장음표시 사용
101쪽
oppido Vento diebus aliquot obsessum est . ac
vissime , apertis Principi portis, omnia sunt illivanum tradita. Posteaci Novio magum elarissimur Setriae oppidum , viginti quinque diebus oppugnatum ad deditionem compellitur. A cujus riv:bus ingenti laetitia introductus Carolus tot iu stelliae principatum suscepit. In eadem urbe ad se adductos mortui Arnoldi ex filio nepotes, primum est osculatus, deinde e conspectu summotos iussi avehi Ganclavum ad uxorem suam Margare tam , screperio apud quosdam . Alii dicunt pueros illos non Candavum missos , sed una cum principe avectos esse in Brabantiam , ubi sint plures annos nonorifice habiti. Noviomagi principatu Gelliae ut dixi Jsuscepto , a caeteris quoque eius terrae oppidis Burgundus re pitur, ac postremo comitatui sui vocant sulphaniae, solennibus etiam caeremoniis initiatur Iara . Estas qua subacta est a Caroli armis G e tria, suit citrastis italicio. omnem hominum memoriam calida , diversis locis
& homines. & bruta animantia intolerandis petiere
s. 13ο. DE CONGRESSU DUORUM PRINCIPPMρbtenrusimorum Friderici imperatoris, ct Caroli duci
N N r huius autumno Fridericus imperator pulcherrimo comitatu, in quo multi egregii Praesules , multi insgnes Duces , ae illustres erant optimates, venit T reviros se haec civitas ad Mosellam fi Vium sita ut cum Carolo Burgundionum principe de multis ac variis rebus coram loqueretur. Carolus vero ut venisse audivit Imperatorem, compositis in Getria rebus, eo eonsenim est proseisius, longe pulcherrima comitante pompa. Invenio Principi non longe dissito a Treviris obviam itum ab
Imperatore , tvm urbem tubia , aliisque id genus
102쪽
ςircunsonantibus instrumentis pariter ingressi, di bus aliquot una fuerunt. Interim Carolus nihil non opum, nihil non splend 'ris effudit, ad decorandum Imperatoris adventum. convivium , cui per eos dies Imperator est a Carolo adhibitus ejusmodi fuit, ut propemodum nuptias illas de quibus S. lao diximus ) apparatu , & magnificentia aequaverit. De hoc Friderici Imperatoris , & ducis Caroli congressu extat, epistola, eximie docti viri Rodolphi ingricolae. DE
per Carolum Ducem instituto, o sepultura a parentum e s s.
Eversus ab imperatore Carolus, Mechliniae cR- .riam instituit , qua non erat alia in orbe Chii-- stiano celebrior futura , si sceliciter in hoatum a . Carolo Pi incipe conc; lium insequentes pari cuia so- Uere, Ornare, atque ampliare studui sient. Haec curia praelata caeteri .constituta erat causarii omnis gelici is iusta ac perim partiales Revisores brevis disceptatrix,
Consiliati j omnes viri docti, perspicaces, acri iudi-eio . justi&sobrij. Dixisses Areopagitarum concilium illud esse, ea gravitate, doctrina, prudentiaque lites dirimebant, suum cuique reddentes. Ad focum audiendis controversis destinatum equites ibant, Curiam ingressis , paratum erat sacrum. In hoc precabatur sacerdos , uti optimus deus ejusmodi suis mentem daret, ut eo die concilio prodesse aliis & possent & vellent. Sacro facto, locum tractandis rei publicae negotiis constitutum ingrediebantur unde post horas aliquot ad meridiem egressus eos excipiebat. Iterum sacrificus alterum facturus sacrum, in quo deum precaretur, ut ejus d ei consilia, com- , modo eise vellet reipublicae. Ad haec honoris adem-
em his fuerat interminatus carolus, si quid
103쪽
p r socordiam aut passiones praeteriissent, quod a
subditorum commodum pertinere videretur.
phartulta nihil bic prihceps , nisi de publico cogitabat. Hi
Magnam itaque sic ordinatis, ad parentum suorum sepultaransepultura. animum adjecit. Utriusque igitur patris matrisque cornus, longis itinerit, is in Burgundiam deportatu sepelitur in Caribus sium monasterio , quod extra Digium urbem visitur non in celobre. Singulis per oppidis, quaerat iter faciendum, celebratae exequi nullo adhibito honoribus modo.
