장음표시 사용
11쪽
In parte operis mei lieet mih praelari, od in principio sum
mae totius professi plerique sunt xerum seriptores bellum marsime omnium memorabile gyae uinquam festa sint me scripturum, quod Hannibale duee Carib finiense s uva populo Ro an εessere nam neque validiores pi-bua ullas inter se. civitates sentesque contulerunt arma, neque his ipsis Glanta umquam virium aut roboris suit et haud isnotas belli artes uter sese sed expφrtas primo Punico Onserpbant bello et adeo varia fortun belli ancepsque Mars suit, ut rupius perieulum fuerint qui vicerunt: odiis etiam prope maioribus eriaruo fiam Viribus, Romanis indignantibus, quod victoribus victi ultro inserpent . ama, Poenis quod superbe ava lorequo rent imperitatum victis esse. fama est etiam Hannibalem au.norum serme novem pueriliter blandientem patri Hamileari, ut duceretur in Hispaniam, eum persecto Africo bello exercitum eo traiecturus sacrifiearet, aliaribu admotum tactis aeris iure iurando adactum, se eum
primum posset hostem ore populo Romaino. angebant ingeniis spiritus 15 virum Sicilia Sardiniaque amissae nam et Stelliam nimis eleri desperatione rerum oucessam, et Sardinia inter mytum Asrieas fraude Romanorum stipendio etiam super imposito intercepiam. II Bis .nxius euris Ita se Africo bello, quod sui sub recentein Romanam paeem, Per quinque annos, ita deinde novem annis in Hispania augendo Punico im 20 perio gessit, ut apeareret maius eum quam quod sereret agitare in animo bellam et, si liulius vixisset Bamdeare duee Poenos arma Italiae illatu- ima fuisse, qui Bannibalis ductu intulerunt mors Hamilcaris peroppo luna e pueritia Hannibalis distulerunt bellum medius Hasdrubal inter patrem ac filium octo sermo annos imperium obtinuit, ore aetatis, uti 25 ferunt, priuio uamilcar eonciliatus, gener inde ob aliam indolem prose- et animi adscitus, et, quia gener erat, laetionis Barcinae opibust, quae apud milites plebemque plus quam modicae erant, haud sane voluntate prinisum in operio positus cis plara consilio quam vi serena hospitiis
12쪽
magis regulorum onesilandisque per amicitiam priniapum novis gentibiis quam bello aut armis rem Carthaginiensem auxit celerum nihilo ei nututior luit barbarus eum quidam palam ob iram interseeli ab eo domini obtruncat, omprensusque ab circumstantibus haud alio quam si evasisset vultu, tormentis quoque eum laeeraretur, eo fuit habstu oris ut superante laetitia dolores ridentis etiam speciem praebuerit eum hoc Hasdrubale, quit mirae artis in solliseitandis sentinus imp rioque auo iungendis suerat, Medus renovaverat populus Romanus, ut Enis utriusque imperii ea-set amnis Atherus Saguntinisque mediis inter imperia duorum populorum
III. In Hasdrubalis Ioeum haud dubia res ait quin praerogativam
anili arem, qua extemplo iuvenis Hannibal in praetorium delatus imper torque ingenti omnium clamore atque adsensu appellatus erat, lavor plebis sequeretur hunc vix dum puberem Hasdrubal litteris ad se acce 15sierat aeta .res etiam in senatu fuerat, Bareinis nitentibus ut adsueseeret militiae Bannstat atque in palernas .eόederet opes Hanno alteri is saetionis princeps , et aequum postulare videtur inquit Hasdrubal, et ego tamen non enseo quod pelit tribuendum L eum admiratione tam ancipitia sententiae in se omnes eonvertisset, ,,norem aetatis inquit
20 se Hasdrubal, quem ipse patri Hannibalis fruendum yraebuit iusto iure
