장음표시 사용
21쪽
dio Dissertatio Mea . & tenuitatem sanguinis, &similibus, parum opitulari.
Econtra , cim his , tum cephalalaicis spleneticis, hydropicis,viscerum vitio reso-
Ilitis,stranguriosita&eius generis aliis,egr. gie succurrere aciditatem ex multo serro,
& exiguo s*phure, quae mixtura pene aP- iparet in aquis Spachensibus, non metae stiva Axduenna Sic porro ex aequo rationis dictaminet haut dissiculter colligimus sontes ex sale Nox nitro praecipue acescentes,quod scribunt de Andernacensibus, prope Rhenum quod in alio Lansteinensi,prope oppidum Embs, alvo obstructps pi nissime solverei
renum & vesica; calculos corin fringere & eX- lmrbare, mulieres utero clausas brevi rese xare,alphos,impetigines,lepras eXpungere Ex adverso proclivibus cerebri fluxio , Mnes accelarare,anhelationes & suspiria in , ducere,ventriculos nauseabundos &delicatul0s subvertere, di rrh*as,dysurias, coe- iliacas passiones. exasper re, aliaq; similim mala exsuscitate. Quorsum redia Aetii ver ba verto tetrabibi I serm.3. cap. IC . Ubi nitrosam aquana sp*rum refert, sive therm lem,sive acidam inaudias niscuam ait pro sundentibus urinas & egestiones alvi mox daces , arteriae uicorata, rombus. Vesicae, Mulceribus ψmnibus
22쪽
Pariter rationi valde est consentaneum, aluminosas aquas acidas , quales pluri-mlim autumant,d arbellienses,Kerlichenses,sensibiliter benefacere, ubi multa astrictione & exiccatione calida opus; nec levi ter vicissim officere , ubi extenuationis &emollitionis frigidae causa. Sic deniq; acri judicio atque intellectu
animadvertit Excellentissimus Medicus, Iohannes Cuinterius Andernacus, acidum sontem Spiegelbergensem ochra imbutum periculosum esse potatu, quo nomine graviter etiam invectus est in quosdam impo-stores,eum ad omnia etiam haereditaria ubtia extollentes. Quoniam verbiisdem aquis acidis in . terdum aliquorum venenosorium,plumbi, antimonii, Sandaracae, melanteriae,&c. Via res adeo latenter & insidiose simul immiscentur, ut nullis perspicuis notis sensus, nedum mentem percellant: Vel etiam alia vixosa parcius aquae immersa quibusdamnaturis repentinum malum accersunt, ut de gagate, Diosc.lib. s. Io 3. de bitumine, Fuchilus lib.2.sect. s.c.28.prodiderunt: itidem aliquando nihil valent ponderosa superbae rationis momenta,seidiligens & si sidua auscultatio & in pectio singularuni proprietatum, miliarii & hostilium, tum in aquis &ipsaru mineris mixturisve, tum hominibus utentibus.
23쪽
aa Dissertatio Medica. Vbi vereor, prae venustate, silentio involuere duos lepidissimos locos Bartholomaei Taurinensis sic exclamantis. i. histor. therm.Aquens. .IdEgo persuasum habeo,
in horum s mineralium P quantitate scut
impraegnata)cognoscenda nos frustra laboraturos,cum eam persipe 'am & cuiq; aquae miXtam,certo teneam,longo intervallo ab huius facultate vi distare. Praeter materiam enim perfectissimam,& eo perseetionis numero dotatam,qualem alibi non est invenire,concurrit solis benignus calor, & a-strbrum aspeetus eam mirabilem rimaquet tribuens,quam qui ex Arte sequitur, nun- quani assequetur. Et moX lib. 2. de aq nat. viribus,in fine: Consideranda est&occulta proprietas. Quaedam enim quibusdam anni temporibus, colorem, odorem, &vim mutant. Sic balneum quintum Pisarum,de 'Aquis appellatum,tam in1ignem mutati0nem recipit, ut quibusdam annis non so- Ium inutile , sed admodum nocivum sit
Paulo pbst:Hoc idem,inquit, in aliquibus anni partibus fieri potest: Vt in ditione Vi- terbii balneum Bulicani e6dem die nunc
colorem auri, nunc auricalchi, nunc stanni
suscipit. Hoc itaque tempus, velnorium, vel opportunum , non a scriptoribus , sed Incolis disces. faculi tum enim omnium,quae medi
24쪽
metriis insunt, experientia certissima est iudicatrix , e a Galen. de simpl. med. facis π.38. Qui cum non tutius sed multorum an - norum & pene im mensus labor sit: maxit mi quidem faciendi sunt Medici aquis aias sidentes ; sed ii tamen moribus pesiti , do- strina possentes,discretione probati, in de sessi accessu,& st; dio. Nam ne sic quidem
