Dominici Cerulli in Metrobii titulum Pandatariæ insulæ jur. dic. præfecti exercitatio

1쪽

Opete De Vasculis Hetrusis , tamquam pretiosa gaZa rem literarum publicam locupletasti, nunc ut imia mortale aliud: Opus de Viacanis circa Neapolim, numeris omnibus absolutum aeternitati committeres, majora meditans,& exemplo Clarissimorum Virorum , quibus loca ipsa , quorum mentio in suis oc currebat Voluminibus , perlustrare

mos semper fuit) perscrutaturus maritimam nostri CrateriS oram, prosimasque insulas hisce ignitis gurgitibus antiquitus celeberrimas, mari Te committere inter hos dies decrevisti, periculis, incommodisque non levibus posthabitis,i Tutemet oculis fidelibus illas pervestigans, ut sic nihil sagacitatem Tuam effugeret, nihilque eo in opere desiderare- ur. Quod sane opus , cum vix Eruditi Viri a I x inchoatum at diis

2쪽

divissent, dissicile dictu est , quam

aVide. . nunc eXpetant, anhelentque

in eo enim quid impensius ipsi sint admiraturi ambigunt , typorum ne nitorem, an tabularum Veriasicolorum , atque in aes incisaiarum miram prorsus elegantiam an

potius idque erit longe ceteris admirabilius ) maximas ingenii Tui

facultates, quas praeclarum illud Uolumen complectetur: nec dubitandum , quin eorum expectationem

non adaequaturus solum, Verum etiam sit superaturus CUentuS. Haec cum ita sint, VIR ERUDITIM

SIME, dum Tu omnia hujus Crate ris nostri loca praesens adibas, ecce Pandatariam pervenisti in insulam, quae vetustis temporibus bene habitata, inde omnino destituta, tandem anno MDCCLXX. nova de

ducta Colonia Augustiss. REGlS

3쪽

providentia; & ad pristinam reda

cta habitatorum frequentiam in graiati sui animi signum pretiosa Antiquitatis ci melia ex suis visceribus effundit, quae omnia, ut sunt Templi haud exigui rudera , iTherma rum reliquiae, nec non depicti domuum parietes attente perlustrasti: sic enim Iulius Caesar vetustissimas Troiae reliquias, & celeberrima ejus Vrbis vestigia observavit: sic Germanicus Aegyptum visendae antiquiaratis studio peragravit . . At interea rumor ad Te pervenit illius Tituli, Metrobio cuidam appositi, qui sub Domitiani imperio eidem praefuit Insulae, atque ingens Tibi eum perlegendi desiderium exoritur. Ille nempe Titulus marmori inscriptus, ruderibus per tot saecula consepultus anno MDCCLXXI. in

4쪽

in apricum prosiliit, & Neapolim

transvectus, in Regium Herculanenia se Mustum fuit illatus duce, ac sequestre doctiss. Regio Consiliario

SALvATORE CARVsio , quem Tu probe

nosti, ob inculpatam fidem , atque ingentem doctrinam Sac. Reg. COnsilii Togam mature promeruisse. Hujus Inscriptionis exemplar statim ac in manus incidit meaS, .quippe qui ejus dignitatem sensi , ejus

dem interpretationis laborem in me suscepi operam dedi, levissimamque tunc ex praelo Exercitationem Protuli, quae nunc, ut & Inscriptionem, & quae de ea commentatari opus erat, insimul haberes, in

ter secundaS curaS, non parum amis

CATIssIMO NOMINI Tvo nuncupatur:

erant enim plurima mihi iamdiu

domi nata, quae adnectere oporte

bat.

5쪽

bat Tu opusculum qualecumque sit ea , qua solitus es , humanitate accipe, specie quidem tenuissimum, sed devoti in Te animi mei testem suturum locupletissimum , dum Tuo nixum patrocinio in publicum ruta

sus prodire non Veretur . Vale, VIR NoaiLissiME, Teque Ρatriae Tuae , ac Literarum commodo diu

serva. Neapoli V. Kalend. Octobris MDCCLXXU.

6쪽

IN METROBII TITULUM

PANDATARIAE IN svLAE IvR. DIC. PRAEFECTI EXERCIΤΛΤΙΟ.Vo hae florentissima in Urbem tutiores, ac beatiores esse possent Cives, factum fuit summa

ex providentia FERDINANDI IU.

Regis N. Pii, Felicis , Aug.

ut superiore usque ab anno ingens Ρroletariorum , atque aemrumnosia ceterorum hujus furfuris hominum copia Antatariam in Insulam

ablegaretur r , inter Pontiam , & Aenariam B quae

o Anno MDCCLXX. stilem Distum litteris quibusdam

illud fuit haee Proletariornm inseri ρtum ibi mense Septemnatio ablegatione mulctata , poli bri ejusdem anni effossiun , &quam alia eiusdem generis ho- haec postea subdit . Vtica Inminnm Colonia Unicam in In- fula, ad quam monumentum oesulam anno MDCCLXVIII. fiat fuit olim ab antiquissimι siuit deductar hane vero Insu- temporibus incolιs frequentata , lam pares ac Pandatariam sor- quemadmodum ex quamρIur3mιstitam fuisse viees mihi praesto antiquitatum vestigiis, sepulchru, et Doctissimus Tuννemu Prin- aliisque monumentis eruditissima ceps , qui in sua Stetitiν. D. demonseravit Andreas Pago ιι ιnscript. Collectione pag. 3ω. quem- ejusdem Insulae Topographia . . . dam affert praegrandem , ae fi- at inde qqs tamen tempore επ-