eum a filio repeti censet: nos tamen minime decet iiiv fiuntem nostram pro militari rudimento adsheticere libidini praetorum. in hoc timemus, ne Hamilcaris filius nimis sero imperia immodica et regni paterni sp ciem videat et, culus resis genero hereditari sint relicti exercitus nostri, ab elus filio parum' mature ser tarnu. 'ego istum iuvenem domi tenendum, sub legibus sub magistratibus docendum vivere aequo inre eum celeriseenseo, ne quandoque parvus hic ignis incendium ingens exsusester M. IV. Pauci ac serme optimus quisque Hannoni adsentiebantur, sed, ut plerumque si maior pars meliorem vicit. missus Hannibal in Hispaniam 30 primo statim advehi omnem exercitum in se eonstertit Hamilearem tu, venem redditum sibi-veterea milites redere, 'eundem vigorem in vultu vimque in oeulis habitum oris lineamentaque intuerit dein brevi effecit ut pater in se minimum momentum ad lavorem concillandum es et numquam ingenium idem ad res diversissimas, parendum atque imperandum, ab habilius fuit itaque haud saeile discerneres, utrum imperatori an Terei- tu earlor esset neque Hasdrubal alium quemquam νraesseere Hle ubi quid sortiter ae frenue ahendum esset, neque milites alio due plus on-sdere aut auderi, plurimum audaciae ad pericula capessenda, plurimum consili inter ipsa 'perieula erat. nnuo labore aut corpus Patigari aut ani-40 mus vine pole rhir ealoris ae frigoris patientia part ibi potionisque msiderio naturali iis voluntate modus snitus vlsiliarum somnique eo die ne nocte discrimhiata tempora id quod gerendis rebus superesset, quieti datum ea neque molli strato neque sileutio accersita mi t saepe mil tari sagulo operitan humi iacetilem inter custodias stationesque militum
13쪽
eous .emitidi vestitus nihil in- '-- Mellos amia atque equieonspieiebantur equitum peditiunque idem lan priama erat: prineva in proelium ibat, alumus eonserto p oelio exeodebat has lanis viri vi tu es ingentia lita aequabant, inhumana erudelitas, perfida plus quam Puniea, nihil veri nihil sanesi, nullus deum metus nullum in iurandum 5 nulla religis eum hae indole virtutum atque viliorum triennio ab H drubale imparatore meruit nulla re, quae agenda videndami magno suo
te in ex quo dia dux a Mesamius, velut Italia ei prori ei deerela bellumqua Romanum mandatum asst, nihil prolatandum m. 10tus, ne se quoque, ut patrem Hamilcarem deinde Rasdrubalem, eunetantem Matia aliquis opprimeret, Saguntinis laserno belluasi statuito quibus oppugnandis gaia haud dubie Romana arma movebantur, in Olcadum prius fines . -- ultra Hiberuin ea gens in parte magis quam in dicione Carthaglaiensium erat induxit emerestum, ut non potimo Saguntinos 15 sed rerum seria sinitimis domitia gentibus iungendoque tractus ad id bel-Iam videri posset Cariatam urbem pulentam, o put sentia eius, expumat diripitque, quo metu percutiae minores vilatos stipendio imposRoimpeclum ae perea vaetor exercitus opulantusque praeda Carthaginem novam in hiberna est deduetus. Ibi large partiendo praedam stipendio mque praeteriis eum fide exsolvendo unctis ivlimi sociorumque animis in se firmatis v- primo in Vaccaeos promotum bellum. meritiandiea et Arbo la orimi urba vi eaptao. Arbocala et virtute et multitudiae oppidanorum diu defensa. ab Hermandiea profugi exsulibus Oleadum priore aestuis domitae igistis, Quin aeriunmasest,i ooncitant Carpen mianos, adaetique Hannibale regressum ex Vaeeaeis haud siseu Tago flumine agmen grave pra a turbavero. Hannibal proelio abalinuli, -- striri. superi ripam positis, eum pinna quies allantiumque ab hostibus fiat, ama a reaedo traiecit, valloque ita rotaeso u locum ad transgrediendum hostes haberent, invadere eos transeuntes statuiti equititiis prae 3aeepit ut eum ingressos aquam viderent, adorirentur peditum asinoi in ripa elephantos quadraginta autem erant -- disponi Carpentano, rum eam