omnium tandem gnari erunt Et quanquam ompes eiusmodi sonte acidi jactentur a plebe imperita, nec tamen idem Acor est in omnibus & ad omnia; sed in aliis maioran aliis minor: isque a diversis fuliginibus,succis,lapidibus, folii libiis, &metallis;nec in cunctis simplex ; sed quane doque permixtiis cum dulcedine a subhu-
re;aut acredine a chal lato ; aut nidore abitumin aut sap0re alio. Hipp. lib. de aeriaq.& loc tExt.2I. In nonnullis verius Acrimonia, quam Aciditas viget. Aliqui fontes cidi sunt S subsalsi mixtura,e Plin. lib. 3I
cap.2. Quae omnia nota a quovis nasutulo,' curioso;sed aspiis Medicis vigilantibus &exercitatis ; non superficiariis Clamitori , et bus apte dijudicari , & ad hominum pr0'speritatem sobrie converti possunt. Acidi quippe liquores ceu refrigerantes
... eXsiccantes, condensantes, vellicantes, pi- xuitos0rum,mollium, macronim, δί tabe'
25쪽
scentium affectioines frigidas nullo modo , iuvant; sed potius vehementer adaugent: caussant vigilias , shipores,&melancholias pertinaces,hebetudinem visus &auditus, vocem impeditam , spirituni anxium de
densum,tus es lasperas dc interruptas, concoctionem debilem & tardam , acidos i ctus,alienum appetitum,cardiogmon, dolores ventriculi intestinorum,uteri,vesicae, lienis intumescentiam , venarum distras stas hydropicas, languores artuum anno sos,praematurum senium. .de simphmed.
Retinacres, aquae calefacientes,attenum
lates,& erodentes,calidis,repletis, biliosis eorporibus,&liisultibus acutis, eri ypela tisiphlegmhnis , intemperiebus, puAulis fervidis,febricitan et bus,picrocholis, rheumaticis , cancris, stimulos addunt &cra ebrones provocant. Galen de simpl.med.
Vtristiue ulceratarum partium molestae inaequalitates,&profusiones sanguinis damnosae citis afficiuntur,irritantur, atqi per sanatae de novo recrudescunt. Sub dulces una,graves,& fumosae ex intumine & sulphure,peculiariter calculosis, vomiturientibus , & in capite ac utero diu vexatis negocium facessunt. Quemadmo-
26쪽
piris gravitatem induc ex. Quid detrimenti mixtae, prUter in
qualem subterraneorum congremim , conjporibus non idoneis conciliare possin non tam ex praedictis, quὶm eorum Libris liquidissime cernitur : qui potissimam Erro rum causam in usu acidularum temerario&in consulto aliquando ponunt In genere,Famelicis ex defeetu nutrimenti,quia succos minuunt; Si turien tibus ex absentia humidi,quia siccant ; Lurconibus & gulosis , quia vitae regimen exposcunt;Pthisicis,quia peditas stringunt ac la-ςerant ; Morbis complicatis, qui vi
libus distractis minus frusi ; utiles non
Ac, nisi expressam Aciditatem, quaemnis est frigida, .de simpl. med fac. 2. a camlore mut*nte,nec vincente I .lib.eiusd in quibusdam aquis praesumamus meX Gai I. sinapi med. 6 aquae omnes , quae sulphur, ut bitumen,aut nitrum, aut chalcantum, ut misy, aut chalcitim, aut aliquod reliquorum medicamentorum natuia calido- rum gustu rectiunt, immicae erunt c lidi ςo'orum inedibus. Neque etiarn novum ὀst , intemer to
27쪽
pacatas morborum causas ac semina lan , inhaereditarib in se devoluta , de Goquin longius ac ad dies vitae dormitura i veluti ' ignitab Mosiis demum perfric ri. atque smicitari. Que si nocument aquae impo tent sulptauris,aluminis, vitrioli, stharmis ri,aeris,salis,bituminis,&c. Locus propii bit Iacobi de partibus, in lib. I. Avicenna
Lucidissimum ergo est & alterum a pere multis aegris multos acidos' fontes non quadrare ; aliqpibus omnes prors is es contrarios; hincq; religiosis examine sem' per OpVs- FRIGIDAE NE autem ab omnibus, sub dio,semper ebibi deheant, acriter disputa
