Marcelli Palingenii ... Zodiacus vitæ. De vita, studio, ac moribus hominum optime instituendis. Libri 12. Additis, quæ nusquam hactenus inveniebantur, singulorum librorum summariis. Cum indice locupletissimo

11쪽

temnant quos virtute praestare vident. Divina tamen, providentia fieri semper solet, ut in tanto humanae vitae errore , aliquis Princeps reperiatur qui virtutem diligat, suoque patrocinio tueatur: ne studiosis viris praesidium

desit, & 'locus ad quem confugere' valeaRrzCaeterum , ud antiquos reges atque imperatores silentio praeteream , qui hiros ingenio racellentes amplexi sunt, tu unus es tempe- a te nostra , Dux excellentiis me, cui Deus talem tribuit mentem, ut nil pulchrius, uilliones ius , nis divinius virtute ipsa existimes: ideoque virtutem habentibus praesto esse con suevisti. Minime mirum igitur videri debet si ad celsitudinem tuam confugi , librosque meos tibi dedicare constitui. Nam quem alium patronum in tota Italia invenire possum, cui muta cordi sint 3 qui carmen sibi oblatum

aut intelligat , aut examine.recto experiis de re sciat O corruptissima tempora .

Quid mihi cum principe, qui alienis oculis

videt 3 ore loquit ut alieno Z. illum volo Qui Perseeossit c u t v lmi. Iternere recto et cui

I Uti uitilioni homines uicere candida de nigris, & de candentibus atra Talem Ini 'Tr. cum te elle omnes praedicent, Dux .il la'strissime, audacter ad te prosectus sum : eo maxime quod Antonius Musa Erasiavolus , vir siugulari doctrina integritateque conspi cuus, qui Excellentiam tuam fidelissime colit , mihi de te spem optimam attulit: quippe qui doctrinam, prudeutiam, humanitatem , Iibeza.

12쪽

EPISTOLA.

beralitatemque tuam mirifice apud me commendavit. Cujus verbis tantum habeo fidei,

quantum dici polst. Eo ia itur stadente , opusiaostrum, cui titulus est ZODIACUS VITAE, in duodecim libros digestum, multosque pcrannos elaboratum , Celsitudini tuae donamus , dicamus, nuncupamus: ut apud pollem ros nomen tuum clarum ac memorabile fiat. Sed quanquam longe pretiosiore munere dignus es, tamen hoc exiguum nostrum accipe re tua Celsitudo ne dedignetur : magisque donantis animum , quam donum ipsum alpicere velit. Spero tamen sore, si opus hoc

tuis auspiciis semel in lucem eruperit, ut apud viros bonos ac vere doctos laudem haud spernendam sit habiturum, praeserti in apud posteros. Quandoquidem pos feritas ipsa solet absque invidia judicare, juxta illud , Pa scitur in vivis livor . pomata.auiescit. Nonis ne sua etiam faecula Mae5nidem risere Accipe igitur, Dux illustrissime, exiguum pauperis clienti munus : tuoque favore, quasi Palladis aegide, ab invidorum maledictis defende. Si tamen in tanto opere aliquid forte reperitur quod a nostra religione aliquantum dis sentire videatur, mihi minime imputandum censeo. Nam dum aliquando de rebus Ph: losophicis loquor , diversiorum Philosophorum opiniones resero , praesertim Platomicorum. Quae si falsie sunt & erroribus nec Paucis, nec levibus involutae, equidem non

ego, sed ipsi reprehendi debetit : cum mea sit

13쪽

EPISTOLA.

sit intentio, a Catholica fide nunquam declinare : Nequaquam igitur existimandum estrae harum opinionum de selisioni aut seriae assertioni mordicus velle inhaerere , nam cla' re profiteor & omnibus haec leecturis testatum esse volo, me in omnibus quae hoc in opere scripsi , Orthodoxae.& Catholica: Ecclesiae judicio submittere , ejusque censuram , ut virum Christianum decet, libenter accipere. Vale Princeps optime. Dii te uobis diuti ili- me servent. '

14쪽

ΤHOMAS SCAVRANUS

AD LECTOREM. PR 'i g ρη diloquo scribuni mavortia versa,

Pugnacesque solent tollere ad astra viros, Aut maestos reserunt alterno carmine casus, Aut lyricis celebrant te Cytherea modis Misiti atque egregri vates , Oenotria tellus Quos tulit, aut Graji quaelibet ora soli. Haec via jam cunctis nota est, haec tria poetis Materia, hanc Omnis dractat ubique liber. Sed pauci, heu nimium pauci, tentare severas Conantur docto carmine Pieridas. Pauci audent veri caecas aperire latebras. Quisque jocos sequitur , seria quisque fugae. Quam facile. est chartas nugis implere canoris, Quam facile in calamum fabula blanda venit t ulonios inter vates Lucretius unus, Scrutatur veri sedulus ipse fulti Abdita naturae cupiens irrumpere claustra . Et superos acie mentis adire deos. Saepe tamen recto deflectit di amite , & errat, Deceptus dictis, o Epicure , tuis. At nunc Marcellus meliori numine ductus, Vera magis , necnon utiliora canit.