appendinibus , Olcadum sae eorumque contum milia Iaero, invieta acies, si aequo dimi retur eampo. Itaque et ansato semees et multitudine et et, quod metu es se credebant hostem, id mora vi alictoriam rati quod interesset amnis, clamore sublato Miam in unius imperio qua euique proximum est in amnem ruunt. et ex parte inera ripa via ingens equitum in Gnaeu inaussa, medioque alveo haudquaquam pari oertamine ono anm, quippe ubi pedes instabilis a vix vado fidelia via ab inermi equite equo temore acto perverti posset, eques or. 40poro armisque liber, equo via per medios gurgita stabili -- eomm nua eminusque rem gerereti pars magna stumine absumpta, quidam vertie o amni dolati in hostea ab elephantia obirii sunt postremi, qui a se sua in auam ripam tutior suit, ex varia uepidati-e 'sti bunum
14쪽
ε drato amneri ingressus lagam ex in semit, vastalisque agris inimpataeos dies Carpentanos quoque in deditionem eo iti Et iam omnia trans Bi rerum praeter Saguntano Carilinginiensium eranti L Cum Saguntinis bellum non dum erat, telarum iam . ita eminaeertamina uni Muimis serebantur, anime Turdet- quibus eum ad esset idem qui litia erat sator, ne certamen iuris in Mim..quaeri, BP
reret, legati a Saguntinia Romam missi auxilium ad bellum iam haud dubie imminen orantes eonantes,ne. B mine raut P. Coaenelius Sci- 10 pio et Tib. Semproniust Longus, , - eum legatis in senatum introductis de re publi is rettulissent, placuissetque mitti legatos in m -iam ad res sociorum inspodiendas, inbua ividereis digna Musa, et Bannibali 'amuntiarent ut ab Saguntinis oesia populi Romani abstuleret, e Ca thaginem in Africam traiearent ac mei'rum populi Romani querimonias
15 deserrent, hae lεgatione deerela nee dum missa, multam ape, melarius Saguntum oppugnari adlatum es tune inta de integro res ad .aeualum, et alii provineias eo idibus Hispaniam atque Afri a daeomenis terra marique rem gerendam ensebant, alii totum in Hispaniam Hanni leo que intenderant binum is, qui non temere ovendam rem tantam 20 exspeetandosque ex tillania legatos censerenti lineo aantentia, quae tutissima videbatur, vicit legatique eo malarius inuatio virilist,naeeus et Q. Baebius Tamphilus Saguntum ad Hannibalem atque inde Laxeth ginem, vi non absisteretur esto; ad ducem ipsum in poeaeam foederi r pti depostendam. .m VIU Dum a Romani parant eonsultimique iam Saguntum oumma
oppi nabatur. Qiritas ea longo opulentissima ultra themi-. sui .ail passus mille sermo a mari oriundi agae m4 insala die itue mixtuque etiam ab Ardea Rutulorum qiada mi senarint etarum i in tantast bri vie verant ope ae maritimis seu terem ribus smaelitam, aen minui. i saxis emento ea disciplinae sanetitate, qua fidem. oetatem usque ad Periniciam auam viuerunt. Hanniba inissis exemitu ingressus sine per', statis passim agris 33rbem tripertito adgreditur ansula muri esta in plauiorem patentioremque quatu elera eira vallem e na: Minus eum vineas agere instituit, per quas aries oenibus admoveri piisse ised ut 35 Ioeus meu muro satis aequus agetidis vineis suit, ita haudquaquam prospero, postquam ad effectum veris ven4m est, eoaptis auocedebat et turris ingens imminebat, et miseus, ut in au eois loco, supra eterae modum altitudinis emunitus erat, et iuventus delecta, ubi Hurimum mriovi a timoris ostendebatur, ibi vi maiora obsisteba.L ae primo ini 40 silibus submovere hostem in qui Gain alas tutum muni-tibua pati, deinde iam non pro momibus modo atque diu ri tela mieare, ed ad ervi . pendunt etiam in latrones operaque hostium animus ierat, quibus tumultuariis e taminibus haud sermo plures Sagualis eadebant quam Poeni.
