장음표시 사용
2쪽
rum Commentarii, variaeque tractationes hodie pr sani, sed etiamnum nihilominus haec materia valdedi ilis, iniricata, incerta Gque obscura apparet; eruns fortassis, qui aut supervacaneam aut irritam existimabunt offeram nostram, quum post tot illa a ingenia BARΥo-LOS, a BALDOS, IASONES, ZASIos b) MARA TAS, BOLOGNETOS, LON GO UΛLLI OS, C BOCE-
nos, d) OB RECHTOS, e PAUR MEIS TE Ros, fallasque plurimos nihil asserri facile possit, quod non ab Hisjam tum fuerit tractatum, atque ita tractatum , ut ab exiguo A a ingenio
posuerimus, de Bariolis tamen Baldisque, & qui eos doctrina referunti minus sollieiti fuimus, quod ab his bonis viris, sed omnis antiquitatis rudibus, omnes illae tenchrae sint proscctae, a posscris non nisi aeri diligentia tandem iterum disjectae atque expulsae. Illorum similes sunt pluiami a sc Hi L Taxo allegati, qui tamen fuerunt ad manus, eoa1nspeximus, & ut in hac quoque parte Historiam Iurisprudentiae literariam valde neglectam quadantenus iuvemus, editioues horum ut reliquorum cac vi i dare est animus.
3쪽
ingenio certius qvid aut elegantius sperari haud posset. Verba adscripsimus longe modestissima, quibus Vir maximus, IOANNES SCHILTERUS, suam deJurisdictione , se pro ea tuenda Edictis Exercitationem, ad Pandectas sextam, orditur, quae dum paullo intensius meditamur, magna profecto animum nostrum subit
Cura, qua ad Te, BENEVOLE LECTOR.
in hujus nostrae de Brisaei ione conscriptionis limine nobis utendum sit excusatione, qui nostram mediocritatem a sublimi cruditionis SCHILTERI ANAE apice quam longissime abesse novimus, & praeter illustres Viros a SCHILTERO memoratos, aliis etiam magnam partem magis excelsis ingeniis sumus usi,
ο opere, quod Venet. is 84. sol prodiit Tom. Iu P. L pag 18 b seris vara, ineptiarum plenissima, sed quam, etiam imagine infausti fruticis in fronte ornatam, aliquando inspexisse iuvat, ut justas M. ANTON.MυRETI querelas intelligamus initio suorum in h. t. Commenta xiorum: Nam eam Accursim, inquit Jureconsultorum eloquentissimus. qui certe moderatius insaniit quam ceteri, pauca quadam erroris atque imsellia semina Parsisset, eo Ginde posieriorum ingeniis, tanquam pinguiae seraei sto concepta, radices etiam egerunt, ita ut in arhorem excre . verint, qua longe lateque patulis Hsfus ramis, quorum in sineulis foliis tot id in Maesaris sultitiae vestigia hvressa erant, tantum feeit timhraeo vaeitatis, ut, qui sib ea jucebant, veritatis lueem aspicere nunquam potwrint. Inde isti gradus Iu 3sdictionis, parvae, mino=is, minimae, itemque impeν ii par vi, minor is, minimi, magni, majoris, maximi, inde ine um nobile, oseitim mercenarium, oboque elissim eenerissemnia, qua qui
4쪽
GEN ΤΙ- pro mero imperio, meram sultistam, pro mixto, mixtam cum falsa opianioue scientiae prodiderunt. h JCto Senensi in Annotationibus quibusdam is Rub. primam D. δου sis. ejus mi mana. Iurae dictio Patav. I 6st. S. ἱὶ Cyprio d. Iurisdictisne ct Imperis in eodem Jufis oceano, Tom. III. P. II. pag. v. b. exstante, & separatim Colon. Is96. 8.edito. k3 In Commentariis in Tif. de me. ejus eui manae es Brisae G Iurisdiactione 3e Rei Hudicatione, quae cum Petri Mattiaeacii nonnullis ii terpretationibus prodiere Venet. i6oa. DI. D BHennensi I. U. D. in Libris duobus de 'tris dictione-Imperio, quos non spernendos ostendes in Tractatibus illustrium JCtorum, jam memoratis, Tom. III P. I. pag i. m) In nariis suaestionibus publice trinatis ad Digesta Iuris Civilis. Operum Tom III. Lutetis is62. fol. n) De Iurisdictione adversus Eguinarium Batonem in Tractatibus IV. per ChristophorumHonscherum Jenae is . 8. & intempera Lugd.N99. g. Ο In Apo'og a de Iurisdictione atque Imperio adversus Eguinarium Bar nem inter opera Frf. I6o7. sol pag IOD. H In Commentariis se evibusqperspicuis in Titulos ad materiam Jurisdictionis pertinentes, quos a Ioach. Cluton editos Argent. 16i8. g. ronem Iuris legisse neutiquam poenitebit. vi Iu libella de Brisaectione o Imperio, qui enm eiusdem Charondae Libris ...cta, is, & Scitoliis ad Tit. de V. o. prod. Witreb. 16or. 8.ro In Tios. d. Imperio ct Iurisdictione, qui eum simili LONGO TAL- i ii libello editus extat Colon. Agrip. 1s91. 8.s In Commentaria ad Tu. codicis, qui 1 unt de Iurisdimone & Foro computenti Frf. IS99. atque irerum 162I. 8. Diuili od by Cooste
5쪽
Do Noo DTio, dd) ut nunc Anodymi ce) opellam non contemnendam, & omnes illos taceamus, qui suis in Digesta & Codicem infinitae varietatis Commentariis easdem rubricas dederunt explicatas. Accepimus a majoribus, fateri culpam esse ingenuarum mentium, quod a nobis quoque fieri debet, qui veram
De Iurisdictione Libris III. Francos. Ei3. 8. Romanae prudentiae cutitoribus quantivis pretii. v ὶ Libris duobus de Iurisdictione Romana Helmst. isto. g. x De Iudaeorum, Gracorum, Romanorum Ecclesiasticorum Brisiariora Libris N. Frs. 36O . 8.1 Da Iurisdictione Libris m. Francos. I623. q. 2 In Disseret. de Furisdictione, mixto O mero Imrerio & servitutibus rea. libus cum Observationibus Academico- forensibus ed. Noviomagii66s. 8.aa In Tractata de Brisdictione, qui exornat operum doctissimi Anteis cessoris Tom. II. Tolosae i68 . fol. bb In Tractatu de Iurisdictione, qui est inter Tractatus V. Roterod. I664.
