장음표시 사용
2쪽
lingulis omnino seculis jam inde a Conditu Mundi singulare & notatu dignum quid evenisse, satis liquet: aliud quippe horribiles eclipses,torvos aspectu cometas, rara& inusitata meteora vidit; aliud monstrosis partubus nota.
bilibusque casibus admodum resertum fuit; iterum aliud eruentum bellum est expertum, quod sequens aetas aurea & opinione citius concessa pace denuosispe excepit. i Nio seculo pestilentia diris modis est grassata, ali sterilitas ae famex improba: hoe uberrimus annonae proventus, isto, hujus maximus obtigit defectus; hoc vehementia saevitiaque passum fuit in cendia , illud terrae motus quaevis proxima destruenisse, , aliud ingentes persecutiones habuit, aliud quid aliud: aliud artem quandam utilissimam; aliud omtra fraudes & scelera perniciosissima invenit. H e eis
versione alicujus reipubl. inelaruit, aliud alia muta. tione quadam: aliud aquarum exsiccatione laboravit, adeoque sontibus irriguis non raro caruit, aliud contra aquarum inundatione minus grata pressum atque oneratum suit. Verbo: nusium mi is συι ρ.culum, si gravissimorum scriptorum annales quis e. volvit, quod non peculiarem in se contineat conside-xationem, quod non peculiari & decantata aliqvan Λ a ta
3쪽
ia quasi obggnatum fuerit. Inter Omnes tamen decurissus seculorum, hoc paulatim ad finem vergims prae. sens nostrum, in quo pes Dej gr tiam adhuc degimus,
eminere videtur, utpote in quo praedicta modo atque recensita quaevis concurrere quasi de . ehendimus, adeo ut etiam magni nominis multaeque eruditionis. Viri exinde supremum diem fine Mimundi nobis imminentem & mox adlatur invi colligant, quod suo. Ioeo relinqvo.In prauistimissis alii , pon omnino abcreme iacturum esse pato, si exercuit Rcademici loeo, themade cataclysno Thuringiac qua in annum curis
rentis a nativitate Christi saeculi decimi septimi, deis cimum tertium incidit, tractandum Mane suseipiam,&qvid hoc in negotio valeant humerisqvid serre rein euknr, breviter experiar. Pro Istum vern discurium ita dispertire placet, utconstituam triae evita, inquerprimo praecognita enumerem. diis secundo ipsum ea taclysmum, seu historiam cataclysmi Thuringiaei se, eundum suas circumstantias, damnumque huic re regioni per hunc illatum, quantum datur, reseram.
tertio recenseam omium Viti Politiei virea istius. n odi prodigia. Srimpolite Ze incine quid dixero, factate mihi datum iri veniam sperabo, tum ob materiae raritatem, cum quod praefiscine dictum sit, nemo latissan, quod quidem ego sciam, hanc viam ante me caueaverit, tiam difficultatem, quae in re ardua me non parum excusare videtur. Tu vero summum & . supremum Numen, vive fons salutis, cle- ι menter me guberna, S cceptis his 'i
4쪽
Da eris ita cataci mi Thur iaci lyraedam assem tur, 3 a. De eisentia aliorum cataclysmorum in particulari, S. I. Da Gracia diluvia gyib-dam, S. s. t. De dilumia in Romano Ioperis Paria hinc inde ortis, g. s. Migrossa ad capsa tem sum, ς. L .Piuiso tempesurum re descriptio, δ. σ noe fato a Padam immiscentur S. D. Me causa materiali, g. II. cs Ia. De causa formal, s. in
λ . . D rem praesentem non omnino nihil R- cete posse mihi videtur, si rubricae nomina penitus paulo prius examinem, cum insuper solenne sit disputantibus, notationem nominis primo evolvisse, ut eb melius viam ab subjectae materiae penitralia sibi praeparent, totumque suum discursum eo selicius postea formare valeant. Quod proinde vocem cataclysmi attinet, natales suos Graecisdebet, descen
dit quippe a a Mot , abluo, item demissio, apud Lau- Δ 3 nos
5쪽
' nos alias vocatur diluvium, a diluenso, dc hoe a tuo, so te, quod luant quasi peccata homines diluvium passi ι ilicitur
ringiacus autem est a nomine substanteo proprio Thuri gia, quod & Duringia ribunt, quae est Landgraviatus omnium nobilissimus, cujus longitudo latitudine ferme par est, nempe duodecim utrinque milliaria , dc conti. net juxta Neandri Geographiam in se ιψε. urbes I 4. viis eos. Matellecten & iso. arces. 4ita est ab ortu & occasu inter duo flumina Salam & merram. Habuit quondam suos peculiares Reges, postmodum Hassiae conjuncta fuit, usque dum ad Marchiones Misiniae & Saxoniae Duces de voluta est, de quibus & aliis, ut & vetustis ejus habitatoribus vide plura apud Zeil. Iun. German. c. l. & t7. Chro. niea Thuringiaca Bechereri & Binharti, Cluverium, nec non olff. Ηeider. Vol. t. orat. 6. &'Vol. a. orat. 26.&28. ut adeo Cataclysmus Thuringiaeus hujus regionis incolaruis idiotismo exacte respondeat quando dicunt, die