ut vero uani, a ipse, dum murum incautius uiat adversum semur u
15쪽
multuani ab sev quis, opera vix viseae δε---i VIII., Mi , dein per aues dies magis quam oppugnatio fuit, dum uisus duata in armturi P - quod tempus ut quies earlami in ierat, ita ais apparata v rum ac: muninomiam nihil νε--ium. itaque, aerias de iniusso coorua , 5 es bellum, Huribi isquo paulibus, -- vis aseipientibus quibusdaux opera locis vitrea coepta agi admoverinae. -eso, abundabat manitudinuhominum Poenus -- ad eantum quinquaginta milia habuisse in amis si tis creditue --: oppidani ad inania tuenda: atque obeuod minusari undistineri ab uisu it non Mimiainant aismo iam sertisauru arietilius 10-ri quass-que multa. parites. eri t. una eontinentihua munia nudari erati urbem tres deuice .isHε quantum pro inter eam muri arat eum Dagom ingenti procidetiuitio captum ops dum ea in crediderantiaona. qua, velut i pariter utrosque murus texisset, ita utrimque in si M. Proeu .m ML inhil tumianthariae pugn- atmiisό erat, qua- in 'μν i. gnationibus vi bis per o asiainem partiR Hierbis oneari solent, .sed imstae aetis uelut paetanti Oampo inter ruinas ranua laetaque virbis modica dista tia latervallo. noliteirena. hinc spe hino asperatis animos ieri tat, ει- cepisso iam se urbem, at pauὲum adnuatur, eamdenis, Sas -- tinis, eo amidatis, moenibus patriai. oorpora oppon intibos, seo ullo po--- relarvaienis in relictum in se Meuanis tecta, imauiueret. itaque quoia is sev Anserti- magis, utrimque pugnabatur, eo iure v. notabantur inuo inter asma orporisque vano tale idente M . 'phaisriea: erat Rigainunia
missile, telam hastili abiegno et Oetero. teret Praeterquam n extremumι undis, .sereum exstabati id, aio: ut in pilo, quadratum stuppa ieeurulis 2ε baut timebantque pice: lsrerum autem tres long-ώabebat pedes, a cuni
spem --issent, crevissent animi, Poenus, quin non vicisset, pro Liuio
esset, alamorem repente oppidani tolluut hoste que in ruinas mari expelluria, inde impeditum trepinantemque eatainant, postremo susum au
salumque 4n astra redigunt. . . a.
Iutarim ab Roma legatos venisse nuntiatum. est quibus oblitiam ad maris missi ab M .nibala gaei diaerent, nec tuto eos aditorosit r. lottam effrenata in genuum arma, nec Hannibali in tanto discrimino eorum sperae esse legationes audire apparebat mon adiniam protistia taxilisse siuem ituros. illam igitur nuntiosque ad principes actionis Barcitiae 40 praeminit, ut praepararent avorum animos, ne quid pars altera grasi ori o Romanis posset. . Itaque praeterquam quod admissi auditique .ant, ea quoque vana atque irrua legali sui Hanno uno adversus Mnatum ausam foederia masuo silentio impie auctoritatem -- non
16쪽
tuli, obtestam, ne Ronis Iunx Qum Saguntinxor a recit ire. helisua. anoniam. praediximo se , - amri -- pmgentem ad enermium mitterent non manes non stirpem eius on roseere viri, hec umquam dones sanguinist nominisque Bamini quisquam 4upersi , metaera Romae a foedera ritu νε-nem diagrantem eupidiue regni viamquo uitam ala id eernentem . --lis bella serendo sumiuetus armis legistribus me vivan velut materiam igni mebouis ad 4kseatus misistis. Mimriis ergo Me iuuandium, quo Euno ardeus. Saguntvin vestri obvianisedent exemittis, unde aromatae se 10 derer vox Carthaginem. χ--a sedebunt Romanae lisone di assius isdem Misi per quos Hore bello rupta foedora dum uitti ulmn ah-team an vos an Merullam utrivisque primi ignori tist rigal ' ab sotat es, pro inmis mentes bonus imperator vestero eas . non admisit ius tum ava- tulit hi tames, unde se hostiam 'idem legati arcentur pessi 'ad vos 5 enarundi res ex Beden repetuntur: uinea fraus absit, uretorem euia γε et reum eriminis dep.suunt quo lemus agunt, aegnis. ancipiunt, o, eum eo Mint, vereor ne perseverantius saeviant.' areatis insula Er inique ante Oealoap-pouite, quae terra marique per quattuor et Dginti annos passi sitis. neo puer his dinae ora sed ais ipse Hamilear 20Mars alter, ut isti volunti see Tameso, id mi Italia, non abs in x-imus eat foederis,' Me 'ut nunc Sagunto non a Muralemma vi mn emota a
