Apophthegmatum ethicorvm politicorvmqve ex C. Cornelii Taciti operibus, quæ exstant, ecloge, Isahaco Gronbeccio

71쪽

Illa

iHisTORI AR N. Synon plussu i et cetera o virtutesisti Militem aeuientem, non perinde periculum aurnictui pinnipii ora dcdecus ob tu facit. In bello haut rar, ata acta es fritantur qua militum aucumcie discordia, et raude ho=um eue

nerant.

In motu ciuili bona ima ι nensua natura,sed vocibus editio)orMm est;mκntur. Ellum cupientibus libertas, speciosa nomina pretexuntur nec re ipsam alienumbe uitium, crdominationem ibi concupiuit,ut non eadem ista voin bAla stirparet. Neque quies gentism sin armis; ne har sine stipendi , ne utipendia sne tributis haPeriquetint. Quomodo irruitas alit mi imbres ueterae

natura mala pila luxus vel auaritia dominantium tolerari debent vitia enim erunt, donec homines.sed nessi hac continua amelicr minIcrvcntupentassentur.

Compages urbium Vκmultorum annorum oris tuna disciplina, coaluii. conuelli sine exitio conuela lentium nonporedit.. Maximum tys in bello serimen penes quos aurum 2 opes praecipua bellorum caUa. Cives bello iactatos, viri usi ortuna documentamon ant, ne contumaciam c pernicie, uam ob squium

72쪽

6 E LIB. V. HISTOR. sequium cum securitate malint. Aix adeo quis in arma promptus, ut non idem pretium quietis, quam periculi malit. Bonus dux, rem incuria aspicitam, constantia restituit. Et iam modica s d crebra damna famam octoria labes laresolent. Ingem regum prona ad formidinem vi securitus reddit, voluptarum quam religionum a pe

tentia.

Ex LIB. V. HISTOR.

Non indecorum principi promptumst in armis o Andere omitate 5 2 alloquiis officia militum pro

uocare.

Profani, qui deum imagines, mortalibus materiis in specie hominum estingunt. Summum enim illud laeternum neque mutabile,

neque interiturum.

Hstitesquio nisis telis importu praeda ma nas impediuntsua ibi victoria obstant. Fortunii, etiam ubi artes desunt,praesente duci, mercitui . minor cura disciplinae. Ut ad allendumsilentio, ita caepta caede. quoplus terrore hostibus a datur,cuncta clamoribus mi cs

Taedium

uli: I

73쪽

E LIB. DE MORIB GERMANOR. clTaedium malorum,&spes vitae, plerumquem.igno animos in fingunt. Ex LIM DE MORl B. GERMANOR. . Magno semper electorum iuuenum tubo circumdari, in pace decus est, in bello praesidium.

In ac:e turpeprincipi virtute vincι turpe comi latui virtutem principis non adaquare.

Infame in omnem vitam ac prol sum, superstitem principisu quemquam ex acie recesse. Bello adfueris ingrata quies; facilius inter auocipitia clarescuat pigrum, iners Udem videtur sudore adquirere quod postis sanguine parare.

Exercitatio artem parat, ars decorem. Fortes lamenta ac lacrumas citori dolorem

tristitiam tarde ponunt Foeminis enim tu gere honestum est viris meminisse. Fortuna inter dubia, virtus inter certa nu

meratur.

Praecipuum virtutis ac virium argumentum: pq issuperior agat per iniuria non ad se tui.

Vitium paruis magni t ciuitatibus commune, ignorantia rς Ii inuidia. Apud Erines, ut agere memoratu digna pronMm,

74쪽

in ni aἰprodendam virtutismemoriam sinuratia aut ambitione bona tantum conscie tia missaucebatur. cpleriquesuam is vitiis narrare

duciampotius morum quam arrogantia arbitrari lunt.