Apud nos certe hic mos increbuit modernorum quorundam suasu & impulsu. Quatuor enim sunt,quae praetendunt,argu- menta ,satis sua opinione validetu I. aquas istas incalfactas statim vires suas amittere I I. propinqui aeris temperiem aquis simi liorem esse. III. primo quoquo tempore rursum eas pertransire. IV. nemini, ne s
danti quidem,stigidas unquam nocuisse. i. Credo primum nullos acidas perdidis rei e & tempestive dhibitas. At postre- tui ui . lnum hydropolae ultro di cum gemitu
28쪽
, ei fient, qui sibi earum heluatione ventriculum iugiter fastidientem , viscera
perperam flumantia , intestina annuatim excrucianda,nervos dirissimὲ tensos,alvunt praeter debitum lubricam, ventres a nati habiliter tumefaetos, thoraces coangustatos, pessimo exemplo contraXerunt, quod
Ego in nostro tractu factum certo memini, alii sine dubio in aliis. iNempe aliter evenire aliquandis vix Dies . Frigida enim omnia contraria sunt calori innato,arbitro Micenna lib. i. fen.di
j iido sunt. s. id.Hipp.sedi . s. ' Et haec multo magis,quae a talias ut
acidulae.Corpora namque huimidiora reddunt humiditate extranea. Avicenn. lib. et:
end. 2.Interanea primum obstruunt, deinde extinguunt calorem innatum , postea putrefaciunt,denique interficiunt. Id tract.a. cap.de nocumentis factis a frigore:Obstructiones attenuari digerim prohibent; pa ticulas i gulam jecur, colon, diaphrag- ma,) laborantes sive ex naturali intemperie, sive adstititio vitio'; tumores praeterea partium principum phlegmonosos, cedae-matosos scinois ossendunt.ymeth Gal. s. Constrin-
29쪽
Constringendo omnia reddunt crassiora, dura,dentabimmobilia. Hipp. I. prorethici
dio. Convulsiones, tetanos, livores , rigores
sebriles adferunt aphir lib. .Hipp. inimica sunt ossibus , dentibus, nervis , cerebro, dorsali medullae.aph. 18 lib.s. Dolores faciunt insuppurabiles aph. ro t.' Adversantur ossibus fractis, denudatis, capitis ulceribus herpetibus exedentibus, sedi, pudendo,utero vesicae.aph.ra .sect. Pectori insensatusses movent; sanguinis profluvia & de stillationes excitInt,aph. et . eius sect. vasa
Et ne quis isthaec Mala de potentia duit . taxat refrigerandi aut aqua simplici sola
interpretettiGHippocrat. eadem definite a
quis actu frigidis accepta fert libr. de rativiet. acuti text.3o. Et eo etiamnum Avicen:
clarius lib. I. fen. .cap. a. Superflua frigiditas,qualis , extra dubium,Acidularum gelu, est ipsa mors innati caloris, aut ei pro- Θ pinqua mortificatio et Huius sententiae patroniani etiam adducit Philotheum celebratissimus quondam nostrae Academiae Professor,Fuchsius, comment.in aph. II.lib. s. Sin verb quis alius calidas rursum acidularum, qualitates opponat, quas in corpore Gercere possunt, teste Galen de causmorb.ci ca finem in vi gor jam actae a calore inmato 3.fac.simp med.
30쪽
med. r. Ipse vicissim Calenus mascilla
olidet 3 temp.7 rotundἡ asserens,Frigida nulla, quibus etiam aquam frigidam mi- numerat, a corpore nostro mutari, sed ipsum potius ab iisdem vinci. Tantum ain. est, ut obvio cuivis frugi esse possint. Adhaec, vera acidae aquae&δυναμει dctu ργέα refrigeiant. . desinapi med. fac. . Qui ergo frigiditatem aetii invalescenteni alia ull* qualitate retundentφInsuper,si calidae natura acidulae repu gnantibus etiam &infenas aliuuando viribus inquinatae sunt,sicuti supr dixi; omnesque aquae medicatae naturiles indubitai in siccantri saniti tueuad. io. & frigore suo
impenso impendib nocent ; quid aliua,
quaeso,frigide eas exhibendo agimus , nisi ut homines antea mue affectos peius tor queamus An uihil etiam tribuemus regioni, aetati, tempori,consuetudini φ ex a .r. sea. r.esim omnes aquae frigidae scit. potores 5ισμ Dους-ευσrσλαγχνους Hippoc. eXigat. 3. de morb. text.29 Etalii fontes aliis in locis mitioribus vel asperioribus siti sint, impu- beresque agitent. libello de aq. textis. & non tam omnia alia, eX aph. 9. & o. quam etiam potus insueti magis mol . stare soleant,aph. 28. se L a. II. viet. acuti