minesque et id o quo verbis mirigebatur. πεφν populus lae- ruptiaet, eventus hilli velat aequus iv x', 'inde tua. alabas, a vietorium idedit. Carthagini nuno Hanniba Ninina turresque admo,et Carthaginis moernam quatit arietat Sagunt ruinas, Risus utinam vates sim se nostris ais silidius inoldant, suse piumque eum Sa inlata belliani habendum tam Romanis est dodemus. amoi uannibalem et8 aliquis amo meam levem esse in eo ..etoriis amissopinis iternas latinivit ad se otia ia. earem eo per me laetatus sum, quod, si ille Viveret, bullum iam haber a0mns eum Romanis, et hunc iuvenem tamquam furiam laeemque huius besti odi ae detestor ne dedendum solum ad piaculum rupti isoderia sed, si nemo deposcit, devehendum in ultimas maris terrarumque oras,
ablegandum eo, unde nee ad nos nomen amaque eius ae dem equo
ille sollioliare quietae uiritalis starum possit. ego ita censeo, legatos exista templo Romam mittendos qui senatui satissaeiant, alios, qui Bannibali nuutient ut exiereitum ab Sagunto abdueat, ipsumque Hannibalem ex soc-dero Ron ni dedant: tertiam legationem is res Saguntinia eadendas
de mo M. Cum anno perorasset, nemini omnium errare orationae eum eo necesse suit, adeo prive omnis senatus Bannibalis erat lassaltu 40 que loeutum arguebant Hannonem quam laeeum Valerium legatum Romanum responsum inde legatis Romanis est, bellum ortum a Saguntianis no ab Hannibale esse populum Romanum iniuste sacere, a Sagum tinos vetustissimae Carthaginiensium sotietati praeponat.
Dum Romani tempus treunt lasationibus mitterulis, vannibal, quia
17쪽
seani nillilem proesis operibusque habebat, pauerit in his ἀ-- qui
iem dedit lationibus ad ustodiam vinearum aliorumque operum dispo. sitis. Interim animos eorum mine ira in hostes stimulando mine spe pra miorum accendit ut vero pro contione praedam captae urbis edixit -- litum lare, adeo aceensi omnes sunt ut, si extemplo signum datum esset, Fnulla vi resisti videretur posse. Saguntini ut a proeliis quietem hinne. rant nec lacessentes ne lacessiti per aliquot dire, ita non nocte non dis umquam ess-erant ab opere, ut novum murum ab ea sarie, qua pate-saelum oppidum ruinis erat, reseerenti inde oppugnatio eos, auquan in atrocior quam ante adorta est, eo, qua primum aut potissimum parto inferreni dyem cum omnia variis clamoribus streperent. salis scire oberant. ipse Baianibal, qua turris mobilis omnia munimenta urbis sup rans altitudine agebatur, hortator adera. quae eum admota tapultis balistisque per omnia fabulata dispositis mutos desensoribus nudaeset. tum Hannibal occasionem ratus quingentos seima Aisos eum dolabria ad is subruendum ab imo murum mittit nec erat difficile vos, quod eam inenla non Mee durata erant sed interlita luto tructura antiquae 'genere. Hlaque Ia ius quam qua aederetur ruebat, perque atanua ruinis agmina armatorum in urbem vadebant. doeum quoque editum cupiunt, eollatisque eo catapulti balistisque, ut eastellum i ipsa urbe .ut amisseem imminentem haberent muro ircumdanti et Saguntini murum inta. riorem ab non dum apta parte urbis ducunt utrimque summa vi et muniunt et pugnant sed interiora tuendo minorem in dies urbent Sama tini laetunt simul crescit inopia omnium longa obsidiove et minuitae exspectati externae opis, eum iam mea Romani unica spes, Atrea in omnia hostium essent paulisper tamen adsectos animos recreavit repe lina proseelio Hannibalis in Oretanos Carpentanosque, qui duo populi, dilectus acerbitate eonsternati retentis conquisitoribus metum desecti his eum praebuissent, oppressi eleritate Hannibali omiserunt mota ara .
