장음표시 사용
2쪽
Libri se quom primi duo adiecta habent Scuo Lia, Maxi MI ut coniectura est
nem continens,laticis adsueuisem. A Guit XYLANDRO Augusta incredi hist ore Latine redditum, & COM M pN TA RIIs ex planatum, inq; lucem editum, a DHUMM. Primi Ludovicura sera se resem.
4쪽
Liceat enim mihi apud te. Illustrissime ae Magnificentissime Princeps, hac uti par dia, cuius sententiam esse ueram,&prq-sens testabitur aetas, & si qua erid posteri tas. Non ego damnauerim eorum institu tum, qui principum, quibus suas lucubra tiones consecrant, laudes praedicant, etiaab atauorum atavis repetitas Hoc mihi flabunt sequi, ut more meo mihi uti in dedicationibu liceat. Scilicet ego levitu os, ac uestra illustria facta praedicem. quas uel buccinatores gloriae uestrae idonei desint, uel Tvalias A tua ranas alat seri
hias, aut me anserem obturbare Oloribus Oporteat. Itaque uius argumenti tractationem, ne aliena inuadam, remitto ad eos qui b. debetur. Hoc agamus.Tam eis Don multum re
fert, ad tuam Illustrissime princeps gloriam . quanti te ipse homuncio dc litterator faciam: tamen mea interest bonos si ire quis in te obseruando sim,& quid me tibi debere fatear, tum qisi h a te exspectem, nullo meo admodum merito, sed uirtu te fretus tua. Ergo quod adhuc facere sum solitus, ei tra adulationem &inanem rerum iactantiam tibi, ninceps Illustrissi
me,paucis explicabo,&cur te munere hoc meo condecorata
dum existimauerim. &quid rei sit quod tibi offero, postre mo quem hinc fructum exspectem. Ac primo quidem con stat Deum, a quo habemus quidquid omnino habemus bota
5쪽
ni nostror gratitudini etiam ineffabilia praemia proposuisse Et vetetes illi sapientes: inter quos Euripidem nequaquam
hi timum colloco, quasi per nubes Lunam a coitu obseruantates, id ipsum tamen utcunque contuiti testatum fecerunt,
quando gaudio assici deos enunciarunt ob habitum eis ab hominibus honorem. Iam te, tuique similes. Dei in terra ui carios esse non nescis. Quo fit, ut adducar in spem certissi mam meam tibi pietatem gratitudinem, studium , amplifi candae rei litterariae quod ad nominis tui gloriam, glori que
ad p osteros etiam si qui erund propagationem nonnihil co
ducat, accepta fore. Itaque pergo. Egressum me e schola tri . Diali ut loquar usitate) Augustana, Tubinga tua excepit
cum quidem est enim fatendum) quid rei esset philosophia.
nondum cognouissem. Tubingae quinquennium ferme in te orum exegi: qua conditione, & quihus casibus iactatus, lio loco exponetur Huc id proprie facit quod ex animo fa iecit, dc publice constare uolo: meae eruditionis adolescen tiam &iuuentutem Tubingae tuae deberi, &quantulacunq;
est illa neque me eius poenitet, neque quod existimare poGsim) Tubingam Xylandri alumni sui piget aut pigere debet Enimuero quandoquidem ad te legitima successione aut patrisque tui, principum laudati mimae memoriae, bona impetari Umq; peruenerunt: non uideo quid causae excogitari pocsit, cur non & eorum clien teste patronum suum agnoscant
Tubingensia tua sunt, derivata in te maiorum in Academia ea tutanda amplificandaque cura, quam te serio suscepisse,&gnauiter prosequi accipimus. Ego qui Tubingae tuae per multum debeo, adhuc semper me in aere Illustrissimat tuae fa miliat esse, non modo agnoui, sed etiam assi aut Ne quid
alienum meo ingenio faciam: hoc est , ne uel aduler, uel λmulem: plane & conceptis uerbis dicam quod res est, Graiatias ego pro acceptis apud tuos beneficijs tibi ago, prin ceps humanissime, quantas possum. meaeque gratitudinis hoc publicum monimentum tibi demississimo obsequendi studiqac reuerentia consecro. quod quanti facere debeas, docti quorum copia abundas) facile tibi explicabunt. Dicam tamen ipse ea, quae in mentem alijs uenire uix puto) pota sunt multis annis ego mathematicarum uerarum scien