7쪽

quae est sta , & vulgo hodie sonat V fotiene,

quae jam nostra tempestate pene erat inhospita , atque omnino inculta , haud tamen priscis temporibus, in quibus sat frequentem fuisse constanter apparet ex litterato Marmore inibi, hac ablegationis occasione , forte fortuna proximo jam

elapso mense detecto s et ) , de quo cum multa

ab eruditis viris praedicentur, & circa genuinam ejus explicationem discordantes multi in varias abeant opiniones : parUulas ideo nos quoque in medium proserre elucubrationes putabimus, utpote qui in Sanctiorem Legum mentiam intenti,

numquam ab antiquorum Marin crum studio abhorruimus , quae ad exa iam Ri esznae jurilprudentiae intelligentiam sum m Cps scusta Ie nemo quidem ignorat . Harum c Lbzvlamim cum hunc intexuerimus Coni cmli1iclum, acquiS nunc tradimus Censoribus , qui sciant in primis rogatos Volumus, eum a nobis concinnatum, non ad inanem quaerendam in mustaceo laureolam, verum ad nosmetipsos magis meliora edocendo .

II. Continet: Marmor sepulchralem Metrobii cujusdam ejus Insulae juridicundo Haefecti inscriptionem, quam Lectores ad caracterum fidem exscriptam hic accipiunt.

9쪽

' III. Qua in Inseriptionei cum varia Occurrant Scalptoris S Auctoris σφαλματα, non admodum vero in ceteris Marmoribus insolentia , consulto nos ideo, quae ad explicationem cons ἰruns, peculiaribus suis locis erimus demont raturi; alia Vero, utpote in lapidaria re quam maxime ob-Via, eruditis Lectoribus, ne longius eos in quilquiliis .satis vulgaribus remoremur , considzi alida T linquimus . At antequam. ad illam penitius accedamus , in ipso necesse erit limine , ut quinam ejus Insulae situs , Si quae fuerit apud Veteres aperiamus sa). Ρrimo lese observandum praebet, eam vario modo apud priscos Auctores suisse appellatam , Si revera ΠαQαρια apud Strabonem dicta invenitur , quam tamen lectionem in me do cubare observavit Fredenandus Nonius Pin-tiqnus in adnotat. ad Pompon. Melam ), qui Πα Παταρια legi debere suspicatur 5 ) . Apud

Ptolemaeum Vero Πανδα ploe, quam Vocem corruptionem redolere ipse advertit Cellarius . Apud Melam postea vocatur Pandateria . quo nomine

3ὶ Ad eius originem quod . rurum, 'penu depromptis solide attinet, videnda quae mox dain evincet. 'bit doctiss. Eqpes MAΜID. . - Lib. M. C. 'TobiIUS in suo praetiarissiuio cs Sie correxit etiam Opere De ritianis. Is enim. Xylander in Strabonis Amrie. qui tam cernit aeutum, Insulam I amens editione apud Wol- istam ex ignivomo quodam gur- lers. quod inibi idem anima gite elim cxortam fuisse haud ' vertit. levibus Indicus ex intimo stim- Diqitigod by Corale

10쪽

etiam appellavit Tacitus: apud Stephanum denique Πανλατερια, dum in suo Lexic. haec scri

και Πανλαπριαι- . h. e. Antifexia insula, in quam Tiberius Nero uxorem Agrippinam relegavit. G tile Pantiterinus , O Paxilaterianus. Quamvis Houstentus ob mutationem Δ in Λ pro Πανδατερια

dictum suspicatur 6) . Usitatius tamen nomen habuit Pandataria, ut Suetonius, Plinius , Varro

aliique appellarunt, quos sequuti sunt recentes mnes Auetores, ut Salmasius , ceterique . Inter tot tamen Variantia nomina nunquam apud Auctores dieta invenitur Pandotira, uti in nostro hoc Marmore , quod, qua ratione , quove modo factum , nos inferius aperiemuS.

IV. Nunc maxime huc pertinet quod Clariss. Auctor Dello Anticho Colonis innute in Napoli sc. m. I. p. 3I. de Pundataria , & Pontia innuit,

ε Idem Hothnius hoe Germaniel uxor suisset Agripia Ioeo Stephanum in Historia pina. Romana imperitissimum arguit, 7 Lib. Hr. de R. R. cum Tiberius non uxorem, sed scripsit laudatus Auctor e me Nurum im hane InsuIam relegan ita fieri apparet in Infulis ρνο-

set, ut ex eeteris Historieis a 'pinquis , Pontia, Palmaria, sta guttur , at postea Gmnovius in dataria. Loquitur nempe de Α- suis υσν. Lectionib. miratur cur vium peregrinarum adventu, quae tam licenter hie insultetur Ste- trans mare quotannis in Italiam ani. ignorantiae , medieasque advolantes illuc conveniunt, &ipse apponens manus , vocem requiescendi causa dies aliquot η Γερροσικου poli Aγρε-ναν ex- morantur. - cidide suspicatur, cum revera