XII meo Sagunti oppusnas segnior erat Naharbale si leonis filio M- eum praesecerat Hannibal cita opigre rem agente ut ducem ab esse nec cives ne hostes sentirenti cis et proelia aliquot secunda laait et tribus arietibus aliquantum muri discussit, strataque omnia reeentibus ruinis advenienti Hannibali ostendit. Itaque ad ipsam arcem extemplo ductus exereitus atroxque rixellum cum multorum utrimque eaede ini. Mium et para areis apta est Templata deinde per duos est exigua pacis spes, leonem Sagunt, num et Alorcum Hispanum Aleo insciis Saguntinis, precibus aliquid moturum ratus, cum ad Hannibalem noctu transisset, postquam nihil lacrimae movebant condieionesque tristes ut ab irato violore serebantur, Miranssus in oratore saelvis apud hostem mansit, moriturum adfirmans qui sub condicionibus iis de pace ageret postulabatur autem, redderentres Turdetanis traditoque omni auro atque argento egressi urbem cum
singuli vestimentis ibi habitarent ubi Poenus iussisset. hae pacis leges
18쪽
vaneantur adfirmans, se pam eius interpreten sorh pollicetur erat autem lum miles Hari iuristis, ceterunt Inudice Saguntinis amicus atque hospes tradito palam teso custodibus hostium transgressus muniuieuta ad syraetorem Sas inlinuru et ipse ita. iubebat est deductus cum axis Io eoaeursus omni generis hominum esset facius, submqta cetera
multitudine. se Iure datas est, cuius talis orati suti . XIII. ,, sigileta vester Alco, si ut ad pacem petendam ad Hannibalem venit, ita paria eo'diciones ab Hannibiae ad vo rettinisset, supervacaneum hoc mihilo sarissat iter, quo ne orator Hannibalis nee transfuga ad 's venissem. eum ille aut vestra aut oua culpa manserit apud hostem, sua, si metum simulavit, vestra, a periculum est apud vos vera reserentibus ego, ne is aeraretis esse aliquas et salutis elisaeis vobis condiciones, pro 'etusto hospitio, quod mihi vobiseum est ad vos veni. Vestra autem causaia me nee ullius ali.rius loqui quae loquor apud vos, vel ea fides sit, quod neque dum vestris viribus restitialis neque dum auxilia ab Romanis sperastis pacis umquam apud vos mentionem secta postquam nec ab Roma.