ce) In Tractatu de Inre Gladii, bonae frugis & antiquitatum patriarum. ut omnia eruditissimi Antecessoris , plenissimo. Lugd. Batav. 3689. ε dd) Libris II. de Iurisdictione o Imperio inter opera Lugd. Batav. 1773. q. edita p. II . inter opera ibid. i72 . sol. edita m. I. P. yl.
6쪽
non simulatam Philosophiam profitemur. Nempe legeramus illorum scriptorum plurα - sed quod nostri ingenii tenuitati facile adscribi patimur, non eo cum fructu, quam speraveramus, videbamurque jure an injuria habere, quod in singulis desideraremus,
nune Legum Romanarum auctoritatem, nunc veram illarum interpretandi rationem, nunc antiquitatum lumen, nunc ordinem debitum, nunc decentem juris patrii amorem, nunc Patrii Juris & Romani jussum discrimen, immo in multis horum plura, in nonnullis omnia; in quibus fluctibus ut nauseagium vitare mus, placuit tandem ad sontes redire, ad ipsa legum verba, & quid illi magni Artis boni & aequi Auct res in paucis illis, Tni BONIANI beneficio an mal ficio servatis fragmentis nobis tradiderint, indagare. Ex his quandam Iurisdictionis Romanae imaginem nobis essinximus, eandem nonnihil ex illis optimae
notae Commentatoribus exornavimus, nonnulla noviter disputavimus, mox cum Jure Patrio contulimus; Verum enim vero, in quas Prudentum juniorum altercationes hoc in loco inciderimus, vix dici potest. Ni ignavum esset visum, retulissemus pedem e semita tot sentibus obsita; pudore compulsi utcunque Perreximus, non ea fiducia, ac si nostrae diligentiae
strvatum esset, tantia componere lites, illi nodi Gordii
7쪽
Gordii vim majorem & Θεον ἀπο μηχανης, vel Ut rectius dicamus. illorum qui gladii potestate sunt insignes, decisiones expectant: Sed uim has semel angustias conjecti, qua demum Cunque via, eniteremUr. De cetero, servata magnis Nominibus, a quibus dissensimus, reverentia, sententiam diximus libere quam bene, Rus nunc erit, cui vacat, legere, cuilubet, judicare. CAPUT
8쪽
DE IURISDICTIONE, SECUNDUM DOCTRINAM ROMANORUM.