Virtutemi dem temporibus optime imantur, qui facillim ignuntur. Amto per inquistisne loquendi audienti

commercio memoriam quoque inam cum voce per

Ora infirmitatis manae, lariora fum media quam mala. Ut corpora lente augescunt, cito extinguuntur,

sic ingenia studiat oppresserisfrcilsus, quam reuo

Aνen Uublime se erectum ingenium, pulchritudinem ac peciem excet magnaei gloriae veheme tiῖ quam caute appetit sed uigat ratios alas: retinet D quod dissicilli. nu ex apientia modum. . cos iuvenum, militiam in lasciuiam vertere. 6 homsius mi es noscereprout clam, nosci exemcitui. docere aperitu e ui optimos, nihil petereobia talionem mhil ob ormi incm recusare, ut ANXHIs intentus ageresuit.

75쪽

AGRI C. ITA 34 silitaris gloria cupido, in rata temporibus,

quibusin tra erga emine nte interpretatio nec minus periculum ex magna ma, quam ex mala.

In bona uxore, tanto maior laus, quanto in mala plus culpae est. Bonus dux mauult videri milites inuen se bonos quam fecisse erat quoque vim suam, ardor m-quc coinpescit,ne increuat peritus obsequi aeruditu, que utilia horestis miscera nequc unquam ιuIuam 1 ιmamgestis exultat sed ad Auctorem principe,

viminister fortunam refert ita virtuis in ole quenlo, verecundia in praedicand' extra inuidian , nec extragloriam erit. Quino tempora curarum remi bonums diuisa habet ubi conuentus ac ius ciaposcunt grauis, intentus, seuer sese, 9jaepius misericors υb. Ficiosatisfactum, nulla ultra potestatis persona Tristitiam quoque arrogantiam si auaritiam exsuit ne illi, od est raris, mum,autfaciti ias auctoritatem aliscueratas amorem δε- minuit Ne famam quidem, cui eIiam Uebomindulgent, tentenda virtute, aut per artem urrit: procul ab ae,nulatione est aduersus obga procula contentione aduersusprocuraIsres. Incere inglorium, S atteri ordidum arburatur.

76쪽

6 Excivi principu factionibus studiis trahuntur pro h

fle utilius, quam ι uiri in commune non consuunt. Vis rarus ciuitatum ad propulsandum commune periculura consensus, d si utipugnant, ni

Ciuibus patria, coniuges parentes; externis hostibus,auaritia 2 luxuria caus a belli sunt. Innocens magi batus, 2 nultis de Elu inuisem,

caritatem parat loco auctoritatis.

Sope dissimulation ima, D augetur. Prudens magistratus per aliena experimenta δε-ctus parum pro mi armis si iniuria equantur, caussas bellorum facile exmndere studet. A se autem suisque exordiens, primum domu uam coercet, quodplerissu haut minus arduum est, quam pro-

umciam regere.

agistratus omnia quidemscire sudebit, nonymniexsequi paruis peccatis veniam, magnis seueritatem commodabit nec pae semper, sed saepius p nitentia contentus erit. ossicii. a imprationibus potius praeficere debet nonpeccaturos, quamdam nare, cum peccauerint. Iniuria, obrantia magistratus,pax sive hautae inui quam belum timetur. Houemus magistratiisputatur, ciues enire,

quam odisse. quis

77쪽

AGRIC VITA. 6 Iniquissima hac bellorum com itio est, cum pro rastera omnes ibi en icant a uersim imputamur. Fortis duae domestico vulnere ictu , cs m ness, ut pleriquefortium virorum ambitiose, nequo per lamenta rursus ac maerorem muliebriter fert ut in luctu bellum inter remedia habet. Commune pericultam, concordia propulpandum. Pralium atque, arma quaesortibus honem, eadem etiam ignauis tutissimabunt.

Tyranni superbiam frustra per obsequium

mode stiam efffugeris. T ran iraptores soli omnium opes atqω inopi - mparia seeluco ucupiscunt, auferunt, trucida ut, rapiunt Asa is nominibus imperium ata cub. . cui Δαο- ριώ- ' --οἰἰι ut Nata eruituti mancipia semel veneunt, atquσvltro a domiuis aluntur quisu Ioranno si seruitutem cottidie emit,cotti vi pascit. eius es terror in irma vincula caritatis, qua rv , remoueris qui timere desierum,od se hucipient. Fortem militen non terret vanus ad 'ectui cu fulgor atque argenti, qu/d neque tegi: nei σ

Honesta mors turpi ita potior esct incolumitas κ decus eodem Iocssitasunt. πηxime formidolosum, priuati hominis no

E me supra

78쪽

os Ex v L. AGRIC VITA.mm supra principisattolli. Militare nomen graue inter otiosos ita Maliis

mirtutibus Iemperandum.