a vobis ulla est apes eo vestra vos iam aut arma aut moenia satis de- laudunt, pacem adsero ad vos magis necessaria quam aequam. cuiusso ua aliqua spes M, si eam . quaim ad modum ut victor sertulaunibal, sic vos ut isti audiatis, a non id, quod amittitur, in damno, cum omnia vi- . oris sint, e quidquid relinquitur pro munere habituri estis r urbem vobis, quam ex magna paris dirutam apta Mere totam habet, adimit, agros relinquit, locum adsignaturus in quo novus oppidum aediscetis: in aurem et argentum omne, publicum privatumque, ad se iubet deserri:-rpora vestra eoniugum ae liberorum vestrorum servat inviolata, si inermes cum binis eatimentis velitis ab Sagunto exire. haec victor hostis imperat, haec, quamquω sunt εravia atque acerba, sortuna vestra vobis sinulat. equidem haud despero, cum omnium potestas ei lacla sit, alias quid ex his rebus remiasamin: sed vel baeo patienda e eo potius quam trucidaM eo ona vestra rapi trahique ante ora vestra coniuges an liberos belli iure, sinatis
XIV. Ad hae audienda cum cireumfusa paulatim multitudine permixtum senatui esset populi oncilium, repente primo es seceasione sa-.65 via, priusquam re' onsum daretur, argentum aurumque omne ex publico privatoque in forum ollatum in ignem ad id raptim faelum conicientes eodem plerique semet ipsi praecipitaveriant eum ex eo pavor a trepidatio totam urbem pervasisset, altu insuper tumultus ex arce auditur rinnis diu quassata meiderat, perque ruinam eius cohors Poenorum im-40 petii laeto eum signum imperatori dedisset nudatam stationibus ustodii quo solitis hostium esse urbem, non unci indum in tali occasione ratus Hannibal totis viribus adgressus inhem momento epit, signo dato ut omnes pubersa interfieerentur quod imperium erudele, ceterum properae Marium cosnitum ipso eventu est cui enim parci potuit ex his, qui
19쪽
aut inelus eum coniugibus ae liberis domos super rapsos eone maverunt, aut armat nullum hi finem pugnae quam morientea socerunt XV. Captum oppidum est cum ingent praeda quamquam pleraque a dominis de industria corrupta erant, et in aedibus vix ullum diaerimen aetatis ira se rat, et aptivi militum praeda fuerant, tamen et ex m. tio rerum venditarum aliquantum pecuniae redactum asse oonstat, et mutilam pretiosam supellectilem vestemque missam Carthaginem. Octavo mense, quam coeptum oppugnari, aptum Saguntum quidam
seripsere inde Carthaginem novam in hibere mannibalem oneessisse, quinto deinde mense, quam ab Carthagine prolaetus sit; in Italiam per. 10 venisse quae si a sunt, fieri non potuit ut P. Comelius idi Sempronius onsules suerint, ad quos et prinespio oppugnationis togati Saguntini missi int et qui in suo magistratu eum Bannibale, alter ad Ticinum amnem, ambo aliquanto post ad Trebram pugnaverint aut omnia reviora aliquanto suere aut Saguntum principio anni, quo P. Comelinam, i Sempronius onsules ierunt, non coeptum oppugnari est sed aptum. nam excessisse pugna ad Trebiam in annum Cn. Servili et C. Flaminii non potest, quia C. Flaminins Arimini eonsulatum inui, oreatas a Tib. Semproniora onsule qui post pugnam ad Trebiam ad reandos eo ules Romam eum venisset, .mitris perseetia ad exercitum in hibere rediit. MXVI. Subri lem sere tempus et legati, qui redierant ab Carthagine, Romam rei uterent omnia hostilia esse, et Sagunti excidium nuntiatum est, tantusque simul maeror patres miserieo laque o florum perempto rum findigne et pudor non lat auxilli et ira in Carthaginienses metus. que de summa restum cepit velut si iam ad portas hostis esset, ni tot 21