RScte atque ordine doctrinae deIUMs DICTIONE
exponendae operam daturos prius nosse oportet, unde nomen Iurisdictionis veniat. Constat autem, illud coaluisse ex duabus vocibus, quae sinat: Ius & Dic Tio. Est itaque Iurisdictio, dictio eius quod jus est. a) Dicere est pronunciare, vocabulo perquam fo
rensi. b) Ιus est id quod pronunciatur, quod & justum
B . Conti-aὶ De Homonymia vocis vide UL R. HvBERUM ad D. b. I. I. ut δέ S C I P. GENTILEM L. I. e. i de Iurisis. bὶ Disere originem habet graecam, VARRO Lib. V. de L. L p. m. an a, δεικνυμ, inendo ' ut Ios EPH vs s CALIGER in Conjectaneis in Varronem p. m. 8 . an a p ut mihi videtur. Civitatis Romanae est diea, vox cum illa altera propinqua cognatione conjuncta, quae causam, litem, iudicium denotat, de qua & scribenda & sorticnda vid. CrCERONEM in Verrem Lab. II. Cap. t , is. Tria autem Praetoris verisba sunt: Do, Diso, Addico, vΛRRo de Lingu. Lat. L. V. p. m. So. Μ Α-C R o B i v s Saturnal. Lib. I. c. 16, & ex compositis res claret, quae pleraque legitima: Abdicere vindicias. I. a. f. a . D. de Orig. Iur. Addirere bona libertatum conservandarum causa, t. r. I. de eo cui libertatis causa hon. addic. Adtacere judicem, l. 39. D. de Iudiciis. Condicere, prisca lingua denuntiare, unde in personam actiones, quibus dare aut facere oportere intenditur, condictioncs appellatae I. rs. I. de Actionibus. Contra. licere, inprimis alterius desiderim, quod reorum erat, l. l. f. a. o. de Postulando. Misere, quod fuit Pin to in L. i. g. r. D. de bonis liberor. & omnium, qui iuri honorario auctoritatem dedcrunt r. I. de Iure Nat. Gent. &Civ. L. a. D. de Testam. Mil. sed & Principum l. i. g. I. D. de Constit. Princ. Iudicere ferias. t 26. g. 7. D. Ex quibus
9쪽
contineat, FESTVs : Ausa, Aura, ara NTILIA Us in Insit. Orator. Lib. I Cap. IV pag. edit. Burmann. ἰ.-GII VII. pag. δν. & jus faciat. l. so. I. D. de Legat. I. I. Iδ. pr. D. de Appelusionibus , jus co ipso reddatur. LXI. D. de HIure. Nam Iuris nomine & sententiam, quae dicitur, &legem, secundum quam dicitur, i inino locum etiam, in quo dicitur, I. M. f. l. D. de Interrogat. intelligi, sero tralatiti.
II. Jurisdictio est Magistratuum, qui sunt vel Populi Romani, L ao. D. de Tutor. ves Curator. dat. vel Municipales I. r. pr. D. de Magistrat. conveniendis. His Iurisdictionem tribuit aperte GAI Us Lib. I. ad Edictum Provinciale. Incola re sis Magistra ibus parere debet, apud quos incola est, F illis, apud quos cirus es r nec tantum municipali Lurisdictioni, in mroque municipio sub crus es, verum etiam omnibus publicis muneribus fungi debet. I. ap. D. ad Municip. nisi quod illa Iurisdictio intra certam quantitatem constiterit, teste IULIO PAULO Sent. Lib. V. Tit. V. g. I. quo referimus ejusdem P ADLi illa Lib. I. ad Edictum: ira serrisorium jus dicenti impune non staretur.
Idem est, s si siupra jurisdictionem suam velit jus dicere.
Lao. D. de Iurisdict. sorte etiam ca GAII ex Lib. I. ad Edictum Provinciale, quae ex I. M. D. de Iurisdict. inserius sumus allaturi: & quod iidem non ea habuerint, quae magis
Imperii sunt, PAULUs Lib. L ad Edictum:
caus mai. &e.&e. iuncta l. I . de Fotis, mulctas, L 1. C. de modo mulctarum. Interdicere, unde omnia Interdicta appellantur, quia inret duos dicuntur, fit. I. de Interdictis. Superdicere, ut illud eximium in l. 33. 6 fin. D. de Iurejurando: μή ομνι a. Cons. FERRAN Bus A DD UEN sis Explicationum Lib. I ad 3. D. de Iurisdictione.
10쪽
SECUNDUM DOCTRINAM ROMANORUII. II
Ea qua magis imperii siunt, quam urisdictionis, Magistratus municipalis facere non potes. Magistratibis municipalibus non permittitur in integrum restituere, aut bona rei se Panda causa jubere possidere , aueritis servanda causa, vel legatorum servandorum causa. I. asi. D. ad Municip. Et quod eorum Iurisdictio in causis ctiam capitalibus modica admodum fuisse videatur, ULPI-ANus Lib. XUIII. ad Edictum: Magistratibus municipalibus seupplicium a servo Fumere non licet ; modica autem castatio eis non es deneganda. Lia. D. de Aurisae Ut adeo illa sICULI FLACCI de Conditionibus agrorum, initio, pag. edit. Goesianae I. Regiones autem dicimus, intra quarum sines giuarum coloniarum, aut municipiorum magistratibus, jus dicendi coercendique os libera potesas, & illa veteris Legis apud H v G I N U Μ de Limitibus,pag. ed it. GCesianae 2O7. Quos agros, quae loca, qua eaedificia intra Mes puta illos, ct intra flumen illud, intra viam illam dedero, assignavero, in eis agris jurisdictio coercitioque so coloniae illius, cujus civibus agriasignabuntur, vel pro modo potestatis, L sa. g. Ia. D. de furtis, vel de modica coercitione, sine qua jurisdictio nulla est, sint explicanda.
III. Magistratus Populi Romani fuerunt vel majores veIminores. Optime Asconius Pedianus in M. Tullii Ciceronis Divinationem in Q ecilium pag. Edit. Verbum. in Ato. 339. Vol. II. Alii, alienum, non nomen proprium putant esse, . sed alienum salterius judicii, is non ex auditorio Praetoris, majorumque causarum, sed a subsediis, hoc est, non a tribunalibus. Sunt enim subselgia Tribunorum, Triumvirorum, uuaestormn ,-hujascemodi minora judicia exercentium, qui