Ioannis Baptistæ Mazzei, De petticulis. Illustrissimo, et excellentissimo Carrariæ Marchioni Alderano Cybo

2쪽

lLENS TRISSIMO.

ET EXCELLENTIS SCARRARI AEM ARCHIONI,

ALDERANO CYBO.

IOANNES BAPTISTA MAZZEUS

O LICITATEM.

ο est fere apud omnes antiquis M taustrissim. Marchio, qui aliquas in

lucem luculrationes dare constituunt dissibi protectorem Patronum sub cuius no mine, faustissimisq; auspitis ruuntur asciscant Hinc occasione sumpta eius et tpar est, nam rant, ac extoltant laudes a multis igitur m opusculum a me alias de maculis in pentilenti apparentitus febre,

quae mulgo Petticulae dicuntur,exaratum, typis excuderem, ratus,nealfi potenti protectore in alienas manus Pagamur ite Utimum Patronum Egi, psem, Ut femin a. per

3쪽

tus es gratia humanitate,adiuvasti acprotexisti. Tua autem tuorum laudes, oriam, praeclarissimas gesta miri s etenim meis impares inius aggredi non audeo quod enim mi annalisus , longa . historia dici potest, epistola explicare non licet . Tua ras prepago nos humili, obseurogloco eda Graecae Principilus Morta ducit qui a eorum cognomine insignia sisi x uir Inter quos Dalmes in uia sent Princeps, o insigne

Pietate coenominarus Καλοι elarissimus fuit a Ghuii

antiquis is familiaeprimordiis auctaprole, alii Neapolim, inde Tomacesta domus semper ride insignis. sed a Bonifacio VIII suόlimiter exornata ali Genuam appulericnt, qui primi tuis maiorigus nomen, infimi indiderunt, Cybo a Cusi,quos Pipriamum in Graecia caelesti,allos colore distinctos, O as illis lom a serie in Italia successores reseruntsemper, ve

nunuerunt,in armis. tiuorumfamilia interprima Ge

nu.e clarissimi plurimi edo, paceqs floruerunt,4 ex xesus bene feliciterq; gestis,oe de Repialica bene merit Apialicis infigrniis rubea nempe Cruce Mymiti erunr.

Capraria alij cyorgoniq; Mularu dominium tenuerunt. Apud Jycires, in Imperatores nonpaucisummo m honore extiterut,eorumq; R 'nasumma prudentia o lai: de tu: Iernarunt: Diprae caeteris Carolus qui Isolerti Neapolis Zeti uitasecretis,eissemq. Prore mice fit eandemet prudentis inanus Innocentis HII .pviter, a duolui

Aegibus

4쪽

eissimis aeque tririque gratus , auctoritate , ac dignitate fuscepit: Hinc S. EccL Misites , Summus Pontia sex innocentius, quiperillustrem familiam suprema dignitate decorauit Proauus aut tuus Franciscus Anguila Comesstrenuus, gregius Heros, S.I E. Ven

radi uis in Armis cui filius Laurentius Horentisti βο-mer, M sep farraria Marchis,Equit uuis si grauis armaturae fu patruo Leone X. magister, mel mentis VII. cuctod praesul, maiori dignitatesuccessit itauorum omnium,et alior nonpaucorum,quos trauit te prήtereo,egregia sta irtutes,nores, merita, laudes,

O soria in annalibus, ac historijs memor prodita legis tur Excellantissubinde Pater tuus Alsericus denses. Laurenti lius,Sacri om Imperba Imperator rinceps institutu sicut titulum in maiorem di nitatem commutauit, selli , Marchionatum in alabria aequiliavit,. Aquilam mperatorum decus tu em praecla rum laudis i econium, antiquissimis sua, adiunxit sic Ovida moenise m propugnaculis cinxit aedificiseni publicis, acpriuatis. cris templis plateis, picturis latio risus Dist,amaenissimis artis,aquaeductibus, sontigus

exornauit,c ruxit,ampliauit Arces muniui populos siιosmataprobitate, iustitia, tanta pietatera charitate, tanta aequitate, μιlectione regit, et a omnisus iniuriis scprotegit. tuetur Ut na voce, nouus terram con

ditor inpatriapater optimus dicatur Accedis tu a tanto patre

5쪽

patre natus omnisil sptemdor decus, sinamen b

matrimonio Zeus risi iunxit, trifaepulchritudine,patia, prudentia liberalitate ricterisq animi, torporis doti lus Omnes antecelssies, Ulpro miraculo haleatur 'prae dicetur a qua pulcherrimam prolem Caroliιm, Fraumciseum Odoardum, Caesarem, Ardinandi m Alexandrum, puellulam ; festiuissimam Victorikm inordine quintam, haud matri dissimilem hucus . suscepisti