uno tempore molibus animi turbat trepidarent magis quam consulerent. nam neque hostem aeriorem bellieosioremque seeum eongressum, nee rem Romanam iam desidem umquam suisse atque imbellem. Sardos Corso que et Histros atque Illyrios Messim magis quam exerenisse Romana arma, et cum Gallis lumvlinatum verius quam belligeratum Poenum ho malem vel eranum, rium et viginti annorum nillilla durissima inter Hispa. nas genies semper vietorem duo aeerrimo adsuetum, Mentem ab exei. dio opulentissimae urbis Hiberum transire, trahere seeum tot exestos Hisspanorum populos, Onellurem avida, semper armorum Gallieas gentes reum orbe terrarum bellam gerendum in Italia e re moenitiis Roma. 35
XVII. Nominatae' iam antea consulibus provineta erant lum OP
liri iussit mraelio uispania, Sempronio Asrie eum Sicilla evenit sex in eum annum demetae legiones et sucium quantum ipsis videretur, et elassis ut ni paratri po- . quattuor et viginti peditum Romanorum mi dolia sun Yseiapta et sille' oetingenti equves. oesorem quadraginta milia pessitum 'Aetluuor milia 'el quadringenti eqniles naves daehn viginti quinque lues, est e viginti deductae latum inde ad populam valent
iubeben popol, Carthaginiens hes uri vidiei et eiusque belli eo a sup ε
20쪽
ealis per urbem habita arim adorati dii, ut bene a feliciter eveniret quod bellum primius Romanus iussisset inter consules ita copiae divi
et Sempronio datae. legiones duae, ea quaterna milia erant pediiunt et receni equites.' et sociorum sedecim milia peditum, equites mille 5 octingenti, naves longas enium sexaginta, eloces duudecim eum his terreinibus maritimisque copiis Tib. Sempronius. missus' in Siciliam, ita in Africam transmissurus, si ad areaendum Italia Poenum consul alie salis esset Cornelio minus. opiarum datum, quia L. Manlius praeior et ipso eum haud invalido praesidio in Galliam mittebatur: navium maximeas Cornelio numerus deminutus: sexaganta quinqueremes datae, neque enim mari venturum aut ea parte belli dimicaturum hostem credebant et duas Romanae legiones eum suo iusto equitatu et quattuordecim miti a sociorum peditum, isqrulibus Uille sexcentis duas legiones Romanas et Meem milia foetomni peditum, mille equites socios, sexcentos Ro-
1manos Gallia provineta eodem versa in Punicum bellum habuit. XVIu. His ita omparatis, ni omnia iusta ante bellum fierent, imgalo maiores natu Q. Fabium M. Livium L. Aemilium C. Licinium Q. Baebium in Ahieam mittunt ad percunctando Carthaginienses, Pu-hlleone consilio Hannibal Saguntum oppugnasset, et, si id quod facturi L so debantur laterentae a delanderent publico consilio factum, ut indicerent populo Carthaginiensi bellum. . Romani postquam Carthaginem venerunt,
eum senatu datus esset et Q. Fabius nihil ultra quam uum quod mandatum erat pereunotatus esset, lum ex Carthaginiensibus unus , prae- pa vestra Romani, et privi legatio fuit, cum Hannibalem tamquam suom oon o Saguntum oppugnantem deposcebatis: eterum hae legati verbis ad hue lenior est, re asperior: uno enim Hannibal et insimulabatur et deposcebatur nunc ab nobis e consesaio culpae exprimitur et ut aeonsessis res extemplo repetuntur ego autem non privato publicone consilio Saguntum oppugnatum sit quaerendum enseam, sed utrum iure auas iniuria nostra enim hae quaestio atque animadversio in civem nostrum
est, quid nostro aut suo secerit arbitrio vobiscum uua disceptatio est, Iacueritne per foedus fieri itaque quoniam discorni placet, quid publico eonsilio qui sua sponto imperator Maciant, nobis vobiscum foedus est a C. Lutatio eonsule totum, in quo cum caveretur utrorumque s9ciis, ni-35 hil de Samniinis, eo dum enim erant socii vestri cautum est at enim eo foedere quod eum Hasdrubale ictum est Saguntini excipiuntur. aduersu quod ego nihil iacturus sum nisi quod a 'obis didici vos enim, quod C. Lutatius eo ut primo nobiscum foedus seest, quia ly qumque ritate patrum ne populi iussu ictum erat, nefastis vo .s Wnesi itaque 40 aliud do integro foedus publico consilio ictum est si os uni enφnt et dem vestra nisi ex auctoritate aut ius u vestro icta, ne nos gyidem Has