장음표시 사용
461쪽
existimant, ex quibus Sueueranii Ast cum ilIi
causam vitae non ostendant; de horum vero sen
tentia sub judice lis sit ; isti etiam qui pituitq-
stru humorum congeriem accusant, in Ochecti. fis eorundem copiam fateantur; magis placet Sennerta sententia , qui corpora talia paene indis stlubilia, nilque aut parum ex iis exhalare dicit: quod humore tenaci, bene concreto & compa-Ao, & actioni caloris nutrimentum depascentis minime cedente, constenti caloremque mitissimum & placidissimum habeant,nec multum alia menti requirant. Instit. l. 2 art. cap. a. CAPUT III.
NVtritio attractionem, retentionem , e pulsionem, concomonem, subordinatas . nabet: Concoctio vero vel est in ventricu- o,vel in hepate & liene, vel in aliis etiam partibus. In prima fit ex cibo chylus, faeces & ese Crementa aqtiosa ejiciuntur: In secunda sanguis bilis flava , serum Vrina excernuntur. In tertia ros, gluten, cambium ; re tenuia quaedam, quae- .dam crassiora expelluntur. Quantum ad Epar, nullam in inathia Ortelio mercatore Antverpiensi inventum est. Integrum quamvis alias fit in homine,in brutis plures in iobos dividatur ; tamen cum tribus Iobis in puella quadam repertum; incauti Sabatido quatuor habuit piaulas. Framim Puteus. L in coleto extremas fibras cirrhis prominentibus hirsiatis ornatum fuit. camerar. Labefactato illius calore, hydrops inducitur. De ne pauca dicam. Inventa mulier Parisiis sine
462쪽
Η o M I N I S. 4 ΕΜ'or. es. Hinc dc plebecula cursoribus sine noxa & equis exscindi posse existimat. Tres sibi invicem superimpositos obsarvavit Fallopius; duos Monspelli Pri/hius.Quibus augescit,illis minuitur corpus. Na tum nimis ad se trahit ex chylo subtrahitque hepati. Hinc Trajanus fiscum appellavit lienem: quia ut hoc ditescente plebs
depauperatur di sic liene augescente minuitur . corpus. Visus tam magnus, ut vigmri librarum exis deret pondus, colums. l. . enatem : in nauta quodam vigintitres pendebat labrax jecur undecim. At in Iacobo Mnsonesilio ου, Glumlatrii conoestus --
anituine, in Spoletano marsupii in modum inanis. ARTICVLVS II.
Solo Elementarium qualitatum oti m. humores definiri non posse vix dubitandum
videtur. Vivit enim homo plantis hae acres, amaros, & minerales succos ii se interdum continent. Alterantur quidem ab interno illo archam Calore naturali; cum tamen sint αιεηu -εστι- - permutari nequeunt. Hinc urinae redduntur interdum , quae lintea erodunt; in haemorrhagia sanguis effunditur, quae eadem efficit. Doring. l. I de Messi ina σ inedico. In vomitibus interdum tam ferventia ejiciuntur, ut lancibus excepta ebulliant, & pelves etiam argenteas ae Tunnoso colore inficiant, quem nec lotio ulla delere, nec fortis frictio cas re potest. Sehen Obf. l. 3. Interdum crocea tam dulcia emittuntur, ut glycirrhizar saporem reserant; cum tamen amara esse debuerint. Cardanus contra.9. l. a. tract. refert, h cujusdam sceminae,quae venenum hauserat, vena aperta prodiisse non sanguia
nem, sed virentem quasi herbae succuth usque ad uncias novem: viri vero cuj usdam sanguinem
e mulam lacti simillimum fuisse. Habent alitem
463쪽
humores miros in corpore decursus de certas periodos. Viget sanguis, Sorano Ephesino teste, qui Euangelinarum more spacia decursusque diei ac noctis peρ horas aequales metitur ab hora noctis nona ad horam diei tertiam, quibus hominis sanguis concoquitur ac elaboratur: Inde mens exorto Sole hilaris. Bilis flava ab hora diei tertia ad nonam, quo naturalis facultas secernit a sanguine choleram, eamque ad fellis folliculum dirigit: Inde homo pronus ad iram. Atra bilis ab hora diei nona ad noctis tertia Hoc tempore hepar defaecatur , a sordidoque e-Iuitur excremento , idque secundum quoidamnatura spleni destinat: Hinc tum mens nominis obnubilatur. Pituita ab hora noctis tertia ad
horam nonam , Tunc enim peracta caena concoctio in ventriculo peragi incipit, cibusque liquescere: Hinc phlegma stomacho innatans, atque ad cerebrum delatum hominem semesculosum essicit. Si vero redundant & inter se conis nexi sunt, tempus non servant. Ceterum Persa inter eXercitationes Pueriles modicas, eam
equebantur corporis siccitatem , ut neque spuerent, neque emungerentur, sumatoque corinpore essent.
