visceribus, quicqvid in aere apparet & in sublimi , postremo virtutes, vitia, forma imperii, ratio dome-- stim,sane cuncta ista percepta is di notata

19쪽

ens, aut vocari. t. ii

on sum nescius. quosdam hae in republiea, illud serre acerbissime , quod te vix dierum ., vix primis idoneum iliteris , vix aetate ad decimum prouecta annum, onerauerim repente disciplinis adeo mul. tiplicibus . 'Taceo paedagogos, ae turbaml 'magistrorum, qui domi apud discipulos, concionibus furiosis suis, inique me exagitant . Traetereo calamisti nos istos & unguentis delibutos, qui dum helluantur , dum i dos faciunt, dum hilaritatibus & mmmeia sationibus spurcissimis dant operam,dii immortales , quam crudeliter meam oppugnant famam 2 Venio ad illa quae propius mihi sunt notar ego, quoties te etiam aus

diente, hac oratione sum reprehensus. ' Quid agis

20쪽

ltaque non acquievi ego illorum monitis. ed reclamavi voce altissima: non habuere