citra. DE OBSIDIONE NORES II, PER CAROLVI
PS R. id tempus Rupertus Beyeren Coloniensiu
Archiepiscopus, multum est apud Carplum Burgundum cognatum suum questus , magno conati obstare Colonienses , & oppida circumjocta qu minus ipse debitos sibi annuos proventus ex loci illis reciperet. Quo audito Burgundus, ut Rupet ti alii habent R berto praeter cognationis vinculum, etiam charissimo subveniret , conscripto ingenti equitum ac peditum exercitu , fines ditionis suae egressus, ad bellum Coloniensium, &finitimis inserendum properat. Novesium Coloniae vicinum coeptum est obsideri mediis Julij caloribus. Advexerat secum P0nceps immensae molis bombardas, quibus non utio loco disiecta murorum parte multum & urbis aedificiis damni illatum, & magna incolarum facta strages. Lego urbem multa vi oppi gnatam , aliquanto etiam ira ore praesdio a civibus defensam. Erat praesidii praefectus Hermannus quidam comitis Hesse iiij frater, cujus virtute oppidum
incolume mansit, inter maximos rerrores. Nam usaetera obsidionis mala praeteream , ab his etiam qintus erant fame ac rerum omnium tanta inopia laboratum est, ut equi, instrumenta militiae, pluribus victui
104쪽
Hic nihil dico de praeliis quae durante obsidione inter obsessos &Burgutidum fuere. Ex multis enim dun-ltaxat iniἰgnia consector: Assidebant nostri homines Euffund Novesium, quum imperator Fridericus Agrippinam mitit Da venisset, ut cum Burgulido vel confligexet, vel ob- ναον isdione Novesium liberaret. Hoc audito Carolu , μωλι-
tantum abfuit, ut sugam circumspexerit, aut desol- dum venda obsidione cogitarit , ut instructos suos etia H produxerit; avidus certaminis. Veriam continuit sese intra septa Fridericus imperator, vel non ausus dinu . care, vel quia speraret futurum, ut imperatoris adventu perterritus Burgundus, inde subito discederet . quum nihil tale post dies aliquot evenisset, videreturque Dux in incoepto bello perseveraturus , est inter eum ac Imperatorium militem satis atrociter pugnatum, vicitque Burgundus tanto gloria major, quanto bellicosiorem sede at hostem. Et hanc victo-
riam potius Virtuti quam furtunae debuiti, nam &aciem peritissime instruxerat,& promptissime omnes pugnarerant. Non est post eurii diem Romanus Princeps ausus cum Carold manum conserere. Ita-i liue de pace agi coepi una per summi P0ntifiςia lςδ ae . , tum Alexandrum Alitistitem Forolivi ensem , qui elusa itiij,
Aoctes diesque Principes hortari, ut arma exuerent.
Burgundus Novesio discederet . quoad dς xς - sis euud
105쪽
etiam oppugnando cogi tavit. Verum buc tempe stive missum praesidi uiri, G lli conatus irritos feci Prius tamen quam Ludovicus ex his locis militem abduceret , pugnatum lego inter eum , ac Duces, quos miserat Cardius ad tuendum Attrebaturi Vicit Gallus , qui ut erat numero militum superiωr, ita cum longius abesset Carolus , multo etiam plus
.u . DE ADVENTU EDTARDI REGIS ANGLI ad Caroluin Audacem, o de in luctu
ad Carolum Audacem, o de in luctu
Novesi' longa obsidibne domum reverso
earolo nunciatur,appulisse Cali iamEduardun figlorum resem , cui ejus tam laboriosi itineris causa fuit , ut cum Carolo , qui rursus ingentem contraxerat exercitum. suas copias jungeret. Ita enim prius inter eos convenerat. Una igitur Galliam in- ressi, tantum terroris Ludovico incusserunt, ut is repents convocatis regni primoribus, eos veluti in rerrepida anxius contulucrint, qub pact o esset infestiss- o hosti resistendum. Plaeuitque tum legatos mitti , qui pacem peterent. Auditi legati , non pacem , sed novem annorum inducias impetrarunt. Hic tam insperatus rei exitus, ut incredibili Gallum laetitia affecit, ita Anglorum principes male habuit, quibus immodica vastandae Galliae cupiditas ia. ecsserat. .