tat Geμεrus Fridericum Saxoniae Ducem, busonem x ictu ligneo 'transfixum in umbra diligenter arefactum, syndone involutum, ha-inorrhagia laborantibus tamdiu manu tenendum dedisse . donec intra manus calesceret: ita san guinem repressum. Facit idem gallinaceus pul- . las , si eo in loco ubi Galli castrari χlent, foramine sectione aperto, pars intrudatur laesa; siccessum experientia restaur Platerus L 2. de vis.
cap. s. Nobilis quaedam mirona, sanguinis Enaribus
464쪽
Η Μ IN1s. 4s 3 naribus nuxum, frusto cretae albae digito annuis Iari contento , h regione naris sanguinem funis
dentis, reprimebat. Fore'. l. 13. cap. IO. Osorisω
etiam scribit de Nohodaguca principe in regno Malacca , qui multis vulneribus confossus conis Cidit, ne gutta sanguiuis emissa ; Cum spoliaretur, detracta ex auro armilla, fluere caepit. Ille vero lapis sistendi vim habere dicebatur. , Erutitur ex bestiis quibusdam , quas Sinenses Cabrisas appellant. γη. L p. de rab. . Uruis o Indis Quod ρer venam sectam egreditur, distensio va-
.sorum in causa est. Motus enim continuus arteriarum venis adjectorum venas comprimit: Venae autem si aperiantur , surguis ob non resiste tiam egreditur. Hinc in venae sectione egre diente syncope, cessat sanguinis egressus. Spiritus enim vitalis vasa non amplius distendit. M libolia. probli' Observatum in occiso ad rei praeis sentiam subsilire , ad amicorum in submerse. Hujus dum quaeritur causa,vel motus est & agitatio , qua venarum reserantur 3c dehiscunt ora.
vel sympathia & antipathia . Alterius vindicta
in argumento ponitur. Eius vulneratur dolenter converritur in a silentem inquit Eώ duis. Cogitariis Miltionem expetit avide ; ad id repente inardesiit Hlis,. a qua mox accenditur sanguω, rotaque vi sese ad vuω- proripit , tum fomenti causa , ' tum vindia
mox authorem circumsiliunt, cujus ealore perseis.'rant, permiuntque aliquandiu. Rhodig. 3 tantiqv. e. I a Comitialis morbi olim puratum remedium. sanguinis humani tepidi adhuc potus. Diabolicum inventum , qui laniena mortalium gaudet;& noxium. Marci Mntonii Philostphi uxor gladiatorem deperibat; consulti Chaldaei occidendum judicarunt; sanguinem Faustina propina dum , sequente corporis cum Caesare junctura. Factum; dc amor quidem depositus; sed infans natus gladiatorii animi, Rempub. pessumdedit. Iul. capital. Langius refert pastoris cu- .