I ustri imamni ob amilia ere extinctam tot tanti fuit numerosam restituirit: uorum omiatu imago. indoles, O in infantia ingenii tres corporis forma, O prae tantia, maximam de sese praetent expectationem r uapropterea animi tui magiaitudine gratia, eis humanitat retus, cym opusculi patrocinium non reiicias, facile confidi: inopes enim m. nanimi non ripernunt: λNon equidem pro munere pus, mi dicissei bed onus pro murire mitto meo h filios, m me ipsum tanquam A serum testimam,in tuamsdem toprotentionem suscipias, etiam, atq; etiam rogo, e oro . Deus Opt. Max.

ιὀli tuae .ltast sima familiae semper adsis, e axit,

6쪽

- - '

EXA THEMITIBUS,

PETTICVLAE

DICUNTUR In maligna Febrae apparentibus an Cucurbitula conueniant,

' Infinita antii ita unaquaque sere realane inter alias febres vagari solent qua ibe in syriplomata mali modi, seu male

morigeratae dicuntur, nunc vero triton

emalignae, se bssimilitii sine quasi dam pC klries citra pestem ruincupantunde 'udd sub imβι dieinitione semper coprehendi non possim, quando videlicet nec multos semper simul in eodem locoum unt, nec plimmo perimini mi ea pestilentes: Mi quibus tu e caetera symptomati a quarto die ut plurimum, ad decimum quartum usq; in cute exanth anata vel potius macular efflorescunt; qua vulgo Petti- culae ilicuntur ,icidaeum morsibus similes absq; concd-ctscim signis, adhuc moum existente ortulos, d ei rum L lorum, tamen ri:bei coloris a fere semper eum urinis

7쪽

ita falii sententia, ita ut nec tutum, ncc facilest cui

magis adhaerere conueniat, iudicare. Sunt enim, qui dicant quouia tempore, quoquo modo hare signa appareant evacuato, vel pleno corpore, siue sint a sopia, siued malitia , venae sectiqne dimissa, de medicamento pu gante, ne via sit uiateria choredat,plures corniculos, seu cucurbitulas cuna scaryac iriopri acetiam repetitio nibiis applicandasisse: Quorum ratio est materiam malignam a centro,& partibus pri triarijs ad cutem trahi opportere, motum ipsius naturae sequendo, iuxta Aph. a I. lib. I. Qua dircere opportet, quo maximc natura Vergit, per loca conserentia eo ducere conticiait.

Tenent quidarn alli in ince sebribus vena sectionem

Nunquam conuenire propter Virium imbecillitat . asentem, vel futuram; quod probant ex cap. .de bonita Audio succorum G Ali asserunt, his apparentibus signis existente pic nitudine sanguinis potissimum , prius euacuandum csse Per venae sectionem, deue clysterium, dimisso medica-ὸamiama postea plurimas paruas cucurbitulas applicare licere per easdemmet rationes adductas, Aphorismi

Nonnulli tunc temporis venae sectionem, medicamenta, cucurbitulas,& linimenta prorsus renuunt, si icti nes tantummodo probant,& quae sudores et ij ciunt.

Non desuntiqui tenenti quod semper, quando haec si

gna symptomatice apparent, facienda sit venae scimo, CXhibendum nedicamentum, ubi his indigo mi aegrin antes, nec timenda sit ictrocessio quod probant πeicii . Gal.

8쪽

Cal. 2. s. de morb. Vulg. com tex. 29. cucurbitulas piobat euacuationis caussa in mediocri plenitudine, ubi vena secari non possit, in anagria autem remini, coquia in ea non competant nisi praemissa vena sectione, ne motor fiat attractio, quam euacuatio. 'Ab euentu probari non potest quae nam ex his oppinio niluis sit potior. Nam secundum omnes istos curadi mo-ilos, alij pereunt, alij saluantur. Practi candi usus adeo creuit,&inualuit ut non sum Mulierculae,&Tonsores,vcrum etiam plurimi Medici,&hater hos quidam primaris, bis aculis apparentibus statim cucurbitulas applicant, cas Uius reperunt, culpamq; in alios rei j ciunt, qui eo im opinionem no sequitiatur, si quispiam absque his vulneribus moriatur: salsa propter in his opinion tim diu cisitatibus,ut quae probabilior sit magis esticescat, quaerendum est.

Ahinis apparentibus faciendist vena sectio fi

gatio & si utraq; conueniat, quae primum. Ah cucurbitulae, es reliqua ab alto attrahentia quando hς signa apparent, probentur.