Duardus undecim hebdomadibus in Caroli ro
I nciis commoratus , ad Tuos transmisit mense septembri, quo tempore, α Carolius Namurcum veniti
106쪽
- . unda cum ingenti militium numero ante exitum ejus mensis in Lotharingiam, ob foedera sibi non servata, prosectus , impetu primo urbecul, aliquot vi cepit, captas praesidio munivit. Quo sucincessu Ocis perterritus Renatus ejus terrae princeps, annos natus crrcit et viginti , cum aliquot nobilioribus viris in Galliam fugit, ne vivus in hostium potestatem veniret. Fuga principis adeo fracti sunt omni vin animi , ut effusus Caroli exercitus , paucis diebus loca plurima occuparit. Noviis me obsessu in Namium longe munitissimum pidum , tenuit ob- sidio illa no em hebdomadas. urbs interea multum strenue defensa, tandem fame domatur. Itaque facta deditione, cives vita donati , praeter duos tresvE, qui ultimo sunt affecti supplicio. Animadversioni it hujus causa non traditur a scriptoribus. Urbem deditam Carolus praesidio firmavit , atque inde et gressus , totam Lotharingiam brevi ad obsequium
redegit. Fuit haec ultima ejus victoria. Vulgo cre- ditum est , omni favore hurninis destitutum eum, postea nunquam sceliciter pugnasse cum hoste, quod i eodem tempore gravissimis exa*ionibus cletum
, . DE BELLO CAROLI AVDACIs CONTRA
Subactis Lotharingis non diu in ocio fuit Carobis, sed belltiam gloriam augendi cupidior, tran- stulit inde bellum in Helvetios . quod hi populi nodi
. multo ante Sabaudia mi ubi praeerat neptis ejus tumultuose ingressi omnia terroris ac praedae compleverant. Itaque primum sunt missi ab Helvetiis legati , quos princςps Carolus Vix auditos iussit contestim abscedere, atque ipse eodem tempore sequutus in urbe Gransonia , quam nonnulli dicunt ab eo tum expugnatam plures Helvetios in crucem sustulit.
107쪽
o facto commota & irritata gens pugnatior, coamtracto exercitu hostem Burgundum adoritur certa' spe aut occidendi ejus aut fugandi. . Helvetiorum impetii degravatus Caioli miles primo avertitur inde fiasus fugatusque multa cum caede dissipatur Fuisset in eo praelio captus princeps, hi si relictis suis loco discessisset fugient; similis. sunt qui scribant sic periisse opes Caroli ducis . tantum vasorum aureo vum argente brumq; ac vinium omnis generis ab hoste deportatu, amissis& omnis bellicus apparatus. Exprimi verbis Boii potest quantum ex hac inimicae sentis victoria dolorem animo conceperit victus Burgundio . qui vincere siem per antea consueverat. vit alto spiritu, ac nimium quietis impatiens, neque die, neque noctu sommum capere potuit. Itaquerer arato exercitu. iterum Helvetios adoritur, cum quibus inscelisissime nuper dimicaverat. Hic quoque vicit ac niperior fuit Helvetius, quippe qui numerόmilitum praestabat Pars maxima Burgundionum aut capta aut caesa , nlillus sere clari nominis fuit ex nostris, qui noli illic ceciderit praeterii sim Duce, quire perdita ac prostigata cum paucis fugae cornitibus, fuga servatus est. Joanni baptistae dies fuit quo Helvetii & Burgundiones tanra animorum pertinacia conflixere, qui huic proximus dies illuxit facile de- elatavit, quam terra sit ibi loci edita cydes, numerataei sunt a quibusdam, Σο. millia bccisorum.
RECUPERATO NANTIO PER RENATUM , O ejusdem urbis obsidione per Caro
Malim sa- T TAC clade suorum consternatus Carolus in maxi- imo mise- 1 Imum luctum ac moerorem incidit, hunc secum τις male- reputans quantum hominum p rqximis duobus prae- Eiecti a Deo Iiis , sua temeritate orco demisisset, hune e istimans
108쪽
ipse sortissimos populos ad obsequium redegisset.
Caeterum Caroli malis , di tam nobili Helvetiorum victoria erecti plures populi consociatis viribus ut unum hominem extinguant. Ad arma concuriunt.b ac ductu Renati principis Lotharingi ae , Nantium ubi a Carolo praesidium fuerat retilium obsidione cingunt , nec multis interpositis diebus idem oppidum prius expugnant, quam Burgundiis eo cum suis copiis accurrere potuit. Expectabat enim ux Braban- .l tia. &finitimi locis novum exercitum, quo accepto' properans in Lotharingiam , Nantium iterum obsedit. His locis ab hoste uod minime futurum
verebatur 9 circumcisis , tanta rerum omnium; nopia lasoravit, ut in ius er ercitu plures sanie sin extinai. Itaque indignantium militum voces passini exauditae, satius fudie dictitantium, in patria manere, Gravam ubi conjugibus suis ac liberis atlyclentes , nulla in- na militu. terim neque cibi neque potus inopia premerentur. Abductos se in ea loca quibus aut procul a patriae cόnspectu moriendum sit, aut quod morte miserius est ac tristitis in servitute vivendum. Hae militum querelae. non dusium est , quin Principem suorum amantii simum commoverint, verum in eo statu reserat, ut illederi tantis malis non potuerit.