6쪽
tiarum Geometriam dico, Arithmetica, & quae proprie diacitur Cosmographiam) ita flagraui, ut docere etiam Conarer alios ea, quae discendi mihi necessitatem iniunxeram. Huius rei testimonia exstant in meis lucubrationibus, ijs praesertim, quas iniquitate temporum circumuentus absoluere, de ede re nondum potui. Itaque cum apud Suidam de Arithmetica Diophanti aliquid obseruauissem commemoratum, amatores imitatus, ac spectum saltem eius Operis exoptaui. Inueni
deinde tanquam exstantis in bibliothecis Italici; , sibiqiuis
mentionem a Regio montan o. cuius etiam nominis memoriam ueneror factam. Sed cum ederet nemo: cepi desideri u hoc paulatim in animo cotisopire; de eorum quos consequi poteram Arithmeticorum librorum cognitione, &meditationibus nostris sepelire. Veritatis porro apud me est autoriatas, ut ei coniunctum etiam cum dedecore meo testimoniuiubentissime perhibeam. Quod Cossica seu Algebrica cum his enim reliqua comparata, id sunt quod umbrae Homeric in Necya ad animam Tires se ea ergo quod non assequebar
modo quanquam muris duntaxat ususprqceptoribus caetera. 1nalo, sed &augere uariare, adeoq; corrigere in loco di
dicissem. quae summi &fidelissimi in docendo uiri Christifer
Rodolphus Silesius Micaelus Stifelius Cardanus Nonius,a 1ijq; litteris mandauerant incidi invi Oή - , , ut scite appellauit Heraclitus sapientior multis alijs philosophis, hoc est in Arithmetica.&uera Logistica,putaui me esse aliquid itaque de me passim etiam a multis.ijsque do istis uiris iudicatu fuit, me non de grege Arithmeticum esse. Verum ubi primum in Diophantea incidi ita me recta ratio circumegit, ut flendusane mihi ipsi antea an uero ridendus fuissem, haud iniuria dubitauerim. Operceprectum est hoc loco dc meam inscitiam
in uulgare &Diophatei operis, quod mihi nebitiosam istam
caliginem ab oculis deteriit, immo eos in coenum barbaricum defossos eleuauit&repurgauit, gustiam aliquem exhi
bere. Surdorum ego numerorum tractationem ita tenebam,
ut etiam addere aliorum inuentis aliquid non poenitendum auderem. atque id quidem in rebus arithmeticis magnum aliquid habetis & di cultas istarum rerum multos a mathematib. deterret Quanto autem hoc est praeclarius,in iis pro-- , blematis,
7쪽
blemat s. quae surdis etiam numeris uix pi Ceuidentur explicati rem eo deducere, ut quasi solum arithmeticum uertergium obsurdescant illi plane,&nementa' quIdem eorum intractatione ingeniosissimarum quaestionu admittatur. Tum illa rectanguli trianguli proprietas, cuius demonstrariol Pthagorae adscribitur, cui non uisa est mathematico diuinae At cum Diophanteis comparata considerationibus, rudim g
tu uidebitur na datis quibuscunq; duobus numeris triasul rectanguli latera dare, unde Thasus bonoru mathematicotatu exsistit, quid no habet di facilitatis &subtilitatis Itaque ad sentior Plutarcho nostro, grauissimo autoci, si sacrificin istuci Pythagoreii non trianguli rectanguli laterum facultati excoueritatae, sed rationi, datis duabus figuris inaequalibus& d1ssa milibus figuram constituendi quae alteri istarum aequalis at leti similis exsistat, inuentae accommodat quod apua Euclidem libri sexti propos. 21. . demonstratur. Taceo miras
quadratorum aliorumque numerorum proprietates, pro Agressionum alia quo sexcenta, quae promtionis modus excludit &ex ipso sunt cognoscenda opere. Memini me aliqua do legere, Leonardum quendam Pisanum de quadratis nutam eris scripsisse librum. non dubito, quin ex nostro transtulerit Diophanto. &ex eius libris, quos nunc edimus Imm Π- sum texi opus ac thesaurum id genus rerum arithm lac rum, uel nostri commentarii esse argumento poterunt. , an