De diis, deque anima ostendit quid credere sit Las,

Dum sequitur nostrae religionis iter. Carmine Complexus, Phoebo Musisque secundis, Quae intra te,& quae extra maximus orbis habet. vive igitur Olix, Vates dignissime, donee Suspendet mundi pondera uterque polus. Marcellus eris : nunquam tua fama peribit,

Et tua laua nullo est interitura die.

15쪽

AD LECTOREM.

Candide Lector habes divinum carmen , in illo Invenies animi grata alimenta tui. Quae sint summa bona , & quo pacto ducere vitani Conveniat, praesens hoc tibi pandit opus . II de tibi dat sophiae coelestia munera , per quae Te poteris summo conciliare Joxi: Hoc tibi naturae mysteria multa recludit :Denique te do tirin , te facit esse bonum. Zodiacus vitae fertur: quia vita per ipsum Ducta nitet, ceu sol per sua signa means. Maioremque ut sol mundum, sic iste minorem Illustrat, vegetar, ornat, alitque liber. Quem quicunque Deo chariis cupit esse , tenebit

5aepe manu, & magna sedulitate leget.

16쪽

MARCELLI PALINGENII,

Synopsis LIBRI I.

Hoc libro , qui cur ipsa versi ultima innuit

praeiudii loco praemittitur, Apost brevem apo strophen ad Apollinem , Musas , Ferrariaque Ducem, propositum suum expauit author 1 scribendi nempe multa diversa , tam quae ad scientias S artes, quam ad mores pertinem ;adeo ut quicquam inde boni valeant baurire gentes vanitatem aliorΗm scriptorum explodens. Propositaque quaestione utrum δε-ctum an bonum esse praestet ; probitatem do-

Zodiaci vitae , liber primus.

g EN S mea nescio qua jamdudum i mpulsa furore ARIES.

Αrdet lauriferos Parnassi invisere colles, Ruraque Castaliae Musis celebratλ

17쪽

, MARCEL. PALINGENII

Cirtha placet, semperque virens nemus, o ego

quantas .

Effugiam tenebrasi video surgentis Eoo Luci seri radios , paulatim albescere coelo. Livor abi, & stygio procul hinc te absconde pro is

fundo.

Vincit amor Musae, vincit Deus: ardua ouamvis Sit via, non metuit virtus i victa laborem. Phoebe pater' vatumque ecus , da noscere calles Ambiguos : avidumque reple ambrosia Aganippe: IO. Luri tua monstret iter, per quod penetralia templi Ingrediar veneranda. tui, & me subtrahe vulgo. Non ego,quod veniam novus ignotusqiin sacerdos, Gratus ero fortasse minus : si numine dextro Excipics, blandoque sinu. Tu tours ab imo, Nobilitasque viros: sine te mortale peribit Ingenium , vor raucesteu, nil dulce sonabit Vana chelys: quod si fueris mihi dexter, adibo Midera , spectabitque altos mens enthea divos. Sis igitur mihi, quαὶ , favens Latoe, tuumque Tollere humo nisi sata vetent dignare clientem.

Et vos Castalides Nymphae, si pectore puro

Limina vestra adii, si non contagia caecaelloi Ialinuriae juvenem potuere avertere vestro A cultu, nec me vicit vesana libido, Tradite me famaei, ne prorsus inutilis olim visisse hic videar, pereamque in funere totus. Spes famae solet ad virtutem impellere multos. Tu vero Dux , Herculeo qui nomine gaudes , . Ausonios .inter proceres ςeleberrime nostro Tempore, & E1tensis certissima gloria gentis. Quem Parnassiacis Pallas nutrivit in antris , he sacro a teneris aluerunt lacte Camoenae , o. Unde sibi sperant decus immortale fuciarum, Cirrhaeasque iterum por te revirescere lati ros :Quanquam obstat Mavors, atque invidus in sua quaerit Promissis , aliisque modis, te ducere castra , Castra ubi perpetuos merearia victor honores ,

18쪽

Et tua lauriferis decorentur signa triumphis . Adsis , & placido vultu dignare poetam. Aspicere, insolitas intentatasque volentem Ire vias,.vatum quas non ulla orbita signat 'Hactenus , & timido optatum largire favorem Io. Sic tua te incolumem videat Ferraria semper. Donec post longae felicia tempora vitae, Decedens terris, ad caeli sidera migres. Illa dies olim veniet modo stamina nobis Longa trahat Lachesis) quum te & tua factaeane Uberius, nomenque tuum Gangetica tellus, mus Et Tartessiaci resonabunt littora ponti: Ibit Hyperboreas passim tua fama per urbes , Et per me extremis Libyae nosceris in oris. Tunc ego majori Musarum percitus oestro .llo. Omnibus ostendam quanto tenearis amore Iustitiae, sit quanta tibi pietasque fidesque, Quantum Consilio Valeas , & fortibus armis :Quam sis munisic , quam clemens. denique per rus Ingenium moresque tuos mirabitur orbis. At nunc ista , tibi quae tradimus , accipe laeta Interea vultu , & praesentibus annue coeptis. Scribere sert animus multa & diversa , nec un. Gurgite versari semper : quo stamina ducent bimus , & nunc has , nunc illas nabimus undas