Strenui viri simul suis virtutibus1 vitiis alborum in ipsam gloriam praecipites aguntur. Troprium humaniingen, est, odisse quem Aser .

e soderatis prudentes viri, non contumacia, neque inani iactatione libertatisfamam prouocanti Sciant quibus moris illicita mirari, posse etiam

se mali rincipibus magnos viros esse ob quiumque nimia iam, si industria ac vigre adsint, eo laudis excedere quoplerique per abrupta sed innuli reipsisum, ambitiosa mort inclamemni. Mors boni magistratus ciuib.luctuosius, amicis insis, extranei etiam ignoti non se in cura venit. Sic optimi magistratus memoriam ciues venerari Abent, ut omnia facta dictaque eius secum reuotinani: famamque ac figuram animi magis quEm corporis simo Janrur.non quia intercedendis u-rὸm imagiηi Hi, se marmore aut resing ntur: sedot viil hominum, ita mulachra mutus im-hZoilla ac mortali unt; sermo mentis aterna quarenereo exprimere Onper alienam materiam artem,st tws ramoribus possis. Quidquid sono principeam inm/is,sMi Midmirati simus, manet, siri immiti Ninum in Hernia

79쪽

Ex DIAI DE CAvss. CORRUP. ELOQUENTIAE. Itate temporam, fama rerum. Nam multos et rum velut inglorioso ignobiles obliuio obruet,optiamus princep psicritati narratus 9 ratius, λι- perstes erat.

EX DIALOGO DE CAUSSIS

CORRUPTAE ELo Q ENTIAE.

Studio eloquentiae, nullum aliud in ciuitate vel ad utilitatemfructuosus, veladdignitatem amplious, velaa biffamam pulcrius,vela totius imp r, atque omniumgentium notitiam illusibi scogi ' rari potest.Namsi adυtibratem vitae omnia consilia, facta nostra dirigeηda sunt; quiderit tutius quam eam exercere artem, qua semper armatus residium amicis,opem abenis itatem perichtantibus, inui Asuero inimici metumst terrarem ultroseras, ipse securui, ct velut quadam perpetua potentia arpotestate munitus cuius vis suillitas rebus propafuentibus, aliorum prasidio tutela intelligitur. Sinpropriumpericulum increpuit; non hercule lorica auiguium in acies ius munimentum,quam reos peritatantieloquentia prasi rimulis te- Popropugnare riter 2 incessere, vetim iudicio,

ei se tAJue u principem possis. Ingenio quoque, sicut in agro, quamquam alia diu serantur atque elaborentur, gratiora

80쪽

ί E DIALOGO tamen quae sua sponte nascuntur. Γου princeps 2patirn veri bene intellist,c teros quidem amicos semini: iis qua ab ipso acta;

rint, qu Iu i accumulare, es in alios congerere promtum est oratores autem Erjapientia prose 'ores, attuli ea amicitiamsuam, quo non principe acceperint, nec accipi possit. Pulchrum quidem, indulgentiam principis iri me mereri multo tamen ulcrιussi ita res familiaras exigat ei um colere suumgenium propitiare, suam experiri liberalitatem. Statum a seeuritatem melius innocantia tuemur, quam eloquentia.

Mutantur cum temporibus formae 4enera dicendi. Vitio malignitatis humana,vete semper in laude, praesentia in fastidiosuere. Cum conditione temporum ac diuersitate aurium forma quoq; species orationis mutanda est. Oratio, sicut corpus hominis, ea demum pulcra est, in qua non eminent Veneto, nec si, numerantur, sed temperatus ac bonus sanguis implet membra exsurgat oris, ipsos

quoque neruos rubore tegit e decore com

mendat.