sis e Sunissuth ut proinde quid di utationis nostrae titulus prae se serat, amplius non possit esse obscurum. Meniatio porro fiet in hac nostra distertatione aquae, item cae ractarum, igitur & horum Vocabulorum etymon tribus
saltim verbis judicare habet. Nimirum aqua non dicitur, ut Grammatici quidam putant, quasi sine gra esse non possumus, vel a Wa simus & vivamus ; sed risit vetus verbum Graecum ubi χ transiit in q. vid. Becm. Orig. Lat. Lingv. sub hae voce aqua. Cataracta dicta a Me αρρώko,
h. e. a defluendo: sunt enim inundationes repente irruenis
Gen. 7. apertae sunt cataractae coeli; ubi Lumerus vertit, dis
6쪽
. Et haec de notatione nominum. Iam dicendum esse de dicti Cataclysmi existentia. Quae in materia historiea aliunde haberi equidem non potest, quam ex literarum monumentis. Ast ubi ea sunt sane nulla invenio; & licet ego curtam admodum supellectilem possideam librorum , attamen & instructissimae Bibliotheea: in hac Academia, quod intrepide assirmo, hae in materia subsidio mihi esse non potuerunt. Et quamvis ex scriptoribus unus & alter i terdum adsimiles alios cataclysmos delabitur. hunc tamen praecipui, qVod miror, reticent, id quod eo cupidiorem me. reddidit, ut in evolvenda hac historia lubentius desudarem. Collegi Proinde ea, quae ex provincialibus relationibus fide oppido dignis, nec non ex Reverendo Vinariensi Minisi
rio accepi, & incudi disputatoriae subjeci, id quod plenius
. ex infra dicendis, cap. nimirum I. per totum patescit, 'Vam hi stori a m cataclysmi ministi at vir itidem infra nominatus.
Si igittar uspiam hallucinatus fuero, veniam ob dissiculi tem hujus materiae ultro mihi polliceor, elegi siquidem ham etsi issicillima sit, atque a nemine antehac elaborata, laureolam iri mustaceo quaerendi, aut Rhus alicujus vana gloriolae captandae causa, nequaquam, sed solius historiae notatu dignissimae studio ductus, quam electam semel deponere nolui, licet vel nullum ipvenirem, qui facem: hi subministraret. . Existentia tamen. hujus cataclysmii in dubium minime vocabitur, si νη cap. a. dicentur, at
Alias extitisse saepius particulares eataclysmos alios, in certo certius. De universali isto Orbis diluvio non dicam, cymnemini ignotum sit, forsan nec iis, qui nondum aere lavant ,-- limina sacrarum Pandectarum saluta- .runt. Istam etiam litem in praesumi discursu meam non facio, quamdiu nempe duraverit diluvium illud, quo me sis & quo die coeperit, cum Autor msuam inter se com
7쪽
venire videam: aliis principium, diem I 7. Aprilis anni M & finem postiemestre anni spaniam statuentibus ratiis autem diem 28. Nov. dicti anni pro principio,& pro fine, diem 6. Ianuarii sequentis 16 anni M-
' ' Thessaliae diluvium,' quod annis aliquot non ita mul tis ante exitum Israelis ex AEgypto, Anno scit. M. o. filisse traditur, quis ignorat de hoe siquidem Iustinus lib. a. historiar. e. 6. dicit, quod Amphiedonis, squi primus, inervae urbem sacravit, & nomen civitati Athenas dedit temporibus, ararum illuvies majorem parilem Graeciae populorum absumserit. Supeferunt, pergit, quos reR- montium receperunt, aut ad regem Τhessiliae, Deucalionem, ratibus evem sunt. Sic Varros prologo lib. 3. Ae R R refert, quod Oogis Thebanotum regis tempore
ominim diluvium fuerit. Sed D. Augusti CD lib i8. dicit: Tempore quo regnabat Ogyges, dila tum magnum factum X: non istud maximum quo ne
homines evaserunt, nisi qui in arca inrum, sed maius, quam quod poma tempore Deucalionis tar. Quod Mno, verisimilius puIamu i i. .... si Et non Graecia solum cataclysmis lapius vexata Rit, vi ex Platone & Herodoto plura exempla facili neg0cio afferre possem, nisi chartae temporique parcerem a sed Iam Romanorum ditio; sic temporibus Antonini Valentis. Iustini, Ludoviet pia, Henrici IV. & Henrici M.
-, imae suere inundatione . . ' .. . .