tredecim libri Arithmeticae Diophanti ab aliis perhibentur exstare in bibliotheca Vaticana 21 quos Regiomontanus Ille uiderit. Sed de ijs neque quod sperem habeo , neque quo a iudicem No1stri sunt sex de rebus arithmeticis, quorum du' primi scholia Graeca habent adiecta, quae Maxum planudis esse creduntur & probabilius id mihi eo fit, quod sub eius nomine quaedam logistica cod1ci sunt adiecta quo noSul Isumus. Non sum ne ius Hypateiam philosopham Alexam drinam in Diophantum esse commentatam. Sed proiecto si ea tanta fuit, quantam Suidas &alij perhibent, Istae annotationes eam autorem non agnoscunt. de quibus quid sente
tim, meo more libere dixi suis to eis. Reliqui quatuor, & a lius de numeris multiangulis inscriptus, scholijs caret. quo aequissimo animo&nos tulimus,&lector feret, cui nostriSin
8쪽
eos commetarijs uti licebit. Id uero milhi accidit duru &tiis superabile in comodum, quod mirifice deprauata omnia in Ueni, cum neq; Fblematu expositio interdu integra esset, ac passim numeri in quibus sita Omnia esse in hoc argumento, quis ignorat3) tam problematu quam solutionii siue explicationu corruptissimi.Non pudebit me ingenue fateri qualem meheic gesserim. Audacter, de summo cum seruore potiusquam alacritate animi opus ipsum initio sum aggressus, lata horq; mihi omnis uoluptati fuit. latus est meus rem arithmeticaru amor. quin &gratia magna me apud omnes liberalius cientiarum amatores ac patronos initurum, &praeclare derep litteraria meriturum intelligebam, eamq; rem mahi lauta
di quam a bonis profectam nemo prudens aspernatur gloriaeq; fortasse etiam emolumento fore sperabam. progrenus aliquantulum,insolebras incidi quae tantum abest ut alacri tate meam retuderint, ut etia animos mihi addiderint. Deqs
enim mihi nouu aut insolens est aduersus librario tu incuria certamen,&hac in re militaui, ut Horatij nostri uerbis utari non sine gloria. qimen O arrogater dicere,Dio,plutarchias, Strabo, Stephanusque nostri testantur Se9 cum mox in ipsum pelagus monstris scatens me cursus abripuit: non despondi equidem animum, neque manus dedi, sed tamen saepius adora unde soluissem respexi, quam portum in quem esset euadendum cogitando prospicerem, depraehendique non minus D ere quam eleganter ea cecinisse Alceum, quae si possum Latine in hac quas uotiua mea tabula scribam.
suis lauantistiis dare,dum licet, Cautuouturi prauueat motam cursus. mare ingressa marino
sane q*ge Echeneide pisce fertui , eu navim cui se adplicet
remorari, pcene credibile fecit mihi mea eymba tot medorure moris retardata.Expedivi tame me ita, at facile omnes me
diocri de his rebus iudicio praediti, intellemiri sint incredibile me labore& ςrumnas difficili mas superasse:pudore etiam simulatu oneris quod ultro mihi imposuissem.no perferedit paucula quς da non plane explicata studio & certis de causis in alium locum reiecimus. Opus quidem ipsum ita absoluita
9쪽
mus, ut neque eius nos pudere debeat,&Arithmetica Logitasti eosque studiosi nobis se plurimum debere sint haud dubie
pro sessuri. Neque praetereundum est qua occasione atq; unde Diophantei codicis copiam sim confecimas. Cum mense O
inobri annia representato seruatorem udi ci I 13 Lmmi Vulta
febergam uenissem, singularem eius nobilissimae Academiae in me humanitatem expertus, quam hic non est locus praedita candi neque satis pro merito potest praedicari inter alia in col loquium de reb. mathematicis ueni cu clarissimis ac doctis smis uiris, summis mathematicis D. Sebastiano Theodori co,&M. olsgango Schulero, quos honoris causa & obseruantia nomino. Ibi mihi aliquot ij paginas Diophanti Croetacas inspiciendas dederunt, non dissimulato eius , ad quem is