DE PRAELIO ANTE NANT IV M, ocride Caroli Auricli.
HAud mulio post Lotharingus ad pugnam evois 2 7
cat Burgundum qui una parte copiarum in statim venit ad locum certamini obsidione relicta constitutum, acie dimicaturus cum ρaucis adversiis tam multos Hic suos perterritos hortatus dieitur ut alactes irent & gloriam a majoribus acceptam posteris relinquerent, adeo non esse formidandum hostem. Helvetium qui pavore Burgundici agmi-. nis hau ua virtute bis sceliciter antea dimicasset:
109쪽
humero militum vincere Helvetium , sed non raro modicis copiis praepotens sus os esse exercitus. In hanc sementiam ubi, pauca nequicquam dixisset. canentibus signis Renati miles cum tanto fremitu es clamore in hostem procurrit , ut itatim turbatum eum loco summoveris. Neque difficile admodum erat , pugnabant enim cum recentibus & integris, debiles macie consecti . Primum igitur facta fuga, deinde innumeri caesi ac primo impetu obtriti ex nostris. Quis tam beata rerum ac verborum copia instructus ut cladem ejus multiplicem , devictorum cedissimam fugam, caedem n Unc singulorum,. nunc . um vel sorum merito deplo Vidisses alios qua brevissima patebat via trepidos fugere , alios per praecipitia nunc saxis aspera, nunc obducta sentibus, loca petere, quae hostibus ignota putarent. Fatigata, siti propemodum enecta & saucia passim corpora jacebant. E proximis vero locis, virCrum clamor& foeminarum ululatus audiebantur. Hac pugna Carolus ipse qui eo die & saepe alias majore animo quam consilio dimicaverat , tribus plagis media j a centium strage confossas interiit, pridie Epiphaniae. Hic finis fuit Principis omnia qui ea tempestate fue- runt bellicosii sint. Annus ille, quo dux tam nobilis . ante Nan una caesus est, fuit humanae salutis M. cccc. lxxvj. ita colligit Sabellicus. Alij duos adjiciunt, rursus alij quinque Iubtrahunt annos.
O sermone qui de eo jam moriuoluerit.
As illa pugna exacto iam triduo, Caroli corps
certissimis signis agnitum sepelitur Nant ij in aede S. Georgij. Quum sepeliretur. intuentibi qui ex clade illa supererant , obortae lachrymae,
110쪽
obversabatur oculis multa viri virtus, liae rebat fixus in pectoribus adstantium vultus militem in praelium educentis. Occurrebat quo auimo urbes oppugnare, muros conscendere , hostem loco summovere consuevisset. Caeterum prorimo scptennio quod e li viri caedem insequutum , omnibus locis multus ἔc varius de illo iactatus est sermo , affirmantibus quibusdam vivere eum. Bruxellae oppidulo Sue- viae. Aliis contradicentibus, non interemptum ante Nantium , sed captum & abductum in Gallias, ibi in conspectu Regis Ludovici gladio admotum periisse. Spes de Caroli vita, quae postea vanis lima comperta est, in causa suit ut paucissimis locis celebratae sint ejus exequiae.
. DE LUCTU ET LAETITIA DEORUNDAM s. ues'
Orte Principis huius, plurimi tristati, quidam laetati sunt. oderant ii impendio pugnacem.
Oderant ob assidua bella pecuniae exactorem. De laneis tamen eo, in Brabantia&Flandria exorti &sequuti majores motus feeere, uti reviviscere Carolum o inues cupierint.
DE FILIA, ET UXORE CAROLr s. i i
b Iliam reliquit haeredem Mariam, excellenti forma virginem : Quae illi ex Ysabella Portu galla con- juge secunda tres enim duxerat suscepta, nupsit
postea Maximiliano , Friderici imperatoris filio. Ultima ejus uxor Margareta defuncto marito , plu- ribus annis supervixit. Certe muliorum bono, suis Amor ergo enim facultatibus interim praeclara fovit ingenia, litteratos. studuitque modjs omnibus partim culpa temporum,
paltim Pi incipu neglietentia ac vitio jacentes literas E a praeci-