465쪽
gleba sanguini humano intincta devorata, audacissimum ad omnia scelera redditum. Carmanis ad inerat peculiare , ut in conviviis percussa faciei vena, profluentem inde cruorem vino Comis scuerint atque propinaverint ; amicitiae finem statuentes, sanguinem gustasse mutuum. Sed . haec ad Thaumarographiam ritualium pertinent. Ex sanguine humano lampas quaedam viistae & mortis atremperatur, de qua Emesim Eum
gravisti ita scribit. Lampas haec, sive Iumen incensum semel, ardet jugiter, quoad homo ille Ecujus aptatur sanguine,vitalem ducit spiritum, atque eodem quo eundem emat ipse , horae sive momento sive punctistitio , simul cum eo extinguitur. Scito 1nsuper si stamma luculenta sit, elevata, tranquilla & immota, nihil homo isto quod vel corpori vel animo grave fit, sentite Sin vero secus habeat, & assurgens flamma varie scintillet, aut depressior sit , aut nubilosi & torispida . injicium tibi anxietatis, tristitiae , caeterorumque pathematum esto. Perpetuo enim ex congenitis Microcosmi influxibus astralibus, ac naturalibus inclinationibus cum Sc sanguis illo a sanguine ipsius hominis,&Corpus ejusde 1 sub- statia hujus ipsius sanguis, a quo sanguis ad praeparandῆ mutuo quasi sumptus est,enutriatur flama Maprostatu &habitu istius hominis sive prospero,sive adverso emicat,& spectandam se prae-het.Pyronomantia appellant-Diodat. ARTICVLVS IV.
ΡRaeter aquosam substantiam aliud aliquid
in urina recondi multa suadent. In morbis enim copiosae redduntur, nullus quamvis
praecesserit potus; re animalia quae nil bibunemngere, observatum est. Μedici ex colore.
466쪽
tenuitate dc crassitie multa praedicunt, & Chymici salem inveniunt in resoluto. Illud autem quicquid est ser, nomine dicitur , quod sal est in cibo re potu superstuus , alendoque corpori i
utilis . In cibis certe sal recondatur ut condimenta exigunt, plantasque eo abundare destil- Iationes ouendunt. Ex urinis salium genera etiaci notissimum est. 'ineta Chrysocollam facticiam ex urina docet oriri. Nitrum ex terra, animalium urina & cxcrementis imbuta, parari scribit; BMeim modum ostendit: sis sal nitru verba ejust hodie ex acerrimo lurvio , quod excolatur ex Amο ρο stercore antiquo vel putri, e caemeteri rum mareris, terrisque ut stulo quodam computre factu , Uusa pluries in rario segneo eadem aqua. coisquatur hoe lixi Dium in magnis caldaris , siquae sal niarrum longis ceu salis fibris infundo co/ieresi nnbus. Hinc
igitur Rinus Sphsenus Vrinam dixit esse nitrosum
humorem in vesicam delabentem. de appeli. eo .humah. eap. 36. In Iotio a Canibus demorsbrum.
Canum apparere imagines , scribunt Arabes; reconjicit causam in imaginationem Obempar.Sed veneni id tribuendum videtur efficaciae, quoqhominis constitutionem valde immutet, Acaninam quasi efficiat. Nam 8c humores ab eo it
Corrumpuntur, ut animalcula quaedam catellissimilia in corpore generentur. Sennert. l. 2. p. 3. s. a. cap. q. Certe vermes in vesica nasci cqm-
sertum est. Nam & mulier quaedam spithamaeongitudine unum excrevit,&virgo nobilis cimi-cu magnitudine multos Achenc L3. Obs Quincarolus comes Mansfeld-s picae simile animalculum ejecit, Duretus millepedi. Calculosorum verόquidam duos acuto caeite , corniculato, Ventre cc dorso testula inductis,instar testudinis nigros,
nisi quod rubebant ventre. Pareus Ll9. c. 3. Holleris de morb. internis. Emisit alter scorpionem vivum,
conchyliacea alter Schenesi. Obser. Via qua foras ejicitur urina omnibus nota est : accidit tamen interdum peregrina evacuari. Paulo infra glan-
467쪽
-6 ADMIRANDA dem Bonini filius emisit, nec non patritia quae dam apud Haganoenses familia; per umbilicum puella. Seni cuidam vinitori ser sininae natis
ulcus transsudabat: per femur dc coxam egrediebatur militi, per alvum aliis, Menesti is ObsFemel. l. 6 Patholog. cap. I 3. Quantum ad renes, tres aut quatuor 1 Gemma sunt visi L a. Dino. unus 1 molphio dc columbo l. Is Analom. affixit ori, O ugusta ab minastis. Pinguedo illorum adeo concreta 8c dura aliquando inventa est , ut lapidis duritiem fere aequaret. Eustach. de Renis.c.4s. substantiam in Carunculas resolutam,tyαω-ma. In illis etiam calculi ex faeculenta materia falso ac lapideicenti succo permista generantur,
monstrofi Interdum. In Generati quodam carmin earum alter ren lapidem eontinebat; qui ab amplo eas ore principium sumenr, in octo ramos juxta canalicia rum vasis urinarii sermam atque numerum divisus, eo Militru neum σμreuior elegantissime amissi tura ae. praeterea venti caro valde contrisa ct imminuta stafrmiter hiae lapidi undique adharebat,ut densita proin prisfigura, quosi erassa qua m e, obiaceretur.
