Disputatio inauguralis, de animalibus hieme sopitis ...

41쪽

HIEME SOPILI8. 33 illa vi, quam apud omnia instituit Natura et

qua ad varios casus et rerum discrimina sese accomodare possunt Avibus quarum cibus X frugibus derivatus sensim et pedetentim concOctio ita mutata est, ut carne satis alantur et bene se habeanta J. Hunter accipitrem, et pallan-zani aquilam gradatim assuefecit solo pane vivere et Linnaeus narrat, avem quandam loc

homire, vinum bibisses; sed non ex his exemplis

Utatur avium naturan nec animalia naturaliter

sopita mutantur, quia aliquando hieme non Orpent Opinio igitur haec, quamvis ab auctoribus gravibus prolata sit, non, ut mihi videtur, pro vera habenda est. Nunc de respiratione quaerendum est et memorare juvat, quod ea hactenus Sposita, pinionem de calo is animalium in pulinoitibus ortu haud parum conficinent. Respiratio combustioni sumilis est hydrogenium Carbonatum lente consumpturum suppeditat plerumquec Ilus, quod L opinatur

42쪽

s DE ANIMALIBUS opinatur praelector ille solertissimus, J. Allen 'Animalia vero hieme sopita cibum capiunt nullum, calorem tamen evolvunt hic forsan ab adipe derivatur, qui materiam comburendam sanguini venoso praebet. Hoc verisimile reddunt sequentia. Omnia animantia quae hieme conduntur, omnes habent partes corporis adipe incrustatas habent etiam plurima menta. et glandulas quasdam singulares Apud rinaceos et plurimos de glirium ordine notavit Pallas, in autumno adipem multum colligi omentum am- piissimum, atque alia menta minora adipe referta mus largior; necnon duo corpora glandulosa thymo ii dillima sub gula, alia duo sub musculis pectoralibus, et ad axillas et ad collum extensaci atquae haec hieme magis florida, videnda in omnibus quae torpent animantibus. SEtl Lectures, ille Animal conomy. Halle Phrsiol. Vol. VI. Pallas Nov. Comment Petrop. Vol. XIV. et De Glirium ordine', passim.

43쪽

HIEME SOPITIS. 3IEt quod animadverti debeat, animalibus ejusdem

generis, quae hieme non conduntur, thymus fere nullus est, omenta angustissima, et nulli adipes collecti. Adeps colligitur in vermibus et in omnibus insectis praeter apem, quae sola in autumno non pinguescit, sed temperiem servat per hie. mem, mel consumendo. Nervi diaphragmatis et octavi paris, peculiares et majores quam soliti observantur in animalibus litem sopitis, praesertim in vespertilione sed de structura anatomica ignorantia adhuc multum sit dolenda. Jam nobis occasio offert pauca dicendi de usu adipis Adeps ad corporis formam et pulchritudinem existimatur conferre motumque faciliorem reddere, sed bi usus non nisi lanio et naturae

studioso percipi et comprehendi possunt. Alios igitur usus haud dubie habet praeter viles istos mechanicos . mos probabilia multa habemus,

quae Vide Philosophica Magatine, Vol. XIV. p. 88.

44쪽

3 DE ANIMALIBUS quae conjectura augurare facile, assii mare vix

possumus.

An animantia hieme sopita adipis usum, et omenti et thymi glandulae explicare possint i Anconjicere liceat, adipem in corporibus vivis hydrogenii carbonati fontem et quasi penum esses An- non resorbeatur continue et citius in morbis quibusdam, ubi calor plurimum auctus ' An in morbis infantum, in febribus, in diabete et in phthisi &c adeps materiam comburendam sanguini praebeat, quo calor fit major et macies singularis A sanguis in steti ante partum, et in animalibus torpentibus mutationem quandam hemicam subeat in thymo aliisque glandulis

Harum rerum causa non prompta ex ab argumentis, a signis, et u periculis accuratis adhuc petendaci nostrae conjecturae non praecludere sed prae cedere Aperimenta proferuntur. His tantum adjicere

45쪽

HIEME SOPITIS. s

adjicere liceat, quod inter omnes satis constat; deps colligitur usu multi cibi et ubi respiratio lent, hinc corporis quiete et multo omnes hinc in piscibus et amphibiis, in quibus tarda est respiratio et hydrogenii carbonati parva consumptio. Cel Mascagni narrat, se in vasibus lymphaticis

virorum subita morte absumptorum leuna jam secretum, semper conspeXisse Unde vero soporis causa lectorem quaerentem audire videor. Certe ab ipsa animalium constitutione Series eventuum et mutationum in hoc ut in onani naturali opere, ita longa est et obscura, ut totam seriem narrare vires defici-ciant. Unam igitur alteramve harum mutationum verbis exponere conabimur. In omnia animantia, calor tantum habet impe-aium, ut mobilitatis et sensus sons et causa videatur; quod auctus has vires augeat, minutu8, minuat non modo ad torporem, sed aliquando