codex pertineret nomine. Is est amplis smus uir, summo a pud Polonos loco natus, uirtute, do istrina humanitateque intater populares suos facile princeps. Andreas Dudicius S bar dellatus hoc tempore Imperatoris Romanorum apud polo nos orator, que, ut ipsius amplitudo, inq; rem p. litterariam merita postulant.honorificentissime nominatu uolo. Et egoia ante a studio & peritia arithmeticae ita fi aera comendatus, Di mutuas etia de isto argumeto litteras dederimus acceperimusque &summopere sui ab eo lato uiro in haru studio reniconfirmatus.Vitteberga proficisces unu problema Diopha teum exscripsi,quo me in itinere oblectare: cuius cia explicatatione perscripsi 1em,Lipsae id Simoni Simonio Lucensi phi Iosopho doctissmo&acutissimo, ac medico eximio,il manta dato Illustrisimi Augusti Saroniae electoris, &c ibi docet &humanissime me ho1pitio suo exceptu habuit, os edi simulq; exposui me si ita Dudicio uideretur Latina ista Diophantia sim metica fami ru. placuitq;.ut adeu de isto negocio scribe remus Ρaucis phstmesib.Dudicius ad me Di pnatum misit, me hiat promissa implere, maiore in modii cohortatus est. cuius ego no modo libeterautoritate sum secutus, sed liberalitate ipsius hac, quod mea opera Diophantu reip. litterariae
donauit,ut facinus uere heroicu. ac magnificia tanti aestim O,
aestimatu j iii & abs te Illustrissime princeps. & ab omnibus alijs rersi intelligenti b. arbitror, ut no minori. sed maiori etiagloriae ei haec donatio, quam mihi ipsi elucubratio sit futura
10쪽
Neq; exigua debetur clarissumo Simonio gratia, qui autor ac suasor Dudicio fuit mittendi ad nos sui Diophanti. Tibi ue 1O ; Illustrictime princeps, etsi ea diuinitus obtigerunti ut ad ueram solidamque gloriam tibi a meae cunditionis homi nibus nulla sit optanda aut speranda gloriae ae cessio, aut notaminis amplificatio: non debes tame huius nostri operis pata trocinium a tua maiestate alienum eatae indignum putare. Habes tu quidem Tu Bitia AE praecipue tum ditionis tu; alijs etiam in locis uiros doctrina illustres: habes, ut unum loco Omnium appellem, D. Iacobum Schechium, principem buta ius ist culi philosophorum praeceptorem meum, de cui merita
to ipsius; idq; eandide quidquid in Aristotelea profeci phia
losophia squantulumcunq; id sit, non omnino tamen poe nitendum acceptum refero. qui uir uel solus ornando prin cipi de patria sussicere poterat. Non tamen ideo nostrum tue Amplitudini debet sordere studium, neq; nos uel alieni prorsus uel inepti plane ad celebrationem inclyti nominis tui existimandi sumus . Res quidem quae hoc nostro opere tra ctatur, tanta est, ut eius dignitas omnem superet orationem. Est enim Arithmetica omnium mathematicarum scientiatu, quas Xenocratem summum illum & seuerissimum philoso
phum ansas sapientiae appellasse legimus, dux id interpres, aqua inhumanae uitae usus quae dc quanta propagentur adiutamenta, etiam uulgo non est obscurum. Verum alio loco a nobis mathematicarum scientiarum dignitas utilitas, de neces.stas est copiose demonstrata, de ignavorum, ingratorum lcalumniae refutatae . neque conuenit, Tuam Celtitudinem a me prolixiore oratione detineri. Quem autem ego fructum huius mei de operis de facti sperem, paucis aperiam. Ali ter me sperare auata tua indoles, uirtus & humanitas non sinunt,
quam hoc litterarium munus tibi fore acceptissimum, teque pro tua bonitate de liberalitate haud grauate eius tutelam suscepturum, Zenos in tuorum clientum numerum benigne adscripturum. Hoc non modo tibi Princeps Illustrissime ho noriscum erit, atque gloriosum: sed te labores nostros approbante, arithmeticae studium cum alibi , tum in tua Acata demia dc Gymnasjs excitabitur, co firmabitur, prouehetur, de ad perfectam eius scientiam multi tuis auspicijs,nostro latabore