Anno Chr. 16o. Tybris squi fluvius Italiae pζncipio exiguus, duobus postea & so. augetur amnibus J Romaniplosus firme verbum est Lucretii) diluvia ty Colania Agrippinae, an . 8sI. gravissimuis cataetr
8쪽
quarum moles, ut facile nullum loci habitabilis vestigium re
Quod etiam fuit in ducatu Mediolanensi, ali. m8. An. ii 37. in inseriori Saxonia gravis fuit irruptio aquarum, de qua illorum Saxonum Chron. dussent
lib. I. cap. Iq. .. Idem quoque evenit in Polonia, an . Ia I9. & an. IAM.An. l438. d. 12. Sept. Augusta Vindelicorum magnum cataelysmum habuit. Ut & eodem anno, nempe ISJO. quo Luthera norum confessio fidei, a Iohanne. Electore Saxon. in magnis Imperii Comitiis, in praedicta urbe Augusta Vindeli eonnantissime exhibita fuit, Basileae ingens suit cat clysmus. An. C. i3 I. inter Henna cum & Gotham, item Cruebburgi fuit cataclysmus sat horribilis. Et an . 1 12. Budistini in Lusatia. Quod & eod. anno nostrae Ienae accidit. Sic in omni ferme Germania, praesertim in Silesia, Bohemia, Mistia, & Thuringia, an. Is 6. cataclysmus
extitit. Nec immunis suit vicus Burgaonna, non procul a Satraὶ eopse siquidem anno Isin quo alma nostra Acade. mia fundari coepit, magnum vidit cataclysmum.
Item dicto anno tale quid vinariae & Erlsurti eonti. gisse legitur. . Rhodae soppidulo non procul abhinc dissio priori& hoc seculo graves suisse aqu viris fide dignis.
arum Inundationes, audivi ex, i t Qvas.
9쪽
Quas quoque passae sunt urbes splendidae, de admo. dum praeclarae, ut Numburgum, Gera, Hala, Dressia, Misena, mitteberga, Magdeburgum, Brunsnriga, & quampi
rima alia loca,& pagi etiam in Thuringia,ut vetitist metrutvl lix circumjacentes alii nonnulli. Scirtus per urbem Edella Rages olim dicta in osmena fluens aliqvindo adeδ se estudii, ut tota fermὸ urbs perierit : sub udentibus polimodum aquis , tabulam aliquam obliteratam invenere, in qua haec verba visum serme fugientia, legibilia tamen adhuc qua dantenus, cerni potuerunt i Scirtus fluvius male saltabit a saltando enim non-
naeus in speculo aquarum; ex quo plura, si placet,legi & d promi possunt cataclysmorum in hac aut illa provincia subis
inde exortorum exempla.. S. VI. Nos, postquam particularia nonnulla exhibuimus diluvia, non omnia , quod nec nostri est propositi, nec Vide tur necessarium, ad alia,& quidem ad causas transimus, his perlustratis, ad ipsum Thuringiacum diluvium, misera m dum deplorandumque istud spectaculum, progressiim fa 'cturi. . VII. Descriptiones tempestatum, divisionesque in sacris Bibliis & profanis Historicis evolvere atque inquirere alias si vellemus, triplicia raram genera extant. Unum vocari potest rastoricum: ubi tempus dc locus, nec non modas describitur, qualis fuerit, dc quae quantaque damna aquae deoderint. Alterum dici potest Physiuuan: h Sc causae cataclysmorum eruuntur, dijudicanturque ex principiis naturalibus. Tertium genus esse potest Theologicum: quo causae eorundem morales exponuntur, & quomodo ad finem dccjesiae se habeat cataclysmus, docetur. Nos ultimum hoc senui ad cathedram remittimus sublimorem Historice au.
10쪽
tem thema nostrum prosequemur,& de catas,sed obiter quasi, dicemus. g. - IIX. Cataclysinorum intelligimus h. l. sub his quascunque tempestates) cavsas tam quod attinet, dicimus, essicientem primam ese ipsum Deum verum, vivum, qui se in verbo revelavit. Gentiles equidem Diis suis hasce tempestates attribuerunt, credideruntque, eas emcire rerum omnium praepotentem dixissem pene impotentem Iovem. Non dicam de illis, qui diabolo ut causae principali eas ad . se ipservire, quem Summanum, quasi summum manium. vocavere: quae impia sententia toleranda haut est: permittit quidem Deus, ut Caco daemon, ejusque organa fidelia, sagae atque incantatrices, aliqvιd tentent, unde Germanidi eunteine alte Setur achetin; sed tamen hanc permisissionem ad certos limites restringit: nisi enim hoc esset, quid salvum quaeso Qret, si diabolo in terriolas grassati pro arbitrio liceret - g. II. Neque istud locum habere potest, quo gentes T. san &hodi ε adversi ii nostri, inprimis Pontificii existimarunt, Christianos quos in praesenti intestigo LMhera nos omnis publicae calamitatis causes & autores esse, adeoqyttanquam hostes humani generis tollendos, vid. Tertuli. in Apolog. in verb. si Tiberis ascendit in moenia, &c. & Lusti rus Dominic X. poli Trinit. πυnn um
reti. Suo autem gladio se jugulare hi videntur: calami tates quippe istorum aeque ac nostratium Orthodoxorum pulsanti iures , licet,vel nullus Christianus Luthergnus imetra moenia ullorum habitet. Verbo ut rem eloquar, Deustiustus in judicio suo est causa cataclysmorum cssiciens remota οῦ nemo enim pute ex causis mexe nMuralibus, quibus vim