usque ad mortem. Non est dubitandum, quin frigul

46쪽

33 DE ANIMALIBUS

frigus soporem animalium inducens, genus nervosum primo assiciat hanc vim frigoris sedativam plurima exempla pulcherrime illustrant. Plantae fere omnes tempestate hiemali, umbratili

otio, et obscura vita sunt contentae, viridem am- mittunt colorem, succi motus cessat, folia decidunt, arescunt trunci ramiques denique non

aliter quam animalia sopita restant. In his in animalibus torpidis, et in ovis excludendis, idem facit calor nempe ut actiones in partibus augescant, novaeque explicentur ut humores distribuantur quoquoversum, et ut varia deinceps munera perficiantur. Quod calor his, humor insectis quibusdam essicit. Multa enim et pulchra experimenta ostenderunt, insecta quaedam' Vide Narrative by tres Baiah and D Solander, in Captain Cook's Voyage id etiam

47쪽

HIEME SOPIUS. 39

dam parvula humore ablato, immobilia duro cortice, et quasi mortua fieri: sacit autem humor, ut reviviscant et ad vitam redeant, quamvis plurimos per annos, sine mobilitate et me sensu mansissent SPorro inter causas quae torporem inducunt vel quae inductum protrahunt, aer in quo Xygenium in parca quantitate adest, debet enumerari. Hanc enimvero opinionem adhuc probabiliorem reddunt pericula, quo secerunt viri magni et nobiles, avo ior et Seguin Comperti enim hi auctores, somnum cito obrepere in aere vitiato minus Oxygenii continentes; et nemo tam inscius et ignarus, qui non intelligat, aerem fumo carbonis vel magno caetu vitiatum, somniculosos et hebetes facere homines M. Al smand hanc sententiam confirmat Xperiment singulari.

Plaesertim orticelia oratoria. Vide Fontana onPolsons Spallantani Tracts on Antinals and eget abies, p. 322 Baheris themicroscope. Lenenlioech Need-ham.

48쪽

o DE ANIMALIBUs Iari. Murem ricetum hieme sopitum eduxit, atque aeri frigido libere objecit. Animal statim

experrectum, minime torpebat. Idem sub terra demersum et undique occlusum, paucos intra dies in soporem incidebat, iterumque acri Xterno aeque frigido objectum reviviscebat statim hinc vero proximum videtur soporem hujus animalis non solum frigori sed mutationi aeris esse tribuendum. Postremo, silentio non est praetereundum, quod credibile videtur, homines atque omnia animantia, ut 'abili ista facultate frui, qua torpida et semianima tuto manere possint. Fertur oves in Polandi sub nive transigere hiemem. Fertur etiam oves, quae septentrionales Scottae regiones incolunt, per sex hebdomadas, nive obrutas, sopitas forsan et exinde venire incolumes . Nec desunt exempla hominum, qui vel frigore, vel incerore, vel sine manifesta causa, non modo

49쪽

HIEME SOPITIS . rtotos dies sed menses etiam somno vix interrupto transegerunt. Quinetiam in catalepsi, in febribus provectis, atque in asphyxia, ubi sensuum stupor ubi nec motus nec calor subest, et ne multis, ubi omnia venisse summam horani testantur atque adesse mortem, nonnunquam vel deplorat praeter spem

F revaluer Uni Vide in Nov. Act Acad. at Cui os Vol. III. Casum singularem Chri ist. EratZei in quae per novem menses sine edendi et bibendi cupiditate obruta somno

manebat.

Vide exempla quaedam memoradii in in Ploti s Hist of Stas ordiu ire, Chap. viii sedi. 26. Et de quodam sene narrat . Heminings, cui mos fuit sex hebdomadas somno, sex etiam vigilia fere o m. nino consumere alternis vicibus D T. i. s. naug. me Somno. Vide historiam ligabeth ood coch, quae per dies octo nive obruta manebat. Kalend. Februar. A. D. 799. Vide omis Narrative of three vomen aved ho ere ut ted ars unce the no v in a labiecit er-gem Cletto in Italy.

50쪽

revaluerunt. Nemo itaque temere desperet aegrorum saluti, nec desistat conando eos morti

eripere.

CONCLUSIO.

Contemplationibus hisce saepe me inter dulces amicos multum delectabar, quibus dissertatiunculam meam ad finem perduco Signa praecipua et miranda in animalibus hieme sopitis usque adeo conatus sum adumbrare. Multa forsan omissa, alia nec satis accurate Aposita sunt. Hactenus enim quasi in porticibus templi Naturae deambulare licet. Piget respicere sex milli- iam annorum seriem, cujus exigua sane pars hominibus enituit, qui in sacraria interiora penetrare conati sunt. Piget me etiam collectos tantum aliorum labores, et in hac disputatione tam pauca propria et nova experimenta exposuisse. Occasio, non mens defuit Spero tamen me posthaC,