An tunc temporis conueniat intus exhibere apperien

Ancordi Epithemata, lint applicanda: Postremo quid sit agendum. A D primum: Petticulae quasi Pesticillae dictae stini, coquod in pestilenti febre in cute efforcscant,4 malignitatem praeseserant: inter symptomata mutatarum quali- restitia in colore cutis praeter naturam ponendς sunt, eo

absquelasionesenti inficiari Misi sum caussa sunt v -s iliginosia thera putridae malignae sullitionis, in avgumento ec statu morbi sublati distintcq ma- cuiq

9쪽

la Io. Ap Y MYA MAE et Ri,cule apparenti prout dispersa minime venulae,Vapores Id hanc&in illam partem deponunt, qui pro materie putre fictae diuersitate, cutem tingunt, sicuti parietem ab Gne

Quae apparentes statim delitescitiit, indicant summam virtutis imbecillitatem: propterea signum est exitiale. In alijs morituris tandiu perseuerant, quadi Virtus maligno vapores irritata attollere potest In euasuris, quoad natura materiam superauit Aliter tamen vir doctas Slmus Mercurialis, Min medicinae Gymnasijs primum loca tenens in suo tractatu de Petticulis quas maculas appeblat, sensiusse videtur, qui eas etiam inter Symplomata iugenere noxae facultatum naturalium collocauit, idq; hac ratione probat: Nisi expultrix vitiata a prauitate materie irritaretur, nunquam has expulsiones faceret. Et tamen postea inter differeti as,4 in curatione huiuscemodi macularum, expulsionem criticam simpliciter cum signis

concoctionis fieri qua doq; posse fatetur: in qua nulli dii

hium est,quin natura ordurato motu, non irritata neq;

coacta moueatur.

In caussis voluit sicut phlyctenas,papulas, Variolas,&morbillos, prodire Petticulas etiam ab Ichoribus corat aptis atq; insigniter putrefactisvi venenatis, a Virtute CX-Pulsata irritata ad curim ας corporis partes trasmisiis,ibiaque suo lentore adherentibus, Lillam suo colore inficientibus: quod rtasse fieri no potest. Nam sanguinis Ichores Gil teste in a. 6. demoro vulg. com. 37. Hipp.&Platonis decreto prauam ac tenuem humiditatem, mordacem, Merodentem continent, qui venenosa aliqua&m

ligna facultate praedit pruritum in cute excitant, deindet tinc obustis cum ardente calore pustulas Cum igitur istae macule asperae non sint, neq; pruriant, neque exulae xent, neque pellam in tumorem attollant, uti materid

10쪽

Da pretet te vir Irser solet, quod & ipse tanquam probatum in sua destinitione assummit,&humorum putredini commune munus

sit ut illas partes in quas impingit corrumpat,eXI terti, de morb. Vulg. et s. Consentaneum rationi profecto non videtur, ut Petticular ab Ichoribus corruptis atq; insigniter putrefactis ac venenatis fieri possint De maculis aute uanescentibus sic scripsit Maculς quae occultantur,ridelitescunt peiores sunt quam illaeque permanent: Nam quod statim delitescant iccirco fit, quia cum materia furit, mobilis est,& cum sit in motu, necessario retrocedens in intimas partes, viscera&membra nobiliora tentat,

cum dimittat cutem.

Haec cxpositio suspitione non caret; Nam turgidus,4 furiosius motus, sit a materia acri mordaci a viribus robustis,& non a vaporibus illa vehementer irritante, his vehementer expellentibus. Idque fere semper in morborum principijs,Vt per Hipp. Gal. patet in primo Aph.

a.&in primo de Cris cap. 9. quoniam exitum non habet,&periculum imminet ne partes principes petat,&statim interficiat, ut euenit critoni, propterea statim euacuanda est. At macule istae nunqua apparent in principio, neq; ab humoribus, ut probatum est, sed a vaporibus fuliginosis, qui exitum habent per cutem ergo n5

turgent Prieterea si maculae suo lentore crassitie, ut ipse voluit, cuti figuntur,&ideo sint permanetes,4 impressae retrocederetio possint,Vt ipsemet asserit,cum euacuationes probat ex 2. 6.de morb.vulg. com. 29. quomodo statim evanescunt Θ quapropter magis veri limite vicietur, quod propter excretricis imbecillitatem, vapores

a vasis, a profundo corpo his, ubi est putredinis sociis, diminera natura ad cutem usque expellere non semper valeat In primo etenim insultu, natura quamuis prostra