M. Ardua nunc ponti, nunc littora tuta petemus. Et quanquam interdum fretus ratione, latentes Naturae tentabo vias , atque abdita pandam , raecipue tamen illa sequar quaecunque videntuc I'rocle me, ae sanctos mortalibus addere mores ἀHeu penitus liceat verum mihi dicere) nostro Extinctos aevo : .quci non obscoenius ullum Aut fuit, aut posthac erit: &quaecunque nocentes Langvcnti valeant animo detrudere: morbos. Non melior , non virginibus magis anta Camoenissso. Materies, quam quae tractat de moribus, ulla est. LIM hominem reddit sanum, ingenioque valentem

Sit quamvis hebes , & stolidi cognat I aselli,

Impius, oc recti contemtor, turpiter re qui

Luκuriam sequitur, vel quem scelerata cupido

19쪽

Sollicitat, cujusve premit praecordia dirum

Invidia virus : mendax , vafer, atque bibendi Consultus , demum vitio quocunqne laborans. Hac poterit sola perversae crimina mentis EX utre, atque viam vitae reperire sali rem. o. Enicit haec claros homines,& honoribus aptos. Qui sibimet . domuique suae, patriaeque decenter Considere, ac dubiis rebus succurrere norint. Non tantum facies roseo niveoque colore

SiIta placet: pulcsrique oculi, pulchrique capilli,dingulaque aethereas imitantia membra figi iras: Quantum com nositi mores , di i plendor honest e Menti . quam , vitio virtus lectulit ab omni:

uid duod ausΓtiae cultota morum aue bonorum Laetus agit. Iperat Que Deos sibi prosore semper tao. Nec curat . ii quis secrς ta iri aure loquatur :Neetroni dat Regis a vel judicis ora Vocatus :contra. Qui malus eis Tormiciat temper apertum Ne fiat facinus, quod clam commisit: & ictus fulmῖneos, tonitru audito , sibi conscius horret. Sinuis Iecum Eomines multant, mine dicitur eheu

De me. nunc rocitant nolixae Draeconia Cul Dae.

Duid factam' iudeκ, v I Rex me accersit. adibon An potius fugiam miserae discrimina vitae cege seum liabili lemner metus angi tini quos.

a O. Nam Que malus . Quamquam interdum gaudere videt M ,

Istuat ipse tamen mediis ut strongulos undis ,

t ave quum labricatῖagrantia tela Pyracmon. Num magis ergo canam mille oppugnata catinis Perg*ma , perjurum stulte miserata Sinonem tOgygiasve domos infausto Marte petitas ton laudabo aliquem dictis mendacibus . ut Pars Magna solet vatum Iecoxv um phoenica vocabo Num melius, plumis Iunonia regna secantem Daedalon , Icariosque ausus & fata gementem , fio. Mutatasque deum atque hominum memoraxesiguras tEt vacuas aures nugis mulcere canoris t

20쪽

modque nefas majus , dictis temerare prophanis Coelicolas quid enim demendia nostra veretur

Concumbund , rapiunt pueros, Vitiantque puella si In coelo est meretrix in coelo est turpis adulter.

Pro pudor i haec pietas' hoc fas ' haec debita dis is

Gratia , thura , foci, pecudes, altaria , laudes Ouid non mentirL. vel quid non potinus audet IO. Fingere mortale inpenium: ut liSi maior eunci In praeceps Dateat via liberior aue potestas

Peccandi detur minusta peccata pudoris In se contineant f O stulta , o putida certe Scriptorum turba Anticyris purganda duabus. iA d vos hic sermo est :,alios vexatis & ipsi :Nec parcit cuiquam vestrae petulantia linguae. Quid mirum , si vos ea clem quoque sulmina tanis punt i . Dicite, quid tantum noctesque diesque laborem Fertist duntaκat pro vobis at nihil inde flum et O. Laudis habcre licet: nam qui sua commodo Quaerit . nec Prodesse aliis curat . Potitus sed Damna aliena malus ridet, dum quod sibi crede.

Bellua . non homo clici. ursio sic scri bere oportor , Ut uti cutia in inde buni vat arari haurir Ne irustra tempus sese trixis .qtierantia. Fallρees nustas & inania monstra legendo. Atqui sci re opus est . triplex senus esse bonorum, Uris D delectans, maJusque ambobuThonestii 3O.. Horum aliquod , vel plura sera L quodcunquci poema , Sic tamen, ut metae nunquam frangantur honesti. Sed quibus est dignus titulis , qua live Corona , Qui non vana modo, ac nullam praebentia frugem, Verum quae potius vitam corrumpere , Negnon

Insanis possint majorem adhibere furorem . A fligit chartis , dirae monumenta relinquens Luxuriae, & populis deliramenta suturis '. Heu quantos urget stimulos , & qualia nequam Sermo animis aconita propinat. ab auribus audet v. improba vox, imaa cordis penetrare latebras v