DE SUDORE. SAnguineum quosdam sudasse sudorem re
fert MVoteles. 8c Fernelius I. 6. de para. morbis e. 6 animadvertit sanguinem interdum ab extremis venis, quae in cutem desinunt,multis in
Iocis effundi Fuit etiam qui fa,cui singulis meu-sbus per cutem , qua ima jecoris pars subjacet, sanguinis libra quasi ex vena aperta emuebat ;quo evacuato nullus discernere poterat, unde evacuatio facta esset. Beniven. Praefectus denique Montia marmi, cum in obsidione ejus ab Augusto.
Salueiarum incipis filio notho, quasi ad coI- loquium fuisset vocatus, & captivus detentus,mostque interminata iiisi locum redderet: tantopere
468쪽
Η Ο Μ 1 N 1 s. 4s Pere indignae mortis metu effectus est, ut sania Quineum sudorem toto corpore funderet. nuan. Zis Ηφον. Causa ab Aristotele in duo conjicitur, sanguinis nimirum tenuitatem , cutis raritatem dc pororum apertionem. Addi his potest facultatiun nutritioni inservientium debilitas. fixetentrix non retineat , fortiter expellat expultrix. Sudor vluin morbIgenus est,anno Iq86
in Anglia ortum, & in Germania anno I 29 ita rassatum , ut colloquium Zvirilis O Lutheri
elueretur. Vis ejus tanta , ut vel intra quatuor viginti horas mors occuparet affectum; vel si exsudasset, sanitas. uan. l. 6. Furnum queri dam ingressum, sudorem ingentem sibi elicuisse, re sanitatem adeptum,observationes docent Μedicae di sed quotquot deinde de illo pane,qui postea in hoc furno excoctus fuerat, comeaerunt, rabida abreptos mone, adjiciunt. Riqu. de febri sudor. rn Epistol. Quamvis autem & sudor celeis eis paribus inter bonae criseos indicia ponatur: tamen lethalem esse frigidum extra dubium est. Α calore enim partium lolidarum emortuo exiis stit. Cum ob calorem sebrilem intus serventem erumpens, in partibus exterioribus calore jam destitutis refrigeratur. Hinc noster Hippoerates .. , Aphoris 3 7; Sudores frigidi, si cum se eacuta profluant, mortem inei dunt; cum mistiore autem diuturnitatem morbi. . .
QVemadmodum in magno mundo vapores
ex humidis extrahuntur locis vi solis reastrorum i sic in homine minore illo mundo, vi insiti caloris, idem fieri concedendum est. Ne vero illi uniti in humano corpore intemperiem excitarent , dc febrium causarentur Incommoda, patulum D Eva porosum humanum
469쪽
4ss ADM IRANDA Dum fecit corpus , per quod illi ipsi soras feruntur vapores; idque ita rubtiliter , ut ullis sensibus vIx queant percipi. Attamen Sanctor. --ctorius accuratissime istud quicquid est observasse , & ponderasse visus est. Hinc illi Statica Medicina , in qua inter caeteros Aphorismos dc hi sunt: I. Pe spiratio infe sibilusefer erue longe pleniorauam omnes stysiles simul unita. II. Si eorporisponinam plis. sebio averi Di Uiar,sine majore eibi vel potvi additione, vel sensebiliMm exerementorum retentione rfacta est adiapn ustia III. Per piratio qua salubriter aufert e corpore multum, adque anurris pondus , non est
qua cum sudore fit, sied ille hahim invisibilis, qualis
hyeme uno die naturias ad quoquaginta tinctas ct s. tra exhalare potest. IV. smno ante excreti
nem sensibilium excrementoru- qu,sque sentiis se e rorem, ' quia revora factus est levior sobto tribus libris circiter. V. Dacio unius noctu sexdecem uncia loris plus minusva ; quatuor eundiorum excrementorum per vilvum , quadraginta ct ultra per occultam transpirationem evacuans uix plurimum β-lent. IV. Pluribus umea die naturali per insensebilem transpirationem tantum evacuatur, quantu m per alvum qinndecim dierum eursu. VII. Sa viri astmostum seperventur , illa die supposita bibendi libertate,
rertiam partem circiter pers irationse exire probibet. qua nise fax sensibilis, facile ad putredinem
vel ad Caehextam dis=omi. VIII. Ossistate corpora temperata sunt minoro ponderis quam h me tribus δε- έris eirciter. IX. . Estate calora superυeniente frigore, eodem die libra circitὰr exerementorum insensibilium magna ex parte difari prohibetur. X. LAb assisnoctio autumnali ad sopitium Demiae qualibet die minus libram eirciter perspiramu8; inde usque ad aquinoctium vernum liberius incipimus persyrrare. XIa tomaehus cibo refertus,si anter dormiendum absisar primam coctione, illim noctis perspiratio magna ex parte Uendit ad quadraginta unctas; si non absimat,ad octodecim ei rester. XII. Obi multum nutrientes, excepta carne vervecina, .ca ad prandium non flent perspiraretiit
470쪽
Η o M I N I S. 4s iatra octoderim urucias. XIII. Gibi copiosi sed tenuunutrimenti , notita spacio ιn pluramis ultra quadragintati ivi perspirare possunt. XIV. caro vervecina facile eoquitur se est vaporosa. Pervirat enim noctu θα-
cis trientem libra magM quam catera solida e lia. XV.Somnus inquietus impedire solet triente solita pe spiratis . XVI. Persepirationem insersibilem cursia se ptem horarum in dormiente, inveni in multis esse quain draginta me rima circiter, in vigilarite viginti.
DE GIGANTIBUS. GIgantum duo sunt genera. Vel enim sunt
populi ; vel inter monstra ob materiae vel agentis errorem collocantur Prioris generis Gigantes fuisse vel esM GOropius Becani negat. 'At sacrae scripturae testimonia,exemplorum evidentia, modernaq; experientia demonstrant. Expresse exploratores Numer. I 3. v. 33. Uidιmus gigant filior Hana , qua superant reliquos Gigantes, ita ut videremur in oculu nostru esse ut cicada sic essemus in oeulis eorum. Emmeorum vero & Zamῖ mismaorum nomina,quid nisi giganteae gentis tituli Gothos olim ob msi nem magnitudinem corpo 'rum admiratum Iustinianum testatur Procopius; ex Gigantea appellationem caepisse magnitudine nonnulli existimant. Bartholin. de ρπmais c. s. Mela l. 3. cap. q. apud Indos tantae proceritatis fuisse hominis scribit, ut Elephantibus maumis tanquam Equis uterentur. Parvones in America
duodecim spithamarum esse notissimum est. Ibidem apud Canibales Gigantem a se visum innuit Pigaferta , qui supra multos homines eminebat a Cingulo : Circa vero fretum Magellanicum sub polo Antaretico se vidisse homines , quorum cervix ad brachii dimidium protendatur constantis is